
ಈಶ್ವರನು ದೇವಿಗೆ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಆತ್ರೇಯ (ರಾಜ/ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಮತ್ತು ಅವನ ಮೂರು ಪುತ್ರರು—ಏಕತ, ದ್ವಿತ, ಕಿರಿಯ ತ್ರಿತ—ಇವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ತ್ರಿತನು ವೇದಪಾರಂಗತ, ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನ; ಆದರೆ ಹಿರಿಯ ಇಬ್ಬರು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಭ್ರಷ್ಟರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ವರ್ಣನೆ. ಆತ್ರೇಯನ ನಿಧನಾನಂತರ ತ್ರಿತನು ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿ ಯಜ್ಞಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಋತ್ವಿಜರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ದೇವತಾರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಭಾಸದ ಕಡೆಗೆ ಗೋಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ, ತನ್ನ ಪಾಂಡಿತ್ಯದಿಂದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ಮತ್ತು ದಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಇದರಿಂದ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಈರ್ಷೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಹುಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಹಸುಗಳು ಚದುರುತ್ತವೆ. ಸಮೀಪದ ಭೀತಿದಾಯಕ ನೀರಿಲ್ಲದ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಸಹೋದರರು ಅವಕಾಶ ಪಡೆದು ತ್ರಿತನನ್ನು ಜಲರಹಿತ ಕೂಪಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಬಿಟ್ಟು, ಹಿಂಡನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೂಪದೊಳಗೆ ತ್ರಿತನು ನಿರಾಶನಾಗದೆ ‘ಮಾನಸ-ಯಜ್ಞ’ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಸೂಕ್ತಜಪ, ಮರಳಿನಿಂದ ಪ್ರತೀಕಾತ್ಮಕ ಹೋಮ. ಅವನ ಶ್ರದ್ಧೆಗೆ ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಕೂಪವನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ; ತ್ರಿತನು ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸ್ಥಳ ‘ತ್ರಿತಕೂಪ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಶುದ್ಧಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಪಿತೃತರ್ಪಣ, ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ತಿಲದಾನ ಮಹಾಪುಣ್ಯ. ಈ ತೀರ್ಥವು ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತ, ಬರ್ಹಿಷದಾದಿ ಪಿತೃಗಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯ; ಇದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಜೀವನಾಂತ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಯಾತ್ರಿಕರು ತಮ್ಮ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि त्रितकूपमिति स्मृतम् । नंदादित्यस्य पूर्वेण योजनत्रितयेन तु
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ, ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ‘ತ್ರಿತಕೂಪ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ನಂದಾದಿತ್ಯದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮೂರು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ।
Verse 2
पुरा बभूव राजेन्द्रः सौराष्ट्रविषये सुधीः । आत्रेय इति विख्यातो वेदवेदांगपारगः
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸುಧೀ ರಾಜೇಂದ್ರನಿದ್ದನು; ಅವನು ‘ಆತ್ರೇಯ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 3
तस्य पुत्रत्रयं जज्ञ ऋतुकालाभिगामिनः । एकतश्चद्वितश्चैव त्रितश्चैवेति भामिनि
ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಋತುಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪತ್ನೀಗಮನ-ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವರು. ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಏಕತ, ದ್ವಿತ, ತ್ರಿತ ಎಂದು.
Verse 4
त्रितस्तेषां कनिष्ठोऽभूद्वेदवेदांगपारगः । सर्वैरेव गुणैर्युक्तो मूर्खो ज्येष्ठौ बभूवतुः
ಅವರಲ್ಲಿ ತ್ರಿತ ಕಿರಿಯವನು; ಅವನು ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾದನು. ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಇಬ್ಬರು ಹಿರಿಯರು ಮೂಢರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು.
Verse 5
कस्यचित्त्वथकालस्य आत्रेयो द्विज सत्तमः । तपः कृत्वा तु विपुलं कालधर्ममुपेयिवान्
ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದ ಬಳಿಕ, ದ್ವಿಜಸತ್ತಮನಾದ ಆತ್ರೇಯನು ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಕಾಲಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದನು.
Verse 6
ततस्तेषां त्रितो राजा बभूव गुणवत्तरः । धुरमाकर्षयामास पुत्रोऽयं तस्य या पुरा
ಆಮೇಲೆ ಅವರಲ್ಲಿ ತ್ರಿತ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ರಾಜನಾದನು. ಅವನು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅವನ ಪುತ್ರನೇ; ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಭಾರವನ್ನು ತಾನೇ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡನು.
Verse 7
तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना कथं यज्ञं करोम्यहम् । सन्निमंत्र्य द्विजश्रेष्ठान्यज्ञकर्मस्वधिष्ठितान्
ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಈ ಬುದ್ಧಿ ಉದಯವಾಯಿತು—“ನಾನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಲಿ?” ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದನು.
Verse 8
इन्द्रादींश्च सुरान्सर्वानावाह्य विधिपूर्वकम् । दक्षिणार्थं द्विजेन्द्राणां प्रभासं स जगाम ह । गृहीत्वा भ्रातरौ ज्येष्ठौ गवार्थं प्रस्थितो द्विजः
ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಂದ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ, ದ್ವಿಜೇಂದ್ರರ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರಭಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಸಹೋದರರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಗೋಸಂಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು.
Verse 9
यस्य यस्य गृहे याति स त्रितो वेदपारगः । तत्र तत्र वरां पूजां लेभे गाश्चैव पुष्कलाः
ವೇದಪಾರಗನಾದ ತ್ರಿತನು ಯಾವ ಯಾವ ಮನೆಗೆ ಹೋದನೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೂಜೆ-ಸತ್ಕಾರ ದೊರಕಿತು; ಜೊತೆಗೆ ಅಪಾರ ಗೋವುಗಳೂ ಲಭಿಸಿದವು.
Verse 10
एवं स गोधनं प्राप्य भ्रातृभ्यां सहितस्तदा । गृहाय प्रस्थितो देवि निर्वृतिं परमां गतः
ಈ ರೀತಿ ಗೋಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದು, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೊರಟನು; ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
Verse 11
त्रितस्ताभ्यां पुरो याति पृष्ठतो भ्रातरौ च तौ । गोधनं चालयंतस्ते प्रभासं क्षेत्रमागताः
ತ್ರಿತನು ಮುಂದೆ ನಡೆದುಹೋದನು; ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಹಿಂದೆ ಗೋಸಂಪತ್ತನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
Verse 12
अथ तद्गोधनं दृष्ट्वा भूरि दानार्थमाहृतम् । भ्रातृभ्यां त्रितये चेति पापा मतिरजायत
ಅನಂತರ ದಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ತರಲಾದ ಆ ಅಪಾರ ಗೋಸಂಪತ್ತನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಾಪಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟಿತು—“ಇದು ತ್ರಿತನಿಗೂ, ನಮಗೂ (ಕಬಳಿಸಲು)!”
Verse 13
परस्परमूचतुस्तौ भ्रातरौ दुष्टचेतसौ । त्रितो यज्ञेषु कुशलो वेदेषु कुशलस्तथा
ಆಗ ದುಷ್ಟಚಿತ್ತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು— “ತ್ರಿತನು ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನು; ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕುಶಲನಾಗಿದ್ದಾನೆ।”
Verse 14
मान्यः पूज्यश्च सर्वत्र आवां मूर्खौ निरर्थकौ । एतद्धि गोधनं सर्वं त्रितो दास्यति सन्मखे
“ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಾನ್ಯನೂ ಪೂಜ್ಯನೂ; ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಮೂರ್ಖರು, ನಿರರ್ಥಕರು. ಈ ಸಮಸ್ತ ಗೋಧಾನವನ್ನು ತ್ರಿತನು ಸಜ್ಜನರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದಾನಮಾಡಿಬಿಡುವನು।”
Verse 15
अस्माकं पितृपर्यातो यदाप्तं तत्समं भवेत् । तस्मादत्रैव युक्तोऽस्य वधो वै त्रितयज्ञिनः
“ಪಿತೃಪರಂಪರೆಯಿಂದ ನಮಗೆ ಬಂದದ್ದು (ಸಮಾನ) ಆಗುವುದು ನಾವು ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗಲೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಯಜ್ಞಕರ್ತ ತ್ರಿತನ ವಧವೇ ಯುಕ್ತ.”
Verse 16
एवं तौ निश्चयं कृत्वा प्रस्थितौ भ्रातरावुभौ । त्रितस्तु पुरतो याति निर्विकल्प ऋजुः सुधीः
ಹೀಗೆ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಹೊರಟರು. ಆದರೆ ತ್ರಿತನು ಅವರಿಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋದನು—ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ, ಋಜು, ಸುಧೀ, ಸಂಶಯರಹಿತನು.
Verse 17
अनु तत्र समुत्तस्थौ व्याघ्रो रौद्रतराकृतिः । व्यादितास्यो रवं देवि व्यनद्भैरवं ततः
ಆಗ ಅವರ ಹಿಂದೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ರೌದ್ರಾಕೃತಿಯೊಂದು ಹುಲಿ ಎದ್ದು ನಿಂತಿತು. ದೇವಿ, ಬಾಯಿ ಬಿಚ್ಚಿ ಅದು ಭಯಂಕರವಾದ ಭೈರವ ಗರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು.
Verse 18
तस्य शब्देन ता गावो नष्टा जग्मुर्दिशो दश । अन्धकूपो महांस्तत्र प्रदेशे दारुणोऽभवत्
ಆ ಗರ್ಜನೆಯ ಶಬ್ದದಿಂದ ಆ ಹಸುಗಳು ಚದುರಿ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಓಡಿಹೋದವು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ದಾರುಣವಾದ ಮಹಾ ‘ಅಂಧಕೂಪ’ವೊಂದು ಇತ್ತು.
Verse 19
एकतो दारुणो व्याघ्रः कूपोऽन्यत्र सुदारुणः । दृष्ट्वा ते भ्रातरः सर्वे भयोद्विग्नाः प्रदुद्रुवुः
ಒಂದು ಕಡೆ ದಾರುಣವಾದ ಹುಲಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾದ ಕೂಪ. ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರು ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡು ಆತಂಕದಿಂದ ಓಡಿದರು.
Verse 20
अथ ते विषमं प्राप्य तटं कूपस्य भामिनि । स्थिता यावद्गतो व्याघ्रस्ततो गंतुं मनो दधुः
ನಂತರ, ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಅವರು ಕೂಪದ ಅಸಮ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತರು. ಹುಲಿ ಹೋಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯ್ದು, ಅದು ಹೋದ ಬಳಿಕ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು.
Verse 21
अथ ताभ्यां त्रितो देवि भ्रातृभ्यां नृपसत्तम । प्रक्षिप्तो दारुणे कूपे जीर्णे तोयविवर्जिते
ಆಮೇಲೆ, ಓ ದೇವಿ—ಓ ನೃಪಸತ್ತಮ—ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ತ್ರಿತನನ್ನು ದಾರುಣವಾದ ಕೂಪಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದರು; ಅದು ಜೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ನೀರಿಲ್ಲದ ಒಣ ಕೂಪವಾಗಿತ್ತು.
Verse 22
ततस्तद्गोधनं गृह्य प्रस्थितौ हृष्टमानसौ । त्रितस्तु पतितस्तत्र कूपे जलविवर्जिते
ನಂತರ ಅವರು ಆ ಗೋಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟರು. ಆದರೆ ತ್ರಿತನು ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿಲ್ಲದ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವನಾಗಿ ಉಳಿದನು.
Verse 23
चिन्तयामास मेधावी नाहं शोचामि जीवितुम् । मयाहूता द्विजश्रेष्ठा यज्ञार्थं वेदपारगाः । इन्द्राद्याश्च सुराः सर्वे स क्रतुः स्यान्न मे त्वतः
ಮೇಧಾವಿ ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ನಾನು ನನ್ನ ಜೀವಿತಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಜ್ಞಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಹಾಗೂ ಇಂದ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಕ್ರತು ವಿಫಲವಾಗಬಾರದು।”
Verse 24
स एवं चिन्तयामास वेदवेदांगपारगः । मानसं यज्ञमारभ्य तत्रैव वरवर्णिनि
ಹೀಗೆ ವೇದ-ವೇದಾಂಗಪಾರಂಗತನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಓ ವರವರ್ಣಿನಿ, ಮಾನಸ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।
Verse 25
स्वयमेव स सूक्तानि प्रोक्त्वा प्रोक्त्वा द्विजोत्तमः । कृतवान्बालुकाहोमं तेन तुष्टाश्च देवताः
ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು ತಾನೇ ಸೂಕ್ತಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಜಪಿಸಿ ಬಾಲುಕಾ-ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾದರು।
Verse 26
श्रद्धां तस्य विदित्वा तु भूयस्तृप्तास्तु देवताः । आगत्य ब्राह्मणं प्रोचुः कूपमध्ये व्यवस्थितम्
ಅವನ ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು ದೇವತೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ತೃಪ್ತರಾದರು; ಅವರು ಬಂದು ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಸ್ಥಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 27
देवा ऊचुः । भोभो विप्र त्वया नूनं सर्वे संतर्पिता वयम् । मानसेन तु यज्ञेन तस्माद्ब्रूहि मनोगतम्
ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ವಿಪ್ರ! ನಿನ್ನ ಮಾನಸ ಯಜ್ಞದಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೇಳು।”
Verse 28
ब्राह्मण उवाच । यदि देवाः प्रसन्ना मे कूपान्निष्कमणे त्वहम् । यष्टा स्वं मंदिरं गत्वा देवयज्ञं करोम्यहम्
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರುಗಳು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಈ ಕೂಪದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿ. ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದೇವಯಜ್ಞವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.
Verse 29
ईश्वर उवाच । अथ देवैः समादिष्टा तस्मिन्कूपे सरस्वती । निर्गत्य वसुधां भित्त्वा पूरयामास वारिणा
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ದೇವರ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಆ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಳು; ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ನೀರಿನಿಂದ ಅದನ್ನು ತುಂಬಿದಳು.
Verse 30
अथ निष्क्रम्य विप्रोऽसौ यातः स्वभवनं प्रति । ततः प्रभृति देवेशि त्रितकूपः स उच्यते
ನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೊರಬಂದು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು. ಓ ದೇವೇಶಿ, ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ‘ತ್ರಿತಕೂಪ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 31
स्नात्वा तत्र शुचिर्भूत्वा त्वथ संतर्पयेत्पितॄन् । अश्वमेधमवाप्नोति सर्वपापविवर्जितः
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಯಾರು ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವಪಾಪವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 32
तिल दानं तु देवेशि तत्र शस्तं सकाञ्चनम् । पितॄणां वल्लभं तीर्थं नित्यं चैव तु भामिनि
ಓ ದೇವೇಶಿ, ಅಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದೊಡನೆ ತಿಲದಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿದೆ. ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಆ ತೀರ್ಥವು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
Verse 33
अग्निष्वात्ता बर्हिषद आयंतुन इति स्मृताः । ये दिव्याः पितरो देवि तेषां सांनिध्यमत्र हि
‘ಅಗ್ನಿಷ್ವಾತ್ತ’ ಮತ್ತು ‘ಬರ್ಹಿಷದ್’ ಪಿತೃಗಳನ್ನು “ಬನ್ನಿರಿ” ಎಂಬ ಆವಾಹನದಿಂದ ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ದೇವಿ, ಆ ದಿವ್ಯ ಪಿತೃಗಳ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇದೆ।
Verse 34
दर्शनादपि तीर्थस्य तस्य वै सुरसत्तमे । मुच्यन्ते प्राणिनः पापादाजन्ममरणांतिकात्
ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಕೇವಲ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೂ ಜೀವಿಗಳು ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಜನ್ಮದಿಂದ ಮರಣಾಂತವರೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಾಪದಿಂದ।
Verse 35
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नानं समाचरेत् । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य यदीच्छेच्छ्रेय आत्मनः
ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ, ಯಾರು ತನ್ನ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವನೋ।
Verse 257
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये त्रितकूपमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ‘ತ್ರಿತಕೂಪತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡೂ ನೂರು ಐವತ್ತೇಳನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।