Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 31
Bondage and Liberation Under Māyā; Two Birds Analogy; Marks of the Saintly Devotee
Devanagari script
श्रीभगवानुवाच कृपालुरकृतद्रोहस्तितिक्षु: सर्वदेहिनाम् । सत्यसारोऽनवद्यात्मा सम: सर्वोपकारक: ॥ २९ ॥ कामैरहतधीर्दान्तो मृदु: शुचिरकिञ्चन: । अनीहो मितभुक् शान्त: स्थिरो मच्छरणो मुनि: ॥ ३० ॥ अप्रमत्तो गभीरात्मा धृतिमाञ्जितषड्गुण: । अमानी मानद: कल्यो मैत्र: कारुणिक: कवि: ॥ ३१ ॥ आज्ञायैवं गुणान् दोषान् मयादिष्टानपि स्वकान् । धर्मान् सन्त्यज्य य: सर्वान् मां भजेत स तु सत्तम: ॥ ३२ ॥
Transliteration
śrī-bhagavān uvāca kṛpālur akṛta-drohas titikṣuḥ sarva-dehinām satya-sāro ’navadyātmā samaḥ sarvopakārakaḥ
Translation
ລາວບໍ່ປະມາດ ມີໃຈເລິກຊຶ້ງ ອົດທົນໝັ້ນຄົງ ແລະຊະນະຫົກສະພາບ: ຫິວ ຫາຍ ໂສກ ມົວໝອງ ແກ່ ແລະຕາຍ. ບໍ່ຫາກຽດຕິ ແຕ່ໃຫ້ກຽດຜູ້ອື່ນ; ເປັນຜູ້ນຳຄວາມດີ ເປັນມິດ ເມດຕາກະລຸນາ ແລະມີປັນຍາ (ກະວີ).
Synonyms
śrī-bhagavānthe Blessed Lord
śrī-bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī-bhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; संबोधन-भावे वक्ता-निर्देशः (speaker tag)
uvācasaid
uvāca:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kṛpāluḥcompassionate
kṛpāluḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛpālu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifier)
akṛta-drohaḥone who has not committed malice
akṛta-drohaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roota-kṛta-droha (प्रातिपदिक: a- + kṛta + droha)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वकः; विशेषण
titikṣuḥforbearing
titikṣuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottitikṣu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सहनशील (enduring) विशेषण
sarva-dehināmof all embodied beings
sarva-dehinām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsarva-dehin (प्रातिपदिक: sarva + dehin)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; सम्बन्ध (of/for)
satya-sāraḥwhose essence is truth
satya-sāraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsatya-sāra (प्रातिपदिक: satya + sāra)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
anavadya-ātmāof blameless nature
anavadya-ātmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanavadya-ātman (प्रातिपदिक: anavadya + ātman)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
samaḥequanimous
samaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समदर्शी विशेषण
sarva-upakārakaḥbenefactor of all
sarva-upakārakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva-upakāraka (प्रातिपदिक: sarva + upakāraka)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
kāmaiḥby desires
kāmaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; हेतु/करण (by/with)
ahata-dhīḥwhose intellect is unstruck (unagitated)
ahata-dhīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootahata-dhī (प्रातिपदिक: a-hata + dhī)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
dāntaḥself-controlled
dāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdānta (प्रातिपदिक; √dam से निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
mṛduḥgentle
mṛduḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmṛdu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
śuciḥpure
śuciḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśuci (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
akiñcanaḥwithout possessions
akiñcanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootakiñcana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निःस्व/अपरिग्रही विशेषण
anīhaḥwithout worldly striving
anīhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootanīha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
mita-bhukmoderate in eating
mita-bhuk:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmita-bhuj (प्रातिपदिक: mita + bhuj)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीह्यर्थे विशेषण (one who eats moderately)
śāntaḥpeaceful
śāntaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśānta (प्रातिपदिक; √śam से)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
sthiraḥsteady
sthiraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsthira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
mat-śaraṇaḥhaving Me as refuge
mat-śaraṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmad-śaraṇa (प्रातिपदिक: mad + śaraṇa)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (my refuge) विशेषण
muniḥsage
muniḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य (qualified noun)
apramattaḥvigilant
apramattaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootapramatta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वक; विशेषण
gabhīra-ātmādeep-souled
gabhīra-ātmā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootgabhīra-ātman (प्रातिपदिक: gabhīra + ātman)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
dhṛtimānpossessing fortitude
dhṛtimān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhṛti-mant (प्रातिपदिक: dhṛti + mant)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त; विशेषण
jita-ṣaṭ-guṇaḥhaving conquered the six qualities (vices)
jita-ṣaṭ-guṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootjita-ṣaṭ-guṇa (प्रातिपदिक: jita + ṣaṭ + guṇa)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास-आश्रित (ṣaṭ-guṇa) + तत्पुरुष; विशेषण
amānīnot seeking honor
amānī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootamānin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-पूर्वक; विशेषण
māna-daḥgiving respect
māna-daḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmāna-da (प्रातिपदिक: māna + da)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष; विशेषण
kalyaḥauspicious/noble
kalyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkalya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
maitraḥfriendly
maitraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmaitra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
kāruṇikaḥmerciful
kāruṇikaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkāruṇika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
kaviḥwise poet/sage
kaviḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkavi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेष्य
ājñāyahaving understood
ājñāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootā-√jñā (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having known/understood’
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
guṇānqualities
guṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
doṣānfaults
doṣān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
mayāby Me
mayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया, एकवचन
ādiṣṭāninstructed
ādiṣṭān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootā-√diś (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘instructed/ordered’ (qualifying guṇān/doṣān)
apialso/even
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/समुच्चयार्थ (also/even)
svakānone’s own
svakān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsvaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (one’s own)
dharmānduties/religious practices
dharmān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
santyajyahaving renounced
santyajya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootsam-√tyaj (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund); ‘having completely abandoned’
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
sarvānall
sarvān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण (all)
māmMe
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
bhajetshould worship
bhajet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhaj (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ् (Optative/Potential), प्रथमपुरुष? (actually 3rd person singular), एकवचन; परस्मैपद; ‘should worship/serve’
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देश (demonstrative)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थ (but/indeed)
sattamaḥthe best of the virtuous
sattamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsat-tama (प्रातिपदिक: sat + tama)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)
Purport
Verses 29-31 describe twenty-eight qualities of a saintly person, and verse 32 explains the highest perfection of life. According to Śrīla Bhaktisiddhānta Sarasvatī Ṭhākura, the seventeenth quality ( mat-śaraṇa, or taking complete shelter of Lord Kṛṣṇa) is the most important, and the other twenty-seven qualities automatically appear in one who has become a pure devotee of the Lord. As stated in Śrīmad-Bhāgavatam (5.18.12) , yasyāsti bhaktir bhagavaty akiñcanā sarvair guṇais tatra samāsate surāḥ. The twenty-eight saintly qualities may be described as follows.