Adhyaya 9

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । केदारमिति विख्यातं सर्वपापहरं नृणाम्

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ತದನಂತರ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಖ್ಯಾತ ‘ಕೇದಾರ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ಮಾನವರ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 2

यत्र मन्दाकिनी पुण्या सरस्वत्या समागता । तत्र स्नातो नरो राजन्मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

ಪವಿತ್ರ ಮಂದಾಕಿನಿ ಸರಸ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಹೇ ರಾಜನ್, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಸರ್ವ ಕಲ್ಮಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

शृणु राजन्यथावृत्तमितिहास पुरातनम् । ऋषिभिर्बहुधा गीतमर्बुदे पर्वतोत्तमे

ಹೇ ರಾಜನ್! ನಡೆದಂತೆಯೇ ಇರುವ ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇಳು; ಪರ್ವತೋತ್ತಮ ಅರ್ಭುದದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.

Verse 4

अजपालो नृपश्रेष्ठः सूर्यवंशसमुद्भवः । सप्तद्वीपवतीं पृथ्वीं स पाति नात्र संशयः

ಅಜಪಾಲನು ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು; ಅವನು ಸಪ್ತದ್ವೀಪವತಿಯಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 5

न हस्तिनो न पादाता न चाश्वास्तस्य भूपतेः । न रथाश्च महाराज न कोशाश्च तथाविधाः

ಆ ಭೂಪತಿಗೆ ಆನೆಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಪಾದಾತಿ ಸೇನೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಕುದುರೆಗಳೂ ಇಲ್ಲ; ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ರಥಗಳೂ ಇಲ್ಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯ ಕೋಶಸಂಪತ್ತೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 6

न गृह्णाति करं राजन्प्रजाभ्योथाधिकं नृप । राज्यं स ईदृशं चक्रे सर्वलोकहिते रतः

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಆ ನೃಪನು ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಸರ್ವಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿ ಅಂಥ ಧರ್ಮಮಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 7

जातापराधो भूपृष्ठे जायते चेत्कथंचन । तं गत्वा निग्रहं तस्य चक्रुः शस्त्राणि तत्क्षणात्

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಅಪರಾಧಿ ಯಾರಾದರೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರೆ, ರಾಜನ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಸೇನೆ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ದಂಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 8

एवमस्य नरेन्द्रस्य वर्त्तमानस्य भूतले । सुखेन रमते लोको राज्ये निहतकंटके

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ನರೇಂದ್ರನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಜ್ಯದ ಕಂಟಕಗಳು—ಅಪರಾಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪದ್ರವಗಳು—ನಾಶವಾದವು; ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಸುಖವಾಗಿ ಬದುಕಿದರು.

Verse 9

कामं वर्षति पर्जन्यः सस्यानि रसवंति च । गावः प्रभूतदुग्धाश्च विद्यमाने नराधिपे

ಇಂತಹ ನರಾಧಿಪನು ಇದ್ದಾಗ ಮೇಘಗಳು ಯಥಾಕಾಲ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಳೆಯನ್ನೆರೆದು, ಬೆಳೆಗಳು ರಸವತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ಹಸುಗಳು ಅಪಾರ ಹಾಲು ಕೊಡುತ್ತವೆ.

Verse 10

केनचित्त्वथ कालेन वसिष्ठो भगवान्मुनिः । तीर्थयात्राप्रसंगेन तस्य गेहमुपागतः

ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದ ಬಳಿಕ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಮುನಿ ವಸಿಷ್ಠನು ಅವನ ಮನೆಗೆ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 11

तं दृष्ट्वा पूजयामास शास्त्रदृष्टेन वर्त्मना । प्रत्युत्थानाभिवादाभ्यामर्घ्यपाद्यादिभिस्तथा

ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಂತೆ ಪೂಜಿಸಿದನು—ಎದ್ದು ಎದುರುಗೊಂಡು ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಆತಿಥ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 12

एवं संपूजितस्तेन भक्त्या परमया नृप । सुखोपविष्टो विश्रांतो वसिष्ठो मुनिसत्तमः । राजर्षीणां कथाश्चक्रे देवर्षीणां तथैव च

ಈ ರೀತಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಸಿಷ್ಠನು ಸುಖವಾಗಿ ಕೂತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು, ರಾಜರ್ಷಿಗಳೂ ದೇವರ್ಷಿಗಳೂ ಕುರಿತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 13

ततः कथावसाने तु कस्मिंश्चिन्नृपसत्तम । पप्रच्छ विनयोपेतस्तं मुनिं शंसितव्रतम्

ನಂತರ ಕಥೆ ಮುಗಿದಾಗ, ವಿನಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ವ್ರತಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 14

अजपाल उवाच । अतीतानागतं विप्र वर्त्तमानं तथैव च । त्वं वेत्सि सकलं ब्रह्मंस्तपश्चर्याप्रभावतः

ಅಜಪಾಲನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಪ್ರ! ನೀನು ಭೂತ, ಭವಿಷ್ಯ, ವರ್ತಮಾನವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವೆ; ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನು।

Verse 15

कौतुकं हृदि मे जातं वर्त्तते मुनिपुंगव । प्रसादः क्रियतां मह्यं कथयस्व प्रसादतः

ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವ! ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಗಾಢ ಕುತೂಹಲ ಉದಯಿಸಿದೆ; ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು।

Verse 16

वसिष्ठ उवाच । ब्रूहि पार्थिवशार्दूल यत्ते मनसि वर्त्तते । कथयिष्यामि तत्सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्ल्लभम्

ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜಸಿಂಹಾ! ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ಹೇಳು. ಅದು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದರೂ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು.

Verse 17

राजोवाच । केन कर्मविपाकेन ममैतद्राज्यमुत्तमम् । निष्कण्टकं सदा क्षेमं सर्वकामसमन्वितम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವ ಕರ್ಮವಿಪಾಕದಿಂದ ನನಗೆ ಈ ಉತ್ತಮ ರಾಜ್ಯ ದೊರಕಿದೆ? ಇದು ಸದಾ ಕಂಟಕರಹಿತ, ನಿತ್ಯ ಕ್ಷೇಮ-ಮಂಗಳಯುತ, ಸರ್ವಕಾಮಸಂಪನ್ನವಾಗಿದೆ.

Verse 18

न दीनो न च दुःखार्त्तो व्याधिग्रस्तो न कोऽपि च । विद्यते मम राज्ये च न दरिद्रो महामुने

ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ದೀನರಲ್ಲ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಲ್ಲ, ವ್ಯಾಧಿಗ್ರಸ್ತರೂ ಇಲ್ಲ; ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ನನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದರಿದ್ರನೂ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 19

नारीयं मम साध्वी च प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । मच्चित्ता मद्गतप्राणा नित्यं मम हिते रता । अनया चिंतितं ब्रह्मन्सर्वं विस्तरतो वद

ಈ ನನ್ನ ಸಾಧ್ವೀ ಸ್ತ್ರೀ—ಪತ್ನಿ—ನನಗೆ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳು. ಅವಳ ಚಿತ್ತ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರ, ಅವಳ ಪ್ರಾಣವೂ ನನ್ನಲ್ಲೇ ಅರ್ಪಿತ, ಮತ್ತು ಅವಳು ನಿತ್ಯ ನನ್ನ ಹಿತದಲ್ಲೇ ರತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 20

किं दानस्य प्रभावेन व्रतयागस्य वा मुने । तपसो वा मुनिश्रेष्ठ व्रतस्य नियमस्य च

ಓ ಮುನಿಯೇ! ಇದು ದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದೋ, ಅಥವಾ ವ್ರತ-ಯಾಗಗಳ ಫಲದಿಂದೋ? ಇಲ್ಲವೇ ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದೋ, ವ್ರತ-ನಿಯಮಗಳ ಆಚರಣೆಯಿಂದೋ?

Verse 21

जन्मान्तरकृतं पुण्यं परं कौतूहलं हि मे । कथयस्व प्रसादेन विस्तरेण द्विजोत्तम

ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ನಾನು ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯವು ನನಗೆ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 22

वसिष्ठ उवाच । शृणु सर्वं महीपाल विस्तरेण च कथ्यते । न च मन्युस्त्वया कार्यो न च व्रीडा महामते

ವಸಿಷ್ಠರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹೀಪಾಲ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳು; ಇದು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದು. ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ನಿನಗೆ ಕೋಪವೂ ಬೇಡ, ಲಜ್ಜೆಯೂ ಬೇಡ।

Verse 23

अन्यदेहांतरे राजञ्छूद्रजातिसमुद्भवः । शूद्रजातिरियं साध्वी तव पत्नी ह्यभूत्पुरा

ಹೇ ರಾಜನ್, ಮತ್ತೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶೂದ್ರಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೆ; ಮತ್ತು ಈ ಸಾಧ್ವಿ—ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ—ಹಿಂದೆಯೂ ಶೂದ್ರಜನ್ಮವಳೇ ಆಗಿದ್ದಳು।

Verse 24

केनचित्त्वथ कालेन दुर्भिक्षे समुपस्थिते । अन्नक्षयान्महाराज सर्व लोकः क्षुधार्दितः

ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಉಂಟಾಯಿತು. ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಅನ್ನಕ್ಷಯದಿಂದ ಸರ್ವಜನರೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದರು।

Verse 25

ततस्त्वं भार्यया सार्द्धमन्यदेशांतरे गतः । समारुह्य च कृच्छ्रेण कस्मिंश्चिद्गिरिनिर्झरे

ಆಮೇಲೆ ನೀನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದೆ; ಮತ್ತು ಬಹು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಗಿರಿನಿರ್ಝರದ ಬಳಿಗೆ ಏರಿ ತಲುಪಿದೆ।

Verse 26

त्वया दृष्टं मनोहारि शुभं पंकजकाननम् । तत्र स्नात्वा पयः पीत्वा पितृदेवाः प्रतर्पिताः

ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಮನೋಹರವಾದ, ಶುಭವಾದ ಪದ್ಮವನವನ್ನು ಕಂಡೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಆ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವರನ್ನೂ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದೆ.

Verse 27

मनसा चिंतितं ह्येतत्पद्मान्यादाय करोम्यहम् । विक्रयं येन चाहारो भवेन्मम च सर्वथा

ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿದನು—“ಈ ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ ಮಾರುತ್ತೇನೆ; ಅದರಿಂದ ನನಗೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯೂ ಆಹಾರ ದೊರೆಯಲಿ.”

Verse 28

ततः पद्मानि भूरीणि गृहीत्वा भार्यया सह । गतो यत्र जनो भूरि गतः पार्थिवसत्तम

ನಂತರ ಅವನು ಅನೇಕ ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ, ಬಹುಜನರು ಸೇರಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು, ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.

Verse 29

न केऽपि प्रति गृह्णंति लोका दुर्भिक्षपीडिताः । भ्रमितस्त्वं च सर्वत्र श्रांतो वैराग्यमागतः

ಆದರೆ ದುರ್ಭಿಕ್ಷದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಜನರು ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ನೀನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಲೆದು ಅಲೆದು ದಣಿದು, ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದೆಯೆ.

Verse 30

ततो दिनावसाने तु गुहामेकां समाश्रितः । भूमौ पद्मानि निक्षिप्य क्षुधाविष्टः प्रसुप्तवान्

ನಂತರ ದಿನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಒಂದು ಗುಹೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು. ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಹಸಿವಿನಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು.

Verse 31

एतस्मिन्नेव काले तु कर्णयोस्ते समागतः । पठतां द्विजमुख्यानां ध्वनिर्वेदपुराणयोः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ವೇದಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರ ಪವಿತ್ರ ಧ್ವನಿ ತಲುಪಿತು.

Verse 32

तं श्रुत्वा सहसोत्थाय ज्ञात्वा जागरणं ततः । पद्मान्यादाय तत्रैव सभार्यः शिवमंदिरे

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಂತನು; ಅದು ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಿವಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 33

तत्र नागवती वेश्या शिवरात्रिपरायणा । केदारे परया भक्त्या करोति निशि जागरम्

ಅಲ್ಲಿ ನಾಗವತಿ ಎಂಬ ವೇಶ್ಯೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಗೆ ಪರಾಯಣಳಾಗಿ, ಕೇದಾರದಲ್ಲಿ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 34

तस्याः पार्श्वे स्थिता दासी त्वया पृष्टा नरेश्वर । देवस्य पुरतो बाले किमर्थं रात्रिजागरम्

ಓ ನರೇಶ್ವರ, ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ದಾಸಿಯನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಿದೆ—“ಬಾಲೆ, ದೇವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಈ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣವನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?”

Verse 35

तयोक्तं शिवरात्र्यां वै वेश्येयं वरवर्णिनी । कुरुते नागवती नाम रात्रौ भक्त्या च जागरम्

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು—“ನಿಜವಾಗಿ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸುಂದರವರ್ಣದ ವೇಶ್ಯೆ, ನಾಗವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು, ರಾತ್ರಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಾಗರಣ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.”

Verse 36

यः श्रद्धाभक्तिसंयुक्तः कुरुते रात्रिजागरम् । पूजयित्वा महादेवं स याति परमं पदम्

ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧಾ-ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರಾಗಿ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 37

कृत्वोपवासं पद्मैर्य्यः पूजयेत्त्र्यंबकं नरः । स याति रुद्रसालोक्यं सेव्यमानो ऽप्सरोगणैः

ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು ಪದ್ಮಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ನರನು ರುದ್ರಸಾಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಪ್ಸರಾ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 38

सकामो लभते कामान्देवैरपि सुदुर्ल्लभान् । स त्वं पद्मानि मे देहि कांचनं च पलत्रयम् । एतेषां मूल्यमादाय प्राणाधारं समाचर

ಸಕಾಮವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದವನೂ ದೇವರಿಗೆ ಸಹ ದುರ್ಲಭವಾದ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಆ ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ಕೊಡು, ಮೂರು ಪಲ ತೂಕದ ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ಕೊಡು; ಅವುಗಳ ಬೆಲೆ ಪಡೆದು ಜೀವನಾಧಾರವನ್ನು ನಡೆಸು।

Verse 39

ततस्त्वं भार्यया चोक्तो गृह्यमाणे च कांचने । न ग्राह्यं मूल्यमेतेषां त्वया नाथ कथंचन

ನೀನು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ಹೇಳಿದಳು—“ನಾಥ, ಇವುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡ.”

Verse 40

उपवासो बलाज्जातो ह्यन्नाभावाद्वयोरपि । पद्मैरेभिर्हरः पूज्यो द्वाभ्यामेवाद्य निश्चयम्

ನಮಗೆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಅನ್ನಾಭಾವದಿಂದ ಬಲವಶವಾಗಿ ಈ ಉಪವಾಸ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಈ ಪದ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸೋಣ।

Verse 41

इदं त्वयाऽद्य कर्त्तव्यं त्याज्यमस्यास्तु कांचनम् । भार्याया वचनं श्रुत्वा तैः पद्मैः पूजितः शिवः

“ಇದು ನೀನು ಇಂದು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು; ಈ ಕಂಚನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.” ಪತ್ನಿಯ ವಚನ ಕೇಳಿ, ಆ ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 42

श्रद्धया च सभार्येण जागरं च शिवाग्रतः । कृतं त्वया महाराज भार्यया शिवमंदिरे

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನೀನು ಶಿವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದೆಯೆ; ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಶಿವಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಇದನ್ನು ನೀನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 43

पुराणश्रवणं जातं तत्र पार्थिवसत्तम । शिवरात्र्यां महाराज पद्मैस्तु पूजितः शिवः

ಅಲ್ಲಿ, ಓ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪುರಾಣಶ್ರವಣ ನಡೆಯಿತು; ಮತ್ತು ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಶಿವನ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

Verse 44

केदारस्याग्रतो भक्त्या रात्रौ जागरणं तथा । कृतं त्वया महाराज एकाग्रेण च चेतसा

ಕೇದಾರದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನೀನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದೆಯೆ; ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ನೀನು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 46

ततः कालांतरेणैव कालधर्मं गतो भवान् । भार्येयं च त्वया सार्धं संप्रविष्टा हुताशनम्

ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ಬಳಿಕ ನೀನು ಕಾಲಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದೆಯೆ (ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದೆಯೆ); ಈ ಪತ್ನಿಯೂ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಹುತಾಶನವಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 47

ततो जाता महाराज दशार्णाधिपतेः सुता । वैदेहे नगरे राजा जातस्त्वं पार्थिवोत्तम

ಅನಂತರ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿಗೆ ಒಂದು ಪುತ್ರಿ ಜನಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ಓ ರಾಜೋತ್ತಮ, ವಿದೇಹ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೀನು ರಾಜನಾಗಿ ಜನಿಸಿದೆ।

Verse 48

अजपाल इति ख्यातो नाम्ना च धरणीतले । सर्वेषां प्राणिनां त्वं च वल्लभो नृपसत्तम

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ‘ಅಜಪಾಲ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀ; ಮತ್ತು ಓ ನೃಪಸತ್ತಮ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದೀ।

Verse 49

एतस्मात्कारणाज्जाता भार्येयं प्राणसंमता । भूयोऽपि तव संजाता यन्मां त्वं परिपृच्छसि

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಈ ಪತ್ನಿ—ಪ್ರಾಣಸಮ್ಮತೆಯಾದಳು—ಜನಿಸಿದಳು; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಅವಳು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 50

तस्य देवस्य माहात्म्यात्केदारस्य महीपतेः । राज्यं ते सुखदं नृणां तथा निहतकण्टकम्

ಓ ಮಹೀಪತೇ, ಆ ದೇವ ಕೇದಾರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವು ಜನರಿಗೆ ಸುಖದಾಯಕವಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಂಟಕಗಳು—ಕಷ್ಟಗಳು, ಶತ್ರುಗಳು—ನಾಶವಾದವು।

Verse 51

प्राप्तं त्वया महाराज केदारस्य प्रसादतः । येन त्वं सैन्यहीनोऽपि पृथिवीं परिरक्षसि

ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಕೇದಾರದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ಇದು ನಿನಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ; ಅದರಿಂದ ನೀನು ಸೇನೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀ।

Verse 52

पुलस्त्य उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स राजा विस्मयान्वितः । गमनाय मतिं चक्रे केदारं प्रति भूमिपः

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಆಗ ಆ ಭೂಪತಿ ಕೇದಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು.

Verse 53

स गत्वा पर्वते रम्ये पूजयित्वा च तं विभुम् । शिवरात्रिपरः सम्यग्वर्षेवर्षे बभूव ह

ಅವನು ರಮ್ಯವಾದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆ ವಿಭು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶಿವರಾತ್ರಿ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿ, ವರ್ಷೇವರ್ಷೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 54

पुत्रं राज्ये च संस्थाप्य ततोऽर्बुदमथागमत् । प्राप्तो मुक्तिं ततो भूयः सभार्यस्तत्प्रभावतः

ಅವನು ಪುತ್ರನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಂತರ ಅರ್ಬುದಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಆಮೇಲೆ ಆ (ಕೇದಾರ)ದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 55

एतत्ते सर्वमाख्यातं केदारस्य महीपते । माहात्म्यं शुभदं नृणां सर्व पापप्रणाशनम्

ಹೇ ಮಹೀಪತೇ! ಕೇದಾರದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಇದು ನರರಿಗೆ ಶುಭಪ್ರದವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು.

Verse 56

माघफाल्गुनयोर्मध्ये कृष्णपक्षे चतुर्दशी । शिवरात्रिरिति ख्याता भूतलेऽस्मिन्महामते

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ಮಾಘ ಮತ್ತು ಫಾಲ್ಗುಣಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿ ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ‘ಶಿವರಾತ್ರಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 57

तस्यां तु सर्वथा राजन्यात्रां तस्य समाचरेत् । केदारस्य महाराज प्रकुर्यात्पूजनं नृप

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಹೇ ನೃಪ, ಕೇದಾರೇಶ್ವರನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 58

माघकृष्णचतुर्दश्यां यः कुर्यात्तत्र जागरम् । कृतोपवासो नृपते शिवलोकं स गच्छति

ಹೇ ನೃಪತೇ, ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಅಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವವನು ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 59

स्नात्वा गंगासरस्वत्योः संगमे सर्वकामदे । ये प्रपश्यन्ति केदारं ते यास्यंति परां गतिम्

ಗಂಗಾ–ಸರಸ್ವತೀ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಕಾಮದವಾದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಕೇದಾರೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 60

कुण्डे केदारसंज्ञे यः प्रपिबेद्विमलं जलम् । सप्तपूर्वान्सप्त परान्पूर्वजांस्तारयेत्तु सः

ಕೇದಾರಸಂಜ್ಞ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಮಲ ಜಲವನ್ನು ಯಾರು ಕುಡಿಯುವರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು—ಏಳು ಹಿಂದಿನವರನ್ನೂ ಏಳು ಮುಂದಿನವರನ್ನೂ—ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 61

यश्चैतच्छृणुयान्नित्यं भक्त्या परमया नृप । सोऽपि पापैर्विमुच्येत केदारस्य प्रभावतः

ಹೇ ನೃಪನೇ, ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪರಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವವನು ಕೂಡ ಕೇದಾರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।