Adhyaya 17
Varṇāśrama-dharma as a Path to Bhakti (Yuga-dharma Origins, Universal Virtues, Brahmacarya and Gṛhastha Duties)
ອຸດທະວະ ທູນຖາມພຣະກຣິດສະນະ ໃຫ້ອະທິບາຍວ່າ ຄົນທຸກຊົນ—ທັງຜູ້ປະຕິບັດວັນນາສຣະມະ ແລະຄົນທົ່ວໄປ—ຈະບັນລຸການຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມຮັກ (ພັກຕິ) ຜ່ານໜ້າທີ່ທີ່ກຳນົດໄດ້ແນວໃດ ໃນເວລາທີ່ທຳມະເກົ່າກຳລັງເສື່ອມຕາມການເວລາ. ລາວລະລຶກຄຳສອນກ່ອນຂອງພຣະອົງໃນຮູບ “ຫັງສະ” ທີ່ສອນແກ່ພຣະພຣະຫມາ ແລະໂສກເສົ້າວ່າ ເມື່ອພຣະກຣິດສະນະເສດັດຈາກໄປ ໃຜຈະຟື້ນຟູຄວາມຮູ້ວິນຍານທີ່ສູນຫາຍ. ສຸກະເດວະ ແນະນຳຄຳຕອບອັນປິຕິຂອງພຣະກຣິດສະນະ: ພຣະອົງຈະກ່າວຫຼັກທຳອັນນິລັນດອນເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ສັດທີ່ຖືກຜູກມັດ. ພຣະອົງອະທິບາຍການເກີດຂຶ້ນຂອງທຳມະຕາມຍຸກ: ສັດຕະຍຸກມີລຳດັບ “ຫັງສະ” ອັນດຽວ, ເວດະຖືກສະແດງເປັນ oṁ ແລະການບູຊາມຸ່ງໄປຫາພຣະອົງໃນພາບຫັງສະ; ໃນເຕຣຕາຍຸກ ເວດະຂະຫຍາຍເປັນສາມພາກ ແລະພິທີຍັດຍະ (ຍັດຍະ) ໂດດເດັ່ນ. ຕໍ່ມາພຣະອົງອະທິບາຍການເກີດຂອງວັນນະ 4 ແລະອາສຣະມະ 4 ຈາກຮູບສາກົນ, ຄຸນລັກສະນະທຳມະຊາດ ແລະໜ້າທີ່ສາກົນເຊັ່ນ ອະຫິງສາ ແລະ ສັດຕະ. ບົດນີ້ໃຫ້ລາຍລະອຽດວິໄນພຣະພຣະຫມະຈາຣີ ທີ່ຍຶດການຮັບໃຊ້ຄູອາຈານ ແລະຄວາມບໍລິສຸດ, ເຕືອນນັກບວດແລະນັກຮຽນໃຫ້ຫຼີກການຄົບຫາກັບແມ່ຍິງ, ແລະກຳນົດລະບຽບປະຈຳວັນສຳລັບທຸກຄົນ. ຈາກນັ້ນຫັນໄປຫາທຳມະຂອງຄົນຄອບຄົວ: ປັນຈະ-ມະຫາ-ຍັດຍະ, ການດຳລົງຊີວິດຢ່າງຊື່ສັດ, ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ, ແລະອັນຕະລາຍຂອງຄວາມຫວງຫຍັງ, ເພື່ອປູທາງໄປສູ່ຄວາມປອດຈາກການຍຶດຕິດທີ່ເລິກຊຶ້ງ ແລະເສັ້ນທາງອາສຣະມະທີ່ຄ່ອຍໆກ້າວໜ້າ ເມື່ອພັກຕິເຕີບໃຫຍ່។
Shlokas
Verse 1
श्रीउद्धव उवाच यस्त्वयाभिहित: पूर्वं धर्मस्त्वद्भक्तिलक्षण: । वर्णाश्रमाचारवतां सर्वेषां द्विपदामपि ॥ १ ॥ यथानुष्ठीयमानेन त्वयि भक्तिर्नृणां भवेत् । स्वधर्मेणारविन्दाक्ष तन् ममाख्यातुमर्हसि ॥ २ ॥
ພຣະອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ, ກ່ອນນີ້ພຣະອົງໄດ້ອະທິບາຍທຳມະທີ່ມີລັກສະນະເປັນພັກຕິຕໍ່ພຣະອົງ ສຳລັບຜູ້ປະພຶດຕາມວັນນາສະຣົມ ແລະມະນຸດທົ່ວໄປ. ໂອ ພຣະເນດດັ່ງດອກບົວ, ບັດນີ້ຂໍພຣະອົງໂປດອະທິບາຍວ່າ ມະນຸດທັງປວງຈະໄດ້ຮັບການຮັບໃຊ້ດ້ວຍພັກຕິອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ໂດຍການປະຕິບັດສະວະທຳຂອງຕົນ ໄດ້ແນວໃດ.
Verse 2
श्रीउद्धव उवाच यस्त्वयाभिहित: पूर्वं धर्मस्त्वद्भक्तिलक्षण: । वर्णाश्रमाचारवतां सर्वेषां द्विपदामपि ॥ १ ॥ यथानुष्ठीयमानेन त्वयि भक्तिर्नृणां भवेत् । स्वधर्मेणारविन्दाक्ष तन् ममाख्यातुमर्हसि ॥ २ ॥
ພຣະອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ, ກ່ອນນີ້ພຣະອົງໄດ້ອະທິບາຍທຳມະທີ່ມີລັກສະນະເປັນພັກຕິຕໍ່ພຣະອົງ ສຳລັບຜູ້ປະພຶດຕາມວັນນາສະຣົມ ແລະມະນຸດທົ່ວໄປ. ໂອ ພຣະເນດດັ່ງດອກບົວ, ບັດນີ້ຂໍພຣະອົງໂປດອະທິບາຍວ່າ ມະນຸດທັງປວງຈະໄດ້ຮັບການຮັບໃຊ້ດ້ວຍພັກຕິອັນເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກ ໂດຍການປະຕິບັດສະວະທຳຂອງຕົນ ໄດ້ແນວໃດ.
Verse 3
पुरा किल महाबाहो धर्मं परमकं प्रभो । यत्तेन हंसरूपेण ब्रह्मणेऽभ्यात्थ माधव ॥ ३ ॥ स इदानीं सुमहता कालेनामित्रकर्शन । न प्रायो भविता मर्त्यलोके प्रागनुशासित: ॥ ४ ॥
ອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຜູ້ເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພາຫຸອັນແຂງກ້າ, ໃນການກ່ອນ ໃນຮູບພຣະຫົງ (ຫັມສະ) ພຣະອົງໄດ້ຕຣັດສອນພຣະພຣະຫມາເຖິງທຳມະອັນສູງສຸດ ທີ່ໃຫ້ຄວາມສຸກສູງສຸດແກ່ຜູ້ປະຕິບັດ. ໂອ ມາທະວະ, ບັດນີ້ເວລາຜ່ານໄປດົນຫຼາຍ; ດັ່ງນັ້ນຄຳສອນທີ່ພຣະອົງເຄີຍປະທານໄວ້ ຈະເກືອບສູນຫາຍໄປຈາກໂລກມະນຸດ, ໂອ ຜູ້ປາບສັດຕູ.
Verse 4
पुरा किल महाबाहो धर्मं परमकं प्रभो । यत्तेन हंसरूपेण ब्रह्मणेऽभ्यात्थ माधव ॥ ३ ॥ स इदानीं सुमहता कालेनामित्रकर्शन । न प्रायो भविता मर्त्यलोके प्रागनुशासित: ॥ ४ ॥
ອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະຜູ້ເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພາຫຸອັນແຂງກ້າ, ໃນການກ່ອນ ໃນຮູບພຣະຫົງ (ຫັມສະ) ພຣະອົງໄດ້ຕຣັດສອນພຣະພຣະຫມາເຖິງທຳມະອັນສູງສຸດ ທີ່ໃຫ້ຄວາມສຸກສູງສຸດແກ່ຜູ້ປະຕິບັດ. ໂອ ມາທະວະ, ບັດນີ້ເວລາຜ່ານໄປດົນຫຼາຍ; ດັ່ງນັ້ນຄຳສອນທີ່ພຣະອົງເຄີຍປະທານໄວ້ ຈະເກືອບສູນຫາຍໄປຈາກໂລກມະນຸດ, ໂອ ຜູ້ປາບສັດຕູ.
Verse 5
वक्ता कर्ताविता नान्यो धर्मस्याच्युत ते भुवि । सभायामपि वैरिञ्च्यां यत्र मूर्तिधरा: कला: ॥ ५ ॥ कर्त्रावित्रा प्रवक्त्रा च भवता मधुसूदन । त्यक्ते महीतले देव विनष्टं क: प्रवक्ष्यति ॥ ६ ॥
ອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ໂອ ອະຈະຍຸຕະ, ໃນໂລກນີ້ບໍ່ມີຜູ້ໃດນອກຈາກພຣະອົງທີ່ເປັນຜູ້ກ່າວ, ຜູ້ສ້າງ ແລະຜູ້ປົກປ້ອງທຳມະອັນສູງສຸດ; ແມ່ນແຕ່ໃນສະພາຂອງພຣະພຣະຫມາ ທີ່ພຣະເວດດຳຮົງຢູ່ໃນຮູບບຸກຄົນ ກໍບໍ່ມີໃຜເທົ່າພຣະອົງ. ໂອ ມະທຸສູທະນະ, ພຣະອົງເອງແມ່ນຜູ້ສ້າງ, ຜູ້ຄຸ້ມຄອງ ແລະຜູ້ປະກາດຄຳສອນ; ເມື່ອພຣະອົງລະທິ້ງແຜ່ນດິນນີ້ໄປ ໃຜຈະກ່າວຄວາມຮູ້ທີ່ສູນຫາຍນີ້ອີກເທື່ອ?
Verse 6
वक्ता कर्ताविता नान्यो धर्मस्याच्युत ते भुवि । सभायामपि वैरिञ्च्यां यत्र मूर्तिधरा: कला: ॥ ५ ॥ कर्त्रावित्रा प्रवक्त्रा च भवता मधुसूदन । त्यक्ते महीतले देव विनष्टं क: प्रवक्ष्यति ॥ ६ ॥
ໂອ ພຣະອະຈະຍຸຕະ! ບໍ່ມີໃຜນອກຈາກພຣະອົງເປັນຜູ້ກ່າວ ຜູ້ສ້າງ ແລະຜູ້ປົກປ້ອງທຳອັນສູງສຸດ ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນສະພາຂອງພຣະພຣະຫມາທີ່ວິທະຍາເວດປາກົດເປັນຮູບກາຍສະຖິດຢູ່. ໂອ ມະທຸສູດນະ! ເມື່ອພຣະອົງຜູ້ເປັນຜູ້ສ້າງ ຜູ້ຮັກສາ ແລະຜູ້ປະກາດປັນຍາວິນຍານ ຈາກໂລກນີ້ໄປ ໃຜຈະກ່າວປັນຍາທີ່ສູນຫາຍນັ້ນອີກ?
Verse 7
तत्त्वं न: सर्वधर्मज्ञ धर्मस्त्वद्भक्तिलक्षण: । यथा यस्य विधीयेत तथा वर्णय मे प्रभो ॥ ७ ॥
ໂອ ພຣະອົງ, ພຣະອົງເປັນຜູ້ຮູ້ທຳທັງປວງ; ທຳທີ່ແທ້ຂອງພວກເຮົາມີລັກສະນະເປັນພັກຕິ ຄືການຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ພຣະອົງ. ຂໍພຣະອົງອະທິບາຍວ່າໃຜຈຶ່ງປະຕິບັດໄດ້ ແລະຄວນຮັບໃຊ້ແນວໃດ.
Verse 8
श्रीशुक उवाच इत्थं स्वभृत्यमुख्येन पृष्ट: स भगवान् हरि: । प्रीत: क्षेमाय मर्त्यानां धर्मानाह सनातनान् ॥ ८ ॥
ພຣະສີສຸກະເທວ ໂກສະວາມີ ກ່າວວ່າ: ອຸດທະວະ ຜູ້ດີເລີດໃນຫມູ່ພັກຕະ ໄດ້ທູນຖາມດັ່ງນີ້. ເມື່ອພຣະອົງຫຣິ (ສີກຣິດສະນະ) ໄດ້ຍິນ ກໍພໍພຣະໄທ ແລະເພື່ອຄວາມເກສົມຂອງສັດໂລກຜູ້ຖືກຜູກມັດ ຈຶ່ງປະກາດຫຼັກທຳອັນນິລັນດອນ.
Verse 9
श्रीभगवानुवाच धर्म्य एष तव प्रश्नो नै:श्रेयसकरो नृणाम् । वर्णाश्रमाचारवतां तमुद्धव निबोध मे ॥ ९ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ ອຸດທະວະ, ຄຳຖາມຂອງເຈົ້າເປັນໄປຕາມທຳ ແລະນຳໃຫ້ເກີດຄວາມດີສູງສຸດແກ່ມະນຸດ ທັງຄົນທົ່ວໄປ ແລະຜູ້ປະພຶດຕາມວັນນະ-ອາສຣົມ. ບັດນີ້ຈົ່ງຮຽນຮູ້ຈາກເຮົາເຖິງຫຼັກທຳອັນສູງສຸດນັ້ນ.
Verse 10
आदौ कृतयुगे वर्णो नृणां हंस इति स्मृत: । कृतकृत्या: प्रजा जात्या तस्मात् कृतयुगं विदु: ॥ १० ॥
ໃນຕອນເລີ່ມຕົ້ນແຫ່ງກຣິຕະຍຸກ (ສັດຕະຍຸກ) ມະນຸດມີພຽງວັນນະດຽວ ເອີ້ນວ່າ ‘ຫັງສະ’. ໃນຍຸກນັ້ນ ຜູ້ຄົນເກີດມາກໍສຳເລັດພັນທະແລ້ວ ຄືເປັນພັກຕະອັນບໍລິສຸດຂອງພຣະເຈົ້າ; ດັ່ງນັ້ນນັກປັນຍາຈຶ່ງເອີ້ນຍຸກນີ້ວ່າ ‘ກຣິຕະຍຸກ’ ຍຸກທີ່ທຳຖືກປະຕິບັດຄົບຖ້ວນ.
Verse 11
वेद: प्रणव एवाग्रे धर्मोऽहं वृषरूपधृक् । उपासते तपोनिष्ठा हंसं मां मुक्तकिल्बिषा: ॥ ११ ॥
ໃນຕອນເລີ່ມຂອງສັດຕະຍຸກ ພຣະເວດອັນບໍ່ແບ່ງແຍກປາກົດເປັນພະຍາງສັກສິດ ‘ໂອມ’ ແລະເປົ້າໝາຍຂອງໃຈມີແຕ່ຂ້ອຍ. ຂ້ອຍປາກົດເປັນງົວແຫ່ງທຳມະສີ່ຂາ; ຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນຕະປະ ແລະພົ້ນບາບ ບູຊາຂ້ອຍເປັນພຣະຫັມສະ.
Verse 12
त्रेतामुखे महाभाग प्राणान्मे हृदयात्त्रयी । विद्या प्रादुरभूत्तस्या अहमासं त्रिवृन्मख: ॥ १२ ॥
ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາດີ! ໃນຕອນເລີ່ມຂອງເຕຣຕາຍຸກ ຄວາມຮູ້ແຫ່ງພຣະເວດໄດ້ປາກົດຈາກດວງໃຈຂອງຂ້ອຍ ອັນເປັນທີ່ສະຖິດຂອງປຣານ ແບ່ງເປັນ 3 ພາກ: ຣິກ, ສາມ ແລະ ຢະຈຸຣ. ຈາກຄວາມຮູ້ນັ້ນ ຂ້ອຍປາກົດເປັນຍັນຍະສາມປະການ.
Verse 13
विप्रक्षत्रियविट्शूद्रा मुखबाहूरुपादजा: । वैराजात् पुरुषाज्जाता य आत्माचारलक्षणा: ॥ १३ ॥
ໃນເຕຣຕາຍຸກ ວັນນະທັງສີ່ໄດ້ປາກົດຈາກຮູບສາກົນ (ວິຣາດ ປຸຣຸຊ) ຂອງພຣະຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າ. ພຣາຫມັນເກີດຈາກໃບໜ້າ, ກະສັດຕຣິຍະຈາກແຂນ, ໄວສະຍະຈາກຕົ້ນຂາ, ແລະ ຊູດຣະຈາກຕີນ; ແຕ່ລະກຸ່ມຖືກຮູ້ຈັກດ້ວຍໜ້າທີ່ແລະຄວາມປະພຶດສະເພາະຂອງຕົນ.
Verse 14
गृहाश्रमो जघनतो ब्रह्मचर्यं हृदो मम । वक्ष:स्थलाद्वनेवास: संन्यास: शिरसि स्थित: ॥ १४ ॥
ຈາກບັ້ນເອວແຫ່ງຮູບສາກົນຂອງຂ້ອຍ ເກີດອາສຣົມຄຣະຫັດ (ຄອບຄົວ) ແລະຈາກດວງໃຈເກີດພຣະຫມະຈັນຣະຍະ. ຈາກອົກເກີດວານະປຣັສຖະ (ຢູ່ປ່າ) ແລະສັນນະຍາສະສະຖິດຢູ່ທີ່ສີສະຂອງຮູບສາກົນຂອງຂ້ອຍ.
Verse 15
वर्णानामाश्रमाणां च जन्मभूम्यनुसारिणी: । आसन् प्रकृतयो नृणां नीचैर्नीचोत्तमोत्तमा: ॥ १५ ॥
ການແບ່ງວັນນະ ແລະ ອາສຣົມຂອງມະນຸດ ເກີດຂຶ້ນຕາມທຳມະຊາດທີ່ຕ່ຳແລະສູງ ອັນປາກົດຕາມສະພາບການເກີດ—ມີທັງຕ່ຳ, ຕ່ຳ-ສູງ, ສູງ, ແລະສູງຍິ່ງ.
Verse 16
शमो दमस्तप: शौचं सन्तोष: क्षान्तिरार्जवम् । मद्भक्तिश्च दया सत्यं ब्रह्मप्रकृतयस्त्विमा: ॥ १६ ॥
ຄວາມສະຫງົບ, ການຄວບຄຸມຕົນ, ຕະປະ, ຄວາມບໍລິສຸດ, ຄວາມພໍໃຈ, ຄວາມອົດທົນ, ຄວາມຊື່ສັດງ່າຍໆ, ພັກຕິຕໍ່ຂ້າ, ເມດຕາ ແລະ ຄວາມຈິງ—ແມ່ນຄຸນທຳທຳມະຊາດຂອງພຣາຫມັນ.
Verse 17
तेजो बलं धृति: शौर्यं तितिक्षौदार्यमुद्यम: । स्थैर्यं ब्रह्मण्यमैश्वर्यं क्षत्रप्रकृतयस्त्विमा: ॥ १७ ॥
ພະລັງອັນຮຸ່ງໂລດ, ກຳລັງກາຍ, ຄວາມແນ່ວແນ່, ຄວາມກ້າຫານ, ຄວາມອົດທົນ, ຄວາມໃຈກວ້າງ, ຄວາມພາກພຽນຍິ່ງ, ຄວາມມັ່ນຄົງ, ຄວາມເຄົາລົບພຣາຫມັນ ແລະ ຄວາມເປັນຜູ້ນຳ—ແມ່ນຄຸນທຳທຳມະຊາດຂອງກະສັດນັກຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ).
Verse 18
आस्तिक्यं दाननिष्ठा च अदम्भो ब्रह्मसेवनम् । अतुष्टिरर्थोपचयैर्वैश्यप्रकृतयस्त्विमा: ॥ १८ ॥
ຄວາມເຊື່ອຖືໃນທຳມະແຫ່ງເວດ, ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນການໃຫ້ທານ, ບໍ່ເສແສ້ງ, ການຮັບໃຊ້ພຣາຫມັນ, ແລະຄວາມປາຖະໜາສະສົມຊັບເພີ່ມຢູ່ເສມອ—ແມ່ນຄຸນທຳທຳມະຊາດຂອງໄວສະຍະ.
Verse 19
शुश्रूषणं द्विजगवां देवानां चाप्यमायया । तत्र लब्धेन सन्तोष: शूद्रप्रकृतयस्त्विमा: ॥ १९ ॥
ການຮັບໃຊ້ດ້ວຍຄວາມຊື່ສັດບໍ່ມີເລ່ຫຼ່ຽມຕໍ່ພຣາຫມັນ, ງົວ, ເທວະ ແລະຜູ້ຄວນບູຊາອື່ນໆ, ແລະຄວາມພໍໃຈຢ່າງເຕັມທີ່ກັບລາຍໄດ້ທີ່ໄດ້ຈາກການຮັບໃຊ້ນັ້ນ—ແມ່ນຄຸນທຳທຳມະຊາດຂອງຊູດຣະ.
Verse 20
अशौचमनृतं स्तेयं नास्तिक्यं शुष्कविग्रह: । काम: क्रोधश्च तर्षश्च स भावोऽन्त्यावसायिनाम् ॥ २० ॥
ຄວາມສົກປົກ, ຄວາມບໍ່ຊື່ສັດ, ການລັກຂໂມຍ, ຄວາມໄຮ້ສັດທາ, ການຖຽງທະເລາະທີ່ໄຮ້ປະໂຫຍດ, ຕັນຫາກາມ, ຄວາມໂກດ ແລະ ຄວາມຫິວຢາກ—ນີ້ແມ່ນສະພາບຂອງຜູ້ຢູ່ຕ່ຳສຸດນອກລະບົບວັນນະ-ອາສຣົມ.
Verse 21
अहिंसा सत्यमस्तेयमकामक्रोधलोभता । भूतप्रियहितेहा च धर्मोऽयं सार्ववर्णिक: ॥ २१ ॥
ອະຫິງສາ, ຄວາມຈິງ, ບໍ່ລັກຂໂມຍ, ພົ້ນຈາກກາມ‑ໂກດ‑ໂລບ ແລະ ປາຖະໜາໃຫ້ສັດທັງປວງມີສຸກ‑ປະໂຫຍດ—ນີ້ແມ່ນທຳມະຮ່ວມຂອງທຸກວັນນະ
Verse 22
द्वितीयं प्राप्यानुपूर्व्याज्जन्मोपनयनं द्विज: । वसन् गुरुकुले दान्तो ब्रह्माधीयीत चाहूत: ॥ २२ ॥
ຜູ້ເປັນທະວິຊະໄດ້ ‘ເກີດຄັ້ງທີສອງ’ ຕາມລຳດັບພິທີຊຳລະ ຈົນເຖິງອຸປະນະຍະນະຮັບຄາຍະຕຣີ; ເມື່ອຄູອາຈານເອີ້ນ ຄວນຢູ່ໃນກຸຣຸກຸລ ແລະສຶກສາເວດດ້ວຍຄວາມສຳລວມ
Verse 23
मेखलाजिनदण्डाक्षब्रह्मसूत्रकमण्डलून् । जटिलोऽधौतदद्वासोऽरक्तपीठ: कुशान् दधत् ॥ २३ ॥
ພຣະພຣົມຈາຣີຄວນຄາດເມຂະລາຈາກຫຍ້າ ແລະນຸ່ງຫົ່ມໜັງກວາງ; ປ່ອຍຜົມເປັນຊະຕາ, ຖືໄມ້ເທົ້າແລະຄະມັນດະລຸ; ສວມລູກປະຄຳອັກຊະ ແລະສາຍສັກສິດ. ຖືຫຍ້າກຸສະອັນບໍລິສຸດໃນມື, ບໍ່ຮັບບ່ອນນັ່ງຟຸ່ມເຟືອຍ; ບໍ່ຂັດຟັນໂດຍບໍ່ຈຳເປັນ ແລະບໍ່ຊັກຜ້າໃຫ້ຂາວຈັດຫຼືຣີດເກີນຄວນ
Verse 24
स्नानभोजनहोमेषु जपोच्चारे च वाग्यत: । न च्छिन्द्यान्नखरोमाणि कक्षोपस्थगतान्यपि ॥ २४ ॥
ພຣະພຣົມຈາຣີຄວນສຳລວມວາຈາໃນເວລາອາບນ້ຳ ກິນເຂົ້າ ເຮັດໂຮມະ ສວດຈະປະ ແລະຂັບຖ່າຍ; ບໍ່ຄວນຕັດເລັບແລະຜົມ ຮວມທັງຂົນຮັກແຮ້ແລະບ່ອນອະໄວຍະວະເພດ
Verse 25
रेतो नावकिरेज्जातु ब्रह्मव्रतधर: स्वयम् । अवकीर्णेऽवगाह्याप्सु यतासुस्त्रिपदां जपेत् ॥ २५ ॥
ຜູ້ຖືພຣະພຣົມວຣະຕະໃນພຣົມຈາຣີຊີວິດ ບໍ່ຄວນປ່ອຍນ້ຳກາມເລີຍ; ຖ້າບັງເອີນຫຼັ່ງອອກເອງ ຈົ່ງອາບນ້ຳທັນທີ ຄວບຄຸມລົມຫາຍໃຈດ້ວຍປຣານາຍາມະ ແລະສວດຈະປະມົນຄາຍະຕຣີ
Verse 26
अग्न्यर्काचार्यगोविप्रगुरुवृद्धसुराञ्शुचि: । समाहित उपासीत सन्ध्ये द्वे यतवाग् जपन् ॥ २६ ॥
ພຣະຫມະຈາຣີຜູ້ບໍລິສຸດ ແລະ ຈິດໃຈຕັ້ງໝັ້ນ ຄວນບູຊາເທວະໄຟ ພຣະອາທິດ ອາຈານ ງົວ ພຣາຫມັນ ຄູວິນຍານ ຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ທີ່ຄວນເຄົາລົບ ແລະ ເທວະທັງຫຼາຍ. ຄວນເຮັດໃນຍາມເຊົ້າແລະຍາມແລງ ໂດຍສງົບວາຈາ ແລະ ຈັບມັນຕຣາໃນໃຈ.
Verse 27
आचार्यं मां विजानीयान्नावमन्येत कर्हिचित् । न मर्त्यबुद्ध्यासूयेत सर्वदेवमयो गुरु: ॥ २७ ॥
ຄວນຮູ້ວ່າອາຈານແມ່ນເຮົາເອງ ແລະ ຢ່າດູໝິ່ນທ່ານເດັດຂາດ. ຢ່າອິດສາທ່ານໂດຍຄິດວ່າເປັນຄົນທົ່ວໄປ ເພາະກູຣູແມ່ນຕົວແທນແຫ່ງເທວະທັງປວງ.
Verse 28
सायं प्रातरुपानीय भैक्ष्यं तस्मै निवेदयेत् । यच्चान्यदप्यनुज्ञातमुपयुञ्जीत संयत: ॥ २८ ॥
ໃນຕອນເຊົ້າແລະຕອນແລງ ຄວນໄປຮັບບິນທະບາດ ແລະ ເກັບຮວບສິ່ງຂອງອື່ນໆ ແລ້ວນຳໄປຖວາຍແກ່ກູຣູ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມສຳລວມ ຈຶ່ງຮັບໄວ້ເພື່ອຕົນເທົ່າທີ່ອາຈານອະນຸຍາດ.
Verse 29
शुश्रूषमाण आचार्यं सदोपासीत नीचवत् । यानशय्यासनस्थानैर्नातिदूरे कृताञ्जलि: ॥ २९ ॥
ໃນຂະນະຮັບໃຊ້ອາຈານ ຄວນນະມັດສະການທ່ານເສມືອນຜູ້ຮັບໃຊ້ທີ່ຖ່ອມຕົນ. ເມື່ອກູຣູເດີນ ນອນ ຫຼື ນັ່ງໃນອາສນະ ຢ່າຢູ່ໄກເກີນໄປ; ຈົ່ງປະນົມມືຢູ່ໃກ້ໆ ແລະ ຄອຍຮັບຄຳສັ່ງ.
Verse 30
एवंवृत्तो गुरुकुले वसेद् भोगविवर्जित: । विद्या समाप्यते यावद् बिभ्रद् व्रतमखण्डितम् ॥ ३० ॥
ຜູ້ເປັນສິດທີ່ປະພຶດແບບນີ້ ຄວນຢູ່ໃນກູຣຸກຸລ ໂດຍຫຼີກຫ່າງຈາກຄວາມເພີດເພີນທາງອາລົມທັງປວງ. ຈົນກວ່າການຮຽນພຣະເວດຈະສຳເລັດ ຈຶ່ງຮັກສາວຣະຕະພຣະຫມະຈັນໃຫ້ອະຂັນດ໌.
Verse 31
यद्यसौ छन्दसां लोकमारोक्ष्यन् ब्रह्मविष्टपम् । गुरवे विन्यसेद् देहं स्वाध्यायार्थं बृहद्व्रत: ॥ ३१ ॥
ຖ້ານັກພຣະພົມຈາຣີປາດຖະນາຈະຂຶ້ນໄປຫາມະຫາຣໂລກ ຫຼື ພຣະພົມໂລກ ກໍຄວນມອບກິດທັງໝົດໃຫ້ຄູວິນຍານ ແລະຮັກສາພຣະພົມຈັນທະເປັນມະຫາວຣະຕະ ແລ້ວອຸທິດຕົນໃນການສຶກສາເວດອັນສູງສົ່ງ।
Verse 32
अग्नौ गुरावात्मनि च सर्वभूतेषु मां परम् । अपृथग्धीरुपासीत ब्रह्मवर्चस्व्यकल्मष: ॥ ३२ ॥
ເມື່ອໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ເວດຈາກການຮັບໃຊ້ຄູວິນຍານ ແລະພົ້ນຈາກບາບກັບຄວາມແບ່ງຄູ່ແລ້ວ ຄວນນະມັດສະການຂ້າພະເຈົ້າເປັນປຣະມາດມາ ຜູ້ປາກົດໃນໄຟ ໃນຄູ ໃນຕົນເອງ ແລະໃນສັດທັງປວງ ດ້ວຍປັນຍາບໍ່ແຍກຂາດ।
Verse 33
स्त्रीणां निरीक्षणस्पर्शसंलापक्ष्वेलनादिकम् । प्राणिनो मिथुनीभूतानगृहस्थोऽग्रतस्त्यजेत् ॥ ३३ ॥
ຜູ້ທີ່ບໍ່ແມ່ນຄຣະຫັດ—ສັນຍາສີ ວານະປຣັສຖະ ແລະ ພຣະພົມຈາຣີ—ບໍ່ຄວນຄົບຫາຜູ້ຍິງດ້ວຍການມອງ ສຳຜັດ ສົນທະນາ ຢອກລໍ້ ຫຼືຫຼິ້ນກິລາ; ແລະບໍ່ຄວນຄົບຫາສັດໃດໆທີ່ກຳລັງພົວພັນກິດທາງເພດດ້ວຍ।
Verse 34
शौचमाचमनं स्नानं सन्ध्योपास्तिर्ममार्चनम् । तीर्थसेवा जपोऽस्पृश्याभक्ष्यासम्भाष्यवर्जनम् ॥ ३४ ॥ सर्वाश्रमप्रयुक्तोऽयं नियम: कुलनन्दन । मद्भाव: सर्वभूतेषु मनोवाक्कायसंयम: ॥ ३५ ॥
ອຸດທະວະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ: ຄວາມສະອາດ, ອາຈະມະນະ (ລ້າງມື-ບ້ວນປາກ), ອາບນ້ຳ, ສັນທະຍາອຸປາສະນາເຊົ້າ-ທ່ຽງ-ແລງ, ການບູຊາຂ້າພະເຈົ້າ, ການຮັບໃຊ້ສະຖານທີ່ສັກສິດ, ການສວດຈະປະ, ແລະການເວັ້ນສິ່ງທີ່ບໍ່ຄວນແຕະ ບໍ່ຄວນກິນ ຫຼືບໍ່ຄວນເວົ້າ—ເປັນນິຍົມສຳລັບທຸກອາສຣະມ; ແລະດ້ວຍການສຳຣວມໃຈ-ວາຈາ-ກາຍ ຈົ່ງລະລຶກການສະຖິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນປຣະມາດມາໃນສັດທັງປວງ।
Verse 35
शौचमाचमनं स्नानं सन्ध्योपास्तिर्ममार्चनम् । तीर्थसेवा जपोऽस्पृश्याभक्ष्यासम्भाष्यवर्जनम् ॥ ३४ ॥ सर्वाश्रमप्रयुक्तोऽयं नियम: कुलनन्दन । मद्भाव: सर्वभूतेषु मनोवाक्कायसंयम: ॥ ३५ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ ຜູ້ເປັນກຽດແກ່ຕະກູນ, ນິຍົມນີ້ໃຊ້ກັບທຸກອາສຣະມ: ການລະລຶກຂ້າພະເຈົ້າເປັນປຣະມາດມາໃນສັດທັງປວງ ແລະການສຳຣວມໃຈ-ວາຈາ-ກາຍ; ຄວນປະຕິບັດດ້ວຍພັກຕິ।
Verse 36
एवं बृहद्व्रतधरो ब्राह्मणोऽग्निरिव ज्वलन् । मद्भक्तस्तीव्रतपसा दग्धकर्माशयोऽमल: ॥ ३६ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ພຣາຫມັນຜູ້ຖືມະຫາວຣະຕະ (ພຣະຫມະຈັນຍະ) ຈະສະຫວ່າງໄສເຫມືອນໄຟ. ດ້ວຍຕະປະອັນແຮງກ້າ ລາວເຜົາແນວໂນ້ມໄປສູ່ກຳວັດຖຸໃຫ້ເປັນຂີ້ເຖົ່າ ແລະພ້ນຈາກມົນທິນແຫ່ງຄວາມປາຖະໜາທາງໂລກ ຈຶ່ງເປັນພັກຕະຂອງເຮົາ
Verse 37
अथानन्तरमावेक्ष्यन् यथा जिज्ञासितागम: । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा स्नायाद् गुर्वनुमोदित: ॥ ३७ ॥
ຕໍ່ມາ ເມື່ອຮຽນວິທະຍາເວດສຳເລັດ ແລະປາຖະໜາເຂົ້າສູ່ຊີວິດຄອບຄົວ ພຣະຫມະຈາຣີພຶງຖວາຍທັກຊິນາອັນສົມຄວນແດ່ຄຸຣຸ. ດ້ວຍການອະນຸຍາດຂອງຄຸຣຸ ຈຶ່ງອາບນ້ຳ ຕັດຜົມ ນຸ່ງຫົ່ມໃຫ້ເໝາະສົມ ແລ້ວກັບເຮືອນຂອງຕົນ
Verse 38
गृहं वनं वोपविशेत् प्रव्रजेद् वा द्विजोत्तम: । आश्रमादाश्रमं गच्छेन्नान्यथामत्परश्चरेत् ॥ ३८ ॥
ພຣະຫມະຈາຣີຜູ້ປາຖະໜາສົມຫວັງຄວາມປາຖະໜາທາງໂລກ ພຶງຢູ່ເຮືອນກັບຄອບຄົວ; ຄະຫັດຜູ້ໃຝ່ຊຳລະຈິດ ພຶງເຂົ້າປ່າເປັນວານະປຣັສຖະ; ແລະພຣາຫມັນຜູ້ບໍລິສຸດ ພຶງຮັບສັນຍາສະ. ຜູ້ທີ່ບໍ່ຍອມມອບຕົນແດ່ເຮົາ ຕ້ອງເຄື່ອນຈາກອາສຣົມໜຶ່ງໄປອາສຣົມໜຶ່ງຕາມລຳດັບ ບໍ່ພຶງປະພຶດຜິດໄປຈາກນັ້ນ
Verse 39
गृहार्थी सदृशीं भार्यामुद्वहेदजुगुप्सिताम् । यवीयसीं तु वयसा यां सवर्णामनुक्रमात् ॥ ३९ ॥
ຜູ້ປາຖະໜາຈະສ້າງຊີວິດຄອບຄົວ ພຶງແຕ່ງງານກັບພັນລະຍາທີ່ເໝາະສົມ ຄື ຢູ່ວັນນະດຽວກັນ ບໍ່ມີຂໍ້ຕິ ແລະອ່ອນວັຍກວ່າ. ຖ້າປາຖະໜາຈະຮັບພັນລະຍາຫຼາຍຄົນ ຕ້ອງແຕ່ງຫຼັງການແຕ່ງຄັ້ງທຳອິດຕາມລຳດັບ ແລະພັນລະຍາແຕ່ລະຄົນພຶງຢູ່ວັນນະທີ່ຕ່ຳລົງຕາມລຳດັບ
Verse 40
इज्याध्ययनदानानि सर्वेषां च द्विजन्मनाम् । प्रतिग्रहोऽध्यापनं च ब्राह्मणस्यैव याजनम् ॥ ४० ॥
ການບູຊາຍັນ ການສຶກສາເວດ ແລະການໃຫ້ທານ ເປັນໜ້າທີ່ຂອງດວິຊະທັງປວງ (ພຣາຫມັນ ກະສັດຕຣິຍະ ໄວສະຍະ). ແຕ່ການຮັບທານ ການສອນຄວາມຮູ້ເວດ ແລະການປະກອບຍັນແທນຜູ້ອື່ນ ເປັນສິດຂອງພຣາຫມັນເທົ່ານັ້ນ
Verse 41
प्रतिग्रहं मन्यमानस्तपस्तेजोयशोनुदम् । अन्याभ्यामेव जीवेत शिलैर्वा दोषदृक् तयो: ॥ ४१ ॥
ພຣາຫມັນຜູ້ເຫັນວ່າການຮັບທານຈາກຜູ້ອື່ນຈະທຳລາຍຕະປະ ພະລັງທາງວິນຍານ ແລະຊື່ສຽງ ຄວນດຳລົງຊີວິດດ້ວຍວຽກພຣາຫມັນອີກສອງຢ່າງ ຄື ສອນພຣະເວດ ແລະປະກອບຍັດຍະ; ຖ້າຍັງເຫັນວ່າສອງຢ່າງນັ້ນກະທົບສະຖານະທາງທຳ ກໍໃຫ້ເກັບເມັດຂ້າວທີ່ຖືກປະຖິ້ມໃນນາແລະຕະຫຼາດ ແລ້ວຢູ່ໂດຍບໍ່ພຶ່ງພາໃຜ
Verse 42
ब्राह्मणस्य हि देहोऽयं क्षुद्रकामाय नेष्यते । कृच्छ्राय तपसे चेह प्रेत्यानन्तसुखाय च ॥ ४२ ॥
ຮ່າງກາຍຂອງພຣາຫມັນບໍ່ໄດ້ມີໄວ້ເພື່ອສຸກສົມບັດທາງອິນຊີອັນນ້ອຍນິດ; ແຕ່ມີໄວ້ເພື່ອຮັບຕະປະອັນຫນັກໃນຊີວິດນີ້ ເພື່ອໄດ້ສຸກອັນອະນັນຕະຫຼັງຄວາມຕາຍ
Verse 43
शिलोञ्छवृत्त्या परितुष्टचित्तो धर्मं महान्तं विरजं जुषाण: । मय्यर्पितात्मा गृह एव तिष्ठ- न्नातिप्रसक्त: समुपैति शान्तिम् ॥ ४३ ॥
ພຣາຫມັນຄະຫັດຄວນໃຫ້ໃຈພໍໃຈດ້ວຍການດຳລົງຊີວິດແບບເກັບເມັດຂ້າວທີ່ຖືກປະຖິ້ມ (ຊິໂລຍົງຊະ) ຈາກນາແລະຕະຫຼາດ; ປາສະຈາກຄວາມປາຖະໜາສ່ວນຕົວ ແລະປະພຶດທຳອັນຍິ່ງໃຫຍ່ອັນບໍລິສຸດ ໂດຍອຸທິດຈິດໃຫ້ແກ່ຂ້ອຍ; ດັ່ງນັ້ນແມ່ນຢູ່ເຮືອນກໍບໍ່ຍຶດຕິດຫຼາຍ ແລະບັນລຸຄວາມສະຫງົບພ້ອມຄວາມຫຼຸດພົ້ນ
Verse 44
समुद्धरन्ति ये विप्रं सीदन्तं मत्परायणम् । तानुद्धरिष्ये नचिरादापद्भ्यो नौरिवार्णवात् ॥ ४४ ॥
ເຫມືອນເຮືອຊ່ວຍຜູ້ທີ່ຕົກລົງໃນມະຫາສະໝຸດ ຂ້ອຍກໍຊ່ວຍຢ່າງວ່ອງໄວໃຫ້ພົ້ນຈາກພິບັດທັງປວງແກ່ຜູ້ທີ່ຍົກຊູພຣາຫມັນແລະພະຍາດພັກຕະຂອງຂ້ອຍທີ່ກຳລັງທຸກຍາກ
Verse 45
सर्वा: समुद्धरेद् राजा पितेव व्यसनात् प्रजा: । आत्मानमात्मना धीरो यथा गजपतिर्गजान् ॥ ४५ ॥
ເຫມືອນພໍ່ຊ່ວຍລູກໆໃຫ້ພົ້ນຈາກຄວາມລຳບາກ ກະສັດກໍຄວນຊ່ວຍປະຊາຊົນທັງປວງໃຫ້ພົ້ນຈາກທຸກຂ໌. ແລະເຫມືອນຊ້າງຈ່າຝູງປົກປ້ອງຊ້າງທັງຫຼາຍພ້ອມທັງປົກປ້ອງຕົນເອງ ກະສັດຜູ້ກ້າຫານບໍ່ຫວາດກົວກໍຄວນປົກປ້ອງປະຊາ ແລະປົກປ້ອງຕົນເອງດ້ວຍ
Verse 46
एवंविधो नरपतिर्विमानेनार्कवर्चसा । विधूयेहाशुभं कृत्स्नमिन्द्रेण सह मोदते ॥ ४६ ॥
ກະສັດຜູ້ຊໍາລະບາບທັງປວງອອກຈາກອານາຈັກ ແລະປົກປ້ອງຕົນກັບປະຊາ ຈະໄດ້ເສວຍສຸກກັບພຣະອິນທຣໃນວິມານສະຫວ່າງດຸດດວງອາທິດ
Verse 47
सीदन् विप्रो वणिग्वृत्त्या पण्यैरेवापदं तरेत् । खड्गेन वापदाक्रान्तो न श्ववृत्त्या कथञ्चन ॥ ४७ ॥
ຖ້າພຣາຫມັນບໍ່ສາມາດດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍໜ້າທີ່ປົກກະຕິແລ້ວທຸກທ້ອນ ອາດຮັບອາຊີບພໍ່ຄ້າ ຊື້ຂາຍເພື່ອຂ້າມພົ້ນວິກິດ; ຖ້າຍັງທຸກຍາກຫນັກ ອາດຈັບດາບເຮັດວຽກກະສັດນັກຮົບ; ແຕ່ບໍ່ຄວນເປັນດຸດຫມາ ຮັບໃຊ້ນາຍທົ່ວໄປເດັດຂາດ
Verse 48
वैश्यवृत्त्या तु राजन्यो जीवेन्मृगययापदि । चरेद् वा विप्ररूपेण न श्ववृत्त्या कथञ्चन ॥ ४८ ॥
ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຖ້າຜູ້ຢູ່ໃນຊັ້ນກະສັດບໍ່ອາດດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍອາຊີບປົກກະຕິ ໃນຍາມຄັບຂັນອາດເຮັດວຽກແບບໄວສະຍະ, ອາດຍັງຊີວິດດ້ວຍການລ່າສັດ, ຫຼືປະພຶດເປັນພຣາຫມັນໂດຍການສອນຄວາມຮູ້ເວດ; ແຕ່ບໍ່ຄວນຮັບອາຊີບຂອງຊູດຣາເດັດຂາດ
Verse 49
शूद्रवृत्तिं भजेद् वैश्य: शूद्र: कारुकटक्रियाम् । कृच्छ्रान्मुक्तो न गर्ह्येण वृत्तिं लिप्सेत कर्मणा ॥ ४९ ॥
ວາຍສະຍະຖ້າດໍາລົງຊີວິດບໍ່ໄດ້ ອາດຮັບວຽກແບບຊູດຣາ; ຊູດຣາຖ້າບໍ່ພົບນາຍ ອາດເຮັດວຽກງ່າຍໆ ເຊັ່ນ ສານກະຕ່າ ແລະ ເຮັດເສື່ອຟາງ. ແຕ່ເມື່ອພົ້ນຈາກຄວາມລໍາບາກແລ້ວ ຄວນລະທິ້ງອາຊີບຕໍ່າທີ່ເຮັດຊົ່ວຄາວ ແລະກັບຄືນສູ່ໜ້າທີ່ທີ່ເໝາະສົມ; ບໍ່ຄວນໃຝ່ຫາຊີວິດດ້ວຍວຽກທີ່ນ່າຕໍານິ
Verse 50
वेदाध्यायस्वधास्वाहाबल्यन्नाद्यैर्यथोदयम् । देवर्षिपितृभूतानि मद्रूपाण्यन्वहं यजेत् ॥ ५० ॥
ຄະຫັດຖະພຶງບູຊາທຸກມື້: ບູຊາລິສີດ້ວຍການສຶກສາເວດ, ບູຊາບັນພະບຸລຸດດ້ວຍມົນ “svadhā”, ບູຊາເທວະດາດ້ວຍຄໍາ “svāhā”, ບູຊາສັດມີຊີວິດທັງປວງໂດຍແບ່ງສ່ວນອາຫານ, ແລະບູຊາມະນຸດໂດຍໃຫ້ເຂົ້າແລະນ້ໍາ. ໂດຍເຫັນວ່າເທວະດາ ລິສີ ບັນພະບຸລຸດ ສັດທັງຫຼາຍ ແລະມະນຸດ ເປັນການປະກົດແຫ່ງພະອໍານາດຂອງເຮົາ ພຶງປະກອບຍັດຫ້າປະການນີ້ທຸກມື້
Verse 51
यदृच्छयोपपन्नेन शुक्लेनोपार्जितेन वा । धनेनापीडयन् भृत्यान् न्यायेनैवाहरेत् क्रतून् ॥ ५१ ॥
ຄະຫັດຖະຄວນລ້ຽງດູຜູ້ພຶ່ງພາໃຫ້ສະບາຍ ດ້ວຍຊັບທີ່ໄດ້ມາໂດຍບັງເອີນ ຫຼືຊັບທີ່ຫາໄດ້ຢ່າງບໍລິສຸດຈາກການເຮັດໜ້າທີ່ດ້ວຍຄວາມຊື່ສັດ ໂດຍບໍ່ກົດຂີ່. ຕາມກຳລັງຄວນປະກອບຍັດຍາ ແລະພິທີທຳອື່ນໆຢ່າງຍຸດຕິທຳ
Verse 52
कुटुम्बेषु न सज्जेत न प्रमाद्येत् कुटुम्ब्यपि । विपश्चिन्नश्वरं पश्येददृष्टमपि दृष्टवत् ॥ ५२ ॥
ແມ່ນແຕ່ຄະຫັດຖະຈະຕ້ອງດູແລຄອບຄົວຫຼາຍຄົນ ກໍບໍ່ຄວນຍຶດຕິດທາງໂລກ ແລະບໍ່ຄວນຫຼົງຕົນຄິດວ່າ ‘ຂ້ອຍແມ່ນເຈົ້ານາຍ’ ຈົນປະມາດ. ຜູ້ມີປັນຍາຄວນເຫັນວ່າສຸກທັງອະດີດແລະອະນາຄົດ ແມ່ນບໍ່ທຽງ ແມ່ນແຕ່ສຸກທີ່ຍັງບໍ່ເຫັນກໍເຫມືອນສຸກທີ່ເຄີຍເຫັນແລ້ວ
Verse 53
पुत्रदाराप्तबन्धूनां सङ्गम: पान्थसङ्गम: । अनुदेहं वियन्त्येते स्वप्नो निद्रानुगो यथा ॥ ५३ ॥
ການຄົບຄ້າກັບລູກ ເມຍ ຍາດພີ່ນ້ອງ ແລະໝູ່ມິດ ເປັນເພີຍການພົບກັນຊົ່ວຄາວຂອງນັກເດີນທາງ. ເມື່ອປ່ຽນກາຍກໍຕ້ອງພລັດພາກຈາກທຸກຄົນ ເຫມືອນສິ່ງໃນຄວາມຝັນທີ່ຫາຍໄປເມື່ອຕື່ນນອນ
Verse 54
इत्थं परिमृशन्मुक्तो गृहेष्वतिथिवद् वसन् । न गृहैरनुबध्येत निर्ममो निरहङ्कृत: ॥ ५४ ॥
ເມື່ອພິຈາລະນາຄວາມເປັນຈິງຢ່າງເລິກຊຶ້ງແລ້ວ ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນຄວນຢູ່ໃນເຮືອນເຫມືອນແຂກ ບໍ່ມີຄວາມຮູ້ສຶກເປັນເຈົ້າຂອງ ແລະບໍ່ມີອະຫັງການປອມ. ດັ່ງນັ້ນວຽກເຮືອນຈະບໍ່ຜູກມັດຫຼືເຮັດໃຫ້ຕິດພັນ
Verse 55
कर्मभिगृहमेधीयैरिष्ट्वा मामेव भक्तिमान् । तिष्ठेद् वनं वोपविशेत् प्रजावान् वा परिव्रजेत् ॥ ५५ ॥
ຄະຫັດຖະຜູ້ເປັນພັກຕະ ຜູ້ບູຊາຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍການປະຕິບັດໜ້າທີ່ໃນຄອບຄົວ ອາດຢູ່ເຮືອນຕໍ່ໄປ ຫຼືໄປສູ່ສະຖານທີ່ສັກສິດ/ປ່າ ແລະຖ້າມີລູກຊາຍທີ່ຮັບຜິດຊອບໄດ້ ກໍອາດຮັບສັນນຍາສ ແລ້ວອອກຈາລິກເປັນຜູ້ພະເດີນທາງທາງທຳ
Verse 56
यस्त्वासक्तमतिर्गेहे पुत्रवित्तैषणातुर: । स्त्रैण: कृपणधीर्मूढो ममाहमिति बध्यते ॥ ५६ ॥
ຄົນຄອບຄົວຜູ້ທີ່ໃຈຕິດຢູ່ກັບເຮືອນ ຖືກຄວາມປາຖະໜາໃນລູກແລະຊັບສິນລົບກວນ ຫຼົງກາມໃນຍິງ ມີໃຈຕະໜີແລະໂງ່ ຄິດວ່າ “ທຸກຢ່າງເປັນຂອງຂ້ອຍ ແລະຂ້ອຍແມ່ນທຸກຢ່າງ” ຍ່ອມຖືກມາຍາຜູກມັດແນ່ນອນ
Verse 57
अहो मे पितरौ वृद्धौ भार्या बालात्मजात्मजा: । अनाथा मामृते दीना: कथं जीवन्ति दु:खिता: ॥ ५७ ॥
“ໂອ້! ພໍ່ແມ່ຂອງຂ້ອຍເຖົ້າແກ່ ເມຍຂອງຂ້ອຍອຸ້ມທາຣົກ ແລະລູກນ້ອຍອື່ນໆ; ຖ້າບໍ່ມີຂ້ອຍ ພວກເຂົາຈະໄຮ້ທີ່ພຶ່ງ ຍາກຈົນ ແລະທຸກທໍລະມານ. ພວກເຂົາຈະຢູ່ໄດ້ແນວໃດ?”
Verse 58
एवं गृहाशयाक्षिप्तहृदयो मूढधीरयम् । अतृप्तस्ताननुध्यायन् मृतोऽन्धं विशते तम: ॥ ५८ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ເນື່ອງຈາກຄວາມໂງ່ ຄົນຄອບຄົວຜູ້ທີ່ໃຈຖືກຄວາມຜູກພັນຄອບຄົວຄອບງຳ ບໍ່ເຄີຍອິ່ມພໍ ຄິດຮອດຍາດພີ່ນ້ອງຢູ່ເລື້ອຍໆ ແລ້ວຕາຍເຂົ້າສູ່ຄວາມມືດແຫ່ງອະວິຊາ
Frequently Asked Questions
By presenting varṇāśrama as a discipline of purification: universal virtues, regulated conduct, and role-specific duties are to be performed with remembrance of the Lord as Supersoul and with offerings to Him. When work is done without possessiveness and with devotion—especially through guru-centered training and self-control—it ceases to bind (karma-bandha) and becomes bhakti in practice.
To show the historical unfolding and progressive fragmentation of dharma: from the unified ‘haṁsa’ order and oṁ-centered Veda in Satya-yuga to the threefold Veda and sacrifice-centered culture in Tretā. This yuga framework explains why dharma appears in organized social and āśrama forms and why it must be restated as time advances toward decline.
The ācārya is to be known as the Lord’s own representative and not treated as ordinary. The brahmacārī serves with humility—collecting alms/necessities, accepting only what is allotted, and attending the guru’s needs—because such service transmits Vedic knowledge, purifies sin, and anchors the student in devotion rather than pride.
Nonviolence, truthfulness, honesty, seeking the welfare of all beings, and freedom from lust, anger, and greed. These function as baseline dharma that supports any āśrama or varṇa and makes devotional practice stable.
It depicts possessiveness and identity based on ‘mine’ and ‘I am the lord’ as bondage-producing illusion. Excessive attachment to spouse, children, and wealth leads to anxiety, dissatisfaction, and a death absorbed in relatives—resulting in darkness of ignorance—whereas a liberated householder lives like a guest, without proprietorship, and keeps consciousness absorbed in the Lord.