Adhyaya 334

Verse 1

ईश्वर उवाच । भगवन्देवदेवेश संसारार्णवतारक पृच्छामि त्वामहं भक्त्या किञ्चित्कौतूहलात्पुनः

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ— ಹೇ ಭಗವನ್, ದೇವದೇವೇಶ, ಸಂಸಾರಾರ್ಣವವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ತಾರಕನೇ! ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೌತೂಹಲದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 2

यत्त्वया कथितं देव तलस्वामिमहोदयम् । किं तत्र कारणं देव तलो येन निपातितः

ಹೇ ದೇವ! ನೀನು ಹೇಳಿದ ತಲಸ್ವಾಮಿಯ ಮಹೋದಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ದೇವ, ತಲನು ನಿಪಾತಿತನಾಗಿಸಲಾಯಿತು?

Verse 3

कोऽसौ तलः समाख्यातः किंवीर्यः किंपरायणः । कस्मात्स्थानात्समुत्पन्नः कथं जातश्च मे वद

‘ತಲ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದವನು ಯಾರು? ಅವನ ವೀರ್ಯವೇನು, ಅವನು ಯಾರ ಪರಾಯಣನು? ಯಾವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು, ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನು—ನನಗೆ ಹೇಳು।

Verse 4

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि रहस्यं पापनाशनम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तत्ते वक्ष्याम्य शेषतः

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ— ಕೇಳು ದೇವಿ, ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಒಂದು ರಹಸ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರಕಟಿಸದಿದ್ದುದನ್ನು ನಿನಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 5

देवा अपि न जानंति तलसोत्पत्तिकारणम् । पूर्वं कृतयुगे देवि गोविन्देति प्रकीर्तितः

ದೇವಿ, ತಲದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾರಣವನ್ನು ದೇವತೆಗಳೂ ತಿಳಿಯರು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ‘ಗೋವಿಂದ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 6

त्रेतायां वामनः स्वामी स्तुतिस्वामी तृतीयके । कलौ युगे महादेवि तलस्वामी प्रकीर्तितः

ಮಹಾದೇವಿ, ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾಮಿ ‘ವಾಮನ-ಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದನು; ತೃತೀಯ (ದ್ವಾಪರ) ಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ತುತಿ-ಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ‘ತಲ-ಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 7

तथा तप्तोदकस्वामी तस्य नामांतरं प्रिये । अधुना संप्रवक्ष्यामि तलोत्पत्तिं तव प्रिये

ಪ್ರಿಯೆ, ‘ತಪ್ತೋದಕ-ಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂಬುದೂ ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಮ. ಈಗ, ಪ್ರಿಯೆ, ತಲದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು.

Verse 8

आसीन्महेन्द्रनामा च दानवो रौद्ररूपधृक् । कोटिवर्षाणि तेनैव तपस्तप्तं पुरा प्रिये

ಪ್ರಿಯೆ, ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಮಹೇಂದ್ರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದಾನವನು ಇದ್ದನು; ಅವನು ರೌದ್ರರೂಪಧಾರಿ. ಅವನು ಕೋಟಿವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 9

स तपोबलमाविष्टो जिग्ये देवान्सवासवान् । जित्वा देवांस्ततः सर्वांस्ततः काले समागतः

ತಪೋಬಲದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಜಯಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲಾ ದೇವರನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 10

युद्धं स प्रार्थयामास मया सार्द्धं सुभीषणम् । ततोऽभवन्महायुद्धं ब्रह्माण्डक्षयकारकम्

ಅವನು ನನ್ನೊಡನೆ ಅತಿಭೀಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೂ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ಮಹಾಯುದ್ಧವು ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 11

ततः कोपान्महायुद्धे मम देहाद्वरानने । ज्वाला तत्र समुत्पन्ना तन्मध्ये स तलोऽभवत्

ನಂತರ, ಓ ಸುಮುಖಿಯೇ, ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪದಿಂದ ನನ್ನ ದೇಹದಿಂದ ಜ್ವಾಲೆ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಆ ಜ್ವಾಲೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ‘ತಲ’ ಜನ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 12

तेन दृष्टो महेन्द्रोऽसौ गर्जन्गिरिगुहाश्रयः

ಅವನು (ತಲ) ಕಂಡಾಗ ಮಹೇಂದ್ರನು ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದನು.

Verse 13

कथं गर्जसि हे मूढ युद्धं कुरु मया सह । इत्युक्ते तत्र देवेशि तेन युद्धमवर्तत

“ಓ ಮೂಢನೇ! ಏಕೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತೀಯ? ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು.” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ, ಓ ದೇವೇಶೀ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 14

तत्र प्रवर्त्तिते युद्धे तलमाहेन्द्रयोस्तयोः

ಅಲ್ಲಿ ತಲ ಮತ್ತು ಮಹೇಂದ್ರ—ಆ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ—ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ,

Verse 15

रुद्रवीर्यस्य युक्तेन तलेनोदारकर्मणा । मल्लयुद्धेन बलिना महेन्द्रो विनिपातितः

ರುದ್ರವೀರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಉದಾರಕರ್ಮವಂತನಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ತಲನು ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದ ಘೋರ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಮಹೇಂದ್ರನನ್ನು ನೆಲಕಡಿದನು।

Verse 16

ततस्तं पतितं दृष्ट्वा विस्मयं स तलो गतः । गतप्राणं तदा ज्ञात्वा हर्षान्नृत्यमथाकरोत्

ಅವನನ್ನು ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ತಲನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡನು; ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಹರ್ಷದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 17

तस्मिन्संनृत्यमाने तु सर्वे स्थावरजंगमम् । चकंपे तु वरारोहे प्रभावात्तस्य वीर्यतः

ಓ ವರಾರೋಹೆ! ಅವನು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ವೀರ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮವೆಲ್ಲವೂ ಕಂಪಿಸಿತು।

Verse 18

ततो भारभराकान्ता धरणी तलपीडिता । अतीवभयसंत्रस्ताः सदेवासुरमानुषाः

ನಂತರ ತಲದ ಪಾದಾಘಾತದಿಂದ ನಲುಗಿದ ಧರಣಿ ಭಾರದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು; ದೇವ-ಅಸುರ-ಮಾನವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾಭಯದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದರು।

Verse 19

क्षुभिता गिरयः सर्वे विद्रुताश्च महार्णवाः । तरवो निधनं जग्मुर्नद्यो वाहांश्च तत्यजुः

ಎಲ್ಲ ಪರ್ವತಗಳು ಕಂಪಿಸಿದವು, ಮಹಾಸಾಗರಗಳು ಉಕ್ಕಿ ಅಶಾಂತವಾದವು; ಮರಗಳು ನಾಶವಾಯಿತು, ನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವು।

Verse 20

गतप्रभावाः सूर्याद्या ज्योतींषि न विरेजिरे । त्रैलोक्यं व्याकुलीभूतं तलनृत्यप्रभावतः

ಸೂರ್ಯಾದಿ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿಲ್ಲ; ತಲೋನ ನೃತ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು।

Verse 21

ततो देवगणाः सर्वे शरणं रुद्रमाययुः । वृत्तं यथावत्कथितं ततो रुद्र उवाच तान्

ಆಮೇಲೆ ದೇವಗಣರೆಲ್ಲರು ರುದ್ರನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು. ನಡೆದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ ರುದ್ರನು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 22

अवध्यो मे तलो देवाः पुत्रत्वे हि प्रतिष्ठितः । एवमुक्त्वा हृषीकेशं प्रभासक्षेत्रवासिनम्

‘ಹೇ ದೇವರೆ! ತಲೋ ನನ್ನಿಂದ ವಧ್ಯನಲ್ಲ; ಅವನು ನನ್ನ ಪುತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹೃಷೀಕೇಶನ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದನು।

Verse 23

स्तुतिस्वामीतिनामानं स्थितं दुर्वाससः पुरः । प्रभासक्षेत्रसामीप्ये पूर्वभागे प्रतिष्ठितम्

‘ಸ್ತುತಿಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯವು ದುರ್ವಾಸರ ಆಶ್ರಮದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮೀಪ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 24

तप्तोदकुंडसामीप्ये तत्र गच्छत भोः सुराः । कल्पेकल्पे तु तेनैव विध्यतेऽसौ हि दानवः

ತಪ್ತೋದಕ ಕುಂಡದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ—ಹೇ ಸುರರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ದಾನವನು ಆ (ಸ್ತುತಿಸ್ವಾಮಿ) ಯಿಂದಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಧ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 25

एवमुक्ते तदा देवाः प्रभासं क्षेत्रमागताः । तत्र ते विबुधा जग्मुर्यत्र तप्तोदकाधिपः

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೇವರುಗಳು ಪುಣ್ಯವಾದ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ವಿಬುಧರು ತಪ್ತೋದಕಾಧಿಪತಿ ಭಗವಾನ್ ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 26

दृष्ट्वा नारायणं तत्र देवाः श्रद्धासमन्विताः । तुष्टुवुः परया भक्त्या देवदेवं जनार्द्दनम्

ಅಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಕಂಡ ದೇವರುಗಳು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 27

वैकुंठ त्राहि नो देवांस्तलेनोच्चाटिता वयम् । महेन्द्रक्रोधसंभूतरुद्रतेजोद्भवेन वै

ಹೇ ವೈಕುಂಠ, ನಮ್ಮ ದೇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ನಾವು ನಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಒಂದು ಹೊಡೆತದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ—ಮಹೇಂದ್ರನ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ರುದ್ರತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನಿಂದ.

Verse 28

अस्माभी रुद्रसामीप्ये कार्यं सर्वं निवेदितम् । ततः प्रस्थापिताः सर्वे रुद्रेण परमेष्ठिना । तव पार्श्वे महादेव नस्त्वं देव गतिर्भव

ನಾವು ರುದ್ರನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಮಸ್ತ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದ್ದೇವೆ. ನಂತರ ಪರಮೇಷ್ಠಿಯಾದ ರುದ್ರನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಈಗ, ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ನಿನ್ನ ಪಾದಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಯವೂ ನಮ್ಮ ಗತಿಯೂ ಆಗು, ಹೇ ದೇವ.

Verse 29

इति श्रुत्वा वचस्तेषां देवदेवो जनार्द्दनः । दानवस्यवधार्थाय देवानां रक्षणाय च । चक्रे यत्नं महाबाहुः प्रभासक्षेत्रवल्लभः

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನು ದಾನವನ ವಧಾರ್ಥವೂ ದೇವರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವೂ ಯತ್ನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ವಲ್ಲಭನಾದ ಮಹಾಬಾಹು ಭಗವಾನ್ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 30

समाहूय तदा दैत्यं प्रभासक्षेत्रमध्यतः । युद्धं चक्रे ततो देवि विश्वप्रलयकारकम्

ಆಗ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ಲೋಕಪ್ರಳಯಕಾರಕದಂತೆ ಭಯಂಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಅವನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 31

ततस्तु देवाः सर्वे च स्वसैन्यपरिवारिताः । चक्रुर्युद्धं च दैत्येन सुमहल्लोमहर्षणम्

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸೇನೆಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ ದೈತ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ, ರೋಮಾಂಚಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು।

Verse 32

ततः पर्वतसंकाशं दृष्ट्वा दैत्यं महाबलम् । उवाच चपलापांगो गरुडकृतवाहनः

ಆಮೇಲೆ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವ ಮಹಾಬಲಿಷ್ಠ ದೈತ್ಯನನ್ನು ನೋಡಿ, ಚಪಲ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಗರುಡವಾಹನ ಪ್ರಭು ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 33

अहो दैत्य महाबाहो मल्लयुद्धं ददस्व मे । त्वद्बाहुयुगलं दृष्ट्वा न युद्धे वांछितं मम

“ಅಹೋ! ಹೇ ಮಹಾಬಾಹು ದೈತ್ಯನೇ, ನನಗೆ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ನಿನ್ನ ಎರಡು ಭುಜಗಳನ್ನು ಕಂಡ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಬೇರೆ ಯುದ್ಧ ಬೇಡ.”

Verse 34

नारायणवचः श्रुत्वा करमुद्यम्य दानवः । अभ्यधावत्तदा दैत्यः कालान्तकसमप्रभः

ನಾರಾಯಣನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾನವನು ಕೈಯೆತ್ತಿ ಓಡಿಬಂದನು; ಆಗ ಆ ದೈತ್ಯನು ಕಾಲಾಂತಕನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು।

Verse 35

ततः प्रवर्तितं युद्धमन्योन्यं जयकांक्षिणोः । जंघाभ्यां पादबन्धेन बाहुभ्यां बाहुबंधनम्

ಆಮೇಲೆ ಜಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಆ ಇಬ್ಬರ ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧವು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಜಂಘಗಳಿಂದ ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಿಗಿದು, ಭುಜಗಳಿಂದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಅವರು ಹತ್ತಿರದ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.

Verse 36

कंठेन बन्धयन्कंठमुदरेणोदरं तथा एतस्मिन्नन्तरे देवाः सभयाः संबभूविरे

ಅವರು ಕಂಠದಿಂದ ಕಂಠವನ್ನು, ಉದರದಿಂದ ಉದರವನ್ನು ಬಿಗಿದು ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಕಡಿಕೊಂಡರು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೇವರುಗಳು ಭಯಭೀತರಾದರು.

Verse 37

ततः पीडासमाक्रांतो विष्णुः संस्मरते हरम् । तत्क्षणादागतो रुद्रः किं करोमि महाबलः

ಆಮೇಲೆ ಪೀಡೆಯಿಂದ ಒತ್ತಡಗೊಂಡ ವಿಷ್ಣು ಹರಣನ್ನು (ಶಿವನನ್ನು) ಸ್ಮರಿಸಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ರುದ್ರನು ಬಂದು—“ಮಹಾಬಲ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?” ಎಂದನು.

Verse 38

विष्णुरुवाच । श्रांतोऽहं देवदेवेश मल्लयुद्धेन शंकर । तप्तोदकं कुरुष्वेह श्रमनाशाय सांप्रतम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ ಶಂಕರ! ಈ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಿಂದ ನಾನು ಶ್ರಾಂತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಈಗಲೇ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಶ್ರಮನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ತಪ್ತೋದಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು.”

Verse 39

ततस्तलं हनिष्यामि क्षण मात्रेण भैरवम्

“ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಡೆದು ಭೈರವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವೆನು.”

Verse 40

ईश्वर उवाच । आदौ कृतयुगे कृष्ण उमया यत्कृतं पुरा । ऋषीणां श्रमनाशार्थं तप्तोदं तत्र निर्मितम्

ಈಶ್ವರನು ನುಡಿದನು— ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಕೃತಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಉಮಾದೇವಿಯು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯದಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳ ಶ್ರಮ ನಿವಾರಣಾರ್ಥ ತಪ್ತಜಲ ಸ್ರೋತ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 41

तद्दैत्यपापमाहात्म्यात्पुनः शीतलतां गतम् । पुनस्तदुष्णतां नीतं ततः कल्पांतसंस्थितौ

ದೈತ್ಯನ ಪಾಪಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅದು ಮತ್ತೆ ಶೀತಲವಾಯಿತು; ನಂತರ ಪುನಃ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ತರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಹೀಗೆ ಕಲ್ಪಾಂತದವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು।

Verse 42

एवमुक्त्वा तदा देवं वीक्षांचक्रे महेश्वरः । तृतीय लोचनेनैव ज्वालामालोपशोभिना

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆಗ ಆ ದೇವನ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟನು—ಜ್ವಾಲಾಮಾಲೆಯಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ತನ್ನ ತೃತೀಯ ನೇತ್ರದಿಂದಲೇ।

Verse 43

तेन ज्वालासमूहेन व्याप्तं कुण्डं चतुर्दिशम् । तप्तोदकुण्डमभवत्तेन ख्यातं धरातले

ಆ ಜ್ವಾಲಾಸಮೂಹದಿಂದ ಕುಂಡವು ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಅದು ‘ತಪ್ತೋದಕುಂಡ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು।

Verse 44

ततो नारायणेनेह क्षालितं गात्रसुत्तमम् । क्षालनात्तस्य देवस्य श्रमो नाशमुपागमत्

ನಂತರ ನಾರಾಯಣನು ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ತೊಳೆಯಲಾಯಿತು. ಆ ದೇವನ ಆ ಕ್ಷಾಲನದಿಂದ ಅವನ ಶ್ರಮ ನಾಶವಾಯಿತು।

Verse 45

ततस्तुष्टमना देवस्तीर्थानां दशकोटिकाः । स स्मृत्वा तत्र विधिवत्क्षिप्त्वा स्नात्वा वरानने

ಅನಂತರ ದೇವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ತೀರ್ಥಗಳ ದಶಕೋಟಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಓ ಸುಮುಖಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 46

ततश्चक्रे महायुद्धं तलेनातिभयंकरम् । जघान स तलं दैत्यं मुष्टिघातेन मस्तके

ನಂತರ ತಲನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು। ದೇವನು ಮুষ্টಿಘಾತದಿಂದ ದೈತ್ಯ ತಲನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದು ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 47

तस्मिन्प्रवृत्ते तुमुले तु युद्धे चकंपिरे भूभिसमेतलोकाः । वित्रस्तदेवा न दिशो विरेजुर्महांधकारावृतमूर्छितं जगत्

ಆ ತೂಮುಲ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಭೂಮಿಯೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು ಕಂಪಿಸಿದವು। ದೇವತೆಗಳು ಭೀತರಾದರು; ದಿಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿಲ್ಲ, ಮಹಾಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಜಗತ್ತು ಮೂರ್ಚಿತವಾದಂತೆ ಆಯಿತು।

Verse 48

नष्टाश्च सिद्धा जगतोऽस्य शांतिं करोतु वै पापविनाशनो हरिः । त्राहीति देवेशि महर्षिसंघा भूतानि भीतानि तथा वदन्ति

ಸಿದ್ಧರು ಚದುರಿ ಕೂಗಿದರು—‘ಪಾಪವಿನಾಶಕ ಹರಿ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತರಲಿ. ಓ ದೇವೇಶ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು!’ ಎಂದು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಂಘಗಳೂ ಭೀತ ಜೀವಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳಿದರು।

Verse 49

ततो वै मल्लयुद्धेन पातितो भुवि दानवः । कंठमाक्रम्य पादेन खङ्गेन परिपीडितः

ನಂತರ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದಾನವನು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು। ಪಾದದಿಂದ ಅವನ ಕಂಠವನ್ನು ಒತ್ತಿ, ಖಡ್ಗದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 50

हास्यं चकार दैत्योऽथ विष्णुनाऽक्रांतकंधरः । तमाह पुण्डरीकाक्ष किमेतद्धास्यकारणम्

ಆಗ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದದಿಂದ ಕಂಠವು ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ದೈತ್ಯನು ನಗಿದನು. ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷನು ಕೇಳಿದನು—“ಈ ನಗುವಿನ ಕಾರಣವೇನು?”

Verse 51

वृद्धौ हर्षमवाप्नोति क्षये भवति दुःखितः । इत्येषा लौकिकी गाथा तत्ते दैत्य विपर्ययः

“ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷ, ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖ”—ಇದು ಲೋಕದ ಮಾತು; ಆದರೆ ಹೇ ದೈತ್ಯ, ನಿನಗೆ ಇದು ವಿಪರೀತವಾಗಿದೆ.

Verse 52

इत्युक्तस्तु तदा दैत्यः प्रत्युवाच जनार्द्दनम् । अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैवेदाभ्यासैरनेकधा

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೈತ್ಯನು ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ವೇದಾಭ್ಯಾಸಗಳಿಂದಲೂ…”

Verse 53

नित्योपवासनियमैः स्नानदानैर्जपादिभिः । निर्मलैर्योगयुक्तैश्च प्राप्यते यत्परं पदम्

“ನಿತ್ಯ ಉಪವಾಸ-ನಿಯಮಗಳಿಂದ, ಸ್ನಾನ-ದಾನ ಮತ್ತು ಜಪಾದಿಗಳಿಂದ—ಯೋಗಯುಕ್ತ ನಿರ್ಮಲ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದ—ಆ ಪರಮಪದವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.”

Verse 54

तन्मया दुष्टभावेन प्राप्तं विष्णोः परं पदम् । इत्युक्ते भगवान्विष्णुर्वरदानपरोऽभवत्

“ಆದರೂ ನಾನು ದುಷ್ಟಭಾವದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.” ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ವರ ನೀಡಲು ತತ್ಪರನಾದನು.

Verse 55

उवाच परमं वाक्यं तलं दैत्याधिनायकम् । वरं वरय दैत्येंद्र यत्ते मनसि संस्थितम्

ಆಗ ಅವನು ದೈತ್ಯಾಧಿನಾಯಕ ತಲನಿಗೆ ಪರಮ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರ! ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು।”

Verse 56

इति विष्णोर्वचः श्रुत्वा प्रार्थयामास दानवः । ममाख्या वर्त्तते लोके तथा कुरु महीधर

ಇಂತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾನವನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು— “ಹೇ ಮಹೀಧರ! ನನ್ನ ಹೆಸರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು।”

Verse 57

मार्गमासे तु शुक्लायामेकादश्यां समाहितः । यस्त्वां पश्यति भावेन तस्य पापं विनश्यतु

ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ, ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ— ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವವನ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗಲಿ।

Verse 58

एवं भविष्यतीत्युक्त्वा देवो हर्षमुपागतः । नानादुंदुभयो नेदुः पुष्पवर्षं पपात च

“ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುವುದು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ದೇವನು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ನಾನಾ ದುಂದುಭಿಗಳು ಮೊಳಗಿದವು, ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯೂ ಸುರಿಯಿತು।

Verse 59

विष्णोर्मूर्ध्नि महाभागे लोकाः स्वस्था बभूविरे । ततो देवगणाः सर्वे नृत्यंति च मुदान्विताः । वदंति हर्षसंयुक्ता नारायणपरायणाः

ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಲೋಕಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಶಾಂತಿಯಾದವು. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಮುದದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡಿ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದರು— ನಾರಾಯಣಪರಾಯಣರಾಗಿ।

Verse 60

एतत्तीर्थं महातीर्थं सर्वपापप्रणाशनम् । श्रमापनोदनं विष्णोर्ब्रह्महत्यादिशोधनम्

ಈ ತೀರ್ಥವು ಮಹಾತೀರ್ಥ; ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು, ಶ್ರಮವನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸುವುದು. ವಿಷ್ಣುವಿಂದ ಪಾವನಗೊಂಡ ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಮಹಾದೋಷಗಳನ್ನೂ ಶೋಧಿಸುವ ಶುದ್ಧಿತೀರ್ಥವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 61

स्थितो नारायणस्तत्र भैरवस्तत्र शंकरः । क्षेत्रपालस्वरूपेण कालमेघेति विश्रुतः

ಅಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಂಕರನು ಭೈರವಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಇದ್ದಾನೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ‘ಕಾಲಮೇಘ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 62

तस्य यात्राविधिं वक्ष्ये गत्वा तत्र शुचिर्नरः । स्मरेद्विष्णुं महादेवि तलस्वामीति यः श्रुतः

ಈಗ ಅದರ ಯಾತ್ರಾವಿಧಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಶುದ್ಧನಾದ ನರನು, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ‘ತಲಸ್ವಾಮಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 63

स्तुयाद्विष्णुं महादेवि इदं विष्णुऋचा प्रिये । सहस्रशीर्षामंत्रेण तर्पणादि प्रकारयेत्

ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಪ್ರಿಯೆ! ಈ ವಿಷ್ಣುಋಚೆಯಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ‘ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಾ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ತರ್ಪಣಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು.

Verse 64

एवं स्नात्वा विधानेन दत्त्वा चार्घ्यं जनार्द्दने । संपूज्य गंधपुष्पैश्च वस्त्रैः पुष्पानुलेपनैः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನಂತರ ಗಂಧ-ಪುಷ್ಪಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಪಾನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 65

मधुनेक्षुरसेनैव कुंकुमेन विलेपयेत् । कर्पूरोशीरमिश्रेण मृगनाभियुतेन च

ದೇವತೆಗೆ ಜೇನು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನ ರಸದಿಂದಲೂ, ಕುಂಕುಮದಿಂದಲೂ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಂತರ ಕರ್ಪೂರ–ಉಶೀರ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಿ ಸೇರಿಸಿ ಸುಗಂಧ ಲೇಪನವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 66

वस्त्रैः संवेष्टयेत्पश्चाद्दद्यान्नैवेद्यमुत्तमम् । धर्मश्रवणसंयुक्तं कार्यं जागरणं ततः

ನಂತರ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ (ದೇವತೆ/ಅರ್ಪಣ)ವನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಧರ್ಮಶ್ರವಣದೊಂದಿಗೆ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 67

वृषभस्तत्र दातव्यः सुवर्णं वस्त्रयुग्मकम् । विप्राय वेदयुक्ताय श्रोत्रियाय प्रदापयेत्

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೃಷಭವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಜೊತೆಗೆ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಯುಗ್ಮವನ್ನೂ ನೀಡಬೇಕು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ವೇದಪಾರಂಗತ ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 68

उपवासं ततः कुर्यात्तस्मिन्नहनि भामिनि । रुक्मिणीं च प्रपश्येत नमस्कृत्य जनार्द्दनम्

ನಂತರ, ಹೇ ಸುಂದರಿಯೇ, ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 69

एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मजं फलम् । सर्वेषामेव यज्ञानां दानानां लभते फलम्

ಇಂತೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡುವವನು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳವರೆಗೆ ಅನುಸರಿಸುವ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳ ಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 70

तथा च सर्वतीर्थानां व्रतानां लभते फलम् । उद्धरेत्तु पितुर्वर्गं मातृवर्गं तथैव च

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳೂ ವ್ರತಗಳೂ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಪಿತೃವಂಶವನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾತೃವಂಶವನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 71

जन्मप्रभृतिपापानां कृतानां नाशनं भवेत् । न दुःखं च न दारिद्र्यं दुर्भगत्वं न जायते

ಜನ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ, ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ದುರ್ಭಾಗ್ಯವೂ ಉಂಟಾಗದು।

Verse 72

सप्त जन्मांतरं यावत्तलस्वामिप्रदर्शनात् । सुवर्णानां सहस्रेण ब्राह्मणे वेदपारगे । दत्तेन यत्फलं देवि तत्कुण्डे स्नानतो लभेत्

ಏಳು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳವರೆಗೆ, ತಲಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ—ಹೇ ದೇವಿ—ವೇದಪಾರಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಸ್ವರ್ಣ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 73

एवं तलस्वामिचरित्रमुत्तमं श्रुतं पुरा सिद्धमहर्षिसंघैः । श्रुत्वा प्रभावं तलदेवसन्निधौ प्राप्नोति सर्वं मनसा यदीप्सितम्

ಈ ರೀತಿ ತಲಸ್ವಾಮಿಯ ಈ ಉತ್ತಮನಾದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸಂಘಗಳು ಕೇಳಿದ್ದವು. ಅವನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಲದೇವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿಸಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 334

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये तलस्वामिमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुस्त्रिंशदुत्तरत्रिशततमो ऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ತಲಸ್ವಾಮಿ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಮೂರು ನೂರು ಮೂವತ್ತ್ನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।