Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

तस्य रेतः प्रचस्कन्द ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् । पतितं च धरापृष्ठे तुषारचयसंनिभम्

tasya retaḥ pracaskanda tatastadvīkṣaṇāddrutam | patitaṃ ca dharāpṛṣṭhe tuṣāracayasaṃnibham

ಆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅವನ ರೇತಸ್ಸು ಸಹಸಾ ಸ್ಖಲಿಸಿ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಹಿಮದ ರಾಶಿಯಂತೆ ಕಾಣಿಸಿತು.

तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
रेतःsemen
रेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
प्रचस्कन्दspurted forth / fell down
प्रचस्कन्द:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्कन्द् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम
ततःthen
ततः:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—अवधारण/अनन्तरार्थक (then/from there)
तद्of that (his)
तद्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (समास/सन्धि-पूर्वपद-सम्बन्धः)
वीक्षणात्from (the) seeing
वीक्षणात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootवीक्षण (प्रातिपदिक; √ईक्ष्/ईक्ष् धातोः भाव-नाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
द्रुतम्quickly
द्रुतम्:
Kriya-visheshana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्रुत (कृदन्त/प्रातिपदिक; √द्रु/द्रव्)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
पतितम्fallen
पतितम्:
Karta (Predicate adjective of subject/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; रेतः इति पदस्य विशेषणम्
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
धरापृष्ठेon the surface of the earth
धरापृष्ठे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootधरापृष्ठ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (धरा + पृष्ठ); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
तुषारचयसंनिभम्resembling a heap of snow
तुषारचयसंनिभम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुषार + चय + संनिभ (प्रातिपदिक-समूह)
Formतत्पुरुष-समासः (तुषारस्य चयः इव संनिभः); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पतितम्/रेतः इत्यस्य विशेषणम्

Narrator (Purāṇic narrator; specific speaker not stated in snippet)

Type: kshetra

Scene: A stark, moonlit ground where a pale, frost-like heap has fallen; the atmosphere is tense, as if nature itself witnesses a secret cosmic lapse.

D
Dharā (earth)

FAQs

Desire unchecked leads to loss of self-mastery; dharma upholds brahmacarya/indriya-nigraha (discipline of senses) as a safeguard.

No specific tīrtha is named in this verse; it is part of a larger Tīrthamāhātmya narrative sequence.

None; it depicts a consequence arising during the ritual episode rather than an injunction.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App