Adhyaya 3
Gajendra’s Prayers and the Appearance of Lord Hari (Gajendra-stuti and Hari-darśana)
ຕໍ່ຈາກວິກິດທີ່ກະເຈນດຣະ (Gajendra) ຖືກຈະເຂ້ຈັບ ສຸກະເດວະອະທິບາຍວ່າ ພະຍາຊ້າງໃນຄວາມທຸກທໍລະມານຢ່າງຫນັກ ໄດ້ຮວບຮວມຈິດໃຈດ້ວຍປັນຍາອັນໝັ້ນຄົງ ແລະລະລຶກມັນຕຣາທີ່ເຄີຍຮຽນໃນຊາດກ່ອນ (ເປັນອິນດຣະດຍຸມນະ)។ ລາວຖວາຍສະຕຸຕິຕໍ່ເນື່ອງແດ່ ວາສຸເດວະ/ນາຣາຍະນະ ເລີ່ມຈາກພຣະອົງເປັນຮາກເຫດ ແລະເປັນພະຍານພາຍໃນ ແລ້ວຂະຫຍາຍໄປສູ່ການປະຕິເສດແບບເວດານຕະ “ເນຕິ ເນຕິ” ເພື່ອຢືນຢັນວ່າພຣະອົງເປັນທັງແຫຼ່ງກໍ່ກຳເນີດ ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ ແລະຜູ້ເຫນືອກວ່າສິ່ງສ້າງທັງປວງ। ກະເຈນດຣະຮັບຮູ້ວ່າການພຶ່ງພາເທວະດາບໍ່ແມ່ນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ ແລະເອີ້ນຫາພຣະຜູ້ສູງສຸດໂດຍບໍ່ແບ່ງນິກາຍ; ເທວະດາຈຶ່ງບໍ່ຕອບ ແຕ່ ຮະຣິ—ປະຣະມາຕະມາ ແລະ ປຸຣຸສົດຕະມະ—ປາກົດຢ່າງວ່ອງໄວເທິງກະຣຸດ ພ້ອມອາວຸດທິພະ। ເຫັນພຣະອົງເຂົ້າມາ ກະເຈນດຣະຖວາຍດອກບົວ ແລະກົ້ມກາບໂດຍກົງ। ດ້ວຍພຣະເມດຕາບໍ່ມີເຫດ ພຣະອົງດຶງທັງຊ້າງແລະຈະເຂ້ອອກຈາກນ້ຳ ແລະໃຊ້ ສຸດັຣຊະນະ-ຈັກຣະ ຕັດປາກຈະເຂ້ ຊ່ວຍກະເຈນດຣະໃຫ້ພົ້ນໄພ। ບົດນີ້ເຊື່ອມທິດສະດີທາງທຳມະ (ການຮູ້ຈັກ ບຣະຫມັນ–ປະຣະມາຕະມາ–ພະຄະວານ) ກັບການຄລີ່ຄາຍເລື່ອງ ແລະປູທາງໄປສູ່ຜົນແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນໃນຕອນຕໍ່ໄປ។
Shlokas
Verse 1
श्रीबादरायणिरुवाच एवं व्यवसितो बुद्ध्या समाधाय मनो हृदि । जजाप परमं जाप्यं प्राग्जन्मन्यनुशिक्षितम् ॥ १ ॥
ສຣີ ຊຸກະເດວ ໂກສວາມີ ກ່າວຕໍ່ວ່າ—ເມື່ອຕັດສິນໃຈດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ກະເຈນດຣະໄດ້ຕັ້ງໃຈໃຫ້ນິ່ງໃນດວງໃຈດ້ວຍປັນຍາອັນໝັ້ນຄົງ ແລະເລີ່ມສວດຈະປະມົນຕຣາອັນສູງສຸດທີ່ເຄີຍຮຽນໃນຊາດກ່ອນ
Verse 2
श्रीगजेन्द्र उवाच ॐ नमो भगवते तस्मै यत एतच्चिदात्मकम् । पुरुषायादिबीजाय परेशायाभिधीमहि ॥ २ ॥
ກະເຈນດຣະກ່າວວ່າ: ໂອມ ນະໂມ ພະຄະວາເຕ. ຂ້ອຍຂໍນອບນ້ອມແດ່ພຣະບຸຣຸດສູງສຸດ; ເພາະພຣະອົງ ກາຍວັດຖຸນີ້ຈຶ່ງເຄື່ອນໄຫວໄດ້ເນື່ອງຈາກມີຈິດວິນຍານ. ພຣະອົງແມ່ນເມັດພັນແຫ່ງການເລີ່ມຕົ້ນ ແລະເປັນພຣະເຈົ້າສູງສຸດ ທີ່ພຣະພຣົມແລະພຣະສິວະບູຊາ ແລະຜູ້ສະຖິດໃນດວງໃຈຂອງສັດທຸກຕົນ. ຂໍໃຫ້ຂ້ອຍໄດ້ພິຈາລະນາພຣະອົງ.
Verse 3
यस्मिन्निदं यतश्चेदं येनेदं य इदं स्वयम् । योऽस्मात् परस्माच्च परस्तं प्रपद्ये स्वयम्भुवम् ॥ ३ ॥
ໃນພຣະອົງນີ້ ຈັກກະວານຕັ້ງຢູ່, ຈາກພຣະອົງນີ້ມັນເກີດ, ໂດຍພຣະອົງນີ້ມັນຖືກຄ້ຳຈຸນ, ແລະພຣະອົງເອງແມ່ນທຸກສິ່ງ; ແຕ່ພຣະອົງຢູ່ເຫນືອເຫດແລະຜົນ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍພຶ່ງພາພຣະບຸກຄົນສູງສຸດຜູ້ພຽງພໍໃນພຣະອົງເອງ.
Verse 4
य: स्वात्मनीदं निजमाययार्पितं क्वचिद् विभातं क्व च तत् तिरोहितम् । अविद्धदृक् साक्ष्युभयं तदीक्षते स आत्ममूलोऽवतु मां परात्पर: ॥ ४ ॥
ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດໂດຍພະລັງມາຍາຂອງພຣະອົງ ເຮັດໃຫ້ຈັກກະວານນີ້ປາກົດບ້າງ ແລະເຮັດໃຫ້ເລືອນຫາຍບ້າງ. ພຣະອົງແມ່ນທັງເຫດສູງສຸດແລະຜົນສູງສຸດ ເປັນຜູ້ເບິ່ງແລະພະຍານ ເຫນືອທຸກສິ່ງ. ຂໍພຣະອົງນັ້ນປົກປ້ອງຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 5
कालेन पञ्चत्वमितेषु कृत्स्नशो लोकेषु पालेषु च सर्वहेतुषु । तमस्तदासीद् गहनं गभीरं यस्तस्य पारेऽभिविराजते विभु: ॥ ५ ॥
ເມື່ອການເວລາມາຮອດ ໂລກທັງຫຼາຍ ພ້ອມຜູ້ປົກຄອງແລະຜູ້ຮັກສາ ແລະການປາກົດທັງປວງແຫ່ງເຫດແລະຜົນ ຖືກທຳລາຍຈົນກັບຄືນສູ່ທາດຫ້າ ຄວາມມືດທຶບລຶກລ້ຳຈະປົກຄຸມ. ແຕ່ເຫນືອຄວາມມືດນັ້ນ ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດສ່ອງສະຫວ່າງ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍພຶ່ງພາພຣະບາດດອກບົວຂອງພຣະອົງ.
Verse 6
न यस्य देवा ऋषय: पदं विदु- र्जन्तु: पुन: कोऽर्हति गन्तुमीरितुम् । यथा नटस्याकृतिभिर्विचेष्टतो दुरत्ययानुक्रमण: स मावतु ॥ ६ ॥
ແມ່ນແຕ່ເທວະດາແລະລະສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ຍັງບໍ່ຮູ້ຖຶງສະຖານະແລະລັກສະນະຂອງພຣະອົງ ແລ້ວຜູ້ປັນຍາທຶບດຸດສັດຈະເຂົ້າໃຈ ຫຼືກ່າວໄດ້ແນວໃດ? ເຫມືອນນັກສະແດງໃນເວທີທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍເຄື່ອງນຸ່ງງາມໆ ແລະທ່າທາງຫຼາກຫຼາຍ ຈົນຜູ້ຊົມບໍ່ອາດຮູ້ທັນ; ພຣະລີລາຂອງພຣະຜູ້ເປັນສິລະປິນສູງສຸດກໍຍາກຈະຕາມທັນ. ຂໍພຣະອົງນັ້ນປົກປ້ອງຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 7
दिदृक्षवो यस्य पदं सुमङ्गलं विमुक्तसङ्गा मुनय: सुसाधव: । चरन्त्यलोकव्रतमव्रणं वने भूतात्मभूता: सुहृद: स मे गति: ॥ ७ ॥
ນັກບວດແລະມຸນີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດ ເບິ່ງສັດທັງປວງຢ່າງເທົ່າທຽມ ເປັນມິດຕໍ່ທຸກຄົນ ແລະປະພຶດວັດຖຸປະຕິຍານຂອງພຣະຫມະຈັນ, ວານະປຣັສຖະ, ແລະສັນຍາສໃນປ່າຢ່າງບໍ່ດ່າງພ້ອຍ ປາຖະນາຈະເຫັນພຣະບາດດອກບົວອັນເປັນມົງຄຸນຂອງພຣະອົງ. ຂໍໃຫ້ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດອົງນັ້ນເປັນຈຸດໝາຍຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.
Verse 8
न विद्यते यस्य च जन्म कर्म वा न नामरूपे गुणदोष एव वा । तथापि लोकाप्ययसम्भवाय य: स्वमायया तान्यनुकालमृच्छति ॥ ८ ॥ तस्मै नम: परेशाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये । अरूपायोरुरूपाय नम आश्चर्यकर्मणे ॥ ९ ॥
ພຣະບຸກຄົນສູງສຸດບໍ່ມີການເກີດທາງວັດຖຸ ບໍ່ມີກຳມະທາງວັດຖຸ ບໍ່ມີນາມແລະຮູບທາງວັດຖຸ ທັງບໍ່ມີຄຸນຫຼືໂທດແບບວັດຖຸ; ແຕ່ເພື່ອຈຸດປະສົງແຫ່ງການສ້າງແລະການທຳລາຍໂລກ ພຣະອົງລົງມາດ້ວຍພະລັງພາຍໃນ ເປັນມະນຸດເຊັ່ນ ພຣະຣາມ ແລະ ພຣະກຣິດສະນະ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມແດ່ປຣະພຣະພຣົມຜູ້ມີພະລັງອະນັນ ໄຮ້ຮູບແຕ່ມີຫຼາຍຮູບ ແລະຜູ້ກະທຳກິດອັນອັດສະຈັນ
Verse 9
न विद्यते यस्य च जन्म कर्म वा न नामरूपे गुणदोष एव वा । तथापि लोकाप्ययसम्भवाय य: स्वमायया तान्यनुकालमृच्छति ॥ ८ ॥ तस्मै नम: परेशाय ब्रह्मणेऽनन्तशक्तये । अरूपायोरुरूपाय नम आश्चर्यकर्मणे ॥ ९ ॥
ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ ປຣະພຣະພຣົມຜູ້ມີພະລັງອະນັນ ໄຮ້ຮູບແຕ່ປາກົດເປັນຫຼາຍຮູບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະຜູ້ກະທຳກິດອັນອັດສະຈັນ
Verse 10
नम आत्मप्रदीपाय साक्षिणे परमात्मने । नमो गिरां विदूराय मनसश्चेतसामपि ॥ १० ॥
ຂໍນົບນ້ອມແດ່ປຣະມາຕະມັນຜູ້ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍຕົນເອງ ເປັນພະຍານໃນດວງໃຈຂອງທຸກຄົນ; ຜູ້ທີ່ຖ້ອຍຄຳ ຈິດ ແລະສຳນຶກກໍບໍ່ອາດເຂົ້າເຖິງ
Verse 11
सत्त्वेन प्रतिलभ्याय नैष्कर्म्येण विपश्चिता । नम: कैवल्यनाथाय निर्वाणसुखसंविदे ॥ ११ ॥
ພຣະອົງເປັນທີ່ຮູ້ແຈ້ງໂດຍຜູ້ພັກດີຜູ້ມີປັນຍາ ຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນສັດຕະວະອັນບໍລິສຸດ ແລະພັກຕິໂຍກະອັນບໍ່ຫວັງຜົນ; ພຣະອົງເປັນນາຖແຫ່ງໄກວັນຍະ ແລະປະທານຄວາມຮູ້ສຶກແຫ່ງສຸກນິຣວານອັນບໍລິສຸດ; ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ
Verse 12
नम: शान्ताय घोराय मूढाय गुणधर्मिणे । निर्विशेषाय साम्याय नमो ज्ञानघनाय च ॥ १२ ॥
ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງຜູ້ສົງົບ, ແດ່ພຣະອົງຜູ້ນ່າຢ້ານ (ນຣິສິງຫະ), ແດ່ພຣະອົງຜູ້ປາກົດເປັນສັດ (ວຣາຫະ), ແລະແດ່ພຣະອົງຜູ້ສະແດງທຳຕາມຄຸນທັງສາມໃນໂລກນີ້. ຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງຜູ້ເຫນືອຄວາມແຕກຕ່າງ ຜູ້ສະເໝີພາບ, ແລະຂໍນົບນ້ອມແດ່ປະກາຍພຣະພຣົມັນອັນໜາແນ່ນດ້ວຍປັນຍາ
Verse 13
क्षेत्रज्ञाय नमस्तुभ्यं सर्वाध्यक्षाय साक्षिणे । पुरुषायात्ममूलाय मूलप्रकृतये नम: ॥ १३ ॥
ຂ້າແຕ່ ພຣະປະຣະມາຕະມັນ ຜູ້ຮູ້ແຫ່ງກາຍ (ເຂດຕະຣະຊະຍະ) ຜູ້ຄຸ້ມຄອງທຸກສິ່ງ ແລະ ເປັນພະຍານທຸກຢ່າງ; ພຣະບຸຣຸດສູງສຸດ ມູນແຫ່ງອາດມັນ ແລະ ມູນແຫ່ງປຣະກຣິຕິ—ຂ້າຂໍນົບນ້ອມພຣະອົງ
Verse 14
सर्वेन्द्रियगुणद्रष्ट्रे सर्वप्रत्ययहेतवे । असताच्छाययोक्ताय सदाभासाय ते नम: ॥ १४ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ ພຣະອົງເປັນຜູ້ເບິ່ງເຫັນວັດຖຸແຫ່ງອິນທຣີທັງປວງ ແລະ ເປັນເຫດແຫ່ງຄວາມເຊື່ອແລະຄວາມຮູ້ທັງໝົດ. ໂລກອັນບໍ່ແທ້ນີ້ດຸຈເງົາຂອງພຣະອົງ; ເພາະປະກາຍແຫ່ງສັດຕາຂອງພຣະອົງຈຶ່ງດູເຫມືອນຈິງ—ຂ້າຂໍນົບນ້ອມ
Verse 15
नमो नमस्तेऽखिलकारणाय निष्कारणायाद्भुतकारणाय । सर्वागमाम्नायमहार्णवाय नमोऽपवर्गाय परायणाय ॥ १५ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຂ້າຂໍນົບນ້ອມຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກແດ່ພຣະອົງ ຜູ້ເປັນເຫດແຫ່ງເຫດທັງປວງ ແຕ່ພຣະອົງເອງບໍ່ມີເຫດ ຈຶ່ງເປັນເຫດອັນອັດສະຈັນ. ພຣະອົງເປັນມະຫາສະມຸດແຫ່ງອາຄົມທັງຫມົດ ເປັນຜູ້ປະທານໂມກຊະ ແລະ ເປັນທີ່ພຶ່ງສູງສຸດ—ຂ້າຂໍນົບນ້ອມ
Verse 16
गुणारणिच्छन्नचिदुष्मपाय तत्क्षोभविस्फूर्जितमानसाय । नैष्कर्म्यभावेन विवर्जितागम- स्वयंप्रकाशाय नमस्करोमि ॥ १६ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ດຸຈໄຟທີ່ຊ່ອນຢູ່ໃນໄມ້ອະຣະນິ ຄວາມຮ້ອນແຫ່ງຈິດຮູ້ແລະປັນຍາອັນບໍ່ມີຂອບເຂດຂອງພຣະອົງດູເຫມືອນຖືກປົກຄຸມໂດຍຄຸນະ; ແຕ່ພຣະທັຍຂອງພຣະອົງບໍ່ຖືກກະທົບໂດຍຄວາມປັ່ນປ່ວນຂອງຄຸນະ. ໃນຈິດບໍລິສຸດຂອງຜູ້ຕັ້ງມັ່ນໃນໄນສະກັມຍະ ພຣະອົງສ່ອງສະຫວ່າງໂດຍພຣະອົງເອງ—ຂ້າຂໍນົບນ້ອມ
Verse 17
मादृक्प्रपन्नपशुपाशविमोक्षणाय मुक्ताय भूरिकरुणाय नमोऽलयाय । स्वांशेन सर्वतनुभृन्मनसि प्रतीत- प्रत्यग्दृशे भगवते बृहते नमस्ते ॥ १७ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະພະຄະວານ ເມື່ອຂ້າຜູ້ເປັນດັ່ງສັດໄດ້ມອບຕົນແດ່ພຣະອົງ ພຣະອົງຜູ້ຫຼຸດພົ້ນຢ່າງສູງສຸດຈະປົດຂ້າຈາກບ່ວງອັນອັນຕະລາຍນີ້ແນ່ນອນ. ພຣະອົງມີກະຣຸນາຫຼາຍ ແລະ ເປັນທີ່ພຶ່ງບໍ່ຂາດ. ໂດຍພາກໜຶ່ງເປັນປຣະມາຕະມັນ ພຣະອົງສະຖິດໃນໃຈຂອງສັດມີກາຍທັງປວງ; ພຣະອົງເປັນຍານພາຍໃນອັນປະຈັກ ເປັນພຣະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ບໍ່ມີຂອບເຂດ—ຂ້າຂໍນົບນ້ອມ
Verse 18
आत्मात्मजाप्तगृहवित्तजनेषु सक्तै- र्दुष्प्रापणाय गुणसङ्गविवर्जिताय । मुक्तात्मभि: स्वहृदये परिभाविताय ज्ञानात्मने भगवते नम ईश्वराय ॥ १८ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ! ຜູ້ທີ່ພົ້ນຈາກມົນທິນທາງວັດຖຸ ຍ່ອມພິຈາລະນາພຣະອົງໃນໃຈຢູ່ເສມອ. ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຕິດພັນກັບຄວາມຄິດປຸງແຕ່ງ ເຮືອນ ຍາດ ໝູ່ ຊັບສິນ ແລະຜູ້ຮັບໃຊ້ ຈຶ່ງເຂົ້າເຖິງພຣະອົງຍາກ. ພຣະອົງເຫນືອກຸນທັງສາມ ເປັນແຫຼ່ງແຫ່ງປັນຍາ ແລະເປັນຜູ້ຄອງສູງສຸດ; ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມ।
Verse 19
यं धर्मकामार्थविमुक्तिकामा भजन्त इष्टां गतिमाप्नुवन्ति । किं चाशिषो रात्यपि देहमव्ययं करोतु मेऽदभ्रदयो विमोक्षणम् ॥ १९ ॥
ຜູ້ທີ່ນະມັດສະການພຣະພະຄະວານເພື່ອປາດຖະນາ ທຳມະ, ອັດຖະ, ກາມະ ແລະ ໂມກສະ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຈາກພຣະອົງຕາມທີ່ປາດຖະນາ; ພອນອື່ນໆກໍມີ ແມ່ນບາງຄັ້ງໄດ້ກາຍວິນຍານອັນບໍ່ເສື່ອມ. ຂໍພຣະອົງຜູ້ເມດຕາຫາຂອບເຂດ ປະທານການປົດປ່ອຍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຈາກອັນຕະລາຍນີ້ ແລະຈາກພັນທະໂລກີ।
Verse 20
एकान्तिनो यस्य न कञ्चनार्थं वाञ्छन्ति ये वै भगवत्प्रपन्ना: । अत्यद्भुतं तच्चरितं सुमङ्गलं गायन्त आनन्दसमुद्रमग्ना: ॥ २० ॥ तमक्षरं ब्रह्म परं परेश- मव्यक्तमाध्यात्मिकयोगगम्यम् । अतीन्द्रियं सूक्ष्ममिवातिदूर- मनन्तमाद्यं परिपूर्णमीडे ॥ २१ ॥
ບັນດາຜູ້ພັກດີແບບເອກັນຕະ ຜູ້ຍອມຈຳນົນຕໍ່ພຣະພະຄະວານໂດຍບໍ່ປາດຖະນາສິ່ງໃດ ຍ່ອມຟັງແລະຂັບຮ້ອງກ່ຽວກັບພຣະຈະຣິດອັນອັດສະຈັນແລະເປັນມົງຄຸນ ຈົນຈົມຢູ່ໃນທະເລແຫ່ງຄວາມປິຕິທິບ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສັນລະເສີນແລະນົບນ້ອມແດ່ພຣະບຣະຫມັນອັນບໍ່ເສື່ອມ ພຣະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ສູງສຸດ ຜູ້ບໍ່ປາກົດ ເຂົ້າເຖິງໄດ້ດ້ວຍພັກຕິ-ໂຍຄະເທົ່ານັ້ນ ຢູ່ເຫນືອອິນທຣີ ລະອຽດລຶກຊຶ້ງດຸຈຢູ່ໄກ ອະນັນຕະ ເປັນເຫດຕົ້ນ ແລະສົມບູນທຸກປະການ।
Verse 21
एकान्तिनो यस्य न कञ्चनार्थं वाञ्छन्ति ये वै भगवत्प्रपन्ना: । अत्यद्भुतं तच्चरितं सुमङ्गलं गायन्त आनन्दसमुद्रमग्ना: ॥ २० ॥ तमक्षरं ब्रह्म परं परेश- मव्यक्तमाध्यात्मिकयोगगम्यम् । अतीन्द्रियं सूक्ष्ममिवातिदूर- मनन्तमाद्यं परिपूर्णमीडे ॥ २१ ॥
ບັນດາຜູ້ພັກດີແບບເອກັນຕະ ຜູ້ຍອມຈຳນົນຕໍ່ພຣະພະຄະວານໂດຍບໍ່ປາດຖະນາສິ່ງໃດ ຍ່ອມຟັງແລະຂັບຮ້ອງກ່ຽວກັບພຣະຈະຣິດອັນອັດສະຈັນແລະເປັນມົງຄຸນ ຈົນຈົມຢູ່ໃນທະເລແຫ່ງຄວາມປິຕິທິບ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍສັນລະເສີນແລະນົບນ້ອມແດ່ພຣະບຣະຫມັນອັນບໍ່ເສື່ອມ ພຣະຜູ້ເປັນໃຫຍ່ສູງສຸດ ຜູ້ບໍ່ປາກົດ ເຂົ້າເຖິງໄດ້ດ້ວຍພັກຕິ-ໂຍຄະເທົ່ານັ້ນ ຢູ່ເຫນືອອິນທຣີ ລະອຽດລຶກຊຶ້ງດຸຈຢູ່ໄກ ອະນັນຕະ ເປັນເຫດຕົ້ນ ແລະສົມບູນທຸກປະການ।
Verse 22
यस्य ब्रह्मादयो देवा वेदा लोकाश्चराचरा: । नामरूपविभेदेन फल्ग्व्या च कलया कृता: ॥ २२ ॥ यथार्चिषोऽग्ने: सवितुर्गभस्तयो निर्यान्ति संयान्त्यसकृत् स्वरोचिष: । तथा यतोऽयं गुणसम्प्रवाहो बुद्धिर्मन: खानि शरीरसर्गा: ॥ २३ ॥ स वै न देवासुरमर्त्यतिर्यङ् न स्त्री न षण्ढो न पुमान् न जन्तु: । नायं गुण: कर्म न सन्न चासन् निषेधशेषो जयतादशेष: ॥ २४ ॥
ຈາກພຣະອົງ ພຣະພຣະຫມາ ແລະເທວະທັງຫຼາຍ ເວດ ແລະໂລກທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ໄດ້ຖືກສ້າງຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງນາມແລະຮູບ ໂດຍພະລັງອັນລະອຽດຂອງພຣະອົງ. ດຸຈປະກາຍໄຟ ແລະລຳແສງຕາເວັນ ທີ່ອອກຈາກແຫຼ່ງແລ້ວກັບລວມເຂົ້າສູ່ແຫຼ່ງເດີມຊ້ຳໆ ສະຕິປັນຍາ ຈິດ ອິນທຣີ ກາຍຫຍາບ-ກາຍລະອຽດ ແລະກະແສການແປປ່ຽນແຫ່ງກຸນທັງສາມ ກໍອອກຈາກພຣະອົງແລ້ວກັບລະລາຍໃນພຣະອົງ. ພຣະອົງບໍ່ແມ່ນເທວະ ຫຼືອະສຸຣະ ບໍ່ແມ່ນມະນຸດ ຫຼືສັດ; ບໍ່ແມ່ນຍິງ ຊາຍ ຫຼືກາງ. ບໍ່ແມ່ນກຸນ ບໍ່ແມ່ນກຳ ບໍ່ແມ່ນມີ ຫຼືບໍ່ມີ—ພຣະອົງແມ່ນອະນັນຕະທີ່ເຫຼືອຢູ່ຫຼັງ “ບໍ່ແມ່ນນີ້ ບໍ່ແມ່ນນັ້ນ”; ຂໍຊັຍແດ່ພຣະພະຄະວານຜູ້ສູງສຸດ!
Verse 23
यस्य ब्रह्मादयो देवा वेदा लोकाश्चराचरा: । नामरूपविभेदेन फल्ग्व्या च कलया कृता: ॥ २२ ॥ यथार्चिषोऽग्ने: सवितुर्गभस्तयो निर्यान्ति संयान्त्यसकृत् स्वरोचिष: । तथा यतोऽयं गुणसम्प्रवाहो बुद्धिर्मन: खानि शरीरसर्गा: ॥ २३ ॥ स वै न देवासुरमर्त्यतिर्यङ् न स्त्री न षण्ढो न पुमान् न जन्तु: । नायं गुण: कर्म न सन्न चासन् निषेधशेषो जयतादशेष: ॥ २४ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດໄດ້ສ້າງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພຣະອົງ, ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍພຣະພົມ, ເທວະດາ ແລະ ຄວາມຮູ້ໃນພຣະເວດ. ເຊັ່ນດຽວກັບປະກາຍໄຟທີ່ອອກມາຈາກໄຟ ແລະ ກັບຄືນເຂົ້າໄປ, ຈິດໃຈ, ປັນຍາ ແລະ ປະສາດສໍາຜັດລ້ວນແຕ່ອອກມາຈາກພຣະເຈົ້າ. ພຣະອົງບໍ່ແມ່ນເທວະດາ, ບໍ່ແມ່ນຜີສາດ, ບໍ່ແມ່ນມະນຸດ ຫຼື ສັດ. ພຣະອົງບໍ່ແມ່ນຍິງ, ຊາຍ ຫຼື ເພດກາງ. ຂໍສັນລະເສີນແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ!
Verse 24
यस्य ब्रह्मादयो देवा वेदा लोकाश्चराचरा: । नामरूपविभेदेन फल्ग्व्या च कलया कृता: ॥ २२ ॥ यथार्चिषोऽग्ने: सवितुर्गभस्तयो निर्यान्ति संयान्त्यसकृत् स्वरोचिष: । तथा यतोऽयं गुणसम्प्रवाहो बुद्धिर्मन: खानि शरीरसर्गा: ॥ २३ ॥ स वै न देवासुरमर्त्यतिर्यङ् न स्त्री न षण्ढो न पुमान् न जन्तु: । नायं गुण: कर्म न सन्न चासन् निषेधशेषो जयतादशेष: ॥ २४ ॥
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດໄດ້ສ້າງພາກສ່ວນຕ່າງໆຂອງພຣະອົງ, ເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍພຣະພົມ, ເທວະດາ ແລະ ຄວາມຮູ້ໃນພຣະເວດ. ເຊັ່ນດຽວກັບປະກາຍໄຟທີ່ອອກມາຈາກໄຟ ແລະ ກັບຄືນເຂົ້າໄປ, ຈິດໃຈ, ປັນຍາ ແລະ ປະສາດສໍາຜັດລ້ວນແຕ່ອອກມາຈາກພຣະເຈົ້າ. ພຣະອົງບໍ່ແມ່ນເທວະດາ, ບໍ່ແມ່ນຜີສາດ, ບໍ່ແມ່ນມະນຸດ ຫຼື ສັດ. ພຣະອົງບໍ່ແມ່ນຍິງ, ຊາຍ ຫຼື ເພດກາງ. ຂໍສັນລະເສີນແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ!
Verse 25
जिजीविषे नाहमिहामुया कि- मन्तर्बहिश्चावृतयेभयोन्या । इच्छामि कालेन न यस्य विप्लव- स्तस्यात्मलोकावरणस्य मोक्षम् ॥ २५ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຕ້ອງການທີ່ຈະມີຊີວິດຢູ່ໃນຮ່າງກາຍຊ້າງນີ້ອີກຕໍ່ໄປ, ເຊິ່ງຖືກປົກຫຸ້ມດ້ວຍຄວາມໂງ່ຈ້າທັງພາຍໃນແລະພາຍນອກ. ຮ່າງກາຍນີ້ມີປະໂຫຍດຫຍັງ? ຂ້າພະເຈົ້າພຽງແຕ່ປາດຖະຫນາການປົດປ່ອຍນິລັນດອນຈາກການປົກຫຸ້ມຂອງຄວາມໂງ່ຈ້າ, ເຊິ່ງເວລາບໍ່ສາມາດທໍາລາຍໄດ້.
Verse 26
सोऽहं विश्वसृजं विश्वमविश्वं विश्ववेदसम् । विश्वात्मानमजं ब्रह्म प्रणतोऽस्मि परं पदम् ॥ २६ ॥
ດຽວນີ້, ດ້ວຍຄວາມປາດຖະຫນາຢ່າງເຕັມທີ່ທີ່ຈະຫລຸດພົ້ນຈາກຊີວິດທາງວັດຖຸ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນ້ອມຄາລະວະແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ, ຜູ້ສ້າງຈັກກະວານ. ພຣະອົງເປັນຮູບແບບຂອງຈັກກະວານ ແຕ່ຢູ່ເຫນືອຈັກກະວານນີ້. ພຣະອົງແມ່ນຜູ້ບໍ່ເກີດ ແລະ ເປັນຈຸດຫມາຍປາຍທາງສູງສຸດ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນ້ອມຄາລະວະພຣະອົງ.
Verse 27
योगरन्धितकर्माणो हृदि योगविभाविते । योगिनो यं प्रपश्यन्ति योगेशं तं नतोऽस्म्यहम् ॥ २७ ॥
ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນ້ອມຄາລະວະແດ່ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າສູງສຸດ, ພຣະວິນຍານບໍລິສຸດ, ຜູ້ເປັນເຈົ້າຂອງໂຍຄະທັງປວງ. ພຣະອົງຖືກເບິ່ງເຫັນຢູ່ໃນໃຈກາງຂອງຫົວໃຈໂດຍໂຍຄີຜູ້ສົມບູນ ເມື່ອພວກເຂົາບໍລິສຸດແລະຫລຸດພົ້ນຈາກຜົນກໍາ ໂດຍການປະຕິບັດພັກຕິໂຍຄະ.
Verse 28
नमो नमस्तुभ्यमसह्यवेग- शक्तित्रयायाखिलधीगुणाय । प्रपन्नपालाय दुरन्तशक्तये कदिन्द्रियाणामनवाप्यवर्त्मने ॥ २८ ॥
ຂ້າແຕ່ພຣະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມຊ້ຳໆ—ພຣະອົງເປັນຜູ້ຄວບຄຸມພະລັງສາມປະການອັນແຮງກ້າ, ເປັນຄັງແຫ່ງປັນຍາແລະຄຸນທຳທັງປວງ, ເປັນຜູ້ປົກປ້ອງຜູ້ພຶ່ງພາ. ພະລັງພຣະອົງອະນັນຕະ ແຕ່ຜູ້ບໍ່ສຳລວມອິນຊີຍ໌ບໍ່ອາດເຂົ້າເຖິງທາງພຣະອົງໄດ້
Verse 29
नायं वेद स्वमात्मानं यच्छक्त्याहंधिया हतम् । तं दुरत्ययमाहात्म्यं भगवन्तमितोऽस्म्यहम् ॥ २९ ॥
ເນື່ອງດ້ວຍພະລັງມາຍາຂອງພຣະອົງ ຊີວະທີ່ຖືກປົກຄຸມດ້ວຍຄວາມຄິດ ‘ຂ້ອຍ’ ແລະ ‘ຂອງຂ້ອຍ’ ຈຶ່ງບໍ່ຮູ້ອັດຕາທີ່ແທ້ຂອງຕົນ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍພຶ່ງພາ ແລະນົບນ້ອມຕໍ່ພຣະພະຄະວານ ຜູ້ມີມະຫິມາຍາກຈະເຂົ້າໃຈ
Verse 30
श्रीशुक उवाच एवं गजेन्द्रमुपवर्णितनिर्विशेषं ब्रह्मादयो विविधलिङ्गभिदाभिमाना: । नैते यदोपससृपुर्निखिलात्मकत्वात् तत्राखिलामरमयो हरिराविरासीत् ॥ ३० ॥
ພຣະສີສຸກະເທວ ໂກສະວາມີ ກ່າວຕໍ່ວ່າ—ເມື່ອກະເຈນທຣະພັນນາອຳນາດສູງສຸດໂດຍບໍ່ເອີ້ນນາມຜູ້ໃດເປັນພິເສດ ເທວະທັງຫຼາຍມີພຣະພຣະຫມາ, ພຣະສິວະ, ອິນທຣະ, ຈັນທຣະ ເປັນຕົ້ນ ຜູ້ຍຶດຕິດໃນຄວາມແຕກຕ່າງແຫ່ງຮູບຂອງຕົນ ຈຶ່ງບໍ່ເຂົ້າໄປຫາ. ແຕ່ເນື່ອງຈາກພຣະຫຣິເປັນສັບພະອາດມາ ແລະປຸຣຸໂສຕຕະມະ ພຣະອົງຈຶ່ງປາກົດຕໍ່ໜ້າກະເຈນທຣະ
Verse 31
तं तद्वदार्तमुपलभ्य जगन्निवास: स्तोत्रं निशम्य दिविजै: सह संस्तुवद्भि: । छन्दोमयेन गरुडेन समुह्यमान- श्चक्रायुधोऽभ्यगमदाशु यतो गजेन्द्र: ॥ ३१ ॥
ເມື່ອພຣະອົງຮູ້ຖຶງຄວາມທຸກທ້ອນຂອງກະເຈນທຣະ ແລະໄດ້ຍິນບົດສັນລະເສີນຂອງເຂົາ ພຣະຫຣິຜູ້ສະຖິດທົ່ວຈັກກະວານ ກໍມາພ້ອມເທວະທີ່ກຳລັງສັນລະເສີນພຣະອົງ. ພຣະອົງຖືຈັກຣະແລະອາວຸດອື່ນໆ ປະທັບເທິງກະຣຸດຜູ້ເປັນດັ່ງສັນທະພຣະເວດ ແລະເສດັດມາຢ່າງຮວດເລັວຕາມພຣະປະສົງໄປຫາທີ່ກະເຈນທຣະຢູ່
Verse 32
सोऽन्त:सरस्युरुबलेन गृहीत आर्तो दृष्ट्वा गरुत्मति हरिं ख उपात्तचक्रम् । उत्क्षिप्य साम्बुजकरं गिरमाह कृच्छ्रा- न्नारायणाखिलगुरो भगवन् नमस्ते ॥ ३२ ॥
ກະເຈນທຣະຖືກຈະເຂ້ຈັບໄວ້ດ້ວຍກຳລັງອັນແຮງກ້າໃນສະນ້ຳ ແລະທຸກທ້ອນຢ່າງຫນັກ. ແຕ່ເມື່ອເຫັນນາຣາຍະນະຜູ້ຖືຈັກຣະ ມາໃນຟ້າເທິງກະຣຸດ ເຂົາຍົກດອກບົວດ້ວຍງວງທັນທີ ແລະກ່າວດ້ວຍຄວາມຍາກລຳບາກເນື່ອງຈາກຄວາມເຈັບປວດວ່າ “ໂອ ນາຣາຍະນະ, ຄູອາຈານແຫ່ງສັບພະໂລກ, ໂອ ພະຄະວານ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມແດ່ພຣະອົງ”
Verse 33
तं वीक्ष्य पीडितमज: सहसावतीर्य सग्राहमाशु सरस: कृपयोज्जहार । ग्राहाद् विपाटितमुखादरिणा गजेन्द्रं संपश्यतां हरिरमूमुचदुच्छ्रियाणाम् ॥ ३३ ॥
ເມື່ອພຣະຫຣິຜູ້ບໍ່ເກີດເຫັນກະເຈນທຣະຖືກທຸກຂ໌ບີບຄັ້ນ ພຣະອົງດ້ວຍຄວາມເມດຕາໄດ້ລົງຈາກຫຼັງຄຣຸດທັນທີ ແລະດຶງກະເຈນທຣະຂຶ້ນຈາກສະນ້ຳພ້ອມຈະລະເຂ້। ຕໍ່ໜ້າເທວະທັງຫຼາຍ ພຣະອົງໃຊ້ຈັກຣາຕັດປາກຈະລະເຂ້ອອກຈາກກາຍ ແລະຊ່ວຍກະເຈນທຣະໃຫ້ພົ້ນໄພ।
Frequently Asked Questions
The text emphasizes that Gajendra praised the Supreme Authority without naming a particular deva and without seeking intermediary shelter. Since devas operate within delegated jurisdiction and karma-bound cosmic roles, they were not invoked; Hari, as Paramātmā and Puruṣottama, is the universal witness and independent protector, and thus He personally responded to pure surrender directed to the Supreme.
Verse 1 frames remembrance as both prior saṁskāra (Indradyumna’s past spiritual training) and Kṛṣṇa’s grace enabling recollection under crisis. The implication is that bhakti impressions are never lost; when danger strips away false supports, the Lord can awaken dormant devotion, making remembrance itself an act of mercy and a doorway to deliverance.
It functions as direct śaraṇāgati to Vāsudeva, identifying the Supreme Person as the root cause and indwelling Lord of all beings. In the chapter’s progression, it anchors Gajendra’s movement from philosophical glorification of the Absolute to personal reliance on Bhagavān, culminating in Hari’s visible intervention.
The prayer distinguishes between material limitation and transcendental form. Bhagavān is not conditioned by prakṛti, yet He manifests by internal potency (antarāṅgā-śakti) in avatāra forms for līlā and protection. This preserves transcendence while affirming personal theism: the Lord is beyond guṇas yet can accept functional relation to them for cosmic purpose.
Gajendra states the Lord is unreachable by mind, words, or ordinary consciousness, yet is realized by pure devotees in bhakti-yoga. The narrative then validates the claim: in a condition where physical power and strategy fail, heartfelt surrender and glorification draw the Lord’s immediate presence, showing bhakti as both epistemology (how He is known) and soteriology (how one is saved).