Adhyaya 11
Bondage and Liberation Under Māyā; Two Birds Analogy; Marks of the Saintly Devotee
ຕໍ່ເນື່ອງຈາກຄໍາຊີ້ນໍາສຸດທ້າຍຂອງພຣະກຣິດສະນະແກ່ອຸດທະວະໃນບົດອຸດທະວະ-ກີຕາ, ບົດນີ້ອະທິບາຍວ່າ «ການຜູກມັດ» ແລະ «ການຫຼຸດພົ້ນ» ເກີດຈາກຄຸນະຂອງປຣະກຣິຕິພາຍໃຕ້ມາຍາຂອງພຣະເຈົ້າ, ແຕ່ອາດມາຍັງຄົງບໍ່ຖືກແຕະຕ້ອງ. ພຣະອົງໃຊ້ອຸປະມາເຊັ່ນຄວາມຝັນ ແລະ ອາກາດ/ຕາເວັນ/ລົມ ເພື່ອຊີ້ໃຫ້ເຫັນຄວາມບໍ່ແທ້ຂອງຄວາມໂສກເສົ້າທາງວັດຖຸ ແລະສະຖານະພະຍານຂອງຜູ້ຮູ້ຕົນ. ພຣະອົງປຽບທຽບຜູ້ຮູ້ແຈ້ງທີ່ເຫັນອິນທຣີຍເຄື່ອນໄຫວຕໍ່ວັດຖຸອິນທຣີຍ ກັບຜູ້ຫຼົງທີ່ຍຶດອັດຕາວ່າ «ຂ້ອຍເຮັດ» ແລະຖືກຜູກດ້ວຍກຳ. ອຸປະມານົກສອງຕົວໃນຕົ້ນໄມ້ດຽວ ແຍກຊີວະ (ຜູ້ກິນຜົນ) ອອກຈາກປຣະມາດມາ (ພະຍານຜູ້ຮູ້ ບໍ່ກິນ). ຈາກນັ້ນບົດຫັນຈາກຍານ ແລະ ໄວຣາກະ ໄປສູ່ພັກຕິ: ຄວາມຮູ້ທີ່ບໍ່ມີລີລາຂອງພຣະເຈົ້າແມ່ນແຫ້ງແລ້ງ, ແຕ່ການອຸທິດການກະທຳແລະໃຈໃຫ້ພຣະອົງຊໍາລະຊີວິດ. ຄໍາຖາມຂອງອຸດທະວະເກືອບກັບຜູ້ພັກຕິແທ້ ນໍາໄປສູ່ການກໍານົດຄຸນລັກສະນະຂອງສາທຸຜູ້ອຸທິດ ແລະປູທາງໃຫ້ຄໍາສອນຕໍ່ໄປວ່າດ້ວຍພັກຕິບໍລິສຸດ.
Shlokas
Verse 1
श्रीभगवानुवाच बद्धो मुक्त इति व्याख्या गुणतो मे न वस्तुत: । गुणस्य मायामूलत्वान्न मे मोक्षो न बन्धनम् ॥ १ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ ອຸດທະວະ, ເນື່ອງຈາກອິດທິພົນຂອງຄຸນະແຫ່ງທໍາມະຊາດວັດຖຸ ທີ່ຢູ່ໃຕ້ການຄວບຄຸມຂອງເຮົາ ຈຶ່ງເອີ້ນຈີວະບາງຄັ້ງວ່າ “ຖືກຜູກມັດ” ແລະບາງຄັ້ງວ່າ “ຫຼຸດພົ້ນ”; ແທ້ຈິງແລ້ວບໍ່ແມ່ນເຊັ່ນນັ້ນ. ເພາະຄຸນະມີຮາກຈາກມາຍາ ແລະເຮົາເປັນອົງສູງສຸດແຫ່ງມາຍາ; ດັ່ງນັ້ນ ສໍາລັບເຮົາບໍ່ມີທັງໂມກສະ ແລະບໍ່ມີທັງພັນທະນາການ.
Verse 2
शोकमोहौ सुखं दु:खं देहापत्तिश्च मायया । स्वप्नो यथात्मन: ख्याति: संसृतिर्न तु वास्तवी ॥ २ ॥
ຄວາມໂສກ ແລະ ຄວາມຫຼົງ, ສຸກ ແລະ ທຸກ, ພ້ອມທັງການຮັບເອົາຮ່າງກາຍວັດຖຸດ້ວຍອໍານາດມາຍາ—ທັງໝົດນີ້ແມ່ນການສ້າງຂອງພະລັງມາຍາຂອງເຮົາ. ເຫມືອນຄວາມຝັນທີ່ເປັນແຕ່ພາບໃນປັນຍາ ແລະບໍ່ມີສານະຈິງ, ສັງສາຣະກໍສະເໝືອນກັນ ບໍ່ມີຄວາມເປັນຈິງໂດຍສານະ.
Verse 3
विद्याविद्ये मम तनू विद्ध्युद्धव शरीरिणाम् । मोक्षबन्धकरी आद्ये मायया मे विनिर्मिते ॥ ३ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ, ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ວິທະຍາ ແລະ ອະວິທະຍາ ທັງສອງເປັນດຸຈ “ກາຍ” ຂອງເຮົາ ເປັນການຂະຫຍາຍແຫ່ງພະລັງຂອງເຮົາ. ທັງສອງຖືກສ້າງໂດຍມາຍາຂອງເຮົາ ໄຮ້ຈຸດເລີ່ມຕົ້ນ; ແລະສໍາລັບຜູ້ມີຮ່າງກາຍ ມັນໃຫ້ໂມກສະ ແລະ ພັນທະນາການຕາມລໍາດັບ.
Verse 4
एकस्यैव ममांशस्य जीवस्यैव महामते । बन्धोऽस्याविद्ययानादिर्विद्यया च तथेतर: ॥ ४ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ, ຈີວະແມ່ນສ່ວນໜຶ່ງຂອງເຮົາເອງ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກອະວິທະຍາ ມັນຖືກຜູກມັດມາແຕ່ການເວລາບໍ່ມີຈຸດເລີ່ມ ແລະທົນທຸກໃນສັງສາຣະ. ແຕ່ໂດຍວິທະຍາ (ຄວາມຮູ້) ມັນສາມາດບັນລຸການຫຼຸດພົ້ນໄດ້.
Verse 5
अथ बद्धस्य मुक्तस्य वैलक्षण्यं वदामि ते । विरुद्धधर्मिणोस्तात स्थितयोरेकधर्मिणि ॥ ५ ॥
ບັດນີ້ ໂອ ອຸດທະວະຜູ້ຮັກ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງຄວາມແຕກຕ່າງຂອງຈິດວິນຍານທີ່ຖືກຜູກມັດ ແລະ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ເປັນນິດມຸກຕະ. ໃນຮ່າງກາຍດຽວກັນຈຶ່ງມີສຸກແລະທຸກຂ໌ອັນຂັດກັນ ເພາະມີທັງພຣະພະຄະວານນິດມຸກຕະ ແລະ ຈິວະທີ່ຖືກຜູກມັດຢູ່ພາຍໃນ
Verse 6
सुपर्णावेतौ सदृशौ सखायौ यदृच्छयैतौ कृतनीडौ च वृक्षे । एकस्तयो: खादति पिप्पलान्न- मन्यो निरन्नोऽपि बलेन भूयान् ॥ ६ ॥
ໂດຍບັງເອີນ ນົກສອງໂຕຜູ້ເປັນໝູ່ມິດ ແລະ ມີນິໄສຄ້າຍກັນ ໄດ້ສ້າງຮັງຢູ່ໃນຕົ້ນໄມ້ດຽວກັນ. ໂຕໜຶ່ງກິນຜົນໄມ້ ແຕ່ອີກໂຕໜຶ່ງບໍ່ກິນ ແຕ່ຢູ່ໃນຖານະສູງກວ່າເນື່ອງຈາກພະລັງອານຸພາບຂອງພຣະອົງ
Verse 7
आत्मानमन्यं च स वेद विद्वा- नपिप्पलादो न तु पिप्पलाद: । योऽविद्यया युक् स तु नित्यबद्धो विद्यामयो य: स तु नित्यमुक्त: ॥ ७ ॥
ນົກທີ່ບໍ່ກິນຜົນໄມ້ນັ້ນແມ່ນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດຜູ້ຮູ້ທຸກຢ່າງ; ພຣະອົງຮູ້ຊັດທັງສະຖານະຂອງພຣະອົງ ແລະ ຂອງຈິວະຜູ້ຖືກຜູກມັດທີ່ກິນຜົນໄມ້. ແຕ່ຈິວະນັ້ນບໍ່ຮູ້ທັງຕົນເອງແລະພຣະອົງ; ຖືກອະວິທະຍາປົກຄຸມຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ຜູກມັດເປັນນິດ” ແລະ ພຣະພະຄະວານຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍວິທະຍາແມ່ນ “ມຸກຕະເປັນນິດ”
Verse 8
देहस्थोऽपि न देहस्थो विद्वान् स्वप्नाद् यथोत्थित: । अदेहस्थोऽपि देहस्थ: कुमति: स्वप्नदृग् यथा ॥ ८ ॥
ຜູ້ຮູ້ຜູ້ຕື່ນໃນອາຕະມະຍານ ແມ່ນແມ່ນຢູ່ໃນຮ່າງກາຍ ແຕ່ບໍ່ເຫັນຕົນເປັນຮ່າງກາຍ, ເຫມືອນຄົນຕື່ນຈາກຄວາມຝັນລະການຍຶດຕິດກັບຮ່າງກາຍໃນຝັນ. ແຕ່ຄົນໂງ່ ແມ່ນແມ່ນບໍ່ແມ່ນຮ່າງກາຍ ແລະ ເຫນືອຮ່າງກາຍ ກໍຍັງຄິດວ່າຕົນຢູ່ໃນຮ່າງກາຍ, ເຫມືອນຜູ້ຝັນເຫັນຕົນຢູ່ໃນຮ່າງກາຍສົມມຸດ
Verse 9
इन्द्रियैरिन्द्रियार्थेषु गुणैरपि गुणेषु च । गृह्यमाणेष्वहं कुर्यान्न विद्वान् यस्त्वविक्रिय: ॥ ९ ॥
ຜູ້ຮູ້ຜູ້ບໍ່ຖືກປົກປ່ອງໂດຍຄວາມປາຖະໜາວັດຖຸ ແລະ ບໍ່ປ່ຽນແປງ ບໍ່ເຫັນຕົນເປັນຜູ້ກະທຳກິດຈະກຳຂອງກາຍ. ລາວຮູ້ວ່າໃນການກະທຳທັງປວງ ມີແຕ່ອິນທຣີຍະທີ່ເກີດຈາກຄຸນແຫ່ງປະກຣະຕິ ທີ່ໄປສຳຜັດກັບອາຣົມອິນທຣີຍະທີ່ເກີດຈາກຄຸນດຽວກັນ
Verse 10
दैवाधीने शरीरेऽस्मिन् गुणभाव्येन कर्मणा । वर्तमानोऽबुधस्तत्र कर्तास्मीति निबध्यते ॥ १० ॥
ຄົນບໍ່ຮູ້ທີ່ຢູ່ໃນກາຍອັນເກີດຈາກຜົນກຳເກົ່າ ແລະຢູ່ໃຕ້ອຳນາດແຫ່ງເທວະ ຄິດວ່າ “ຂ້ອຍແມ່ນຜູ້ກະທຳ”; ໂດຍອະຫັງການຫຼອກລວງ ຈຶ່ງຖືກຜູກມັດດ້ວຍກຳທີ່ຖືກຂັບເຄື່ອນໂດຍຄຸນຂອງປະກຣິຕິ.
Verse 11
एवं विरक्त: शयन आसनाटनमज्जने । दर्शनस्पर्शनघ्राणभोजनश्रवणादिषु । न तथा बध्यते विद्वान् तत्र तत्रादयन् गुणान् ॥ ११ ॥
ຜູ້ຮູ້ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຄາຍກຳໜັດ ໃຊ້ກາຍໃນການນອນ ນັ່ງ ເດີນ ອາບນ້ຳ ເບິ່ງ ສຳຜັດ ດົມ ກິນ ຟັງ ແລະອື່ນໆ ແຕ່ບໍ່ຖືກພັນທະ; ຢູ່ເປັນພະຍານ ແລະໃຫ້ອິນທຣີຍ໌ປະຕິບັດກັບອາລົມຂອງມັນເທົ່ານັ້ນ.
Verse 12
प्रकृतिस्थोऽप्यसंसक्तो यथा खं सवितानिल: । वैशारद्येक्षयासङ्गशितया छिन्नसंशय: ॥ १२ ॥ प्रतिबुद्ध इव स्वप्नान्नानात्वाद् विनिवर्तते ॥ १३ ॥
ແມ່ນແຕ່ອາກາດເປັນທີ່ພັກພິງຂອງທຸກສິ່ງ ແຕ່ອາກາດບໍ່ປະປົນ ແລະບໍ່ຕິດຂ້ອງ; ດວງອາທິດທີ່ສະທ້ອນໃນອ່າງນ້ຳນັບບໍ່ຖ້ວນກໍບໍ່ຍຶດຕິດກັບນ້ຳ; ແລະລົມທີ່ພັດໄປທົ່ວບໍ່ຖືກກິ່ນນານາກະທົບ ຉັນໃດ ຜູ້ຮູ້ອາຕະມັນກໍອະສັງກັບກາຍແລະໂລກ ຉັນນັ້ນ. ດ້ວຍສາຍຕາອັນຄົມຈາກວິຣາກະ ເຂົາຕັດຄວາມສົງໄສດ້ວຍປັນຍາຮູ້ຕົນ ແລະດຶງຈິດອອກຈາກຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ເຫມືອນຄົນຕື່ນຈາກຄວາມຝັນ.
Verse 13
प्रकृतिस्थोऽप्यसंसक्तो यथा खं सवितानिल: । वैशारद्येक्षयासङ्गशितया छिन्नसंशय: ॥ १२ ॥ प्रतिबुद्ध इव स्वप्नान्नानात्वाद् विनिवर्तते ॥ १३ ॥
ເຂົາຫັນກັບຈາກຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ເຫມືອນຄົນຕື່ນຈາກຄວາມຝັນ; ດ້ວຍສາຍຕາອັນຄົມຈາກວິຣາກະ ຜູ້ຮູ້ຕົນຕັດຄວາມສົງໄສດ້ວຍດາບແຫ່ງປັນຍາ ແລະດຶງຈິດອອກຈາກການແຜ່ຂະຫຍາຍພາຍນອກ.
Verse 14
यस्य स्युर्वीतसङ्कल्पा: प्राणेन्द्रियमनोधियाम् । वृत्तय: स विनिर्मुक्तो देहस्थोऽपि हि तद्गुणै: ॥ १४ ॥
ຜູ້ໃດທີ່ການເຄື່ອນໄຫວຂອງປຣານ ອິນທຣີຍ໌ ຈິດ ແລະປັນຍາ ເກີດຂຶ້ນໂດຍບໍ່ມີຄວາມປາຖະໜາທາງວັດຖຸ ຜູ້ນັ້ນເປັນຜູ້ຫຼຸດພົ້ນຢ່າງສົມບູນ; ແມ່ນຢູ່ໃນກາຍກໍບໍ່ຖືກຄຸນຂອງກາຍຜູກມັດ.
Verse 15
यस्यात्मा हिंस्यते हिंस्रैर्येन किञ्चिद् यदृच्छया । अर्च्यते वा क्वचित्तत्र न व्यतिक्रियते बुध: ॥ १५ ॥
ບາງຄັ້ງໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນຊັດ ຮ່າງກາຍຖືກຄົນໂຫດຮ້າຍ ຫຼືສັດດຸຮ້າຍທຳຮ້າຍ; ອີກຄັ້ງໃນບ່ອນອື່ນ ກໍໄດ້ຮັບການເຄົາລົບ ຫຼືການບູຊາຢ່າງກະທັນຫັນ. ຜູ້ບໍ່ໂກດເມື່ອຖືກທຳຮ້າຍ ແລະບໍ່ຫຼົງດີໃຈເມື່ອຖືກບູຊາ ແມ່ນຜູ້ມີປັນຍາ.
Verse 16
न स्तुवीत न निन्देत कुर्वत: साध्वसाधु वा । वदतो गुणदोषाभ्यां वर्जित: समदृङ्मुनि: ॥ १६ ॥
ມຸນີຜູ້ເຫັນທຸກຄົນເທົ່າກັນ ບໍ່ສັນລະເສີນ ແລະບໍ່ຕິຕຽນ ແມ່ນແຕ່ເຫັນຜູ້ອື່ນເຮັດດີຫຼືຊົ່ວ ເວົ້າຖືກຫຼືຜິດ. ລາວພົ້ນຈາກຄູ່ຕໍ່ຕ້ານຂອງຄຸນແລະໂທດ.
Verse 17
न कुर्यान्न वदेत् किञ्चिन्न ध्यायेत् साध्वसाधु वा । आत्मारामोऽनया वृत्त्या विचरेज्जडवन्मुनि: ॥ १७ ॥
ເພື່ອຮັກສາຮ່າງກາຍເທົ່ານັ້ນ ມຸນີຜູ້ຫຼຸດພົ້ນບໍ່ຄວນກະທຳ ເວົ້າ ຫຼືຄິດຕາມຄ່າໂລກວ່າ ‘ດີ-ຊົ່ວ’. ລາວຄວນບໍ່ຍຶດຕິດໃນທຸກສະພາບ ຊື່ນບານໃນການຮູ້ແຈ້ງຕົນ ແລະເດີນທາງໄປຕາມວິຖີຫຼຸດພົ້ນນີ້ ໃຫ້ຄົນນອກເຫັນຄືຄົນທຶບ.
Verse 18
शब्दब्रह्मणि निष्णातो न निष्णायात् परे यदि । श्रमस्तस्य श्रमफलो ह्यधेनुमिव रक्षत: ॥ १८ ॥
ຖ້າຜູ້ໃດຊ່ຽວຊານໃນສັບພຣະຫມະນ ຄືຄຳພີເວດ ແຕ່ບໍ່ພະຍາຍາມຕັ້ງໃຈໃຫ້ໝັ້ນໃນພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ ແລ້ວ ຜົນຂອງຄວາມເພຍພະຍາຍາມກໍເປັນແຕ່ຄວາມເຫນື່ອຍຍາກ. ດຸດຄົນທີ່ລຳບາກເລີ້ຍງງົວທີ່ບໍ່ໃຫ້ນ້ຳນົມ.
Verse 19
गां दुग्धदोहामसतीं च भार्यां देहं पराधीनमसत्प्रजां च । वित्तं त्वतीर्थीकृतमङ्ग वाचं हीनां मया रक्षति दु:खदु:खी ॥ १९ ॥
ອຸດທະວະຜູ້ເປັນທີ່ຮັກ ຜູ້ໃດຄອຍດູແລງົວທີ່ບໍ່ໃຫ້ນ້ຳນົມ ເມຍທີ່ບໍ່ຊື່ສັດ ຮ່າງກາຍທີ່ພຶ່ງພາຄົນອື່ນ ລູກຫຼານທີ່ບໍ່ເປັນປະໂຫຍດ ຫຼືຊັບສິນທີ່ບໍ່ໄດ້ນຳໄປໃຊ້ໃນທາງອັນຄວນ ຜູ້ນັ້ນແມ່ນທຸກຂ໌ຫນັກຢ່າງແທ້ຈິງ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ສຶກສາຄວາມຮູ້ເວດທີ່ປາດສະຈາກພຣະກຽດຕິຄຸນຂອງເຮົາ ກໍເປັນຜູ້ທຸກຂ໌ຫນັກທີ່ສຸດ.
Verse 20
यस्यां न मे पावनमङ्ग कर्म स्थित्युद्भवप्राणनिरोधमस्य । लीलावतारेप्सितजन्म वा स्याद् वन्ध्यां गिरं तां बिभृयान्न धीर: ॥ २० ॥
ໂອ ອຸດທະວະ! ວັນນະຄະດີໃດທີ່ບໍ່ພັນລະນາລີລາກຳອັນບໍລິສຸດຂອງເຮົາ—ທີ່ເຜີຍການສ້າງ ການຄຸ້ມຄອງ ແລະການທຳລາຍໂລກ, ແລະບໍ່ເວົ້າເຖິງອະວະຕານທີ່ຮັກຍິ່ງ ພຣະກຣິດສະນະ-ພຣະບະລະຣາມ—ນັ້ນແມ່ນຄຳເວົ້າຫມັນຫມອງ; ຜູ້ມີປັນຍາບໍ່ຍຶດຖື।
Verse 21
एवं जिज्ञासयापोह्य नानात्वभ्रममात्मनि । उपारमेत विरजं मनो मय्यर्प्य सर्वगे ॥ २१ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ໂດຍປັນຍາແຫ່ງການສືບສວນ ຈົ່ງກຳຈັດຄວາມຫຼົງໃນຄວາມຫຼາກຫຼາຍທາງວັດຖຸທີ່ທັບຊ້ອນໃສ່ອາດມັນ; ໃຫ້ໃຈສະຫງົບປາດຈາກຣະຊັສ ແລະອຸທິດໃຈໄວ້ໃນເຮົາ ເພາະເຮົາສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ।
Verse 22
यद्यनीशो धारयितुं मनो ब्रह्मणि निश्चलम् । मयि सर्वाणि कर्माणि निरपेक्ष: समाचर ॥ २२ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ! ຖ້າເຈົ້າຍັງບໍ່ສາມາດຮັກສາໃຈໃຫ້ນິ່ງສະຫງົບໃນພຣະພຣະມັນໄດ້ ກໍຈົ່ງເຮັດກິດທັງປວງເປັນການຖວາຍແດ່ເຮົາ ໂດຍບໍ່ຫວັງຜົນ।
Verse 23
श्रद्धालुर्मत्कथा: शृण्वन् सुभद्रा लोकपावनी: । गायन्ननुस्मरन् कर्म जन्म चाभिनयन् मुहु: ॥ २३ ॥ मदर्थे धर्मकामार्थानाचरन् मदपाश्रय: । लभते निश्चलां भक्तिं मय्युद्धव सनातने ॥ २४ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ! ການເລົ່າເຖິງລີລາແລະຄຸນຂອງເຮົາເປັນມົງຄຸນ ແລະຊຳລະໂລກທັງປວງ. ຜູ້ມີສັດທາທີ່ຟັງ ສັນລະເສີນ ແລະລະລຶກຢູ່ເສມອ, ທັງຍັງສະແດງນາດກຳໃຫ້ລີລາຂອງເຮົາ—ເລີ່ມຈາກການອຸບັດ—ກັບມາມີຊີວິດອີກຄັ້ງ, ແລະຜູ້ທີ່ພຶ່ງພາເຮົາ ປະພຶດທຳ ກາມ ແລະອັດຖະ ເພື່ອຄວາມພໍໃຈຂອງເຮົາ—ຍ່ອມໄດ້ຮັບພັກຕິອັນໝັ້ນຄົງໃນເຮົາ ຜູ້ນິລັນດອນ।
Verse 24
श्रद्धालुर्मत्कथा: शृण्वन् सुभद्रा लोकपावनी: । गायन्ननुस्मरन् कर्म जन्म चाभिनयन् मुहु: ॥ २३ ॥ मदर्थे धर्मकामार्थानाचरन् मदपाश्रय: । लभते निश्चलां भक्तिं मय्युद्धव सनातने ॥ २४ ॥
ໂອ ອຸດທະວະ! ການເລົ່າເຖິງລີລາແລະຄຸນຂອງເຮົາເປັນມົງຄຸນ ແລະຊຳລະໂລກທັງປວງ. ຜູ້ມີສັດທາທີ່ຟັງ ສັນລະເສີນ ແລະລະລຶກຢູ່ເສມອ, ທັງຍັງສະແດງນາດກຳໃຫ້ລີລາຂອງເຮົາ—ເລີ່ມຈາກການອຸບັດ—ກັບມາມີຊີວິດອີກຄັ້ງ, ແລະຜູ້ທີ່ພຶ່ງພາເຮົາ ປະພຶດທຳ ກາມ ແລະອັດຖະ ເພື່ອຄວາມພໍໃຈຂອງເຮົາ—ຍ່ອມໄດ້ຮັບພັກຕິອັນໝັ້ນຄົງໃນເຮົາ ຜູ້ນິລັນດອນ।
Verse 25
सत्सङ्गलब्धया भक्त्या मयि मां स उपासिता । स वै मे दर्शितं सद्भिरञ्जसा विन्दते पदम् ॥ २५ ॥
ຜູ້ໃດໄດ້ຮັບພັກຕິອັນບໍລິສຸດຈາກການຄົບຫາກັບຜູ້ອຸທິດຕົນຂອງເຮົາ ແລະນະມັດສະການເຮົາເປັນນິດ ຜູ້ນັ້ນຈະເຖິງທາມຂອງເຮົາໄດ້ງ່າຍ ທີ່ສັດບຸລຸດໄດ້ເປີດເຜີຍໄວ້
Verse 26
श्रीउद्धव उवाच साधुस्तवोत्तमश्लोक मत: कीदृग्विध: प्रभो । भक्तिस्त्वय्युपयुज्येत कीदृशी सद्भिरादृता ॥ २६ ॥ एतन्मे पुरुषाध्यक्ष लोकाध्यक्ष जगत्प्रभो । प्रणतायानुरक्ताय प्रपन्नाय च कथ्यताम् ॥ २७ ॥
ສີອຸດທະວະກ່າວວ່າ: ໂອ້ ພຣະຜູ້ຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍບົດກະວີອັນສູງສຸດ! ພຣະອົງຖືວ່າຄົນແບບໃດເປັນສາທຸ-ພັກຕະທີ່ແທ້? ແລະພັກຕິເສວາແບບໃດທີ່ບັນດາພັກຕະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຍົກຍ້ອງວ່າຄວນຖວາຍແດ່ພຣະອົງ
Verse 27
श्रीउद्धव उवाच साधुस्तवोत्तमश्लोक मत: कीदृग्विध: प्रभो । भक्तिस्त्वय्युपयुज्येत कीदृशी सद्भिरादृता ॥ २६ ॥ एतन्मे पुरुषाध्यक्ष लोकाध्यक्ष जगत्प्रभो । प्रणतायानुरक्ताय प्रपन्नाय च कथ्यताम् ॥ २७ ॥
ໂອ້ ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ເໜືອສັດທັງປວງ ແລະເໜືອຜູ້ປົກຄອງທັງຫມົດ, ພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ! ຂ້າພະເຈົ້ານອບນ້ອມດ້ວຍຄວາມຮັກ ແລະຂໍພຶ່ງພາພຣະອົງແຕ່ຜູ້ດຽວ; ຂໍພຣະອົງໂປຣດອະທິບາຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າ
Verse 28
त्वं ब्रह्म परमं व्योम पुरुष: प्रकृते: पर: । अवतीर्णोऽसि भगवन् स्वेच्छोपात्तपृथग्वपु: ॥ २८ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວານ! ພຣະອົງແມ່ນພຣະພຣະຫມັນສູງສຸດ ດຸຈຟ້າທີ່ບໍ່ຕິດພັນສິ່ງໃດ ເປັນປຸຣຸສະເໜືອປຣະກຣິຕິ; ແຕ່ເພາະຖືກຄວາມຮັກຂອງພັກຕະຄອບງຳ ພຣະອົງຈຶ່ງຮັບຮູບຫຼາຍປະການ ແລະອະວະຕານຕາມຄວາມປາຖະໜາຂອງພວກເຂົາ
Verse 29
श्रीभगवानुवाच कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षु: सर्वदेहिनाम् । सत्यसारोऽनवद्यात्मा सम: सर्वोपकारक: ॥ २९ ॥ कामैरहतधीर्दान्तो मृदु: शुचिरकिञ्चन: । अनीहो मितभुक् शान्त: स्थिरो मच्छरणो मुनि: ॥ ३० ॥ अप्रमत्तो गभीरात्मा धृतिमाञ्जितषड्गुण: । अमानी मानद: कल्यो मैत्र: कारुणिक: कवि: ॥ ३१ ॥ आज्ञायैवं गुणान् दोषान् मयादिष्टानपि स्वकान् । धर्मान् सन्त्यज्य य: सर्वान् मां भजेत स तु सत्तम: ॥ ३२ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ້ ອຸດທະວະ, ສາທຸຊົນເປັນຜູ້ເມດຕາ ບໍ່ເຮັດຮ້າຍໃຜ ແລະອົດທົນຕໍ່ສັດທັງປວງ. ຄວາມຈິງເປັນແກ່ນສານຂອງເຂົາ; ໃຈບໍ່ມີມົນທິນ; ເສມອະພາບໃນສຸກແລະທຸກ; ແລະອຸທິດຕົນເພື່ອປະໂຫຍດຂອງຜູ້ອື່ນ. ຄວາມປາຖະໜາວັດຖຸບໍ່ທຳໃຫ້ປັນຍາເຂົາຫຼົງ; ເຂົາຄວບຄຸມອິນທຣີ, ອ່ອນໂຍນ, ບໍລິສຸດ, ແລະບໍ່ຍຶດຖື. ເຂົາບໍ່ຫມົກມຸ່ນກິດໂລກີ; ກິນພໍປະມານ; ສະຫງົບ, ໝັ້ນຄົງ, ແລະຖືເຮົາເປັນທີ່ພຶ່ງດຽວ. ເຂົາບໍ່ປະມາດ, ໃຈລຶກຊຶ້ງ, ອົດທົນ, ແລະຊະນະຫົກປະການ: ຫິວ, ຫາຍ, ໂສກ, ມາຍາ, ແກ່, ແລະຕາຍ. ເຂົາບໍ່ຫາກຽດຕິ, ແຕ່ໃຫ້ກຽດຜູ້ອື່ນ; ເປັນຜູ້ນຳຄວາມດີ, ເປັນມິດ, ເມດຕາກະລຸນາ, ແລະມີໃຈເປັນກະວີ. ເມື່ອຮູ້ຄຸນແລະໂທດຕາມທີ່ເຮົາກ່າວ ແລະເຂົ້າພຶ່ງພາດອກບົວບາດຂອງເຮົາໂດຍສິ້ນເຊີງ ເຂົາຈຶ່ງລະທິ້ງໜ້າທີ່ທາງສາສະໜາທົ່ວໄປໃນທ້າຍທີ່ສຸດ ແລະນະມັດສະການເຮົາແຕ່ຜູ້ດຽວ; ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ
Verse 30
श्रीभगवानुवाच कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षु: सर्वदेहिनाम् । सत्यसारोऽनवद्यात्मा सम: सर्वोपकारक: ॥ २९ ॥ कामैरहतधीर्दान्तो मृदु: शुचिरकिञ्चन: । अनीहो मितभुक् शान्त: स्थिरो मच्छरणो मुनि: ॥ ३० ॥ अप्रमत्तो गभीरात्मा धृतिमाञ्जितषड्गुण: । अमानी मानद: कल्यो मैत्र: कारुणिक: कवि: ॥ ३१ ॥ आज्ञायैवं गुणान् दोषान् मयादिष्टानपि स्वकान् । धर्मान् सन्त्यज्य य: सर्वान् मां भजेत स तु सत्तम: ॥ ३२ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ໂອ້ ອຸດທະວະ, ຜູ້ສາທຸເປັນຜູ້ເມດຕາ ບໍ່ເຮັດຮ້າຍໃຜ ແລະອົດທົນຕໍ່ສັດທັງປວງ. ລາວຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມຈິງ ໃຈບໍລິສຸດ ເທົ່າທຽມໃນສຸກທຸກ ມຸ່ງເຮັດປະໂຫຍດແກ່ທຸກຄົນ; ປັນຍາບໍ່ຖືກກາມກວນ ຄວບຄຸມອິນຊີ ອ່ອນໂຍນ ສະອາດ ບໍ່ຍຶດຕິດ ກິນພອດປະມານ ສະຫງົບ ໝັ້ນຄົງ ແລະເອົາພຣະອົງເປັນທີ່ພຶ່ງດຽວ.
Verse 31
श्रीभगवानुवाच कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षु: सर्वदेहिनाम् । सत्यसारोऽनवद्यात्मा सम: सर्वोपकारक: ॥ २९ ॥ कामैरहतधीर्दान्तो मृदु: शुचिरकिञ्चन: । अनीहो मितभुक् शान्त: स्थिरो मच्छरणो मुनि: ॥ ३० ॥ अप्रमत्तो गभीरात्मा धृतिमाञ्जितषड्गुण: । अमानी मानद: कल्यो मैत्र: कारुणिक: कवि: ॥ ३१ ॥ आज्ञायैवं गुणान् दोषान् मयादिष्टानपि स्वकान् । धर्मान् सन्त्यज्य य: सर्वान् मां भजेत स तु सत्तम: ॥ ३२ ॥
ລາວບໍ່ປະມາດ ມີໃຈເລິກຊຶ້ງ ອົດທົນໝັ້ນຄົງ ແລະຊະນະຫົກສະພາບ: ຫິວ ຫາຍ ໂສກ ມົວໝອງ ແກ່ ແລະຕາຍ. ບໍ່ຫາກຽດຕິ ແຕ່ໃຫ້ກຽດຜູ້ອື່ນ; ເປັນຜູ້ນຳຄວາມດີ ເປັນມິດ ເມດຕາກະລຸນາ ແລະມີປັນຍາ (ກະວີ).
Verse 32
श्रीभगवानुवाच कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षु: सर्वदेहिनाम् । सत्यसारोऽनवद्यात्मा सम: सर्वोपकारक: ॥ २९ ॥ कामैरहतधीर्दान्तो मृदु: शुचिरकिञ्चन: । अनीहो मितभुक् शान्त: स्थिरो मच्छरणो मुनि: ॥ ३० ॥ अप्रमत्तो गभीरात्मा धृतिमाञ्जितषड्गुण: । अमानी मानद: कल्यो मैत्र: कारुणिक: कवि: ॥ ३१ ॥ आज्ञायैवं गुणान् दोषान् मयादिष्टानपि स्वकान् । धर्मान् सन्त्यज्य य: सर्वान् मां भजेत स तु सत्तम: ॥ ३२ ॥
ແມ່ນແຕ່ຮູ້ຄຸນແລະໂທດທີ່ພຣະອົງສອນ ແລະຮູ້ທຳຫນ້າທີ່ທົ່ວໄປຂອງຕົນ ຜູ້ໃດທີ່ເຂົ້າພຶ່ງພາບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງຢ່າງສິ້ນເຊີງ ແລ້ວລະທິ້ງທຳທັງປວງນັ້ນ ແລະບູຊາພຣະອົງພຽງຜູ້ດຽວ ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ.
Verse 33
ज्ञात्वाज्ञात्वाथ ये वै मां यावान् यश्चास्मि यादृश: । भजन्त्यनन्यभावेन ते मे भक्ततमा मता: ॥ ३३ ॥
ບໍ່ວ່າພວກເຂົາຈະຮູ້ຫຼືບໍ່ຮູ້ວ່າພຣະອົງເປັນໃຜ ແລະດຳລົງຢູ່ແນວໃດ ຖ້າພວກເຂົາບູຊາພຣະອົງດ້ວຍຄວາມຮັກອັນບໍ່ແບ່ງໃຈ ພຣະອົງຖືວ່າເຂົາເປັນພະກະຕະທີ່ດີທີ່ສຸດ.
Frequently Asked Questions
The two birds symbolize the jīva and Paramātmā residing within the same ‘tree’ of the body. The fruit-eating bird represents the conditioned soul who experiences karma-phala (happiness and distress) and forgets his identity. The non-eating bird represents the Supreme Lord as the omniscient witness and controller, never entangled. The teaching is that bondage is due to ignorance and misidentification, while the Lord remains eternally liberated and can be known when the jīva turns from enjoyment to realization and devotion.
Kṛṣṇa explains that ‘bondage’ and ‘liberation’ are designations produced by māyā operating through the modes of nature. Like dream experiences, material happiness, distress, and bodily identification appear real to the conditioned mind but lack ultimate substance. The ātmā is intrinsically transcendental; liberation is the removal of ignorance and false doership, wherein one remains a witness and offers action to the Lord.
The chapter states that learning becomes barren when it does not culminate in fixing the mind on Bhagavān and hearing His glories (Hari-kathā). Such study is compared to maintaining a cow that gives no milk: the labor remains, but the essential fruit—purification, devotion, and realization—does not arise. The Bhāgavata’s criterion is transformation of consciousness toward the Lord, not mere textual mastery.
A true devotee is described through sādhu-lakṣaṇa: mercy and nonviolence, tolerance, truthfulness, freedom from envy, equanimity in happiness and distress, control of senses and eating, absence of possessiveness and prestige-seeking, honoring others, steadiness amid reversals, and compassionate work for others’ welfare. Most decisively, such a person takes exclusive shelter of the Lord’s lotus feet and worships Him alone, with unalloyed love, even if he may not articulate metaphysics perfectly.