Adhyaya 50
Jarāsandha’s Siege of Mathurā, Kṛṣṇa-Balarāma’s Victory, and the Founding of Dvārakā amid Kālayavana’s Threat
ຫຼັງຈາກການຕາຍຂອງ Kaṁsa, ແມ່ຫມ້າຍຂອງລາວໄດ້ຍຸຍົງ Jarāsandha ໃຫ້ໂຈມຕີ Mathurā. ພະ Kṛṣṇa ໄດ້ທໍາລາຍກອງທັບເພື່ອບັນເທົາພາລະຂອງໂລກ ແຕ່ໄວ້ຊີວິດ Jarāsandha. ເມື່ອປະເຊີນກັບໄພຂົ່ມຂູ່ຂອງ Kālayavana, ພະ Kṛṣṇa ໄດ້ສ້າງປ້ອມ Dvārakā ກາງທະເລ ແລະ ຍ້າຍປະຊາຊົນໄປທີ່ນັ້ນເພື່ອຄວາມປອດໄພ.
Shlokas
Verse 1
श्रीशुक उवाच अस्ति: प्राप्तिश्च कंसस्य महिष्यौ भरतर्षभ । मृते भर्तरि दु:खार्ते ईयतु: स्म पितुर्गृहान् ॥ १ ॥
ພຣະສຸກະເທວະກ່າວວ່າ—ໂອ ຜູ້ກ້າຫານແຫ່ງວົງສາພະຣະຕະ! ເມື່ອກັງສະຖືກສັງຫານ ມະເຫສີສອງອົງຂອງເຂົາ ອັສຕິ ແລະ ປຣາປຕິ ຜູ້ເຈັບປວດເນື່ອງຈາກສາມີຕາຍ ໄດ້ໄປຍັງເຮືອນຂອງບິດາ
Verse 2
पित्रे मगधराजाय जरासन्धाय दु:खिते । वेदयां चक्रतु: सर्वमात्मवैधव्यकारणम् ॥ २ ॥
ມະເຫສີຜູ້ໂສກເສົ້າທັງສອງ ໄດ້ແຈ້ງໃຫ້ບິດາຂອງນາງ ຄື ພຣະຣາຊາຈະຣາສັນທະແຫ່ງມະຄະທະ ຮູ້ເຖິງເຫດທັງໝົດທີ່ເຮັດໃຫ້ນາງກາຍເປັນແມ່ໝ້າຍ
Verse 3
स तदप्रियमाकर्ण्य शोकामर्षयुतो नृप । अयादवीं महीं कर्तुं चक्रे परममुद्यमम् ॥ ३ ॥
ໂອ ພະຣາຊາ, ເມື່ອຈາຣາສັນທະໄດ້ຍິນຂ່າວອັນນ່າຊັງນັ້ນ ກໍເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂສກແລະໂກດ ແລ້ວເລີ່ມຄວາມພະຍາຍາມອັນຍິ່ງໃຫຍ່ເພື່ອກຳຈັດຊາວຢາດະວະອອກຈາກແຜ່ນດິນ
Verse 4
अक्षौहिणीभिर्विंशत्या तिसृभिश्चापि संवृत: । यदुराजधानीं मथुरां न्यरुधत् सर्वतोदिशम् ॥ ४ ॥
ດ້ວຍກອງທັບ 23 ອັກເສົາຫິນີ ລາວໄດ້ລ້ອມເມືອງມະຖຸຣາ ນະຄອນຫຼວງຂອງຢາດຸ ຈາກທຸກທິດ
Verse 5
निरीक्ष्य तद्बलं कृष्ण उद्वेलमिव सागरम् । स्वपुरं तेन संरुद्धं स्वजनं च भयाकुलम् ॥ ५ ॥ चिन्तयामास भगवान् हरि: कारणमानुष: । तद्देशकालानुगुणं स्वावतारप्रयोजनम् ॥ ६ ॥
ເມື່ອພຣະກຣິດສະນະເຫັນກອງທັບນັ້ນດຸຈທະເລທີ່ລົ້ນຝັ່ງ ເຫັນເມືອງຂອງພຣະອົງຖືກລ້ອມ ແລະປະຊາຊົນຫວາດກົວ ແມ່ນແທ້ພຣະອົງເປັນເຫດປະຖົມແຫ່ງໂລກ ແຕ່ທຣົງສຳແດງລີລາມະນຸດ ພຣະຫຣິ ສີກຣິດສະນະ ຈຶ່ງພິຈາລະນາການກະທຳທີ່ເໝາະສົມຕາມກາລະແລະຖານທີ່ ພ້ອມຈຸດປະສົງແຫ່ງອະວະຕານີ້
Verse 6
निरीक्ष्य तद्बलं कृष्ण उद्वेलमिव सागरम् । स्वपुरं तेन संरुद्धं स्वजनं च भयाकुलम् ॥ ५ ॥ चिन्तयामास भगवान् हरि: कारणमानुष: । तद्देशकालानुगुणं स्वावतारप्रयोजनम् ॥ ६ ॥
ເມື່ອພຣະກຣິດສະນະເຫັນກອງທັບນັ້ນດຸຈທະເລທີ່ລົ້ນຝັ່ງ ເຫັນເມືອງຂອງພຣະອົງຖືກລ້ອມ ແລະປະຊາຊົນຫວາດກົວ ແມ່ນແທ້ພຣະອົງເປັນເຫດປະຖົມແຫ່ງໂລກ ແຕ່ທຣົງສຳແດງລີລາມະນຸດ ພຣະຫຣິ ສີກຣິດສະນະ ຈຶ່ງພິຈາລະນາການກະທຳທີ່ເໝາະສົມຕາມກາລະແລະຖານທີ່ ພ້ອມຈຸດປະສົງແຫ່ງອະວະຕານີ້
Verse 7
हनिष्यामि बलं ह्येतद्भुवि भारं समाहितम् । मागधेन समानीतं वश्यानां सर्वभूभुजाम् ॥ ७ ॥ अक्षौहिणीभि: सङ्ख्यातं भटाश्वरथकुञ्जरै: । मागधस्तु न हन्तव्यो भूय: कर्ता बलोद्यमम् ॥ ८ ॥
[ພຣະອົງຄິດວ່າ:] ກອງທັບນີ້ເປັນພາລະແກ່ແຜ່ນດິນ; ກະສັດແຫ່ງມະຄະທະໄດ້ຮວບຮວມມາຈາກກະສັດຜູ້ຢູ່ໃຕ້ອຳນາດ. ກຳລັງທີ່ນັບເປັນອັກເສົາຫິນີຂອງທະຫານຮາບ ມ້າ ລົດຮົບ ແລະຊ້າງນີ້ ຂ້າຈະທຳລາຍ; ແຕ່ຈາຣາສັນທະບໍ່ຄວນຖືກສັງຫານ ເພາະພາຍໜ້າເຂົາຈະຮວບຮວມກອງທັບອີກ
Verse 8
हनिष्यामि बलं ह्येतद्भुवि भारं समाहितम् । मागधेन समानीतं वश्यानां सर्वभूभुजाम् ॥ ७ ॥ अक्षौहिणीभि: सङ्ख्यातं भटाश्वरथकुञ्जरै: । मागधस्तु न हन्तव्यो भूय: कर्ता बलोद्यमम् ॥ ८ ॥
[ພຣະເຈົ້າຊົງຄິດ—] ກອງທັບນີ້ເປັນພາລະແກ່ແຜ່ນດິນ; ກອງອັກເສົາຫິນີທີ່ກະສັດຊະຣາສັນທະແຫ່ງມະຄະທະຮວບຮວມຈາກກະສັດຜູ້ຂຶ້ນຕໍ່—ທະຫານຮາບ ມ້າ ລົດຮົບ ແລະ ຊ້າງ—ຂ້າພະເຈົ້າຈະທຳລາຍ. ແຕ່ຊະຣາສັນທະເອງບໍ່ຄວນຖືກຂ້າ ເພາະພາຍໜ້າລາວຈະຮວບຮວມກອງທັບອີກ.
Verse 9
एतदर्थोऽवतारोऽयं भूभारहरणाय मे । संरक्षणाय साधूनां कृतोऽन्येषां वधाय च ॥ ९ ॥
ນີ້ແມ່ນເປົ້າໝາຍແຫ່ງອະວະຕານຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ເພື່ອບັນເທົາພາລະແຜ່ນດິນ, ປົກປ້ອງສາທຸຊົນ, ແລະກຳຈັດຜູ້ອະທຳ.
Verse 10
अन्योऽपि धर्मरक्षायै देह: संभ्रियते मया । विरामायाप्यधर्मस्य काले प्रभवत: क्वचित् ॥ १० ॥
ເພື່ອປົກປ້ອງທຳມະ ຂ້າພະເຈົ້າຍັງຮັບຮ່າງອື່ນໆ; ແລະເມື່ອອະທຳເຈີຣິນຂຶ້ນຕາມການເວລາ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປາກົດເພື່ອຢຸດມັນ.
Verse 11
एवं ध्यायति गोविन्द आकाशात् सूर्यवर्चसौ । रथावुपस्थितौ सद्य: ससूतौ सपरिच्छदौ ॥ ११ ॥
ເມື່ອໂຄວິນດາກຳລັງຄິດດັ່ງນັ້ນ ກໍມີລົດຮົບສອງຄັນສ່ອງສະຫວ່າງດຸດດວງອາທິດ ລົງມາຈາກຟ້າທັນທີ ພ້ອມສາຣະຖີ ແລະເຄື່ອງປະກອບຄົບຖ້ວນ.
Verse 12
आयुधानि च दिव्यानि पुराणानि यदृच्छया । दृष्ट्वा तानि हृषीकेश: सङ्कर्षणमथाब्रवीत् ॥ १२ ॥
ອາວຸດທິບອັນເປັນນິລັນດອນຂອງພຣະອົງກໍປາກົດຂຶ້ນໂດຍຕົນເອງ. ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ ພຣະຫຣິສີເກສະ ສຣີກຣິສນະ ຈຶ່ງກ່າວເຖິງສັງກັຣສະນະ (ພຣະບະລະຣາມ).
Verse 13
पश्यार्य व्यसनं प्राप्तं यदूनां त्वावतां प्रभो । एष ते रथ आयातो दयितान्यायुधानि च ॥ १३ ॥ एतदर्थं हि नौ जन्म साधूनामीश शर्मकृत् । त्रयोविंशत्यनीकाख्यं भूमेर्भारमपाकुरु ॥ १४ ॥
ໂອ້ ພີ່ບະລະຣາມຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຈົ່ງເບິ່ງອັນຕະລາຍທີ່ມາຮອດຊາວຢະດຸຜູ້ພຶ່ງພາທ່ານ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ລົດຮົບສ່ວນພຣະອົງ ແລະອາວຸດອັນເປັນທີ່ຮັກກໍມາຢູ່ຕໍ່ໜ້າແລ້ວ. ໂອ້ ອີສະວະຣະ ການອະວະຕານຂອງພວກເຮົາເພື່ອຄວາມສຸກຂອງສາທຸຊົນ; ຂໍໃຫ້ທ່ານຂັບໄລ່ພາລະຂອງກອງທັບຊາວສາມກອງອອກຈາກແຜ່ນດິນ.
Verse 14
पश्यार्य व्यसनं प्राप्तं यदूनां त्वावतां प्रभो । एष ते रथ आयातो दयितान्यायुधानि च ॥ १३ ॥ एतदर्थं हि नौ जन्म साधूनामीश शर्मकृत् । त्रयोविंशत्यनीकाख्यं भूमेर्भारमपाकुरु ॥ १४ ॥
ໂອ້ ພີ່ບະລະຣາມຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຈົ່ງເບິ່ງອັນຕະລາຍທີ່ມາຮອດຊາວຢະດຸຜູ້ພຶ່ງພາທ່ານ. ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ລົດຮົບສ່ວນພຣະອົງ ແລະອາວຸດອັນເປັນທີ່ຮັກກໍມາຢູ່ຕໍ່ໜ້າແລ້ວ. ໂອ້ ອີສະວະຣະ ການອະວະຕານຂອງພວກເຮົາເພື່ອຄວາມສຸກຂອງສາທຸຊົນ; ຂໍໃຫ້ທ່ານຂັບໄລ່ພາລະຂອງກອງທັບຊາວສາມກອງອອກຈາກແຜ່ນດິນ.
Verse 15
एवं सम्मन्त्र्य दाशार्हौ दंशितौ रथिनौ पुरात् । निर्जग्मतु: स्वायुधाढ्यौ बलेनाल्पीयसा वृतौ ॥ १५ ॥
ເມື່ອປຶກສາກັນດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ດາສາຣຫະທັງສອງ—ພຣະກຣິດສະນະ ແລະ ພຣະບະລະຣາມ—ສວມເກາະ ພ້ອມອາວຸດອັນສະຫວ່າງໄສ ແລ້ວອອກຈາກເມືອງດ້ວຍລົດຮົບ. ມີພຽງກອງທະຫານນ້ອຍຫຼາຍເທົ່ານັ້ນຕິດຕາມໄປ.
Verse 16
शङ्खं दध्मौ विनिर्गत्य हरिर्दारुकसारथि: । ततोऽभूत् परसैन्यानां हृदि वित्रासवेपथु: ॥ १६ ॥
ເມື່ອພຣະຫຣິອອກຈາກເມືອງ ໂດຍມີດາຣຸກເປັນສາຣະຖີ ພຣະອົງໄດ້ເປົ່າສັງຂ໌. ແລ້ວຫົວໃຈຂອງກອງທັບສັດຕູກໍສັ່ນສະທ້ານດ້ວຍຄວາມຢ້ານກົວ.
Verse 17
तावाह मागधो वीक्ष्य हे कृष्ण पुरुषाधम । न त्वया योद्धुमिच्छामि बालेनैकेन लज्जया । गुप्तेन हि त्वया मन्द न योत्स्ये याहि बन्धुहन् ॥ १७ ॥
ຈະຣາສັນທະ ກະສັດແຫ່ງມະກະທະ ເບິ່ງທັງສອງແລ້ວກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ກຣິດສະນະ ຜູ້ຕໍ່າຊ້າທີ່ສຸດໃນມະນຸດ! ຂ້າບໍ່ປາດຖະນາຈະສູ້ກັບເຈົ້າຄົນດຽວ ເພາະການສູ້ກັບເດັກຄົນດຽວເປັນຄວາມອັບອາຍ. ເຈົ້າຄົນໂງ່ ຜູ້ຊອບຫຼົບຊ່ອນ! ໂອ້ ຜູ້ຂ້າຍາດ ຈົ່ງໄປເສຍ—ຂ້າຈະບໍ່ສູ້ກັບເຈົ້າ.”
Verse 18
तव राम यदि श्रद्धा युध्यस्व धैर्यमुद्वह । हित्वा वा मच्छरैश्छिन्नं देहं स्वर्याहि मां जहि ॥ १८ ॥
ໂອ ຣາມາ! ຖ້າເຈົ້າເຊື່ອມັ່ນ ຈົ່ງຖືຄວາມກ້າຫານແລ້ວສູ້ກັບຂ້າ. ຈະປະລະກາຍທີ່ຖືກລູກສອນຂ້າຕັດຂາດແລ້ວໄປສະຫວັນ ຫຼືຈະຂ້າຂ້າກໍໄດ້.
Verse 19
श्रीभगवानुवाच न वै शूरा विकत्थन्ते दर्शयन्त्येव पौरुषम् । न गृह्णीमो वचो राजन्नातुरस्य मुमूर्षत: ॥ १९ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຕັດວ່າ: ວີລະບຸລຸດແທ້ບໍ່ໂອ້ອວດດ້ວຍຄໍາພູດ ແຕ່ສະແດງຄວາມກ້າດ້ວຍການກະທໍາ. ໂອ ກະສັດ, ຄໍາຂອງຜູ້ຮ້ອນຮົນແລະຢາກຕາຍ ພວກເຮົາບໍ່ຖືເປັນສາລະ.
Verse 20
श्रीशुक उवाच जरासुतस्तावभिसृत्य माधवौ महाबलौघेन बलीयसावृणोत् । ससैन्ययानध्वजवाजिसारथी सूर्यानलौ वायुरिवाभ्ररेणुभि: ॥ २० ॥
ພຣະສຸກະເທວະກ່າວວ່າ: ບຸດແຫ່ງຈະຣາໄດ້ເຄື່ອນທັບມາຫາທາຍາດແຫ່ງມະທຸທັງສອງ ແລະດ້ວຍກອງທັບອັນມະຫາສານໄດ້ລ້ອມພຣະອົງພ້ອມທະຫານ ລົດຮົບ ທຸງ ມ້າ ແລະສາຣະທີ. ດຸດລົມທີ່ປົກດວງອາທິດດ້ວຍເມກ ຫຼືກົດໄຟດ້ວຍຝຸ່ນ
Verse 21
सुपर्णतालध्वजचिह्नितौ रथा- वलक्षयन्त्यो हरिरामयोर्मृधे । स्त्रिय: पुराट्टालकहर्म्यगोपुरं समाश्रिता: सम्मुमुहु: शुचार्दिता: ॥ २१ ॥
ບັນດາແມ່ຍິງຢືນຢູ່ໃນຫໍເຝົ້າຍາມ ພະລາຊວັງ ແລະປະຕູສູງຂອງນະຄອນ. ເມື່ອພວກນາງບໍ່ອາດເຫັນລົດຮົບຂອງພຣະກຣິດສະນະແລະພຣະບະລະຣາມ ທີ່ມີທຸງຕຣາຄຣຸດແລະຕົ້ນຕານອີກຕໍ່ໄປ ພວກນາງກໍຖືກຄວາມໂສກຄອບງໍາຈົນສະຫຼົບໄປ
Verse 22
हरि: परानीकपयोमुचां मुहु: शिलीमुखात्युल्बणवर्षपीडितम् । स्वसैन्यमालोक्य सुरासुरार्चितं व्यस्फूर्जयच्छार्ङ्गशरासनोत्तमम् ॥ २२ ॥
ເມື່ອພຣະຫຣິເຫັນກອງທັບຂອງພຣະອົງຖືກທໍາລາຍໂດຍຝົນລູກສອນອັນດຸຮ້າຍແລະບໍ່ຂາດສາຍ ຈາກກອງທັບຝ່າຍຕໍ່ຕ້ານທີ່ຊຸມຮວມດຸດເມກ ພຣະອົງຜູ້ເປັນທີ່ບູຊາຂອງເທວະແລະອະສູຣະ ກໍໃຫ້ຄັນທະນູອັນປະເສີດ “ຊາຣັງກະ” ດັງກຶກກ້ອງ
Verse 23
गृह्णन् निशङ्गादथ सन्दधच्छरान् विकृष्य मुञ्चन् शितबाणपूगान् । निघ्नन् रथान् कुञ्जरवाजिपत्तीन् निरन्तरं यद्वदलातचक्रम् ॥ २३ ॥
ພຣະເຈົ້າ ສຣີກຣິດສະນະ ຊົງຢິບລູກສອນຈາກກະບອກສອນ ສອດໃສ່ຄັນທະນູ ດຶງສາຍແລ້ວປ່ອຍຝົນລູກສອນຄົມໆຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ. ມັນທຳລາຍລົດຮົບ ຊ້າງ ມ້າ ແລະທະຫານຍ່າງຂອງສັດຕູ; ການຍິງຂອງພຣະອົງດຸດວົງຈັກໄຟທີ່ລຸກໂຊດ.
Verse 24
निर्भिन्नकुम्भा: करिणो निपेतु- रनेकशोऽश्वा: शरवृक्णकन्धरा: । रथा हताश्वध्वजसूतनायका: पदायतश्छिन्नभुजोरुकन्धरा: ॥ २४ ॥
ຊ້າງທັງຫຼາຍລົ້ມລົງກັບພື້ນ ເພາະຫນ້າຜາກແຕກ; ມ້າທະຫານຫຼາຍຕົວລົ້ມດ້ວຍຄໍຖືກລູກສອນຕັດ. ລົດຮົບພັງພິນາດພ້ອມມ້າ ທຸງ ຄົນຂັບ ແລະນາຍ; ທະຫານຍ່າງກໍລົ້ມດ້ວຍແຂນ ຂາອ່ອນ ແລະບ່າຖືກຕັດຂາດ.
Verse 25
सञ्छिद्यमानद्विपदेभवाजिना- मङ्गप्रसूता: शतशोऽसृगापगा: । भुजाहय: पूरुषशीर्षकच्छपा हतद्विपद्वीपहयग्रहाकुला: ॥ २५ ॥ करोरुमीना नरकेशशैवला धनुस्तरङ्गायुधगुल्मसङ्कुला: । अच्छूरिकावर्तभयानका महा- मणिप्रवेकाभरणाश्मशर्करा: ॥ २६ ॥ प्रवर्तिता भीरुभयावहा मृधे मनस्विनां हर्षकरी: परस्परम् । विनिघ्नतारीन् मुषलेन दुर्मदान् सङ्कर्षणेनापरिमेयतेजसा ॥ २७ ॥ बलं तदङ्गार्णवदुर्गभैरवं दुरन्तपारं मगधेन्द्रपालितम् । क्षयं प्रणीतं वसुदेवपुत्रयो- र्विक्रीडितं तज्जगदीशयो: परम् ॥ २८ ॥
ໃນສະໜາມຮົບ ເມື່ອມະນຸດ ຊ້າງ ແລະມ້າຖືກຟັນແຕກເປັນຊິ້ນໆ ເລືອດຈາກອະວະຍະວະໄຫຼເປັນແມ່ນ້ຳຫຼາຍຮ້ອຍສາຍ. ໃນແມ່ນ້ຳເລືອດນັ້ນ ແຂນຄ້າຍງູ ຫົວຄົນຄ້າຍເຕົ່າ ຊ້າງຕາຍຄ້າຍເກາະ ແລະມ້າຕາຍຄ້າຍຈະເລ້; ມືແລະຂາອ່ອນຄ້າຍປາ ຜົມຄ້າຍຫຍ້ານ້ຳ ຄັນທະນູຄ້າຍຄື້ນ ແລະອາວຸດນານາຄ້າຍພຸ່ມໄມ້ ແອອັດໃນກະແສເລືອດນັ້ນ.
Verse 26
सञ्छिद्यमानद्विपदेभवाजिना- मङ्गप्रसूता: शतशोऽसृगापगा: । भुजाहय: पूरुषशीर्षकच्छपा हतद्विपद्वीपहयग्रहाकुला: ॥ २५ ॥ करोरुमीना नरकेशशैवला धनुस्तरङ्गायुधगुल्मसङ्कुला: । अच्छूरिकावर्तभयानका महा- मणिप्रवेकाभरणाश्मशर्करा: ॥ २६ ॥ प्रवर्तिता भीरुभयावहा मृधे मनस्विनां हर्षकरी: परस्परम् । विनिघ्नतारीन् मुषलेन दुर्मदान् सङ्कर्षणेनापरिमेयतेजसा ॥ २७ ॥ बलं तदङ्गार्णवदुर्गभैरवं दुरन्तपारं मगधेन्द्रपालितम् । क्षयं प्रणीतं वसुदेवपुत्रयो- र्विक्रीडितं तज्जगदीशयो: परम् ॥ २८ ॥
ໃນແມ່ນ້ຳເລືອດນັ້ນ ມືແລະຂາອ່ອນຄ້າຍປາ ຜົມຄ້າຍຫຍ້ານ້ຳ ຄັນທະນູຄ້າຍຄື້ນ ແລະອາວຸດຄ້າຍພຸ່ມໄມ້ໜາແນ່ນ. ມີດສັ້ນໆຄ້າຍວັງວົນນ່າຢ້ານ ແລະອັນມະນີໃຫຍ່ກັບເຄື່ອງປະດັບກະຈາຍຄ້າຍຫີນແລະກອກ; ດັ່ງນັ້ນກະແສເລືອດແຜ່ໄປທົ່ວທິດ.
Verse 27
सञ्छिद्यमानद्विपदेभवाजिना- मङ्गप्रसूता: शतशोऽसृगापगा: । भुजाहय: पूरुषशीर्षकच्छपा हतद्विपद्वीपहयग्रहाकुला: ॥ २५ ॥ करोरुमीना नरकेशशैवला धनुस्तरङ्गायुधगुल्मसङ्कुला: । अच्छूरिकावर्तभयानका महा- मणिप्रवेकाभरणाश्मशर्करा: ॥ २६ ॥ प्रवर्तिता भीरुभयावहा मृधे मनस्विनां हर्षकरी: परस्परम् । विनिघ्नतारीन् मुषलेन दुर्मदान् सङ्कर्षणेनापरिमेयतेजसा ॥ २७ ॥ बलं तदङ्गार्णवदुर्गभैरवं दुरन्तपारं मगधेन्द्रपालितम् । क्षयं प्रणीतं वसुदेवपुत्रयो- र्विक्रीडितं तज्जगदीशयो: परम् ॥ २८ ॥
ກະແສເລືອດນີ້ໃນສະໜາມຮົບເປັນທີ່ນ່າຢ້ານສຳລັບຄົນຂີ້ກົວ ແຕ່ສຳລັບຜູ້ກ້າກັບເປັນຄວາມຮືບຮື້ນຍິນດີຕໍ່ກັນ. ທີ່ນັ້ນ ພຣະສຣີສັງກະຣະຊະນະ ຜູ້ມີຣັດສະມີຫາປະມານບໍ່ໄດ້ ໄດ້ໃຊ້ມຸສະລະ (ກະບອງ) ທຸບທຳລາຍສັດຕູຜູ້ອວດອ້າງທີ່ພະຍາຍາມຂ້າມມັນ.
Verse 28
सञ्छिद्यमानद्विपदेभवाजिना- मङ्गप्रसूता: शतशोऽसृगापगा: । भुजाहय: पूरुषशीर्षकच्छपा हतद्विपद्वीपहयग्रहाकुला: ॥ २५ ॥ करोरुमीना नरकेशशैवला धनुस्तरङ्गायुधगुल्मसङ्कुला: । अच्छूरिकावर्तभयानका महा- मणिप्रवेकाभरणाश्मशर्करा: ॥ २६ ॥ प्रवर्तिता भीरुभयावहा मृधे मनस्विनां हर्षकरी: परस्परम् । विनिघ्नतारीन् मुषलेन दुर्मदान् सङ्कर्षणेनापरिमेयतेजसा ॥ २७ ॥ बलं तदङ्गार्णवदुर्गभैरवं दुरन्तपारं मगधेन्द्रपालितम् । क्षयं प्रणीतं वसुदेवपुत्रयो- र्विक्रीडितं तज्जगदीशयो: परम् ॥ २८ ॥
ໃນສະໜາມຮົບ, ແມ່ນ້ຳເລືອດຫຼາຍຮ້ອຍສາຍໄດ້ໄຫຼອອກມາຈາກແຂນຂາຂອງມະນຸດ, ຊ້າງ ແລະ ມ້າ ທີ່ຖືກຕັດເປັນຕ່ອນໆ. ໃນແມ່ນ້ຳເຫຼົ່ານີ້ ແຂນປຽບເໝືອນງູ; ຫົວຄົນຄືເຕົ່າ; ຊ້າງຕາຍຄືເກາະ; ແລະ ມ້າຕາຍຄືແຂ້. ນີ້ແມ່ນການຫຼິ້ນຂອງພຣະເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານ.
Verse 29
स्थित्युद्भवान्तं भुवनत्रयस्य य: समीहितेऽनन्तगुण: स्वलीलया । न तस्य चित्रं परपक्षनिग्रह- स्तथापि मर्त्यानुविधस्य वर्ण्यते ॥ २९ ॥
ສຳລັບພຣະອົງຜູ້ຊົງຈັດການການສ້າງ, ການຮັກສາ ແລະ ການທຳລາຍໂລກທັງສາມ ແລະ ຜູ້ທີ່ມີຄຸນສົມບັດທາງວິນຍານທີ່ບໍ່ມີຂອບເຂດ, ມັນບໍ່ແມ່ນເລື່ອງແປກທີ່ພຣະອົງຈະປາບປາມຝ່າຍຄ້ານ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ເມື່ອພຣະເຈົ້າຊົງກະທຳເຊັ່ນນັ້ນ ໂດຍຮຽນແບບພຶດຕິກຳຂອງມະນຸດ, ເຫຼົ່າລືສີກໍ່ຍ້ອງຍໍການກະທຳຂອງພຣະອົງ.
Verse 30
जग्राह विरथं रामो जरासन्धं महाबलम् । हतानीकावशिष्टासुं सिंह: सिंहमिवौजसा ॥ ३० ॥
ຈາຣາສັນທະ, ຜູ້ທີ່ເສຍລົດຮົບ ແລະ ທະຫານທັງໝົດຕາຍແລ້ວ, ເຫຼືອພຽງແຕ່ລົມຫາຍໃຈ. ໃນເວລານັ້ນ ພຣະບາລາຣາມ ໄດ້ຈັບຕົວນັກຮົບຜູ້ມີພະລັງນັ້ນຢ່າງແຮງ, ຄືກັບສິງໂຕໂຕໜຶ່ງຈັບສິງໂຕອີກໂຕໜຶ່ງ.
Verse 31
बध्यमानं हतारातिं पाशैर्वारुणमानुषै: । वारयामास गोविन्दस्तेन कार्यचिकीर्षया ॥ ३१ ॥
ດ້ວຍບ້ວງສັກສິດຂອງພຣະວະຣຸນ ແລະ ເຊືອກມະນຸດອື່ນໆ, ພຣະບາລາຣາມ ໄດ້ເລີ່ມມັດ ຈາຣາສັນທະ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ຂ້າສັດຕູມາຢ່າງຫຼວງຫຼາຍ. ແຕ່ພຣະໂກວິນດາ ຍັງມີຈຸດປະສົງທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດໃຫ້ສຳເລັດຜ່ານທາງ ຈາຣາສັນທະ, ດັ່ງນັ້ນພຣະອົງຈຶ່ງຂໍໃຫ້ ພຣະບາລາຣາມ ຢຸດ.
Verse 32
स मुक्तो लोकनाथाभ्यां व्रीडितो वीरसम्मत: । तपसे कृतसङ्कल्पो वारित: पथि राजभि: ॥ ३२ ॥ वाक्यै: पवित्रार्थपदैर्नयनै: प्राकृतैरपि । स्वकर्मबन्धप्राप्तोऽयं यदुभिस्ते पराभव: ॥ ३३ ॥
ຈາຣາສັນທະ, ຜູ້ທີ່ນັກຮົບໄດ້ໃຫ້ກຽດຢ່າງສູງ, ຮູ້ສຶກອັບອາຍຫຼັງຈາກຖືກປ່ອຍຕົວໂດຍເຈົ້າແຫ່ງຈັກກະວານທັງສອງ, ແລະ ດັ່ງນັ້ນລາວຈຶ່ງຕັດສິນໃຈໄປບຳເພັນຕົບະ. ແນວໃດກໍ່ຕາມ, ໃນລະຫວ່າງທາງ, ກະສັດຫຼາຍອົງໄດ້ຊັກຊວນລາວດ້ວຍປັນຍາທາງວິນຍານ ແລະ ເຫດຜົນທາງໂລກ ວ່າລາວຄວນລົ້ມເລີກຄວາມຄິດທີ່ຈະລະຖິ້ມທາງໂລກ. ພວກເຂົາບອກລາວວ່າ, 'ການພ່າຍແພ້ຂອງເຈົ້າຕໍ່ພວກ ຍາດວະ ເປັນພຽງຜົນກຳໃນອະດີດທີ່ຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້.'
Verse 33
स मुक्तो लोकनाथाभ्यां व्रीडितो वीरसम्मत: । तपसे कृतसङ्कल्पो वारित: पथि राजभि: ॥ ३२ ॥ वाक्यै: पवित्रार्थपदैर्नयनै: प्राकृतैरपि । स्वकर्मबन्धप्राप्तोऽयं यदुभिस्ते पराभव: ॥ ३३ ॥
ເມື່ອຈະຣາສັນທະ ຜູ້ທີ່ນັກຮົບຍົກຍ້ອງ ຖືກປ່ອຍໂດຍພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງສອງ ກໍເກີດຄວາມອາຍ ແລະຕັ້ງໃຈຈະບຳເນັດຕະບະ; ແຕ່ລະຫວ່າງທາງ ບັນດາກະສັດໄດ້ຫ້າມໄວ້ດ້ວຍທັງປັນຍາທາງທຳ ແລະເຫດຜົນໂລກວ່າ “ການພ່າຍແພ້ຕໍ່ພວກຢະດຸ ແມ່ນຜົນອັນຫຼີກບໍ່ພົ້ນຂອງກຳເກົ່າ”។
Verse 34
हतेषु सर्वानीकेषु नृपो बार्हद्रथस्तदा । उपेक्षितो भगवता मगधान् दुर्मना ययौ ॥ ३४ ॥
ເມື່ອກອງທັບທັງໝົດຂອງລາວຖືກສັງຫານ ແລະຖືກພຣະພະຄະວານເມີນເຉີຍ ກະສັດຈະຣາສັນທະ ບຸດແຫ່ງພຶຫັດຣະຖະ ກໍກັບໄປສູ່ອານາຈັກມະຄະທະດ້ວຍໃຈເສົ້າ
Verse 35
मुकुन्दोऽप्यक्षतबलो निस्तीर्णारिबलार्णव: । विकीर्यमाण: कुसुमैस्त्रीदशैरनुमोदित: ॥ ३५ ॥ माथुरैरुपसङ्गम्य विज्वरैर्मुदितात्मभि: । उपगीयमानविजय: सूतमागधवन्दिभि: ॥ ३६ ॥
ພຣະມຸກຸນທະ ໄດ້ຂ້າມຜ່ານມະຫາສະໝຸດແຫ່ງກອງທັບສັດຕູ ໂດຍກຳລັງຂອງພຣະອົງຍັງຄົງສົມບູນ. ເທວະທັງຫຼາຍໂປຍດອກໄມ້ອວຍພອນ. ຊາວມະຖຸຣາພົ້ນຈາກໄຂ້ແຫ່ງຄວາມກັງວົນ ແລະມີໃຈຍິນດີອອກມາຕ້ອນຮັບ; ນັກຂັບສັນລະເສີນ ແລະຜູ້ປະກາດຂ່າວ ຮ້ອງສັນລະເສີນຊັຍຊະນະຂອງພຣະອົງ
Verse 36
मुकुन्दोऽप्यक्षतबलो निस्तीर्णारिबलार्णव: । विकीर्यमाण: कुसुमैस्त्रीदशैरनुमोदित: ॥ ३५ ॥ माथुरैरुपसङ्गम्य विज्वरैर्मुदितात्मभि: । उपगीयमानविजय: सूतमागधवन्दिभि: ॥ ३६ ॥
ພຣະມຸກຸນທະ ໄດ້ຂ້າມຜ່ານມະຫາສະໝຸດແຫ່ງກອງທັບສັດຕູ ໂດຍກຳລັງຂອງພຣະອົງຍັງຄົງສົມບູນ. ເທວະທັງຫຼາຍໂປຍດອກໄມ້ອວຍພອນ. ຊາວມະຖຸຣາພົ້ນຈາກໄຂ້ແຫ່ງຄວາມກັງວົນ ແລະມີໃຈຍິນດີອອກມາຕ້ອນຮັບ; ນັກຂັບສັນລະເສີນ ແລະຜູ້ປະກາດຂ່າວ ຮ້ອງສັນລະເສີນຊັຍຊະນະຂອງພຣະອົງ
Verse 37
शङ्खदुन्दुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकश: । वीणावेणुमृदङ्गानि पुरं प्रविशति प्रभौ ॥ ३७ ॥ सिक्तमार्गां हृष्टजनां पताकाभिरभ्यलङ्कृताम् । निर्घुष्टां ब्रह्मघोषेण कौतुकाबद्धतोरणाम् ॥ ३८ ॥
ເມື່ອພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າເຂົ້າສູ່ນະຄອນ ສັງຂ໌ ແລະກອງດຸນດຸບີກໍດັງກ້ອງ; ກອງ ແຕຣ ວີນາ ຂລຸ່ຍ ແລະມຣິດັງກະ ບັນເລງປະສານກັນ. ຖະໜົນຖືກພອມນ້ຳ ປະຊາຊົນຍິນດີ ເມືອງປະດັບດ້ວຍທຸງ; ປະຕູຖືກຜູກຊຸ້ມສະເຫຼີມ ແລະທັງນະຄອນກ້ອງດ້ວຍການສວດບົດເວທ
Verse 38
शङ्खदुन्दुभयो नेदुर्भेरीतूर्याण्यनेकश: । वीणावेणुमृदङ्गानि पुरं प्रविशति प्रभौ ॥ ३७ ॥ सिक्तमार्गां हृष्टजनां पताकाभिरभ्यलङ्कृताम् । निर्घुष्टां ब्रह्मघोषेण कौतुकाबद्धतोरणाम् ॥ ३८ ॥
ເມື່ອພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າເຂົ້າສູ່ນະຄອນຂອງພຣະອົງ ສັງຂ໌ແລະກອງດຸນດຸບີກໍດັງກ້ອງ; ພີຣີ-ຕູຣະ, ກອງຫຼາຍຊະນິດ, ວີນາ, ຂຸ່ຍ ແລະ ມຣິດັງກະ ບັນເລງພ້ອມກັນ. ຖະໜົນຖືກພອມນ້ຳ, ທຸກແຫ່ງມີທຸງ, ແລະປະຕູຖືກປະດັບດ້ວຍໂຕຣະນາແຫ່ງການສະເຫຼີມສະຫຼອງ; ຊາວເມືອງປິຕິ ແລະນະຄອນກ້ອງດ້ວຍບົດສວດເວດະອັນສັກສິດ.
Verse 39
निचीयमानो नारीभिर्माल्यदध्यक्षताङ्कुरै: । निरीक्ष्यमाण: सस्नेहं प्रीत्युत्कलितलोचनै: ॥ ३९ ॥
ແມ່ຍິງໃນເມືອງເບິ່ງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ດວງຕາເປີດກວ້າງດ້ວຍຄວາມຮັກ; ພວກນາງໂປຍພວງມາລາດອກໄມ້, ນົມສົ້ມ, ເຂົ້າອັກຊະຕະ, ເຂົ້າຄົ່ວ ແລະ ໜໍ່ອ່ອນໃໝ່ ລົງເທິງພຣະອົງ.
Verse 40
आयोधनगतं वित्तमनन्तं वीरभूषणम् । यदुराजाय तत् सर्वमाहृतं प्रादिशत्प्रभु: ॥ ४० ॥
ຕໍ່ມາ ພຣະກຣິດສະນະໄດ້ນຳຊັບສິນທັງໝົດທີ່ຕົກຢູ່ໃນສະໜາມຮົບ—ຄືເຄື່ອງປະດັບນັບບໍ່ຖ້ວນຂອງນັກຮົບທີ່ລົ້ມຕາຍ—ໄປຖວາຍແດ່ກະສັດແຫ່ງຍະດຸ.
Verse 41
एवं सप्तदशकृत्वस्तावत्यक्षौहिणीबल: । युयुधे मागधो राजा यदुभि: कृष्णपालितै: ॥ ४१ ॥
ດ້ວຍວິທີດຽວກັນນີ້ ກະສັດແຫ່ງມະຄະທະພ່າຍແພ້ຮອດສິບເຈັດຄັ້ງ; ແຕ່ກໍຍັງສູ້ຮົບຕໍ່ໄປພ້ອມກອງອັກຊະວະຫິນີຂອງຕົນ ຕໍ່ຕ້ານກຳລັງຍະດຸທີ່ໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງໂດຍພຣະສຣີກຣິດສະນະ.
Verse 42
अक्षिण्वंस्तद्बलं सर्वं वृष्णय: कृष्णतेजसा । हतेषु स्वेष्वनीकेषु त्यक्तोऽगादरिभिर्नृप: ॥ ४२ ॥
ດ້ວຍອຳນາດແຫ່ງພຣະຣັດສະມີຂອງພຣະກຣິດສະນະ ພວກວຣິຊນີມັກຈະທຳລາຍກອງທັບທັງໝົດຂອງຈະຣາສັນທະ; ແລະເມື່ອທະຫານຂອງລາວຖືກສັງຫານໝົດ ກະສັດນັ້ນທີ່ຖືກສັດຕູປ່ອຍຕົວ ກໍຈາກໄປອີກຄັ້ງ.
Verse 43
अष्टादशमसङ्ग्राम आगामिनि तदन्तरा । नारदप्रेषितो वीरो यवन: प्रत्यदृश्यत ॥ ४३ ॥
ເມື່ອສົງຄາມຄັ້ງທີ 18 ກຳລັງຈະເກີດຂຶ້ນ ໃນຊ່ວງນັ້ນ ນັກຮົບຢະວະນາຊື່ ກາລະຢະວະນາ ຜູ້ຖືກນາຣະດະສົ່ງມາ ປາກົດໃນສະໜາມຮົບ।
Verse 44
रुरोध मथुरामेत्य तिसृभिर्म्लेच्छकोटिभि: । नृलोके चाप्रतिद्वन्द्वो वृष्णीन्श्रुत्वात्मसम्मितान् ॥ ४४ ॥
ເຂົາມາຮອດມະຖຸຣາ ແລະລ້ອມເມືອງໄວ້ດ້ວຍກອງທັບມະເລັດສະ 30 ລ້ານ ໃນໂລກມະນຸດເຂົາບໍ່ເຄີຍພົບຄູ່ຕໍ່ສູ້ທີ່ສົມຄວນ ແຕ່ໄດ້ຍິນວ່າພວກວຶດສະນີເທົ່າທຽມກັບເຂົາ।
Verse 45
तं दृष्ट्वाचिन्तयत् कृष्ण: सङ्कर्षणसहायवान् । अहो यदूनां वृजिनं प्राप्तं ह्युभयतो महत् ॥ ४५ ॥
ເມື່ອພຣະກຣິດສະນະພ້ອມດ້ວຍພຣະສັງກະຣະຊະນະເຫັນເຂົາ ພຣະອົງຄິດໄຕ່ຕອງແລ້ວກ່າວວ່າ “ໂອ້! ອັນຕະລາຍໃຫຍ່ກຳລັງຄຸກຄາມພວກຢະດຸຈາກສອງດ້ານ”
Verse 46
यवनोऽयं निरुन्धेऽस्मानद्य तावन्महाबल: । मागधोऽप्यद्य वा श्वो वा परश्वो वागमिष्यति ॥ ४६ ॥
ຢະວະນາຜູ້ມີກຳລັງຫຼາຍນີ້ກຳລັງລ້ອມພວກເຮົາຢູ່ແລ້ວໃນມື້ນີ້; ແລະກະສັດແຫ່ງມາຄະທະກໍຈະມາຮອດທີ່ນີ້ ບໍ່ມື້ນີ້ກໍມື້ອື່ນ ຫຼືມື້ຖັດໄປ
Verse 47
आवयो: युध्यतोरस्य यद्यागन्ता जरासुत: । बन्धून् हनिष्यत्यथवा नेष्यते स्वपुरं बली ॥ ४७ ॥
ຖ້າພວກເຮົາທັງສອງກຳລັງຮົບກັບກາລະຢະວະນາ ແລ້ວຈະຣາສັນທະຜູ້ມີພະລັງມາຮອດ ເຂົາອາດຂ້າຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຮົາ ຫຼືນຳເຂົາໄປຍັງນະຄອນຫຼວງຂອງຕົນ
Verse 48
तस्मादद्य विधास्यामो दुर्गं द्विपददुर्गमम् । तत्र ज्ञातीन् समाधाय यवनं घातयामहे ॥ ४८ ॥
ດັ່ງນັ້ນ ມື້ນີ້ເຮົາຈະສ້າງປ້ອມປາການທີ່ກຳລັງມະນຸດບໍ່ອາດຝ່າໄດ້. ຈັດໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງຢູ່ທີ່ນັ້ນ ແລ້ວຈຶ່ງປາບກະສັດຢະວະນະນັ້ນ.
Verse 49
इति सम्मन्त्र्य भगवान् दुर्गं द्वादशयोजनम् । अन्त:समुद्रे नगरं कृत्स्नाद्भुतमचीकरत् ॥ ४९ ॥
ເມື່ອປຶກສາກັບພຣະພະລະຣາມແລ້ວ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າໄດ້ໃຫ້ສ້າງປ້ອມປາການຮອບຍາວສິບສອງໂຍຊະນະໃນທະເລ ແລະພາຍໃນປ້ອມນັ້ນໄດ້ສ້າງນະຄອນອັນອັດສະຈັນທຸກປະການ
Verse 50
दृश्यते यत्र हि त्वाष्ट्रं विज्ञानं शिल्पनैपुणम् । रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम् ॥ ५० ॥ सुरद्रुमलतोद्यानविचित्रोपवनान्वितम् । हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भि: स्फटिकाट्टालगोपुरै: ॥ ५१ ॥ राजतारकुटै: कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतै: । रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकत स्थलै: ॥ ५२ ॥ वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम् । चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत् ॥ ५३ ॥
ໃນການກໍ່ສ້າງນະຄອນນັ້ນ ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນເຖິງຄວາມຮູ້ວິທະຍາການແລະຝີມືສະຖາປັດຕະຍະຂອງວິສະວະກັມມາ. ຖະໜົນໃຫຍ່ ລານກວ້າງ ແລະທາງຄ້າຖືກຈັດວາງຕາມຫຼັກວາສຕຸ; ມີສວນແລະອຸທະຍານງາມ ພ້ອມຕົ້ນໄມ້ແລະເຄືອຈາກສະຫວັນ. ຫໍປະຕູມີຍອດຄຳແຕະຟ້າ ແລະຊັ້ນເທິງເຮັດດ້ວຍຜະລຶກໃສ. ເຮືອນຄຳປະດັບໝໍ້ຄຳດ້ານໜ້າ ຫຼັງຄາຍອດອັນມະນີ ແລະພື້ນຝັງມະລະກົດ. ຂ້າງເຮືອນມີຄັງຊັບ ໂກດັງ ແລະຄອກມ້າດີ ສ້າງດ້ວຍເງິນແລະທອງເຫຼືອງ. ທຸກຫຼັງມີຫໍຍາມ ແລະສານເທວະປະຈຳຄອບຄົວ. ນະຄອນນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍປະຊາຊົນສີ່ວັນນະ ແລະງາມຍິ່ງໂດຍພະລາຊວັງຂອງພຣະສີກຣິດສະນະ ອົງເຈົ້າແຫ່ງຍະດຸ
Verse 51
दृश्यते यत्र हि त्वाष्ट्रं विज्ञानं शिल्पनैपुणम् । रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम् ॥ ५० ॥ सुरद्रुमलतोद्यानविचित्रोपवनान्वितम् । हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भि: स्फटिकाट्टालगोपुरै: ॥ ५१ ॥ राजतारकुटै: कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतै: । रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकत स्थलै: ॥ ५२ ॥ वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम् । चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत् ॥ ५३ ॥
ໃນການກໍ່ສ້າງນະຄອນນັ້ນ ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນເຖິງຄວາມຮູ້ວິທະຍາການແລະຝີມືສະຖາປັດຕະຍະຂອງວິສະວະກັມມາ. ຖະໜົນໃຫຍ່ ລານກວ້າງ ແລະທາງຄ້າຖືກຈັດວາງຕາມຫຼັກວາສຕຸ; ມີສວນແລະອຸທະຍານງາມ ພ້ອມຕົ້ນໄມ້ແລະເຄືອຈາກສະຫວັນ. ຫໍປະຕູມີຍອດຄຳແຕະຟ້າ ແລະຊັ້ນເທິງເຮັດດ້ວຍຜະລຶກໃສ. ເຮືອນຄຳປະດັບໝໍ້ຄຳດ້ານໜ້າ ຫຼັງຄາຍອດອັນມະນີ ແລະພື້ນຝັງມະລະກົດ. ຂ້າງເຮືອນມີຄັງຊັບ ໂກດັງ ແລະຄອກມ້າດີ ສ້າງດ້ວຍເງິນແລະທອງເຫຼືອງ. ທຸກຫຼັງມີຫໍຍາມ ແລະສານເທວະປະຈຳຄອບຄົວ. ນະຄອນນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍປະຊາຊົນສີ່ວັນນະ ແລະງາມຍິ່ງໂດຍພະລາຊວັງຂອງພຣະສີກຣິດສະນະ ອົງເຈົ້າແຫ່ງຍະດຸ
Verse 52
दृश्यते यत्र हि त्वाष्ट्रं विज्ञानं शिल्पनैपुणम् । रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम् ॥ ५० ॥ सुरद्रुमलतोद्यानविचित्रोपवनान्वितम् । हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भि: स्फटिकाट्टालगोपुरै: ॥ ५१ ॥ राजतारकुटै: कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतै: । रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकत स्थलै: ॥ ५२ ॥ वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम् । चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत् ॥ ५३ ॥
ໃນການກໍ່ສ້າງນະຄອນນັ້ນ ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນເຖິງຄວາມຮູ້ວິທະຍາການແລະຝີມືສະຖາປັດຕະຍະຂອງວິສະວະກັມມາ. ຖະໜົນໃຫຍ່ ລານກວ້າງ ແລະທາງຄ້າຖືກຈັດວາງຕາມຫຼັກວາສຕຸ; ມີສວນແລະອຸທະຍານງາມ ພ້ອມຕົ້ນໄມ້ແລະເຄືອຈາກສະຫວັນ. ຫໍປະຕູມີຍອດຄຳແຕະຟ້າ ແລະຊັ້ນເທິງເຮັດດ້ວຍຜະລຶກໃສ. ເຮືອນຄຳປະດັບໝໍ້ຄຳດ້ານໜ້າ ຫຼັງຄາຍອດອັນມະນີ ແລະພື້ນຝັງມະລະກົດ. ຂ້າງເຮືອນມີຄັງຊັບ ໂກດັງ ແລະຄອກມ້າດີ ສ້າງດ້ວຍເງິນແລະທອງເຫຼືອງ. ທຸກຫຼັງມີຫໍຍາມ ແລະສານເທວະປະຈຳຄອບຄົວ. ນະຄອນນັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍປະຊາຊົນສີ່ວັນນະ ແລະງາມຍິ່ງໂດຍພະລາຊວັງຂອງພຣະສີກຣິດສະນະ ອົງເຈົ້າແຫ່ງຍະດຸ
Verse 53
दृश्यते यत्र हि त्वाष्ट्रं विज्ञानं शिल्पनैपुणम् । रथ्याचत्वरवीथीभिर्यथावास्तु विनिर्मितम् ॥ ५० ॥ सुरद्रुमलतोद्यानविचित्रोपवनान्वितम् । हेमशृङ्गैर्दिविस्पृग्भि: स्फटिकाट्टालगोपुरै: ॥ ५१ ॥ राजतारकुटै: कोष्ठैर्हेमकुम्भैरलङ्कृतै: । रत्नकूतैर्गृहैर्हेमैर्महामारकत स्थलै: ॥ ५२ ॥ वास्तोष्पतीनां च गृहैर्वल्लभीभिश्च निर्मितम् । चातुर्वर्ण्यजनाकीर्णं यदुदेवगृहोल्लसत् ॥ ५३ ॥
ໃນການກໍ່ສ້າງນະຄອນນັ້ນ ເຫັນໄດ້ຊັດເຈນເຖິງຄວາມຮູ້ວິທະຍາສາດແລະຝີມືສະຖາປັດຕະຍະຂອງວິສະວະກັມມາ. ມີຖະໜົນກວ້າງ ຈຸດຕັດກັນ ແລະເສັ້ນທາງການຄ້າ ຈັດວາງຕາມຫຼັກວາສຕຸ; ອຸທະຍານແລະສວນງາມເຕັມໄປດ້ວຍຕົ້ນໄມ້ແລະເຄືອຈາກສະຫວັນ. ຫໍປະຕູມີຍອດຄໍາແຕະຟ້າ ແລະຊັ້ນເທິງເຮັດດ້ວຍຜົນຶກໃສ. ເຮືອນທອງມີໝໍ້ຄໍາຢູ່ດ້ານໜ້າ ຫຼັງຄາປະດັບອັນມະນີ ແລະພື້ນຝັງມະລະກົດ; ຂ້າງໆມີຄັງສົມບັດ ໂກດັງ ແລະຄອກມ້າດີໆ ສ້າງດ້ວຍເງິນແລະທອງເຫຼືອງ. ທຸກເຮືອນມີຫໍຍາມແລະວັດຂອງເທວະປະຈໍາຄອບຄົວ; ນະຄອນທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍປະຊາຊົນສີ່ວັນນະ ຍິ່ງງາມດ້ວຍພະຮາຊວັງຂອງພຣະສີກຣິດສະນະ ອົງເຈົ້າແຫ່ງຍະດຸ.
Verse 54
सुधर्मां पारिजातं च महेन्द्र: प्राहिणोद्धरे: । यत्र चावस्थितो मर्त्यो मर्त्यधर्मैर्न युज्यते ॥ ५४ ॥
ພະອິນທຣາ (ມະເຫນທຣ) ໄດ້ນໍາສະພາສຸທັມມາ ແລະຕົ້ນປາຣິຊາດ ມາຖວາຍແດ່ພຣະສີກຣິດສະນະ. ຜູ້ໃດຢູ່ໃນສຸທັມມາ ແມ່ນແມ່ນມະນຸດກໍບໍ່ຖືກຜູກມັດດ້ວຍກົດແຫ່ງຄວາມຕາຍ.
Verse 55
श्यामैकवर्णान् वरुणो हयान् शुक्लान्मनोजवान् । अष्टौ निधिपति: कोशान् लोकपालो निजोदयान् ॥ ५५ ॥
ພະວຣຸນະໄດ້ຖວາຍມ້າທີ່ໄວດຸຈໃຈ—ບາງຕົວສີຄຣາມເຂັ້ມ (ຊະຍາມ) ແລະບາງຕົວສີຂາວ. ກຸເວຣ ຜູ້ເປັນຄັງສົມບັດຂອງເທວະ ໄດ້ມອບນິທິລຶກລັບ 8 ປະການ ແລະໂລກະປານແຕ່ລະອົງກໍນໍາຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຂອງຕົນມາຖວາຍ.
Verse 56
यद् यद् भगवता दत्तमाधिपत्यं स्वसिद्धये । सर्वं प्रत्यर्पयामासुर्हरौ भूमिगते नृप ॥ ५६ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຣາຊາ! ເມື່ອພຣະຫຣິ ອົງພຣະຜູ້ເປັນສູງສຸດ ສະເດັດລົງສູ່ໂລກ, ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ຄືນອໍານາດການຄວບຄຸມທັງປວງ ທີ່ພຣະອົງເຄີຍມອບໃຫ້ເພື່ອປະຕິບັດໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ກັບຖວາຍແດ່ພຣະອົງອີກຄັ້ງ.
Verse 57
तत्र योगप्रभावेन नीत्वा सर्वजनं हरि: । प्रजापालेन रामेण कृष्ण: समनुमन्त्रित: । निर्जगाम पुरद्वारात् पद्ममाली निरायुध: ॥ ५७ ॥
ທີ່ນັ້ນ ພຣະຫຣິໄດ້ໃຊ້ອໍານາດໂຢຄະນໍາປະຊາຊົນທັງໝົດໄປສູ່ນະຄອນໃໝ່. ຈາກນັ້ນ ພຣະກຣິດສະນະໄດ້ປຶກສາກັບພຣະພະລະຣາມ ຜູ້ຢູ່ມະຖຸຣາເພື່ອປົກປ້ອງ, ແລ້ວພຣະອົງສວມພວງມາລາດອກບົວ ແລະອອກຈາກປະຕູເມືອງໂດຍບໍ່ຖືອາວຸດ.
Frequently Asked Questions
Kṛṣṇa’s stated intention is strategic and teleological: the immediate goal is to remove the earth’s burden by annihilating massive armies, while Jarāsandha is preserved for a later necessity in the Lord’s unfolding plan. The text also shows that Bhagavān’s līlā can operate through future causal links, not merely immediate victory.
This chapter notes a repeated cycle of seventeen defeats: Jarāsandha arrives with akṣauhiṇī divisions, the Vṛṣṇis—protected by Kṛṣṇa—destroy his forces, and Jarāsandha is released to depart, only to return again, intensifying the bhū-bhāra theme.
Kālayavana is a powerful Yavana (barbarian) warrior, appearing here as a new external threat that creates a two-front crisis alongside Jarāsandha. His siege forces Kṛṣṇa to shift from defending Mathurā to founding Dvārakā, advancing the narrative into the next major arc.
Kṛṣṇa proposes an immediate, impregnable refuge to protect the Yadu clan from simultaneous assaults. The sea-fortress ensures the devotees’ safety while enabling Kṛṣṇa and Balarāma to engage threats without exposing their dependents—an application of rakṣaṇa (protection of devotees) within dharmic statecraft.
The chapter explicitly frames Kṛṣṇa as the world’s original cause who nonetheless adopts nara-vat conduct—deliberation, strategy, and staged outcomes—so that His līlā remains relatable and instructive. This preserves both His transcendence (aiśvarya) and His intimate accessibility (mādhurya), which sages glorify.