Adhyaya 91

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि त्र्यंबकेश्वरमव्ययम् । तत्पंचमं समाख्यातं रुद्राणामादिदैवतम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಅನಂತರ ಅವ್ಯಯನಾದ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅವನು (ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) ಐದನೆಯವನು ಹಾಗೂ ರುದ್ರರ ಆದಿದೈವತವೆಂದು ಘೋಷಿತನು.

Verse 2

शिखंडीश्वरमाख्यातं पूर्वं त्रेतायुगे प्रिये । तच्चाद्याहं प्रवक्ष्यामि यथा संज्ञायते नरैः

ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ! ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಹಿಂದೆ ‘ಶಿಖಂಡೀಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಜನರು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೋ ಹಾಗೆ ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು.

Verse 3

अस्ति सांबपुरं देवि तत्रस्थं परमेश्वरि । तस्यैवोत्तरदिग्भागे स्थानं कापालिकं स्मृतम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಪರಮೇಶ್ವರಿ! ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂಬಪುರವೆಂಬ ನಗರವಿದೆ. ಅದರ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಪಾಲಿಕ-ಸ್ಥಾನ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 4

कपालेश्वरनामा च यत्रेशो लिंगमूर्तिमान् । संस्थितः पापनाशाय दर्शनात्स्पर्शनान्नृणाम्

ಅಲ್ಲಿ ‘ಕಪಾಲೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಲಿಂಗಮೂರ್ತಿಯಾದ ಈಶ್ವರನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳು ಕೇವಲ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ, ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 5

तस्मादीशानदिग्भागे धनुषां षोडशांतरे । त्र्यंबकेश्वरनामा च तत्र रुद्रः स्थितः स्वयम्

ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಹದಿನಾರು ಧನುಷ್ಯಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ, ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ರುದ್ರನು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 6

सर्वानुग्रहकर्त्ता च सर्वकामफलप्रदः । पुरा यत्रातपद्देवि तपो घोरं सुदुष्करम् । गुरुर्नामा ऋषिवरो देवदानवदुःसहम्

ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುವವನು, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಹೇ ದೇವಿ, ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ‘ಗುರು’ ಎಂಬ ಋಷಿವರನು ದೇವ-ದಾನವರಿಗೂ ಸಹ ಅಸಹ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ಘೋರವಾದ, ಅತಿದುಷ್ಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 7

कोटीनां त्रितयं येन त्र्यंबको मंत्रनायकः । जप्तो दिव्येन विधिना त्रिकालं पूज्य शंकरम्

ಅವನು ಮಂತ್ರಗಳ ನಾಯಕನಾದ ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕ’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ದಿವ್ಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮೂರು ಕೋಟಿ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲೂ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 8

ततः प्रसाद्य देवेशं दिव्यैश्वर्यमवाप सः । चक्रे नाम स्वयं तस्य त्र्यंबकेश्वरमव्ययम्

ಅನಂತರ ದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಿ ಅವನು ದಿವ್ಯೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಮತ್ತು ಆ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತಾನೇ ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಅವ್ಯಯ ನಾಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 9

जप्त्वा तु त्र्यंबकं मंत्रं यतः सिद्धिमवाप सः । दिव्याष्टगुणमैश्वर्यं तेनासौ त्र्यंबकेश्वरः

ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸಿ ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅದರಿಂದ ಅಷ್ಟಗುಣಸಂಪನ್ನ ದಿವ್ಯೈಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು, ಆದಕಾರಣ ಆ (ಲಿಂಗ) ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಯಿತು.

Verse 10

सर्वपातक विध्वंसी दर्शनात्स्पर्शनादपि । यस्त्र्यंबकं जपेद्विप्रस्त्र्यंबकेश्वरसंनिधौ । स प्राप्नोति महासिद्धिं प्रत्यक्षं रुद्र एव सः

ಇದು ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಸ್ಪರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಹಾಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಅವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ರುದ್ರನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 11

दर्शनादपि तस्याथ पापं याति सहस्रधा । यस्तं पूजयते भक्त्या विधिना भावमास्थितः । वामदेवेन मंत्रेण स मुक्तः पातकैर्भवेत्

ಅವನ ದರ್ಶನದಿಂದಲೂ ಪಾಪವು ಸಹಸ್ರಧಾ ಚೂರುಚೂರಾಗುತ್ತದೆ. ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ, ಶುದ್ಧಭಾವವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು ವಾಮದೇವ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां तत्र यो जागृयान्निशि । पूजास्तुतिकथाभिश्च स प्राप्नोतीप्सितं फलम्

ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ಪೂಜೆ, ಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಕಥಾಪಠಣಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ—ಅವನು ಇಷ್ಟಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 13

धेनुस्तत्रैव दातव्या सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः

ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗೋಧಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 14

इति ते कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । त्र्यंबकेश्वररुद्रस्य नृणां पुण्यफलप्रदम्

ಹೇ ದೇವಿ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ ರುದ್ರನ ಪಾಪನಾಶಕ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು; ಅದು ಜನರಿಗೆ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 91

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभास खण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य एकादशरुद्रमाहात्म्ये त्र्यंबकेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनवतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಅಂತರಗತ ಏಕಾದಶರುದ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।