Adhyaya 3

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अहो ब्रह्मण्यदेवस्य कृष्णस्यामिततेजसः । महिमा यदयं नैव मृषा चक्रे मुनेर्वचः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪ್ರಿಯನಾದ, ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಮಹಿಮೆ ಇದು; ಮುನಿಯ ವಚನವು ಸುಳ್ಳಾಗಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 2

तेन चक्रे न रोषं स सेतुपालो जनार्दनः । भृगोर्यश्चरणाघातं दधार हृदि लाञ्छनम्

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಸೇತುಪಾಲನಾದ ಜನಾರ್ದನನು ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಭೃಗುಮುನಿಯ ಪಾದಾಘಾತವನ್ನು ಅವರು ಹೃದಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ಧರಿಸಿದರು.

Verse 3

सा तु देवी कथं तेन प्रेयसा विप्रयोजिता । एकाकिनी स्थिता तत्र कथ्यतामसुरेश्वर

ಆದರೆ ಆ ದೇವಿ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯನಿಂದ ಹೇಗೆ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು? ಅಲ್ಲಿ ಏಕಾಕಿನಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ—ಹೇ ಅಸುರೇಶ್ವರ, ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸು.

Verse 4

उत्कण्ठिता अति वयं श्रोतुं द्वारवतीं मुदा । इदमादौ बुभुत्सामश्चित्तखेदापनुत्तये

ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಹರ್ಷದಿಂದ ದ್ವಾರವತೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಹೃದಯದ ಖೇದವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 5

प्रह्लाद उवाच । श्रूयतामृषयः सर्वे गदतो मम विस्तरात् । यथा शापोद्भवं दुःखं मुमोच हरिवल्लभा

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸರ್ವ ಋಷಿಗಳೇ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ; ಶಾಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದುಃಖದಿಂದ ಹರಿಯ ಪ್ರಿಯೆ (ರುಕ್ಮಿಣಿ) ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತಳಾದಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

अथ दुर्वाससः शापमवाप्यारुन्तुदं तदा । यादवेन्द्रस्य गृहिणी सहसा पर्यदेवयत्

ಆಮೇಲೆ ದುರ್ವಾಸರ ತೀಕ್ಷ್ಣ, ಹೃದಯವನ್ನು ಚುಚ್ಚುವ ಶಾಪವನ್ನು ಪಡೆದ ಯಾದವೇಂದ್ರನ ಪತ್ನಿ (ರುಕ್ಮಿಣಿ) ಸಹಸಾ ವಿಲಪಿಸಿದಳು.

Verse 7

रुक्मिण्युवाच । कल्याणी बत वाणीयं लौकिकी संविभाव्यते । कूपके चैव सिन्धौ च प्रमाणान्नाधिकं जलम्

ರುಕ್ಮಿಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಅಯ್ಯೋ! ಈ ‘ಕಲ್ಯಾಣಿ’ ವಾಣಿಯನ್ನೂ ಲೋಕಿಕವಾಗಿ ತೂಗಲಾಗುತ್ತಿದೆ; ಕಿಣರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೀರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 8

यासाहं भूरिभाग्या वै प्राप्य नाथं जगत्पतिम् । इयमेकाकिनी जाता पौलस्त्याद्देवहेलनात्

ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ—ಜಗತ್ಪತಿಯಾದ ನಾಥನನ್ನು ಪಡೆದು—ಈಗ ಪೌಲಸ್ತ್ಯ (ದುರ್ವಾಸ) ಮಾಡಿದ ದೇವಹೇಳನೆಯ ಕಾರಣ ಏಕಾಕಿನಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 9

क्व मंगलालयः श्रीमाननवद्यगुणो हरिः । अल्पपुण्या सुसंबाधा कामिनी क्वातिचञ्चला

ಎಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಾಲಯನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ, ನಿರವದ್ಯಗುಣನಾದ ಹರಿ—ಎಲ್ಲಿ ನಾನು, ಕಾಮವಶಳಾದ ಅತಿಚಂಚಲ ಕಾಮಿನಿ, ಅಲ್ಪಪುಣ್ಯವತಿ, ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದವಳು?

Verse 10

तथापि घटयामास धाता वंचनकोविदः । विधानमशुभाया मे वियोगविषमव्यथम्

ಆದರೂ, ವಂಚನೆ-ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಧಾತನು, ನಾನು ಅಭಾಗಿನಿ—ನನಗಾಗಿ ವಿರಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಠೋರ ವ್ಯಥೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನು।

Verse 11

अन्यथा वर्णगुरवः स्नातास्त्रैविद्यवर्त्मनि । कथं नु शप्तुमर्हन्ति स्वयं खिन्नामनागसम्

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ತ್ರಿವೇದಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತರಾದ ವರ್ಣಗುರುಗಳು—ಸ್ವತಃ ಖಿನ್ನಳಾದ ನಿರಪರಾಧಿಯನ್ನು ಶಪಿಸಲು ಹೇಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ?

Verse 12

विदधे वज्रमयं तु किं न्विदं हृदयं मेऽतिकठोरमेव हि । शतधा न विदीर्यते यतो विरहे दुर्विषहे मधुद्विषः

ವಿಧಾತನು ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ವಜ್ರಮಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದನೇ? ಅದು ಅತಿಕಠೋರ; ಏಕೆಂದರೆ ಮಧುದ್ವಿಷ (ಕೃಷ್ಣ)ನ ದುರ್ವಿಷಹ ವಿರಹದಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಶತಧಾ ಚೂರುಚೂರಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 13

अधिकृत्य सुदुश्चरं तपः प्रतिलब्धः प्रथमं मयात्मजः । तनयेन विनाकृताऽप्यहं न मृता पंचसु वासरेष्विह

ಅತಿದುಶ್ಚರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಾನು ಮೊದಲು ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ; ಆದರೂ, ಮಗನಿಲ್ಲದವಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಸತ್ತಿಲ್ಲ।

Verse 14

उपलभ्य सुदारुणामिमामपि पीडामवितास्म्यहं तदा । यदिदं विधुनोति कल्मषं खलु तन्मां समुपेत्य लक्षवृद्धिम्

ಈ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾದ ಪೀಡೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದರೂ ನಾನು ಆಗ ಜೀವಿಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ಪಾಪಮಲವನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂದು ನನ್ನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಲಕ್ಷಗಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿ.

Verse 15

इति साऽतिविलप्य दुःखितार्था कुररीतुल्यतया शुशोच वेगात् । विरहेण विघूर्णिताशया द्विजशापापहता मुमूर्च्छ सद्यः

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳು ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಳಳಾಗಿ ಬಹಳವಾಗಿ ವಿಲಪಿಸಿ, ತಕ್ಷಣವೇ ಕುರರೀ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಶೋಕಿಸಿದಳು. ವಿರಹದಿಂದ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿತ್ತು; ದ್ವಿಜಶಾಪದಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡು ಕೂಡಲೇ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾದಳು.

Verse 16

अथ दुर्वाससा शप्ता रुक्मिणी कृष्णवल्लभा । मूर्च्छनामाप तत्रैव ह्याजगाम पयोनिधिः

ಆಗ ದುರ್ವಾಸರ ಶಾಪದಿಂದ ಶಪ್ತಳಾದ ಕೃಷ್ಣವಲ್ಲಭೆ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾದಳು; ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪಯೋನಿಧಿ—ಸಮುದ್ರ—ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

Verse 17

सुधाशीकरगर्भेण पद्मकिंजल्कवायुना । न्यवीजयदिमां देवीं रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम्

ಅಮೃತದ ಹನಿಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು, ಪದ್ಮಪರಾಗದ ಸುಗಂಧವಿರುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಸಮುದ್ರನು ಈ ದೇವಿ, ಕೃಷ್ಣವಲ್ಲಭೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಬೀಸಿಸಿ ಶಮನಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 18

एतस्मिन्नन्तरे तत्र व्योममार्गेण नारदः । गायन्गुणान्भगवतो वीणापाणिः समागतः

ಇದರ ನಡುವೆ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು—ಕೈಯಲ್ಲಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಗವಂತನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ.

Verse 19

स दृष्ट्वा सिंधुनाऽश्वास्यमानां विश्वस्य मातरम् । अवतीर्य श्रुतकथो बोधयामास नारदः

ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸಾಂತ್ವನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶ್ವಮಾತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಾರದನು ಅವತರಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿ ಬೋಧಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 20

नारद उवाच । मा खेदं देव देवेशि देवि त्वदधिपे पतौ । दूरीकृते विप्रशापात्कुरु कल्याणि धीरताम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಿ, ದೇವದೇವೇಶ್ವರಿ! ದುಃಖಿಸಬೇಡ. ನಿನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ-ಪತಿಯಾದ ಪ್ರಭು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾಪವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಿದಾಗ, ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಧರಿಸು।

Verse 21

त्वं हि साक्षाद्भगवती कृष्णश्च पुरुषोत्तमः । अवतीर्णो धराभारमपनेतुं यदृच्छया

ನೀನು ಸాక్షಾತ್ ಭಗವತಿ; ಕೃಷ್ಣನು ಪುರುಷೋತ್ತಮನು. ಭೂಭಾರವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಅವನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 22

देवो ह्यसौ परं ब्रह्म सदाऽनिर्विण्णमानसः । मायाशक्तिस्त्वमेतस्य सर्गस्थित्यन्तकारिणः

ಅವನೇ ದೇವನು, ಪರಬ್ರಹ್ಮ; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಸದಾ ಅಶ್ರಾಂತ. ನೀನು ಅವನ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿ—ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ।

Verse 23

संहृत्य निखिलं शेते ययाऽसौ कलया स्वराट् । तदापि न वियुज्येत त्वया विश्वपतिः प्रभुः

ಯಾವ ಕಲಾಂಶದಿಂದ ಆ ಸ್ವರಾಟ್ ಸಮಸ್ತವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೋ, ಆಗಲೂ ವಿಶ್ವಪತಿ ಪ್ರಭು ನಿನ್ನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ವಿಭಜಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 24

अवियुक्तस्त्वया नित्यं देवदेवो जगत्पतिः । लीलावतारेष्वेतस्य सर्वेषु त्वं सहायिनी

ದೇವದೇವನು, ಜಗತ್ಪತಿ, ನಿತ್ಯವೂ ನಿನ್ನಿಂದ ವಿಯುಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ ಎಲ್ಲ ಲೀಲಾವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅವನ ಸಹಚರಿಣಿ ಹಾಗೂ ಸಹಾಯಿನಿ.

Verse 25

योगं वियोगं च तथा न यात्येष त्वयाऽनघे । विडंबयति भूतानामुपकाराय चेश्वरः

ಹೇ ಅನಘೆ, ಅವನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಯೋಗಕ್ಕೂ ವಿಯೋಗಕ್ಕೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭೂತಗಳ ಉಪಕಾರ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಗಾಗಿ ಈಶ್ವರನು ಕೇವಲ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಟನೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

आराधनीयाः सततं भूदेवा भूतिमीप्सता । प्रकोपनीया नैवैते तत्त्वज्ञा हि तपस्विनः

ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ‘ಭೂದೇವ’ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸದಾ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು. ಅವರನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕೋಪಗೊಳಿಸಬಾರದು; ತತ್ತ್ವಜ್ಞ ತಪಸ್ವಿಗಳೇ ನಿಜವಾದ ಸತ್ಯದ್ರಷ್ಟರು.

Verse 27

इत्येवं शिक्षयंल्लोकं वियोगं तेऽनुमन्यते । मुनि शापाद्धरिः साक्षाद्गूढः कपटमानुषः

ಈ ರೀತಿ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬೋಧನೆ ನೀಡಲು ಅವನು ನಿನ್ನಿಂದ ವಿಯೋಗವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಸాక్షಾತ್ ಹರಿ ಕಪಟ-ಮಾನವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತನಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

अपि स्मरसि कल्याणि जातो रघुकुले स्वयम् । लोकानुग्रहमन्विच्छन्भूभारहरणोत्सुकः

ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ನಿನಗೆ ಸ್ಮರಣೆ ಇದೆಯೇ—ಅವನು ಸ್ವಯಂ ರಘುಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು; ಲೋಕಾನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಭೂಭಾರವನ್ನು ಹರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ.

Verse 29

तं हरिं जगतामीशं रुक्मिणि त्वं न वेत्सि किम् । प्राणेभ्योऽपि गरीयांसमयं देवः स एव हि

ಹೇ ರುಕ್ಮಿಣೀ, ಜಗದೀಶನಾದ ಆ ಹರಿಯನ್ನು ನೀನು ಅರಿಯದೆ ಇರುವೆಯೇ? ಅವನೇ ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯನು; ಅವನೇ ನಿನ್ನ ಪರಮ ಶರಣು.

Verse 30

येनेदं पूरितं विश्वं बहिरन्तश्च सुव्रते । असंगस्य विभोः संगः कथं स्यादिति मन्मतिः

ಹೇ ಸುವ್ರತೇ, ಯಾರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ತುಂಬಿದೆ, ಸ್ವಭಾವತಃ ಅಸಂಗನಾದ ಆ ವಿಭುವಿಗೆ ‘ಆಸಕ್ತಿ’ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುವುದು? ಇದು ನನ್ನ ಮತ.

Verse 31

तया त्वया नियुक्तोऽसाविति प्रत्येमि सर्वशः । तद्विमुञ्चाऽधिमत्यर्थमात्मानमनुसंस्मर । प्रसीद मातः संधेहि धीरतां स्वमनीषया

ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ನೀನೇ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದೀಯೆಂದು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅತಿಶೋಕವನ್ನು ಬಿಡು; ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು. ಹೇ ಮಾತೆ, ಪ್ರಸನ್ನವಾಗು—ನಿನ್ನ ವಿವೇಕದಿಂದ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.

Verse 32

इति ब्रुवति देवर्षाववसाने नदीपतिः । प्रोवाच वचनं तस्यै वाचा मृदुसुवर्णया

ದೇವರ್ಷಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮುಗಿಸಿದಾಗ, ನದಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರತಿವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರ ವಾಣಿ ಮೃದು, ಸ್ವರ್ಣದಂತೆ ಮಧುರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 33

समुद्र उवाच । यदाह देवि देवर्षिर्नत्वा त्वां सत्यमेव तत् । गीयसे त्वं हि वेदेषु नित्यं विष्णुः सहायिनी

ಸಮುದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಿ, ದೇವರ್ಷಿಯು ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದುದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯವೇ. ನೀನು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಿತ್ಯ ಸಹಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀಯೆ.

Verse 34

परः पुमानेव निरस्तविग्रहो गूढोऽधिपस्ते विदधाति भूयः । विश्वं व्यवस्थापयति स्वरोचिषा त्वया सहायेन बिभर्ति मूर्तिम्

ಆ ಪರಮಪುರುಷನು—ಸ್ವಭಾವತಃ ನಿರಾಕಾರನಾದರೂ—ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಗುಪ್ತನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಿಯಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಿನ್ನನ್ನು ಸಹಾಯಕೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

तदेष परिखेदस्ते न मनागपि युज्यते । वक्षःस्थलस्था भवती नित्यं श्रीवत्सलक्ष्मणः

ಆದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಈ ದುಃಖವು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಯುಕ್ತವಲ್ಲ. ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ಶ್ರೀವತ್ಸಲಾಂಛನಧಾರಿಯಾದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೀಯೆ.

Verse 36

इयं भागीरथी देवी मदादेशादुपागता । विनोदयिष्यत्यनिशं त्वां हि देवि शरीरिणी

ಈ ಭಾಗೀರಥೀ ದೇವಿ ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿ, ದೇಹಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಸನ್ನಿಹಿತಳಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರ್ಷಗೊಳಿಸಿ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುವಳು.

Verse 37

एतस्याः स्यान्मृदु स्वादु पयः पूरोपशोभितम् । प्रदेशोऽयमशेषोऽपि भविता त्वत्सुखप्रदः

ಅವಳ ನೀರು ಮೃದು, ಸಿಹಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವೂ ಉಳಿವಿಲ್ಲದೆ ನಿನಗೆ ಸುಖಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 38

नानाद्रुमलताकीर्णं निकुंजैरुपशोभितम् । मातंगैश्च समाजुष्टं मंजुगुंजन्मधुव्रतम्

ಆ ಪ್ರದೇಶವು ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷ-ಲತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಿಕುಂಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಂಚಾರವಿದ್ದು, ಮಧುಲೋಲ ಭ್ರಮರಗಳ ಮಧುರ ಗುಂಜನ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.

Verse 39

नवपल्लवभङ्गीभिः कुसुमस्तबकैः शुभैः । फलैरमृतकल्पैश्च मंजरी राजिभिस्तथा

ಹೊಸ ಪಲ್ಲವಗಳ ಮನೋಹರ ಭಂಗಿಗಳಿಂದ, ಶುಭ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ, ಅಮೃತಸಮಾನ ಫಲಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಂಜರಿಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿತು।

Verse 40

नंदनस्य श्रिया जुष्टं मनोनयननन्दनम् । वनं रम्यतरं चात्र ह्यचिरेण भविष्यति

ನಂದನವನದ ಶ್ರೀಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೂ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಆನಂದ ನೀಡುವ ಈ ವನವು ಇಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು रम್ಯವಾಗುವುದು।

Verse 41

त्वया संबोधनीयाः स्म वयं मातः सदैव हि । अगम्यरूपा विद्या त्वमस्माभिर्बोध्यसे कथम्

ಓ ಮಾತೆ, ನಾವು ಸದಾ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಬೋಧನೆ ಪಡೆಯಬೇಕಾದವರು. ನೀನು ಅಗಮ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದ ಸ್ವಯಂ ವಿದ್ಯೆ—ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೋಧಿಸಬಲ್ಲೆವು?

Verse 42

तदा वामनुजानीहि प्रसीद परमेश्वरि । नमस्ते विश्वजननि भूयो ऽपि च नमोनमः

ಆಗ ನಮಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡು, ಓ ಪರಮೇಶ್ವರಿ; ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು. ಓ ವಿಶ್ವಜನನಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನಮೋ ನಮಃ।

Verse 43

प्रह्लाद उवाच । एवमुक्त्वा जगद्धात्रीं जग्मतुस्तौ यथागतम् । आजगाम च तत्रैव देवी भागीरथी स्वयम्

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಜಗದ್ಧಾತ್ರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಬಂದಂತೆಲೇ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಭಾಗೀರಥೀ ಸ್ವತಃ ಆಗಮಿಸಿದಳು।

Verse 44

वनं समभवत्तत्र दिव्यभूरुहसेवितम् । सेव्यं समस्तलोकानां फलपुष्पसमृद्धिमत्

ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಒಂದು ವನವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೂ ಸೇವ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಫಲಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧಿಯುತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 45

प्रसादेन च भूतानां गंगाऽशेषाघहारिणी । भूषयामास तद्देशं सा च विष्णुपदी सरित्

ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಾದ ತೋರಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುವ ಗಂಗೆಯು ಆ ದೇಶವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿತು; ವಿಷ್ಣುಪದೀ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಆ ಸರಿತ್ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಶೋಭಿಸಿತು.

Verse 46

देवो च मुनिवाक्येन गंगायाश्च विनोदनात् । सौन्दर्या तस्य देशस्य किञ्चित्स्वास्थ्यमवाप ह

ಮುನಿಯ ವಚನದಿಂದಲೂ ಗಂಗೆಯ ಹರ್ಷಕರ ಸಹಾಯದಿಂದಲೂ ಆ ದೇಶದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಸ್ವಲ್ಪ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದಿತು.

Verse 47

अथ विष्णुपदीं देवीं श्रुत्वा सागरसंगताम् । इतस्ततः समाजग्मुः श्रद्दधानाः पयस्विनीम्

ನಂತರ ವಿಷ್ಣುಪದೀ ದೇವಿ (ಗಂಗಾ) ಸಾಗರವನ್ನು ಸೇರಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆ ಜಲಸಮೃದ್ಧ ನದಿಯ ಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು.

Verse 48

द्वारकावासिनश्चैव जनाः काननशोभया । हृष्टचित्ताः समाजग्मुरनिशं रुक्मिणीवनम्

ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ವನದ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಹರ್ಷಚಿತ್ತರಾಗಿ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆನಂದದಿಂದ ರುಕ್ಮಿಣೀವನಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 49

श्रुत्वा तदखिलं सर्वं दुर्वासाः शांभवी कला । चुकोप स्मयमानश्च भूय एतदभाषत

ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಿ ಶಾಂಭವೀಶಕ್ತಿಸ್ವರూపನಾದ ದುರ್ವಾಸನು ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಆದರೂ ಮಂದಹಾಸದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 50

दुर्वासा उवाच । कः प्रभुस्त्रिषु लोकेषु मह्यं वचनमन्यथा । विधातुमपि देवानामाद्यो लोकपितामहः

ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಯಾರಿಗೆ ಇದೆ? ದೇವರಲ್ಲಿ ಆದ್ಯನಾದ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 51

किं न जानाति लोकोऽयं मयि रोषकषायिते । शक्रं प्रति त्रिभुवनं भ्रष्टश्रीकमभूत्तदा

ನನ್ನ ಕೋಪ ಉಕ್ಕಿದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಲೋಕ ತಿಳಿಯದೇ ಇದೆಯೇ? ಒಮ್ಮೆ ಶಕ್ರನ ಕಾರಣದಿಂದ ತ್ರಿಭುವನವು ಶ್ರೀಹೀನವಾಯಿತು.

Verse 52

मम शापमविज्ञाय नन्दनप्रतिमे वने । कथं सा रुक्मिणी तत्र रमते जनसेविते

ನನ್ನ ಶಾಪವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ನಂದನಸಮಾನವಾದ ಆ ವನದಲ್ಲಿ—ಜನಸೇವಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ—ಆ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಹೇಗೆ ರಮಿಸುತ್ತಾಳೆ?

Verse 53

तदेते तरवः सर्वे संत्वभोज्यफला नृणाम् । विभ्रष्टसर्वसौभाग्याः कुसुमस्तबकोज्झिताः

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮರಗಳು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಭೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ಫಲಗಳನ್ನುಳ್ಳವೆಯಾಗಲಿ; ಸರ್ವಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಚ್ಯುತವಾಗಿ ಪುಷ್ಪಗುಚ್ಛರಹಿತವಾಗಲಿ.

Verse 54

इयं तु शापनिर्दग्धा हरचूडामणिः सरित् । वार्यस्याः स्यादपेयं तु नैवेह स्थातुमर्हति

ಈ ಹರಚೂಡಾಮಣಿ ನದಿ ಶಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧವಾಗಿದೆ; ಇದರ ಜಲವು ಅಪೇಯವಾಗಲಿ, ಮತ್ತು ಇದು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲು ಅರ್ಹವಲ್ಲ।

Verse 55

प्रह्लाद उवाच । तदा सर्वमभूत्तत्र यद्यदाह च वै मुनिः । वाचि वीर्यं हि विप्राणां निर्मितं विष्णुना स्वयम्

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದನು—ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನಡೆಯಿತು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಕ್ತಿ ಸ್ವಯಂ ವಿಷ್ಣುವಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 56

सा तु देवी तथा वृत्तमवेक्ष्य भृशदुःखिता । मेने दुरत्ययं दैवमापतत्तत्पुनःपुनः

ದೇವಿಯು ಹೀಗೆ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾದಳು; ತಪ್ಪಿಸಲಾಗದ ದೈವವು ಮರುಮರು ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತೆಂದು ಅವಳು ಭಾವಿಸಿದಳು।

Verse 57

ततस्तु सा विनिश्चित्य मरणं दुःखभेषजम् । उत्तरीयांबरेणैव बहिः किञ्चित्प्रबद्ध्य तु

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ಮರಣವೇ ತನ್ನ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಔಷಧವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದಳು; ತನ್ನ ಉತ್ತರೀಯ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಗಿದು (ಉರುಲು) ಕಟ್ಟಿದಳು।

Verse 58

अथावबुध्य तत्सर्वं सर्वभूतगुहाशयः । तां ज्ञात्वा सत्वरं चाऽगात्सुपर्णेन दयानिधिः

ಆಗ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತನು; ಅವಳ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ದಯಾನಿಧಿ ಭಗವಾನ್ ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ)ನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು।

Verse 59

ददर्श तादृशीं देवीं कण्ठपाशकरां विभुः । अधस्तात्तरुशाखायां निमीलितविलोचनाम्

ಪ್ರಭುವು ದೇವಿಯನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡನು—ಕಂಠಕ್ಕೆ ಪಾಶ ಧರಿಸಿ, ಮರದ ಶಾಖೆಯ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು, ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು।

Verse 60

विभ्रष्टभूषणगणां कृशदेहवल्लीं म्लानाननांबुजरुचं मरणे प्रसक्ताम् । मेने स विग्रहवतीं करुणां कृपालुस्तां सौख्यदां गुणवतीं प्रणतार्तिहन्त्रीम्

ಆಭರಣಗಳು ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ದೇಹ ಒಣಗಿದ ಬಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕೃಶ, ಮುಖಕಮಲದ ಕಾಂತಿ ಮ್ಲಾನ, ಮರಣದತ್ತ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ಕೃಪಾಳು ಪ್ರಭು ಅವಳನ್ನು ದೇಹಧಾರಿಣಿ ಕರುಣೆಯೇ ಎಂದು ತಿಳಿದನು—ಸೌಖ್ಯದಾಯಿನಿ, ಗುಣವತಿ, ಶರಣಾಗತರ ಆರ್ಥಿಹಂತ್ರಿ।

Verse 61

संश्रुत्य साऽपि पतगाधिपते रवं वै प्रोन्मील्य नेत्रकमलेऽथ ददर्श कृष्णम् । सामन्यत त्रिकविवर्तितलोचनाब्जं प्राप्तं तमिष्टसुहृदं निजजीवनाथम्

ಪತಗಾಧಿಪತಿ ಗರುಡನ ರವವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳೂ ಕಮಲನಯನಗಳನ್ನು ತೆರದು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಂಡಳು. ತನ್ನ ಇಷ್ಟಸುಹೃದನೂ, ತನ್ನ ಜೀವನಾಥನೂ ಆಗಿರುವ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಮರುಮರು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ನೋಡಿದಳು।

Verse 62

सा रोमहर्षविवशा त्रपया परीता कोपानुरागकलुषा कृतविप्रलापा । संवर्द्धितद्विगुणशोकभरा च देवी नानारसं बत दृशोर्विषयं प्रपेदे

ದೇವಿ ರೋಮಾಂಚದಿಂದ ವಶಳಾಗಿ, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ, ಕೋಪ-ಅನುರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರ ಕಲಷದಿಂದ ಕಲುಷಿತಳಾಗಿ, ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದಳು. ಅವಳ ಶೋಕಭಾರ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಂದೆ ನಾನಾ ರಸಗಳ ಅಲೆಮಾಲೆ ಹರಡಿತು।

Verse 63

तस्याः ससाध्वसविसर्गचिकीर्षितायाः पाशं व्यपोह्य करचारु सरोरुहेण । आदाय पाणिममृतोपमया च वाचा संजीवयन्निदमुदारमुदाजहार

ಅವಳು ಭಯದಿಂದ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಭು ತನ್ನ ಸುಂದರ ಕಮಲಹಸ್ತದಿಂದ ಅವಳ ಪಾಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದನು. ಅವಳ ಕೈ ಹಿಡಿದು, ಅಮೃತೋಪಮ ವಾಣಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಸಂಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಈ ಉದಾರ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 64

श्रीकृष्ण उवाच । किमेतत्साहसं भीरु चिकीर्षत्यविचारितम् । ननु देवि ममाचक्ष्व किं नु ते खेदकारणम्

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭೀರು! ವಿಚಾರಿಸದೆ ನೀನು ಯಾವ ದುರಾಸಾಹಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದೀಯೆ? ಹೇ ದೇವಿ, ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು—ನಿನ್ನ ದುಃಖದ ಕಾರಣವೇನು?

Verse 65

त्वं विद्याऽहं परो बोधस्त्वं माया चेश्वरस्त्वहम् । त्वं च बुद्धिरहं जीवो वियोगः कथमावयोः

ನೀನು ದಿವ್ಯ ವಿದ್ಯೆ, ನಾನು ಪರಮ ಬೋಧ; ನೀನು ಮಾಯೆ, ನಾನು ಈಶ್ವರ. ನೀನು ಬುದ್ಧಿ, ನಾನು ಜೀವ—ಹಾಗಾದರೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ವಿಯೋಗ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 66

त्वया विमोहितात्मानो भ्राम्यन्त्यजभवादयः । सा कथं क्षुभ्यसि त्वं तु किं स्वधाम न बुध्यसे

ನಿನ್ನಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ನೀನೇ ಹೇಗೆ ಕಲುಷಿತವಾಗುತ್ತೀಯೆ? ನಿನ್ನ ಸ್ವಧಾಮ—ನಿನ್ನ ನಿಜಸ್ವರೂಪ—ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲವೇ?

Verse 67

त्वया हि बद्धा ऋषयस्ते चरन्तीह कर्मभिः । तां त्वां कथमृषिः शप्तुं शक्नुयाद्वरवर्णिनि

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಋಷಿಗಳೂ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಕರ್ಮವಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ; ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ, ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವ ಋಷಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸಲು ಶಕ್ತನಾಗುವನು?

Verse 68

शिक्षार्थं त्विह लोकानामेवं मे देवि चेष्टितम् । मन्मायया समाविष्टः कुरुते विवशः पुमान् । पश्य कोपपरीतात्मा यः स शान्तो मुनीश्वरः

ಲೋಕಗಳ ಬೋಧನೆಗಾಗಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಚೇಷ್ಟಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಮಾಯೆಯಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಟನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ವಿವಶನಾಗಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನೋಡು—ಈಗ ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತಮನಸ್ಸಿನವನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಶಾಂತ ಮುನೀಶ್ವರನು.

Verse 69

प्रह्लाद उवाच । सोऽभ्येत्य भक्तिनम्रोऽथ दुर्वासा मुनिसत्तमः । विचार्य मनसा सर्वं पश्चात्तापानुपाश्रयत्

ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿನಯವಾಗಿ ನಮನಮಾಡಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ದುರ್ವಾಸರು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿ ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 70

किं मया कृतमित्युक्त्वा तत्समीपमुपागमत् । अपतद्विलुठन्भूमौ दण्डवच्चाश्रुसंप्लुतः

“ನಾನು ಏನು ಮಾಡಿದೆನು?” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಅವರ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಉರುಳುತ್ತಾ, ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದನು.

Verse 71

पितरौ जगतो देवौ क्षामयामास दीनवत् । तुष्टाव सूक्तवाक्यैस्तु रहस्यैर्भक्तिसंयुतः

ಅವನು ಜಗತ್ತಿನ ಪಿತಾಮಾತೃಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿ ದೀನನಾಗಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿದನು. ಭಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಗೂಢಾರ್ಥಭರಿತ ಸುಕ್ತಿವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 72

आह चेदं जगन्नाथं यदि मय्यस्त्यनुग्रहः । तदा पुरेव संयोगो देव देव्या विधीयताम्

ಅವನು ಜಗನ್ನಾಥನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು—“ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹವಿದ್ದರೆ, ದೇವ-ದೇವಿಯರ ಸಂಯೋಗವು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಪುನಃ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡಲಿ.”

Verse 73

अथ प्रहस्य गोविन्दस्तमाह मुनिसत्तमम् । न हि ते वचनं जातु मृषा भवितुमर्हति

ಆಮೇಲೆ ಗೋವಿಂದನು ನಗುತ್ತಾ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ವಚನವು ಎಂದಿಗೂ ಸುಳ್ಳಾಗಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.”

Verse 74

मयैवं विहितः सेतुः कथमुच्छेद्यतां द्विज । सद्भिराचरितः सेतुः सिद्धो लोकस्य पालकः

ಹೇ ದ್ವಿಜಾ! ಈ ಸೇತು-ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗಿರಲು ಇದನ್ನು ಹೇಗೆ ಛೇದಿಸಬಹುದು? ಸತ್ಪುರುಷರು ಆಚರಿಸಿದ ಈ ಸೇತು ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಲೋಕಪಾಲಕನಾಗಿದೆ.

Verse 75

दिनेदिने द्विकालं च आयास्ये मुनिसत्तम । विनोदयिष्ये तां तां तु मुनिकन्यां च काम्यया

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನಾನು ದಿನೇದಿನೇ, ಎರಡೂ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾತಃ-ಸಾಯಂ) ಬಂದು, ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಆ ಮುನಿಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಆನಂದಪಡಿಸುವೆನು.

Verse 76

तुष्यामि साधनैर्नान्यैर्मत्कथाकथनैरपि । यथा संपूज्य मामत्र मम प्रीतिर्भविष्यति

ನಾನು ಇತರ ಸಾಧನಗಳಿಂದ—ನನ್ನ ಕಥಾಕಥನದಿಂದಲೂ—ಅಷ್ಟಾಗಿ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದಾಗಲೇ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 77

यदा च मयि वै कुण्ठमधिरूढे महामुने । प्रवेक्ष्यति तदा तेजो मम सर्वं त्रिविक्रमे

ಹೇ ಮಹಾಮುನಿ! ನಾನು ವೈಕುಂಠವನ್ನು ಅಧಿರೂಢನಾದಾಗ, ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ತೇಜಸ್ಸು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು.

Verse 78

रुक्मिणीयं च मन्मूर्तेः संयोगं पुनरेष्यति । इयं भागीरथी चापि सागरेण समा गुणैः । त्यक्त्वा ह्यशेषदुःखानि सुखं चैव गमिष्यति

ರುಕ್ಮಿಣಿಯೂ ನನ್ನ ಸ್ವಮೂರ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವಳು. ಈ ಭಾಗೀರಥೀ (ಗಂಗಾ)ಯೂ—ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರಸಮಾನಳಾಗಿ—ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಖವನ್ನು ಸೇರುವಳು.

Verse 79

अनुग्रहं विधायैवमृषिणा सह केशवः । विवेश स्वपुरीं तत्र विधायोपांतिकं मुनिम्

ಈ ರೀತಿ ಋಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೇಶವನು ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮುನಿಯನ್ನು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸೇವೆಗೆ ಇರಿಸಿ, ತನ್ನ ಸ್ವಪುರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 80

सापि देवी च संबुध्य तदा तस्य विचेष्टितम् । अनुग्रहाद्भगवतो बभूव विगत ज्वरा

ಆ ದೇವಿಯೂ ಆಗ ಅವನ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಳು; ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಜ್ವರಕ್ಲೇಶವು ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು।

Verse 81

यतश्च मुक्ता दुःखेन तत्र देवी हरिप्रिया । ततो भागीरथी सा तु गदिता दुःखमोचिनी

ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಪ್ರಿಯಾ ದೇವಿ ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾದ ಕಾರಣ, ಆ ಭಾಗೀರಥಿ ‘ದುಃಖಮೋಚಿನಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಳು।

Verse 82

अमावास्यां पौर्णमास्यां यस्तस्याः संगमे शुभे । स्नायादशेषदुःखात्तु स नरः परिमुच्यते

ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ಅವಳ ಶುಭ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 83

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां चावलोकिता । नराणां रुक्मिणी देवी सर्वान्कामा न्प्रयच्छति

ಅಷ್ಟಮಿ, ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ನವಮಿ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವಳು ಜನರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 84

इत्येतत्कथितं देव्या ऋषयो दुःखमोचनम् । अनुग्रहश्च देवस्य किं भूयः श्रोतुमिच्छथ

ಓ ಋಷಿಗಳೇ! ದೇವಿಯ ದುಃಖನಾಶಕ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ, ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದೆನು. ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀರಿ?