Adhyaya 270
Vedaśākhā-dikīrtana (Enumeration of the Vedic Branches) and Purāṇa-Vaṃśa (Lineages of Transmission)
ບົດນີ້ເປີດດ້ວຍການຍືນຢັນວ່າ “ມັນຕຣາ” ມີຄຸນປະໂຫຍດທົ່ວໄປ ຊ່ວຍໃຫ້ສໍາເລັດປຸຣຸສາຣຖະ 4 ປະການ ເຮັດໃຫ້ການຮຽນວິດະເປັນທັງທາງຫຼຸດພົ້ນ ແລະທາງປະໂຫຍດໃນໂລກ. ຕໍ່ມາອະທິບາຍ “ເວທະ-ວິທານ” ໂດຍການນັບຈໍານວນມັນຕຣາ, ການແບ່ງສາຂາຫຼັກ (ໂດດເດັ່ນໃນ ຣິກ ແລະ ຢະຊຸສ) ແລະຊື່ສໍານວນ/ສາຍສືບທີ່ຜູກກັບກຸ່ມພຣາຫມັນ. ປະເພນີສາມະຖືກສະຫຼຸບດ້ວຍສໍານວນສໍາຄັນ ແລະການຈໍາແນກທໍານອງຂັບຮ້ອງ; ສ່ວນອະຖັຣວະອ້າງອີງຊື່ອາຈານ ແລະຄໍາອ້າງທີ່ນ່າພິສົດເກືອບຈໍານວນອຸປະນິສັດ. ຈາກນັ້ນຫັນໄປສູ່ “ວໍງສະ”: ວະຍາສະຖືກສະແດງເປັນເຄື່ອງມືແຫ່ງເທວະທີ່ຈັດລະບົບສາຂາແລະຫມວດຫມູ່ຕ່າງໆ ໂດຍມີວິສນຸເປັນຕົ້ນກໍາເນີດຂອງ ເວທະ, ອິຕິຫາສະ, ແລະ ປຸຣານະ. ທ້າຍສຸດ ບົດນີ້ລາຍທາງການສືບທອດປຸຣານະຈາກວະຍາສະໄປຫາ ໂລມະຫະຣະຊະນະ (ສູຕະ) ແລະຕໍ່ໄປຫາສິດທິສາວົກຜູ້ຮວບຮວມປຸຣານະ-ສັມຫິຕາ ພ້ອມຍົກຍ້ອງ “ອັກເນຍະ ປຸຣານະ” ເປັນແກ່ນສານຂອງເວທະ ທີ່ປະທານທັງຄວາມສໍາເລັດໃນໂລກ ແລະ ໂມກສະ.
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे विष्णुपञ्जरं नामोनसप्रत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः वेदशाखदिकीर्तनं पुष्कर उवाच सर्वानुग्राहका मन्त्राश् चतुर्वर्गप्रसाधकाः ऋगथर्व तथा साम यजुः संख्या तु लक्षकं
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ອັກນິມະຫາປຸຣານະ» ບົດທີ່ເອີ້ນວ່າ «ວິສນຸ-ປັນຈະຣະ» ຄືບົດທີ 269 ໄດ້ສິ້ນສຸດ. ບັດນີ້ເລີ່ມບົດທີ 270: «ການລຳດັບຊາຂາແຫ່ງເວດ». ພຸສກະຣະ ກ່າວວ່າ: «ມັນຕຣາທັງຫຼາຍເປັນພຣະອະນຸເຄາະແກ່ທຸກຜູ້ ແລະສຳເລັດເປົ້າໝາຍມະນຸດ 4 (ທັມມະ, ອັດຖະ, ກາມະ, ໂມກສະ). ຣິກ, ອະຖັຣວະ, ສາມະ, ແລະ ຢະຊຸຣະ—ຈຳນວນມັນຕຣາລວມແມ່ນ ໜຶ່ງແສນ»។
Verse 2
भेदः साङ्ख्यायनश् चैक आश्वलायनो द्वितीयकः शतानि दश मन्त्राणां ब्राह्मणा द्विसहस्रकं
ການແບ່ງສາຂາ (recension) ມີດັ່ງນີ້: ສາງຂະຍານະ ເປັນສາຂາທີ່ໜຶ່ງ ແລະ ອາສວະລາຍະນະ ເປັນສາຂາທີ່ສອງ. ຈຳນວນມັນຕຣາແມ່ນ ສິບຮ້ອຍ (ຄື 1,000) ແລະ ຂໍ້ຄວາມບຣາຫມະນະ ມີ 2,000.
Verse 3
ऋग्वेदो हि प्रमाणेन स्मृतो द्वैपायनादिभिः एकोनिद्विसहस्रन्तु मन्त्राणां यजुषस् तथा
ແທ້ຈິງແລ້ວ ຣິກເວດ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຫຼັກຖານອັນມີອຳນາດ ໂດຍ ດວຍໄປຍະນະ (ວະຍາສະ) ແລະ ຣິສີອື່ນໆ; ແລະທຳນອງດຽວກັນ ຢະຊຸຣເວດ ກ່າວວ່າມີມັນຕຣາ 1,991 ບົດ.
Verse 4
शतानि दश विप्राणां षडशीतिश् च शाखिकाः काण्वमाध्यन्दिनी संज्ञा कठी माध्यकठी तथा
ໃນບັນດາພຣາຫມະນະ ມີ 110 (ກຸ່ມ) ແລະມີສາຂາ 86. ພວກນັ້ນຮູ້ຈັກກັນດ້ວຍນາມ ການວະ (Kāṇva) ແລະ ມາດຍັນດິນີ (Mādhyandinī), ແລະອີກທັງ ກະຖີ (Kaṭhī) ແລະ ມາດຍະກະຖີ (Mādhyakaṭhī).
Verse 5
मैत्रायणी च संज्ञा च तैत्तिरीयाभिधानिका वैशम्पायनिकेत्याद्याः शाखा यजुषि संस्थिताः
ສາຂາທີ່ສະຖາປະນາຢູ່ໃນ ຢະຊຸສ (ຢະຊຸຣເວດ) ຄື: ໄມຕຣາຍະນີ (Maitrāyaṇī), ສຳຍະນາ (Saṃjñā), ທີ່ເອີ້ນວ່າ ໄຕຕຕິຣີຍະ (Taittirīya), ແລະບັນດາສາຂາທີ່ເລີ່ມດ້ວຍ ໄວສັມປາຍະນິກະ (Vaiśampāyanika)—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນສາຂາໃນຢະຊຸສ.
Verse 6
साम्नः कौथुमसंज्ञैका द्वितीयाथर्वणायनी गानान्यपि च चत्वारि वेद आरण्यकन्तथा
ໃນສາມະເວດ ມີສາຂາໜຶ່ງເອີ້ນວ່າ ກໍທຸມ (Kauthuma) ແລະສາຂາທີສອງເອີ້ນວ່າ ອັຖະວະນາຍະນີ (Atharvaṇāyanī)។ ຍັງມີບົດຮ້ອງສາມັນ 4 ຊຸດ ແລະເວດກໍມີອາຣັນຍະກະ (ຄຳສອນໃນປ່າ) ເຊັ່ນກັນ។
Verse 7
उक्था ऊहचतुर्थञ्च मन्त्रा नवसहस्रकाः सचतुःशतकाश् चैव ब्रह्मसङ्घटकाः स्मृताः
ອຸກຖະ (Uktha) ແລະ ອູຫະ (Ūha) ພ້ອມທັງ ‘ຊັ້ນທີສີ່’ (ພາກເສີມ) ເປັນມັນຕຣາຈຳນວນ 9,400 ບົດ; ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນ brahma-saṅghaṭaka ຄື ໜ່ວຍມັນຕຣາວິດທີ່ຖືກຮວບຮວມ.
Verse 8
पञ्चविंशतिरेवात्र साममानं प्रकीर्तितं सुमन्तुर्जाजलिश् चैव श्लोकायनिरथर्वके
ໃນທີ່ນີ້ ສາມະ-ປຣະມານ (Sāma-pramāṇa) ຖືກປະກາດວ່າເປັນ 25. ໃນສາຍປະເພນີອັຖະວະ (Atharva) ກໍມີການກ່າວເຖິງ ສຸມັນຕຸ (Sumantu), ຈາຈະລິ (Jājali) ແລະ ສະໂລກາຍະນະ (Ślokāyana) ດ້ວຍ.
Verse 9
शौनकः पिप्पलादश् च मुञ्जकेशादयो ऽपरे मन्त्राणामयुतं षष्टिशतञ्चोपनिषच्छतं
ເຊົານະກະ (Śaunaka), ປິບປະລາດະ (Pippalāda) ແລະອື່ນໆ ເຊັ່ນ ມຸນຈະເກສະ (Muñjakeśa) ຖືກນັບເປັນລິສີ. ພວກເຂົາສອນ/ສືບທອດມັນຕຣາ 10,000 ແລະອຸປະນິສັດລວມ 600.
Verse 10
व्यासरूपी स भगवान् शाखाभेदद्यकारयत् शाखाभेदादयो विष्णुरितिहासः पुराणकं
ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຜູ້ມີພຣະພາກ ໄດ້ຮັບຮູບເປັນ ວະຍາສະ (Vyāsa) ແລະໄດ້ໃຫ້ມີການແບ່ງສາຂາຂອງເວດ ພ້ອມທັງການຈັດປະເພດທີ່ກ່ຽວເນື່ອງ. ແລະຖືກສອນວ່າ ວິສນຸ (Viṣṇu) ເປັນຕົ້ນກຳເນີດຂອງການແບ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ພ້ອມທັງ Itihāsa (ປະຫວັດມະຫາກາບ) ແລະປະເພນີ Purāṇa.
Verse 11
प्राप्य व्यासात् पुराणादि सूतो वै लोमहर्षणः सुमतिश्चाग्निवर्चाश् च मित्रयुःशिंशपायनः
ເມື່ອໄດ້ຮັບ «ປຸຣານະ» ແລະວິຊາອື່ນໆຈາກ ວຽາສະ ແລ້ວ, ສູຕະ ລໂມຫະຣະສະນະ ໄດ້ຖ່າຍທອດມັນ ພ້ອມກັບ ສຸມະຕິ, ອັກນິວັຣຈາ, ມິດຣະຍຸ, ແລະ ຊິṁຊະປາຍະນະ।
Verse 12
कृतव्रतोथ सावर्णिः षट्शिष्यास्तस्य चाभवन् शांशपायनादयश् चक्रुः पुराणानान्तु संहिताः
ຕໍ່ມາມີ ສາວັຣນິ ນາມວ່າ ກຣິຕະວຣະຕະ. ທ່ານມີສິດຫົກຄົນ; ເລີ່ມຈາກ ຊາṁຊະປາຍະນະ ເປັນຕົ້ນ, ພວກເຂົາໄດ້ຮຽບຮວບ «ສັມຫິຕາ» ຂອງປຸຣານະທັງຫຼາຍ।
Verse 13
ब्राह्मादीनि पुराणानि हरिविद्या दशाष्ट च महापुराणे ह्य् आग्नेये विद्यारूपो हरिः स्थितः
ປຸຣານະທັງຫຼາຍເລີ່ມຈາກ «ບຣາຫມະ» ແລະວິຊາ 18 ສາຂາທີ່ເນື່ອງກັບ ຮະຣິ; ແທ້ຈິງໃນ «ມະຫາປຸຣານະ» ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ອາກເນຍ» ນັ້ນ, ຮະຣິ ດໍາລົງຢູ່ເປັນວິຊາເອງ।
Verse 14
सप्रपञ्चो निष्प्रपञ्चो मूर्तामूर्तस्वरूपधृक् तं ज्ञात्वाभ्यर्च्य संस्तूय भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात्
ພຣະອົງມີທັງພາວະທີ່ປະກົດແລະພາວະທີ່ເກີນການປະກົດ; ພຣະອົງຊົງຖືຮູບພາບທັງມີຮູບແລະບໍ່ມີຮູບ. ເມື່ອຮູ້ຈັກພຣະອົງດັ່ງນີ້ ແລະບູຊາພ້ອມສັນລະເສີນ, ຍ່ອມບັນລຸໄດ້ທັງພົນສຸກໂລກີ ແລະ ມຸກຕິ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ).
Verse 15
विष्णुर्जिष्णुर्भविष्णुश् च अग्निसूर्यादिरूपवान् अग्निरूपेण देवादेर्मुखं विष्णुः परा गतिः
ວິສນຸ—ຜູ້ຊະນະ (ຈິṣṇຸ) ແລະຜູ້ເກີດຂຶ້ນຢູ່ເນື່ອງ (ພະວິṣṇຸ)—ຊົງຮັບຮູບເປັນໄຟ ແລະ ຕາເວັນ ເປັນຕົ້ນ. ໃນຮູບອັກນິ ພຣະອົງເປັນປາກຂອງເທວະທັງຫຼາຍ; ວິສນຸແມ່ນຈຸດໝາຍສູງສຸດ ແລະທີ່ພຶ່ງສຸດທ້າຍ।
Verse 16
वेदेषु सपुराणेषु यज्ञमूर्तिश् च गीयते आग्नेयाख्यं पुराणन्तु रूपं विष्णोर्महत्तरं
ໃນພຣະເວດ ພ້ອມທັງພຣະປຸຣານະ ພຣະອົງຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຮູບກາຍແຫ່ງຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ). ແຕ່ພຸຣານະທີ່ເອີ້ນວ່າ “ອາກເນຍ” ແມ່ນການປາກົດຮູບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າຂອງພຣະວິດສະນຸ।
Verse 17
आग्नेयाख्यपुराणस्य कर्ता श्रोता जनार्दनः तस्मात्पुराणमाग्नेयं सर्ववेदमयं महत्
ພຣະປຸຣານະທີ່ເອີ້ນວ່າ “ອາກເນຍ” ນັ້ນ ຜູ້ຮຽບຮຽງກໍແມ່ນ ຈະນາຣະດະນະ (ພຣະວິດສະນຸ) ແລະຜູ້ຟັງກໍແມ່ນພຣະອົງເອງ; ດັ່ງນັ້ນ ອາກເນຍປຸຣານະ ເປັນຄຳພີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ທີ່ຮວບຮວມສານະຂອງພຣະເວດທັງປວງ।
Verse 18
सर्वविद्यामयं पुण्यं सर्वज्ञानमयं वरम् सर्वात्म हरिरूपं हि पठतां शृण्वतां नृणां
ສຳລັບມະນຸດຜູ້ອ່ານສະດຸດ ແລະຜູ້ຟັງ ຄຳພີນີ້ເປັນອັນບຸນບໍລິສຸດ—ປະກອບດ້ວຍວິຊາທຸກປະການ; ດີເລີດ—ປະກອບດ້ວຍປັນຍາທັງປວງ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ມັນແມ່ນຮູບແຫ່ງຮະຣິ (Hari) ຜູ້ເປັນອາດຕະຂອງທຸກສິ່ງ।
Verse 19
विद्यार्थिनाञ्च विद्यादमर्थिनां श्रीधनप्रदम् राज्यार्थिनां राज्यदञ्च धर्मदं धर्मकामिनाम्
ມັນໃຫ້ວິຊາແກ່ຜູ້ໃຝ່ຮຽນ; ໃຫ້ສິຣີມົງຄຸນ ແລະຊັບສິນແກ່ຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມຮັ່ງມີ; ໃຫ້ອຳນາດຮາຊະອານາຈັກແກ່ຜູ້ປາດຖະໜາລາຊະ; ແລະໃຫ້ທັມມະແກ່ຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມຊອບທຳ।
Verse 20
स्वर्गार्थिनां स्वर्गदञ्च पुत्रदं पुत्रकामिनां गवादिकामिनाङ्गोदं ग्रामदं ग्रामकामिनां
ຜູ້ປາດຖະໜາສະຫວັນ ມັນໃຫ້ສະຫວັນ; ຜູ້ປາດຖະໜາບຸດ ມັນໃຫ້ບຸດ. ຜູ້ປາດຖະໜາງົວ ແລະສິ່ງອື່ນໆ ມັນໃຫ້ຂອງຂວັນເປັນງົວ; ຜູ້ປາດຖະໜາບ້ານ/ຫມູ່ບ້ານ ມັນໃຫ້ບ້ານ/ຫມູ່ບ້ານ।
Verse 21
शिंशपायनादयश् चक्रुरिति ख परमिति ञ श्रीबलप्रदमिति ञ कामार्थिनां कामदञ्च सर्वसौभाग्यसम्प्रदम् गुणकीर्तिप्रदन्नॄणां जयदञ्जयकामिनाम्
«ສິໍມຊະປາຍະນະ ແລະຜູ້ອື່ນໆ ໄດ້ຮຽບຮຽງ (ນີ້)» ດັ່ງນັ້ນຖືກຊີ້ດ້ວຍ “kha”; “ສູງສຸດ” ດ້ວຍ “ña”; ແລະ “ຜູ້ປະທານສິຣີແລະກໍາລັງ” ດ້ວຍ “ña”. ມັນໃຫ້ສົມປາດຖະນາແກ່ຜູ້ແສວງຫາກາມ, ປະທານໂຊກດີທຸກປະເພດ, ໃຫ້ຄຸນທໍາແລະຊື່ສຽງ, ແລະປະທານໄຊຊະນະແກ່ຜູ້ປາດຖະນາຊະນະ.
Verse 22
सर्वेप्सूनां सर्वदन्तु मुक्तिदं मुक्तिकामिनां पापघ्नं पापकर्तॄणामाग्नेयं हि पुराणकम्
ແທ້ຈິງແລ້ວ ອາກເນຍະປຸຣານະນີ້ ປະທານສິ່ງສໍາເລັດທີ່ປາດຖະນາທັງໝົດແກ່ຜູ້ແສວງຫາທຸກຄົນ; ມັນໃຫ້ມຸກຕິແກ່ຜູ້ປາດຖະນາມຸກຕິ ແລະທໍາລາຍບາບ ແມ່ນແຕ່ແກ່ຜູ້ກໍ່ບາບ.
Frequently Asked Questions
It provides a Purāṇic taxonomy of Vedic transmission—naming śākhās, indicating mantra/Brāhmaṇa measures, and linking these divisions to Vyāsa’s editorial role, thereby presenting textual organization as a theological act grounded in Viṣṇu.
By stating that mantra benefits all and fulfills the four puruṣārthas, then concluding with the Agneya Purāṇa’s phalaśruti (results of recitation/hearing), it frames textual classification as supportive of dharma and as a pathway culminating in mokṣa.