Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2
। सूत उवाच । ततो निःक्षत्रिये लोके क्षत्त्रिण्यो वंशकारणात् । क्षेत्रजान्ब्राह्मणेभ्यश्च सुषुवुस्तनया न्वरान् । ते वृद्धिं च समासाद्य क्षेत्रजाः क्षत्रियोपमाः । जगृहुर्मेदिनीं वीर्यात्संनिरस्य द्विजोत्तमान्
| sūta uvāca | tato niḥkṣatriye loke kṣattriṇyo vaṃśakāraṇāt | kṣetrajānbrāhmaṇebhyaśca suṣuvustanayā nvarān | te vṛddhiṃ ca samāsādya kṣetrajāḥ kṣatriyopamāḥ | jagṛhurmedinīṃ vīryātsaṃnirasya dvijottamān
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಲೋಕವು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಲ್ಲದಾಗ, ವಂಶರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ‘ಕ್ಷೇತ್ರಜ’ ಸಂತಾನವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತರು. ಅವರು ಬೆಳೆದು, ಕ್ಷೇತ್ರಜರಾಗಿದ್ದರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಪಮ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
Sūta
Scene: A world bereft of kṣatriyas: kṣatriya women seek progeny through brāhmaṇas; later, grown sons seize the earth and expel brāhmaṇas—two-phase montage of conception and later usurpation.
FAQs
When dharma-order collapses, even legitimizing customs can be distorted into power-struggles; social stability requires restraint and respect for the righteous.
No specific tīrtha is named in this verse; it supplies historical background that often precedes a tīrtha’s origin-story or merit-explanation.
None; it discusses lineage (kṣetraja) and political displacement rather than a rite.