Adhyaya 78

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । ब्रह्मणा कतमे स्थाने तत्र सूत कृतं तपः । वालखिल्यैश्च तैः सर्वैर्मुनिभिः शंसितव्रतैः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು? ಹಾಗೆಯೇ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಪ್ರಶಂಸಿತರಾದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಮುನಿಗಳೂ ಎಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು?

Verse 2

सूत उवाच । तस्या वायव्यदिग्भागे हरवेद्या द्विजोत्तमाः । सम्यक्छ्रद्धाप्रयत्नेन ब्रह्मणा विहितं तपः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಆ ಹರವೇದಿಯ ವಾಯವ್ಯ (ಉತ್ತರ-ಪಶ್ಚಿಮ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 3

पश्चिमे वालखिल्यैश्च जपस्नानपरायणैः । तत्राश्चर्यमभूद्यद्वै पूर्वं ब्राह्मण सत्तमाः । आश्रमे चतुरास्यस्य तद्वो वक्ष्यामि सांप्रतम्

ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಜಪ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಋಷಿಗಳ ನಡುವೆ, ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚತುರಾಸ್ಯ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಅವರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಈಗ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 4

तत्र दुश्चारिणी काचिद्रात्रौ ब्राह्मणवंशजा । देवदत्तं समासाद्य वल्लभं रमते सदा

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ದುಶ್ಚಾರಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೇವದತ್ತನೆಂಬ ತನ್ನ ವಲ್ಲಭನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸದಾ ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 5

अज्ञाता पतिना मात्रा तथान्यैरपि बांधवैः । कृष्णपक्षं समासाद्य विजने हृष्टमानसा

ಗಂಡನಿಗೂ ತಾಯಿಗೂ ಇತರ ಬಂಧುಗಳಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಅವಳು ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡು ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 6

कस्यचित्त्वथ कालस्य दृष्टा सा केनचि द्द्विजाः । तत्रस्था जारसंयुक्ता स्वभर्तुश्च निवेदिता

ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನು ಅವಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಜಾರನೊಂದಿಗೆ ಕಂಡನು; ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವಳ ಗಂಡನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 7

अथासौ कोपसंयुक्तस्तस्या भर्ता सुनिष्ठुरैः । वाक्यैस्तां गर्हयामास प्रहारैश्चाप्य ताडयत्

ಆಮೇಲೆ ಅವಳ ಗಂಡನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಗದರಿಸಿದನು; ಹೊಡೆತಗಳಿಂದಲೂ ತಾಡಿಸಿದನು.

Verse 8

अथ सा धार्ष्ट्यमासाद्य स्त्रीस्वभावं समाश्रिता । प्रोवाच बाष्पपूर्णाक्षी दीनांजलिपुटा स्थिता

ಅಂದು ಅವಳು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೀನವಾಗಿ ಅಂಜಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತು ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 9

किं मां दुर्जनवाक्येन त्वं ताडयसि निष्ठुरैः । प्रहारैर्दोषनिर्मुक्तां त्वत्पादप्रणतां विभो

ಹೇ ವಿಭೋ! ದುರ್ಜನರ ಮಾತಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಏಕೆ ನನ್ನನ್ನು ನಿಷ್ಠುರ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ತಾಡಿಸುತ್ತೀಯ? ನಾನು ದೋಷರಹಿತೆ, ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 10

अहं त्वां शपथं कृत्वा भक्षयित्वाऽथ वा विषम् । प्रविश्य हव्यवाहं वा करिष्ये प्रत्ययान्वितम्

ನಾನು ಶಪಥ ಮಾಡಿ ನಿನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಟುಮಾಡುವೆ—ಅಥವಾ ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ, ಅಥವಾ ಹವ್ಯವಾಹನಾದ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ; ಪ್ರಮಾಣಸಹಿತ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 11

अथ तां ब्राह्मणः प्राह यदि त्वं पापवर्जिता । पुरतो देवविप्राणां कुरु दिव्यग्रहं स्वयम्

ಅನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ನೀ ಪಾಪವರ್ಜಿತಳಾದರೆ, ದೇವರುಗಳೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಎದುರು ನೀನೇ ದಿವ್ಯಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡು।

Verse 12

सा तथेति प्रतिज्ञाय साहसेन समन्विता । दिव्यग्रहं ततश्चक्रे यथोक्तविधिना सती

ಆ ಸತೀ ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಸಾಹಸದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿ, ಹೇಳಿದ ವಿಧಿಯಂತೆ ನಂತರ ದಿವ್ಯಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದಳು।

Verse 13

शुद्धिं च प्राप्ता सर्वेषां बन्धूनां च द्विजन्मनाम् । पुरतश्च गुरूणां च देवानामपि पापकृत्

ಪಾಪಮಾಡಿದ್ದರೂ ಅವಳು ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳು, ದ್ವಿಜರು, ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವತೆಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧಿ (ನಿರ್ದೋಷಿತ್ವ) ಪಡೆದಳು.

Verse 14

एतस्मिन्नन्तरे तस्याः साधुवादो महानभूत् । धिक्छब्दश्च तथा पत्युः सर्वैर्दत्तः सुगर्हितः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪರವಾಗಿ ಮಹಾ ಸಾಧುವಾದ ಎದ್ದಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗರ್ಹಿತನಾದ ಪತಿಗೆ ‘ಧಿಕ್’ ಎಂಬ ಧಿಕ್ಕಾರವೂ ಕೇಳಿಬಂತು.

Verse 15

अहो पापसमाचारो दुष्टोऽयं ब्राह्मणाधमः । अपापां धर्मपत्नीं यो मिथ्यादोषेणयोजयेत्

ಅಹೋ, ಎಂಥ ಪಾಪಾಚಾರ! ಈ ದುಷ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಧಮನು ನಿರ್ದೋಷ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ಸುಳ್ಳು ದೋಷವನ್ನು ಹೊರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 16

एवं स निन्द्यमानस्तु सर्वलोकैर्द्विजोत्तमाः । कोपं चक्रे ततो वह्निं समुद्दिश्य सदुःखितः

ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಅವನು ತುಂಬ ದುಃಖದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡು ಅಗ್ನಿಯ ಕಡೆಗೆ ತನ್ನ ರೋಷವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದನು.

Verse 17

शापं दातुं मतिं चक्रे ततो वह्नेः सुदुःखितः । अब्रवीत्परुषं वाक्यं निन्दमानः पुनःपुनः

ನಂತರ ಅಗ್ನಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಅವನು ಶಾಪ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಮರುಮರು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾ ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.

Verse 18

मया स्वयं प्रदृष्टेयं जारेण सह संगता । त्वया वह्ने सुपापेयं न कस्माद्भस्मसात्कृता

ನಾನೇ ಸ್ವತಃ ಅವಳನ್ನು ಪರಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗತಿಯಾದುದಾಗಿ ಕಂಡೆನು. ಹೇ ಅಗ್ನಿದೇವ, ಈ ಮಹಾಪಾಪಿಣಿಯನ್ನು ನೀನು ಏಕೆ ಭಸ್ಮಮಾಡಲಿಲ್ಲ?

Verse 19

तस्मात्त्वां पापकर्माणमसत्यपक्षपातिनम् । असंदिग्धं शपिष्यामि रौद्रशापेन सांप्रतम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡುವ, ಅಸತ್ಯದ ಪಕ್ಷಪಾತಿಯಾಗಿರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಭಯಂಕರ ಶಾಪದಿಂದ ಶಪಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 20

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संक्रुद्धस्य द्विजन्मनः । सप्तार्चिर्भयसंत्रस्तः कृतांजलिरुवाच तम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಪ್ತಾರ್ಚಿ (ಅಗ್ನಿ) ಭಯದಿಂದ ನಡುಗಿ, ಕೈಮುಗಿದು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 21

अग्निरुवाच । नैष दोषो मम ब्रह्मन्यन्न दग्धा तव प्रिया । कृतागसाऽपि मे वाक्यं शृणुष्वात्र स्फुटेरितम्

ಅಗ್ನಿ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯೆ ದಗ್ಧವಾಗದಿರುವುದು ನನ್ನ ದೋಷವಲ್ಲ. ಅವಳು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವಳೇ; ಆದರೂ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು, ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 22

अनया परकांतेन कृतः सह समागमः । चिरं कालं द्विज श्रेष्ठ त्वया ज्ञाताद्य वासरे

ಈಕೆ ಪರಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಸಂಗಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ; ಆದರೆ ಅದು ನಿನಗೆ ಇಂದು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಿತು.

Verse 23

परं यस्माद्विशुद्धैषा मया दग्धा न सा द्विज । कारणं तच्च ते वच्मि शृणुष्वैकमनाः स्थितः

ಆದರೆ ಅವಳು ಈಗ ವಿಶುದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ದಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಕೇಳು.

Verse 24

यत्रानया कृतः संगः परकांतेन वै द्विज । तस्मिन्नायतने ब्रह्मा रुद्रशीर्षो व्यवस्थितः

ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಅವಳು ಪರಕಾಂತನೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ ಮಾಡಿದ ಆ ಪವಿತ್ರಾಯತನದಲ್ಲೇ, ರುದ್ರಶೀರ್ಷ (ರುದ್ರನ ಛಿನ್ನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಚಿಹ್ನೆ) ಧರಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವಯಂ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 25

तत्र कृत्वा रतं चित्रं परकांतसमं तदा । पश्यति स्म ततो रुद्रं ब्रह्ममस्तकसंस्थितम्

ಅಲ್ಲಿ ಪರಕಾಂತನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ವಿಚಿತ್ರ ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾದ ರುದ್ರನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದಳು.

Verse 26

ततः प्रक्षालयत्यंगं कुण्डे तत्राग्रतः स्थिते । कृतपापापि तेनैषा शुद्धिं याति शुचिस्मिता

ನಂತರ ಅವಳು ಮುಂದೆ ಇದ್ದ ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತೊಳೆಯಿತು. ಪಾಪ ಮಾಡಿದರೂ, ಆ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅವಳು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು—ಮೃದುಸ್ಮಿತೆಯವಳು.

Verse 27

अत्र पूर्वं विपाप्माऽभूद्ब्रह्मा लोकपितामहः । सतीवक्त्रं समालोक्य कामार्तोऽपि स पापकृत्

ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪಾಪಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಕಲుషಿತನಾದನು; ಸತಿಯ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಕಾಮಾರ್ತನಾಗಿ ಪಾಪಕರ್ಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 28

तस्मान्नास्त्यत्र मे दोषः स्वल्पोऽपि द्विजसत्तम । रुद्रशीर्षप्रभावोऽयं तस्य कुण्डोदकस्य च

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಮಾತ್ರ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ರುದ್ರಶೀರ್ಷದ ಪ್ರಭಾವವೂ, ಆ ಪುಣ್ಯಕುಂಡದ ಜಲಪ್ರಭಾವವೂ ಆಗಿದೆ.

Verse 29

तस्मादेनां समादाय संशुद्धां पापवर्जिताम् । गृहं गच्छ द्विजश्रेष्ठ सत्यमेतन्मयो दितम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವಳನ್ನು—ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಳಾಗಿ ಪಾಪವರ್ಜಿತಳಾಗಿ—ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು. ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವೇ.

Verse 30

ब्राह्मण उवाच । या मया सहसा दृष्टा स्वयमेव हुताशन । परकांतेन तां नाद्य शुद्धामपि गृहं नये

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ಹೇ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ), ನಾನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ನನ್ನ ಕಣ್ಣಾರೆ ಪರಕಾಂತನೊಂದಿಗೆ ಕಂಡ ಅವಳನ್ನು, ಶುದ್ಧಳಾದರೂ ಸಹ, ಇಂದು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 31

इत्युक्त्वा च द्विजश्रेष्ठस्तां त्यक्त्वापि शुचिव्रतः । जगाम स्वगृहं पश्चात्तथा जग्मुर्जना गृहान्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಶುಚಿವ್ರತಧಾರಿಯಾದರೂ—ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಂತರ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಜನರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 32

सापि तेन परित्यक्ता पतिना हृष्टमानसा । ज्ञात्वा तत्तीर्थमाहात्म्यं वैश्वानरमुखेरितम्

ಪತಿಯಿಂದ ಪರಿತ್ಯಕ್ತಳಾದರೂ ಅವಳು ಹರ್ಷಚಿತ್ತಳಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಳು; ಏಕೆಂದರೆ ವೈಶ್ವಾನರ (ಅಗ್ನಿ)ನ ಮುಖದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆ ತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಅವಳು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಳು.

Verse 33

तेनैव परकांतेन विशेषेण रतिक्रियाम् । तस्मिन्नायतने चक्रे कुण्डे तोयावगाहनम्

ಅದೇ ಪರಕಾಂತನೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ವಿಶೇಷ ವಿಧವಾಗಿ ಪುನಃ ರತಿ-ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ಆ ಪವಿತ್ರ ಆಯತನದಲ್ಲಿನ ಕುಂಡದ ಜಲದಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನ-ಸ್ನಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದಳು।

Verse 34

अथान्ये परलोकस्य भीत्याऽतीव व्यवस्थिताः । विमुखाः परदारेषु नार्यश्चापि पतिव्रताः

ನಂತರ ಇತರರು ಪರಲೋಕಭಯದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ನಿಯಮಸ್ಥರಾದರು; ಅವರು ಪರದಾರೆಯರಲ್ಲಿ ವಿಮುಖರಾದರು, ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಪತಿವ್ರತೆಯರಾಗಿ ಪತಿನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 35

दूरतोऽपि समभ्येत्य ते सर्वे तत्र मंदिरे । रुद्रशीर्षाभिधानं च प्रचक्रुः सुरतोत्सवम्

ದೂರದಿಂದಲೂ ಬಂದು ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು; ಮತ್ತು ‘ರುದ್ರಶೀರ್ಷ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸುರತೋತ್ಸವವನ್ನು ವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದರು।

Verse 36

निमज्जंति ततः कुण्डे तस्मिन्पातकनाशने । भवंति पापनिर्मुक्ता रुद्रशीर्षावलोकनात्

ನಂತರ ಅವರು ಪಾತಕನಾಶಕವಾದ ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ; ‘ರುದ್ರಶೀರ್ಷ’ ದರ್ಶನದಿಂದ ಅವರು ಪಾಪಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 37

एतस्मिन्नंतरे नष्टो धर्मः पत्नीसमुद्भवः । पुरुषाणां ततः स्त्रीणां निजकांतासमुद्भवः

ಈ ನಡುವೆ ಪತ್ನೀನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಧರ್ಮ ನಾಶವಾಯಿತು; ಹಾಗೆಯೇ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿಜಕಾಂತೆಯ ಮೇಲಿನ ಏಕನಿಷ್ಠ ಧರ್ಮವೂ ಲೋಪವಾಯಿತು।

Verse 38

यो यां पश्यति रूपाढ्यां नारीमपि कुलोद्भवाम् । स तत्रानीय संहृष्टो भजते द्विजसत्तमाः

ಯಾವ ಪುರುಷನು ರೂಪವತಿಯಾದ—ಕುಲಜನ್ಮಳಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನೂ—ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಅವಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು ಸುರತಸಂಗಮವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ।

Verse 39

तथा नारी सुरूपाढ्यं यं पश्यति नरं क्वचित् । सापि तत्र समानीय कुरुते सुरतोत्सवम्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಸುಂದರನಾದ ಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳೂ ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು ಸುರತೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 40

लिप्यते न च पापेन कथंचित्तकृतेन च । नरो वा यदि वा नारी तत्तीर्थस्य प्रभावतः

ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪುರುಷನಾಗಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ—ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದೋಷವಾದರೂ—ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 41

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र राजा विदूरथः । आनर्त्तविषये जज्ञे वार्धक्यं च क्रमाद्ययौ

ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಆನರ್ತ್ತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದೂರಥನೆಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು; ಅವನು ಕ್ರಮೇಣ ವಾರ್ಧಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 42

तस्य भार्याऽभवत्तन्वी तरुणी वररूपधृक् । पश्चिमे वयसि प्राप्ते प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸೊಗಸಾದ ದೇಹವಳಾಗಿ, ಯೌವನವತಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠರೂಪಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ ಇದ್ದಳು; ಅವನು ಉತ್ತರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾದಳು।

Verse 43

न तस्याः स जराग्रस्तश्चित्ते वसति पार्थिवः । तस्मिंस्तीर्थे समागत्य वांछितं रमते नरः

ಜರೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಆ ರಾಜನು ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಯ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

पार्थिवोऽपि परिज्ञाय तस्यास्तच्च विचेष्टितम् । कोपाविष्टस्ततो गत्वा तस्मिन्क्षेत्रे सुशोभने

ಅವಳ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರಾಜನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು. ಆಗ ಕೋಪಾವೇಶಗೊಂಡು ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಸುಂದರ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಲುಪಿದನು.

Verse 45

तत्कुण्डं पूरयामास ततः पांशूत्करैर्द्रुतम् । बभंज तं च प्रासादं ततः प्रोवाच दारुणम्

ಅವನು ಧೂಳಿನ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಆ ಕುಂಡವನ್ನು ಬೇಗನೆ ತುಂಬಿಸಿದನು. ಆ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನೂ ಒಡೆದು ಹಾಕಿ, ನಂತರ ಕಠೋರವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 46

यश्चैतत्पूरितं कुण्डं पांशुना निखनिष्यति । प्रासादं च पुनश्चैनं करिष्यति पुनर्नवम्

ಯಾರು ಈ ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಡವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂತುಬಿಡುವನೋ, ಯಾರು ಈ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಹೊಸದಾಗಿಸುವನೋ—

Verse 47

परदारकृतं पापं तस्य संपत्स्यतेऽखिलम् । यदत्र प्रकरिष्यंति मानवाः काममोहिताः

ಪರಸ್ತ್ರೀಸಂಬಂಧದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪವೂ ಅವನಿಗೇ ಸೇರುತ್ತದೆ—ಇಲ್ಲಿ ಕಾಮಮೋಹಿತರಾದ ಮಾನವರು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ.

Verse 48

सूत उवाच । एवं स पार्थिवः प्रोच्य तामादाय ततः प्रियाम् । जगाम स्वगृहं पश्चात्प्रहृष्टेनांतरात्मना

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಆ ಪಾರ್ಥಿವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಗೊಂಡು ನಂತರ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 49

अथ तां विरतां ज्ञात्वा सोऽन्यचित्तां प्रियां नृपः । यत्नेन रक्षयामास विश्वासं नैव गच्छति

ಅವಳು ವಿರಕ್ತಳಾಗಿ, ಪ್ರಿಯೆಯ ಚಿತ್ತ ಬೇರೆಡೆ ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ರಾಜನು ಬಹು ಯತ್ನದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿದನು; ಆದರೂ ವಿಶ್ವಾಸ ಮರಳಲಿಲ್ಲ.

Verse 50

अन्यस्मिन्दिवसे शस्त्रं सूक्ष्मं वेण्यां निधाय सा । जगाम शयनं तस्य वधार्थं वरवर्णिनी

ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ ಆ ಸುಂದರ ವರ್ಣದ ಸ್ತ್ರೀ ತನ್ನ ಜಡೆಯೊಳಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅವನ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನ ಶಯನಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 51

ततस्तेन समं हास्यं कृत्वा क्षत्रियभावजम् । सुरतं रुचिरैर्भावैर्हावैर्भूरिभिरेव च

ನಂತರ ಕ್ಷತ್ರಿಯಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ, ಮನೋಹರ ಭಾವಗಳೂ ಅನೇಕ ಹಾವಭಾವಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ ಸುರತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಳು.

Verse 52

ततो निद्रावशं प्राप्तं तं नृपं सा नृपप्रिया । स्ववेण्याः शस्त्रमादाय निजघान सुनिर्दया

ನಂತರ ರಾಜನು ನಿದ್ರಾವಶನಾದಾಗ, ನೃಪಪ್ರಿಯೆ ತನ್ನ ಜಡೆಯಿಂದ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದು, ಪರಮ ನಿರ್ದಯಳಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೊಂದಳು.

Verse 53

एवं तस्य फलं जातं सद्यस्तीर्थस्य भंगजम् । आनर्ताधिपते रौद्रं सर्वलोकविगर्हितम्

ಹೀಗೆ ತೀರ್ಥಭಂಗದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಫಲವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ಆನರ್ತಾಧಿಪತಿಗೆ ರೌದ್ರಸ್ವರೂಪವಾಗಿ, ಸರ್ವಲೋಕದಿಂದ ನಿಂದಿತವಾಯಿತು।

Verse 54

अद्यापि तत्र देवेशो रुद्रशीर्षः स तिष्ठति । लिंगभेदभयात्तेन न स भग्नो द्विजोत्तमाः

ಇಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ದೇವೇಶ ‘ರುದ್ರಶೀರ್ಷ’ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಲಿಂಗಭೇದ (ಹಾನಿ) ಭಯದಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 55

यस्तस्य पुरतः स्थित्वा जपेद्रुद्रशिरः शुचिः । माघशुक्लचतुर्दश्यां पूजयित्वा स्रगादिभिः

ಯಾರು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ಅದರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ‘ರುದ್ರಶಿರಃ’ ಜಪಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಮತ್ತು ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಹಾರಾದಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾನೋ—

Verse 56

वांछितं लभते चाशु तस्येशस्य प्रभावतः । अष्टोत्तरशतं यावद्यो जपेत्पुरतः स्थितः

ಆ ಈಶ್ವರನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಬೇಡಿದುದನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ತನಕ ಜಪಿಸಿದರೆ.

Verse 57

रुद्रशीर्षं न संदेहः स याति परमां गतिम् । एकवारं नरो यो वा तत्पुरः पठति द्विजः

‘ರುದ್ರಶೀರ್ಷ’ ಜಪದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ—ಅವನು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಯಾವ ನರನಾದರೂ ಅಥವಾ ದ್ವಿಜನಾದರೂ ಅದರ ಮುಂದೆ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಪಠಿಸಿದರೂ—

Verse 58

नित्यं दिनकृतात्पापान्मुच्यते द्विजसत्तमाः । एतद्वः सर्वमाख्यातं रुद्रशीर्षसमुद्भवम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಅವನು ಪ್ರತಿದಿನ ದಿನಕೃತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿ ರುದ್ರಶೀರ್ಷದ ಉದ್ಭವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು.

Verse 59

माहात्म्यं सर्वपापानां सद्यो नाशनकारकम् । मंगलं परमं ह्येतदायुष्यं कीर्तिवर्धनम् । रुद्रशीर्षस्य माहात्म्यं तस्माच्छ्रोतव्यमादरात्

ಈ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಮ ಮಂಗಳಕರ, ಆಯುಷ್ಯವರ್ಧಕ ಹಾಗೂ ಕೀರ್ತಿವರ್ಧಕ. ಆದ್ದರಿಂದ ರುದ್ರಶೀರ್ಷ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆದರಿಸಿ ಕೇಳಬೇಕು.