Parabrahma

Verse 1

अथ हैनं महाशालः शौनकोऽङ्गिरसं भगवन्तं पिप्पलादं विधिवदुपसन्नः पप्रच्छ— दिव्ये ब्रह्मपुरे के सम्प्रतिष्ठिता भवन्ति? कथं सृज्यन्ते? नित्यात्मन एष महिमा; विभज्य एष महिमा विभुः— क एषः? तस्मै स होवाच— एतत्...

ನಂತರ ಆಂಗಿರಸ ವಂಶದ ಶ್ರೀಮಂತ ಗೃಹಸ್ಥ ಶೌನಕನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ಪಿಪ್ಪಲಾದನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೇಳಿದನು: “ದಿವ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಪುರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ? ಅವರು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ? ಇದು ನಿತ್ಯಾತ್ಮನ ಮಹಿಮೆ; ವಿಭಜಿತವಾಗಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮಹಿಮೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು—ಅದು ಯಾರು?” ಅವನಿಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದರು: “ನಾನು ಹೇಳುವುದೇ ಸತ್ಯ—ದೇವರೂಪ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯೆ. ಪರಬ್ರಹ್ಮಪುರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲ, ನಿಷ್ಕಲ, ಶುಭ ಅಕ್ಷರವು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಭ್ರಮರದಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ; ನಾಯಿಯಂತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಕ್ರಮ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮರಹಿತನಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಯಂತೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕರ್ಮಬಂಧಿತನು ರೈತನಂತೆ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಮದ ಮರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಕರ್ಮಮರ್ಮ ತಿಳಿದು ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಬ್ಬನೇ ಇದ್ದು ಜಾಲವನ್ನು ಯಾರು ಹರಡುತ್ತಾನೆ? ಅದು ಜಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ—ಆದರೂ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.”

Verse 2

प्राणदेवाश्चत्वारः। ताः सर्वा नाड्यः सुषुप्तश्येनाकाशवत्। यथा श्येनः खमाश्रित्य याति स्वमालयं कुलायम्, एवं सुषुप्तं ब्रूत। अयं च परश्च स सर्वत्र हिरण्मये परे कोशे। अमृता ह्येषा नाडी त्रयं सञ्चरति। तस्...

ಪ್ರಾಣರೂಪ ನಾಲ್ಕು ದೇವತೆಗಳಿವೆ. ಆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಡಿಗಳು ಸುಷುಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಶ್ಯೇನದಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಶ್ಯೇನವು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ತನ್ನ ನಿವಾಸವಾದ ಗೂಡಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ, ಸುಷುಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. ಈ (ಆತ್ಮ) ಮತ್ತು ಪರ (ಪರಮಾತ್ಮ) ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಿರಣ್ಮಯ ಪರಮ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವರು. ಈ ನಾಡಿ ಅಮೃತಸ್ವರೂಪ; ಅದು ತ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬ್ರಹ್ಮ ತ್ರಿಪಾದ; ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬೇಕು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ: ಈ ಮತ್ತು ಪರ—ಎರಡೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹಿರಣ್ಮಯ ಕೋಶದಲ್ಲೇ ಇವೆ. ದೇವದತ್ತನು ದಂಡದಿಂದ ಹೊಡೆದರೂ ತನ್ನಿಂದ ತಾನೇ ದೂರವಾಗದಂತೆ, ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಜೀವ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಷ್ಕಾಮ ಬಾಲಕನು ಆನಂದವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ, ಈ ದೇವನು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಆನಂದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ವೇದವೇ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ; ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಜ್ಯೋತಿ ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿಯ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ತವು ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈಶ್ವರನಿಂದ ಶ್ವೇತ ತೇಜಸ್ಸು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಪ್ನಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲೂಕಾಭಾವದಂತೆ ಈಶ್ವರನಿಂದ ಕಾಮನೆ ಉದಯಿಸಿ, ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಆತ್ಮನನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಪರಸಂಧಿ’ ಮತ್ತು ‘ಅಪರಸಂಧಿ’—ಅದು ಪರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಪರವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕಪಾಲದ ಅಷ್ಟಕ ಸಂಧಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, স্তನದಂತೆ ತೂಗಿರುವುದು—ಇಂದ್ರಯೋನಿ, ವೇದಯೋನಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಜಾಗ್ರತವಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಭಾಶುಭಾತೀತವಾಗಿ, ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಲಿಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ, ಪ್ರಸಾದಸ್ವರೂಪ, ಅಂತర్యಾಮಿ, ಅಸಂಗ, ಚಿದ್ರೂಪ ಪುರುಷನಾದ ಈ ದೇವನಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ-ಹಂಸವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ; ಪ್ರಾಣ-ಹಂಸ ಅಲ್ಲ. ಪ್ರಣವವೇ ಜೀವ. ಆದಿ ದೇವತೆ ಇದನ್ನು ನಿವೇದಿಸುತ್ತದೆ—ಯಾರು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯುವರೋ. ಅದು ಹೇಗೆ ನಿವೇದಿಸುತ್ತದೆ? ಜೀವಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 3

सत्त्वमथास्य पुरुषस्यान्तः शिखोपवीतत्वं ब्राह्मणस्य। मुमुक्षोरन्तः शिखोपवीतधारणम्। बहिर्लक्ष्यमाणशिखायज्ञोपवीतधारणं कर्मिणो गृहस्थस्य। अन्तरुपवीतलक्षणं तु बहिस्तन्तुवदव्यक्तमन्तस्तत्त्वमेलनम्॥३॥

ಈ ಪುರುಷನಿಗೆ ‘ಅಂತರಶಿಖೆ’ ಮತ್ತು ‘ಅಂತರ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ನಿಜಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಲಕ್ಷಣ. ಮುಮುಕ್ಷುವಿಗೆ ಅಂತರಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಅಂತರೋಪವೀತ ಧಾರಣೆ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ಮಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಕಾಣುವ ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣೆ ಆಚರಣೆ. ಆದರೆ ಅಂತರೋಪವೀತದ ಲಕ್ಷಣವೇನೆಂದರೆ: ಹೊರಗಿನ ತಂತುವಿನಂತೆ ಅದು ಪ್ರಕಟವಾಗದೆ ಇರುತ್ತದೆ; ಒಳಗಿನಿಂದ ಅದು ತತ್ತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಣ (ಮಿಲನ)ವಾಗಿದೆ.

Verse 4

न सन्नासन्न सदसद्भिन्नाभिन्नं न चोभयम् । न सभागं न निर्भागं न चाप्युभयरूपकम् ॥ ब्रह्मात्मैकत्वविज्ञानं हेयं मिथ्यत्वकारणादिति ॥४॥

ಅದು ಸತ್ ಅಲ್ಲ, ಅಸತ್ ಅಲ್ಲ; ಸತ್–ಅಸತ್ ಮಿಶ್ರವೂ ಅಲ್ಲ; ಭಿನ್ನವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಭಿನ್ನವೂ ಅಲ್ಲ; ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಭಾಗಯುಕ್ತವೂ ಅಲ್ಲ, ನಿರ್ಭಾಗವೂ ಅಲ್ಲ; ದ್ವಿರೂಪವೂ ಅಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮ–ಆತ್ಮ ಏಕತ್ವಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಮಿಥ್ಯಾತ್ವನಿರಾಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ॥೪॥

Verse 5

पञ्चपाद्ब्रह्मणो न किंचन । चतुष्पादन्तर्वर्तिनोऽन्तर्जीवब्रह्मणश्चत्वारि स्थानानि । नाभिहृदयकण्ठमूर्धसु जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तितुरीयावस्थाः । आहवनीयगार्हपत्यदक्षिणसभ्याग्निषु । जागरिते ब्रह्मा स्वप्ने व...

ಪಂಚಪಾದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿಸಬೇಕಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಚತುಷ್ಪಾದದೊಳಗೆ ಇರುವ ಅಂತರ್ಜೀವ-ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳು: ನಾಭಿ, ಹೃದಯ, ಕಂಠ, ಮೂರ್ಧ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಾಗ್ರತ್, ಸ್ವಪ್ನ, ಸುಷುಪ್ತಿ, ತುರೀಯ. ಇವು ಆಹವನೀಯ, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ, ಸಭ್ಯ ಅಗ್ನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರ. ಜಾಗ್ರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ, ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಸುಷುಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರ; ತುರೀಯವು ಅಕ್ಷರ, ಚಿನ್ಮಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಅವಸ್ಥೆಗಳು. ತೊಂಬತ್ತಾರು ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಂತುವಿನಂತೆ ವಿಭಜಿಸಿ, ಗುಣಗಳಿಂದ ತ್ರಿಗುಣೀಕರಿಸಿ, ಮೂವತ್ತೆರಡು ತತ್ತ್ವಗಳ ನಿಷ್ಕರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದು, ತ್ರಿಗುಣಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ತ್ರಿಮೂರ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಿಳಿದು, ಒಂಬತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ನವಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತು; ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ತ್ರಿಗುಣೀಕರಿಸಿ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರ-ಅಗ್ನಿ ಕಲಾರೂಪವಾಗಿ ಏಕೀಕರಿಸಿ; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವೃತ ಆವರಣದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು-ಮಹೇಶ್ವರರನ್ನು ಅನುಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ ಆದಿ-ಅಂತವನ್ನು ಏಕಮಾಡಿ; ಚಿದ್ಗ್ರಂಥಿಯಂತೆ ಅದ್ವೈತಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ; ನಾಭಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಬಿಲಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ತತ್ತ್ವಸಂಬಂಧದಿಂದ, ತ್ರಿಗುಣಯುಕ್ತವಾಗಿ, ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಲಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಏಕತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದು; ಎಡ ಭುಜದಿಂದ ಬಲ ಕಂಠಾಂತವರೆಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ ಆದಿ-ಅಂತ ಗ್ರಹಣದ ಏಕಸಂಮಿಲನವನ್ನು ತಿಳಿದು; ಮೂಲ ಒಂದೇ ಸತ್ಯ, ಮೃಣ್ಮಯವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—‘ವಿಕಾರವು ವಾಚಾರಂಭಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಾಮಮಾತ್ರ; ಮೃತ್ತಿಕೆಯೇ ಸತ್ಯ.’ ‘ಹಂಸ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಅಂತಃಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಅಂತಃಉಪವೀತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ, ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನಾರ್ಹತೆ, ಯತಿಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಲಕ್ಷಣರಹಿತ ಅಂತಃಶಿಖೆ-ಉಪವೀತದೊಂದಿಗೆ. ಗೃಹಸ್ಥನಿಗೆ ಹೊರಗಿನ ಕರ್ಮಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋಪವೀತದ ವಿರುದ್ಧ, ಕಾಣುವ ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ತಂತುವಿನ ಉಪವೀತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಆಭಾಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ; ಚತುರ್ಗುಣೀಕರಣದಿಂದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ತತ್ತ್ವಗಳ ತಂತುತ್ವ; ಒಂಬತ್ತು ತತ್ತ್ವಗಳು ಒಂದೇ. ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಾಪ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜನರು ಅನೇಕ ಮಾರ್ಗಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರು, ಋಷಿ, ಮನುಷ್ಯರೆಲ್ಲರ ಮೂರ್ತಿ ಒಂದೇ; ಬ್ರಹ್ಮ ಒಂದೇ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ ಒಂದೇ. ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರದ ವಿಶೇಷಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ; ಶಿಖಾಧಾರಿಗಳ ವರ್ಣಾಶ್ರಮವೂ ತಮತಮದಲ್ಲೇ ಒಂದೊಂದೇ. ಅಪವರ್ಗಾರ್ಥ ಯತಿಗೆ ಶಿಖಾ-ಯಜ್ಞೋಪವೀತದ ಮೂಲ ಒಂದೇ ಪ್ರಣವವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ‘ಹಂಸ’ ಶಿಖೆ, ಪ್ರಣವ ಉಪವೀತ, ನಾದ ಸಂಧಾನ. ಇದೇ ಧರ್ಮ, ಬೇರೆ ಧರ್ಮವಲ್ಲ. ಹೇಗೆ? ಪ್ರಣವ-ಹಂಸ-ನಾದ ಎಂಬ ತ್ರಿವೃತ ಸೂತ್ರವು ಸ್ವಹೃದಯದ ಚೈತನ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ—ತ್ರಿವಿಧ ಬ್ರಹ್ಮ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಶಿಖೆ-ಉಪವೀತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು ॥೫॥

Verse 6

सशिखं वपनं कृत्वा बहिःसूत्रं त्यजेद्बुधः । यदक्षरं परंब्रह्म तत्सूत्रमिति धारयेत् ॥६॥

ಶಿಖೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಮುಂಡನಮಾಡಿ, ಜ್ಞಾನಿಯು ಹೊರಗಿನ ಸೂತ್ರ (ಯಜ್ಞೋಪವೀತ)ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಅಕ್ಷರವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮವೇ ನಿಜವಾದ ಸೂತ್ರವೆಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ॥೬॥

Verse 7

पुनर्जन्मनिवृत्त्यर्थं मोक्षस्याहर्निशं स्मरेत् । सूचनात् सूत्रमित्युक्तं सूत्रं नाम परं पदम् ॥७॥

ಪುನರ್ಜನ್ಮನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಸೂತ್ರ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ‘ಸೂತ್ರ’ವೇ ಪರಮಪದವಾಗಿದೆ.

Verse 8

तत्सूत्रं विदितं येन स मुमुक्षुः स भिक्षुकः । स वेदवित्सदाचारः स विप्रः पङ्क्तिपावनः ॥८॥

ಯಾವನಿಗೆ ಆ ಸೂತ್ರ ತಿಳಿದಿದೆಯೋ ಅವನು ಮುಮುಕ್ಷು, ಅವನು ಭಿಕ್ಷುಕ. ಅವನು ವೇದವಿತ್, ಸದಾಚಾರವಂತ; ಅವನು ವಿಪ್ರ, ಪಂಕ್ತಿ-ಪಾವನನು.

Verse 9

येन सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव । तत्सूत्रं धारयेद्योगी योगविद्ब्राह्मणो यतिः ॥९॥

ಯಾವುದರಿಂದ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಣಗಳಂತೆ ಪ್ರೋತವಾಗಿದೆಯೋ, ಆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಯೋಗಿ ಧರಿಸಬೇಕು; ಅವನು ಯೋಗವಿತ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಯತಿ.

Verse 10

बहिःसूत्रं त्यजेद्विप्रो योगविज्ञानतत्परः । ब्रह्मभावमिदं सूत्रं धारयेद्यः स मुक्तिभाक् ॥ नाशुचित्वं न चोच्छिष्टं तस्य सूत्रस्य धारणात् ॥१०॥

ಯೋಗವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದ ವಿಪ್ರನು ಬಾಹ್ಯ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಹ್ಮಭಾವರೂಪವಾದ ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು ಮುಕ್ತಿಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸೂತ್ರಧಾರಣೆಯಿಂದ ಅಶುಚಿತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ, ಉಚ್ಛಿಷ್ಟಭಾವವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 11

सूत्रमन्तर्गतं येषां ज्ञानयज्ञोपवीतिनाम् ॥ ये तु सूत्रविदो लोके ते च यज्ञोपवीतिनः ॥११॥

ಯಾರಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರವು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿದೆಯೋ—ಜ್ಞಾನವೇ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿದೆಯೋ—ಅವರು ನಿಜವಾದ ಯಜ್ಞೋಪವೀತಿನರು. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರವನ್ನು ತಿಳಿದವರು ಸಹ ನಿಜವಾಗಿ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಕರು.

Verse 12

ज्ञानशिखिनो ज्ञाननिष्ठा ज्ञानयज्ञोपवीतिनः । ज्ञानमेव परं तेषां पवित्रं ज्ञानमीरितम् ॥१२॥

ಜ್ಞಾನವೇ ಶಿಖೆಯಾದವರು, ಜ್ಞಾನದಲ್ಲೇ ನಿಷ್ಠರಾದವರು, ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವರು—ಅವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನವೇ ಪರಮ. ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 13

अग्नेरिव शिखा नान्या यस्य ज्ञानमयी शिखा । स शिखीत्युच्यते विद्वान् नेतरे केशधारिणः ॥१३॥

ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಜ್ವಾಲೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ, ಯಾರ ಶಿಖೆಯು ಜ್ಞಾನಮಯವಾಗಿದೆಯೋ ಅವನೇ ವಿದ್ವಾನ್ ‘ಶಿಖೀ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಕೇವಲ ಕೂದಲು ಧರಿಸುವ ಇತರರು ಅಲ್ಲ.

Verse 14

कर्मण्यधिकृताः ये तु वैदिके लौकिकेऽपि वा । ब्राह्मणाभासमात्रेण जीवन्ते कुक्षिपूरकाः । व्रजन्ते निरयं ते तु पुनर्जन्मनि जन्मनि ॥१४॥

ಆದರೆ ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವವರು—ವೈದಿಕವಾಗಲಿ ಲೋಕಿಕವಾಗಲಿ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವದ ಕೇವಲ ಆಭಾಸದಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬದುಕುವವರು; ಅವರು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

वामांसदक्षकण्ठ्यन्तं ब्रह्मसूत्रं तु सव्यतः । अन्तर्बहिरिवात्यर्थं तत्त्वतन्तुसमन्वितम् ॥ नाभ्यादिब्रह्मरन्ध्रान्तप्रमाणं धारयेत्सुधीः ॥१५॥

ಎಡ ಭುಜದಿಂದ ಬಲ ಕಂಠಭಾಗದವರೆಗೆ, ಎಡಭಾಗದಿಂದ ಧರಿಸಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಹ್ಮಸೂತ್ರವು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಇರುವಂತೆ, ತತ್ತ್ವಸತ್ಯತಂತುವಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಜ್ಞಾನಿಯು ಅದನ್ನು ನಾಭಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮರಂಧ್ರ (ಶಿರೋಮಧ್ಯ) ತನಕದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 16

तेभिर्धार्यमिदं सूत्रं क्रियाङ्गं तन्तुनिर्मितम् ॥ शिखा ज्ञानमयी यस्योपवीतं च तन्मयम् । ब्राह्मण्यं सकलं तस्य नेतरेषां तु किंचन ॥१६॥

ಅವರಿಂದ ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು—ತಂತುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಿಯಾರೂಪ ಕರ್ಮಕಾಂಡಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ ಅಂಗ. ಯಾರಿಗೆ ಶಿಖೆಯೇ ಜ್ಞಾನಮಯವಾಗಿದ್ದು, ಉಪವೀತವೂ ಅದೇ ಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯ ಸೇರಿದೆ; ಇತರರಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 17

इदं यज्ञोपवीतं तु परमं यत्परायणम् । विद्वान् यज्ञोपवीती संधारयेद्यः स मुक्तिभाक् ॥१७॥

ಆದರೆ ಈ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಪರಮ—ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೇ ಅಂತಿಮ ಆಶ್ರಯವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದು. ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಜ್ಞಾನಿ, ಅವನು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

बहिरन्तश्चोपवीती विप्रः संन्यस्तुमर्हति । एकयज्ञोपवीती तु नैव संन्यस्तुमर्हति ॥१८॥

ಬಾಹ್ಯವಾಗಿಯೂ ಆಂತರವಾಗಿಯೂ ಉಪವೀತಧಾರಿಯಾದ ವಿಪ್ರನು ಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು ಸಂನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಅರ್ಹನಲ್ಲ.

Verse 19

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन मोक्षापेक्षी भवेद् यतिः । बहिःसूत्रं परित्यज्य स्वान्तःसूत्रं तु धारयेत् ॥१९॥

ಆದ್ದರಿಂದ ಯತಿಯು ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವವನಾಗಿರಬೇಕು; ಬಾಹ್ಯ ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಸ್ವಾಂತಃಕರಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಂತರಿಕ ಸೂತ್ರ—ಆತ್ಮಸೂತ್ರವನ್ನು—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಧರಿಸಬೇಕು.

Verse 20

बहिःप्रपञ्चशिखोपवीतित्वमनादृत्य प्रणवहंसशिखोपवीतित्वमवलम्ब्य मोक्षसाधनं कुर्यादित्याह भगवाञ्छौनक इत्युपनिषत् ॥२०॥

ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಿಖೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಗಣಿಸಿ, ಪ್ರಣವ ಹಾಗೂ ಹಂಸಗಳ ಶಿಖಾ-ಯಜ್ಞೋಪವೀತತ್ವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮೋಕ್ಷಸಾಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು—ಎಂದು ಭಗವಾನ್ ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು; ಇಂತಿ ಉಪನಿಷತ್.