
ಸೂತನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಂದಾಗ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರಜ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿ, ಅವರೇ ಹೊಸ ರಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬಲವರ್ಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅಂಚಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪೀಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭಾರ್ಗವ ರಾಮ (ಪರಶುರಾಮ)ನ ಶರಣು ಹೋಗಿ, ಅಶ್ವಮೇಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದತ್ತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಾಗೂ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಹಾರ ಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೋಧಿತ ರಾಮ ಶಬರ, ಪುಲಿಂದ, ಮೇದ ಮೊದಲಾದ ಸಹಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಪಾರ ರಕ್ತವನ್ನು ಒಂದು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ಪಿತೃತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮರಳಿ ನೀಡಿ ಸಮುದ್ರದತ್ತ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಭೂಮಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ (ಏಳು-ಏಳು ಎಂದು ಮೂರು ಸುತ್ತು) ಕ್ಷತ್ರಿಯಶೂನ್ಯವಾದುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ತರ್ಪಣದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ತರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಅಶರೀರ ಪಿತೃವಾಣಿ ನಿಂದಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ವರ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಾಮನು—ಈ ತೀರ್ಥ ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ, ರಕ್ತದೋಷರಹಿತವಾಗಲಿ, ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಲಿ—ಎಂದು ವರ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪಿತೃಗಳು—ಈ ತರ್ಪಣಕುಂಡ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ‘ರಾಮಹ್ರದ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಪಿತೃತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದರೆ ಅಶ್ವಮೇಧಸಮಾನ ಫಲ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾದ್ರಪದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಹತರಿಗಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರೇತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವರೂ ನರಕಸ್ಥರೂ ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಪದಂಶ, ಅಗ್ನಿ, ವಿಷ, ಬಂಧನ ಮೊದಲಾದ ಅಕಾಲಮೃತರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವೂ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯದ ಪಠಣ-ಶ್ರವಣ ಫಲ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧ, ಪಿತೃಮೇಧ, ಸೌತ್ರಾಮಣಿ ಫಲಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಫಲಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Verse 2
। सूत उवाच । ततो निःक्षत्रिये लोके क्षत्त्रिण्यो वंशकारणात् । क्षेत्रजान्ब्राह्मणेभ्यश्च सुषुवुस्तनया न्वरान् । ते वृद्धिं च समासाद्य क्षेत्रजाः क्षत्रियोपमाः । जगृहुर्मेदिनीं वीर्यात्संनिरस्य द्विजोत्तमान्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಲೋಕವು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಲ್ಲದಾಗ, ವಂಶರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ‘ಕ್ಷೇತ್ರಜ’ ಸಂತಾನವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತರು. ಅವರು ಬೆಳೆದು, ಕ್ಷೇತ್ರಜರಾಗಿದ್ದರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯೋಪಮ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ ವೀರ್ಯದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
Verse 3
ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे परिभूतिपदं गताः । प्रोचुर्भार्गवमभ्येत्य दुःखेन महतान्विताः
ಆಮೇಲೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಲ್ಲರೂ ಅವಮಾನಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ, ಭಾರ್ಗವ (ರಾಮ)ನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೇಳಿದರು.
Verse 5
रामराम महाबाहो या त्वया वसुधा च नः । वाजिमेधे मखे दत्ता क्षत्रियैः सा हता बलात् । तस्मान्नो देहि तां भूयो हत्वा तान्क्षत्रियाधमान् । कुरु श्रेयोऽभिवृद्धिं तां यद्यस्ति तव पौरुषम्
ಓ ರಾಮ, ಮಹಾಬಾಹೋ! ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಮಗೆ ದತ್ತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಅಧಮ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಮತ್ತೆ ದಯಪಾಲಿಸು. ನಿನ್ನ ಪೌರುಷ ಸತ್ಯವಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅದರ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸು.
Verse 6
ततो रामः क्रुधाविष्टो भूयस्तैः शवरैः सह । पुलिन्दैर्मेदकैश्चैव क्षत्रियांताय निर्ययौ
ಆಮೇಲೆ ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾದ ರಾಮನು ಆ ಶಬರರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೊರಟನು; ಪುಲಿಂದರು ಮತ್ತು ಮೇದಕರನ್ನೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಪಡೆದು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು.
Verse 7
तत्रैव क्षत्रियान्हत्वा रक्तमादाय तद्बहु । तां गर्तां पूरयामास चकार पितृतर्पणम्
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಅವರ ಬಹು ರಕ್ತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತುಂಬಿದನು ಮತ್ತು ಪಿತೃತರ್ಪಣವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.
Verse 8
प्रददौ ब्राह्मणेभ्यश्च वाजिमेधे धरां पुनः । तैश्च निर्वासितस्तत्र जगामोदधिसंनिधौ
ಅಶ್ವಮೇಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಅವರಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಸಿತನಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.
Verse 9
एवं तेन कृता पृथ्वी सर्वक्षत्त्रविवर्जिता । त्रिःसप्तवारं विप्रेंद्रा द्विजेभ्यश्च निवेदिता
ಈ ರೀತಿ ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಂದ ವಿಯುಕ್ತವಾಗಿಸಿದನು; ಓ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅದನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಬಾರಿ ಪುನಃಪುನಃ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.
Verse 10
तर्पिताः पितरश्चैव रुधिरेण महात्मना । प्रतिज्ञा पालिता तस्माद्विकोपश्च बभूव सः
ಮಹಾತ್ಮನು ತನ್ನ ರುಧಿರದಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತರ್ಪಿಸಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು; ಹೀಗಾಗಿ ಅವನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ನೆರವೇರಿತು, ನಂತರ ಅವನ ಘೋರ ಕೋಪ ಶಮನವಾಯಿತು।
Verse 11
एकविंशतिमे प्राप्ते ततश्च पितृतर्पणे । अशरीराऽभवद्वाणी खस्था पितृसमुद्भवा
ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ, ಅವನು ಪಿತೃತರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಪಿತೃಸಮುದ್ಭವವಾದ ಒಂದು ಅಶರೀರ ವಾಣಿ ಉದಯವಾಯಿತು।
Verse 12
रामराम महाभाग त्यजैतत्कर्म गर्हितम् । वयं ते तुष्टिमापन्नाः स्ववाक्यपरिपाल नात्
“ರಾಮ ರಾಮ, ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಈ ಗರ್ಹಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು. ನೀನು ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆ।”
Verse 13
यत्त्वया विहितं कर्म नैतदन्यः करिष्यति । न कृतं केनचित्पूर्वं पितृवैरसमुद्भवम्
“ನೀನು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪಿತೃಗಳ ಮೇಲಿನ ವೈರವಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಇಂತಹ ಕರ್ಮವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ।”
Verse 14
तस्मात्तुष्टा वयं वत्स दास्यामश्चित्त वांछितम् । प्रार्थयस्व द्रुतं तस्माद्दुर्लभं त्रिदशैरपि
“ಆದ್ದರಿಂದ, ವತ್ಸಾ! ನಾವು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದೇವೆ; ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನೀಡುವೆವು. ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೇಡು—ಅದು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ।”
Verse 15
राम उवाच । पितरो यदि तुष्टा मे यच्छंति यदि वांछितम् । तस्मात्तीर्थमिदं पुण्यं मन्नाम्ना लोकविश्रुतम् । रक्तदोषविनिर्मुक्तं सेवितं वरतापसैः
ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದರೆ, ಈ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥವು ನನ್ನ ನಾಮದಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ; ಇದು ರಕ್ತದೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾಗಲಿ।
Verse 16
पितर ऊचुः । पितृतर्पणजा गर्ता त्वया येयं विनिर्मिता । रामह्रद इति ख्यातिं प्रयास्यति जगत्त्रये
ಪಿತೃಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಪಿತೃತರ್ಪಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಈ ಗರ್ತೆಯನ್ನು ನೀನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೀ; ಇದು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ‘ರಾಮಹ್ರದ’ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು।
Verse 17
यत्र भक्तियुता लोकास्तर्पयिष्यंति वै पितॄन् । तेऽश्वमेधफलं प्राप्य प्रयास्यंति परां गतिम्
ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಜನರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವರು; ಅವರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಸೇರುವರು।
Verse 18
कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे नरः । करिष्यति च यः श्राद्धं भक्त्या शस्त्रहतस्य च
ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವರೋ—ಶಸ್ತ್ರಹತನಿಗಾಗಿಯೂ—
Verse 19
अपि प्रेतत्वमापन्नं नरके वा समाश्रितम् । उद्धरिष्यति स प्रेतमपि पापसमन्वितम्
ಆ ಮೃತನು ಪ್ರೇತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ನರಕದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಪಾಪಭಾರಿತ ಪ್ರೇತವನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸುವನು।
Verse 20
सूत उवाच । एवमुक्त्वा तु रामं ते विरेमुस्तदनंतरम् । रामोऽपि च तपस्तेपे तत्रैव क्रोधवर्जितः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಅವರು ವಿರಮಿಸಿ ನಂತರ ಹೊರಟರು. ರಾಮನೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕ್ರೋಧವರ್ಜಿತನಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
Verse 21
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र शस्त्रहतस्य च । तस्मिन्दिने प्रकर्तव्यं श्राद्धं श्रद्धासमन्वितैः
ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಹತನಾದವನಿಗಾಗಿಯೂ, ಆ ದಿನವೇ ಶ್ರದ್ಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 22
उपसर्ग मृतानां च सर्पाग्निविषबन्धनैः । तत्र मुक्तिप्रदं श्राद्धं दिने तस्मिन्नुदाहृतम्
ಮತ್ತೂ ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದ—ಹಾವು, ಬೆಂಕಿ, ವಿಷ ಅಥವಾ ಬಂಧನದಿಂದ—ಸತ್ತವರಿಗಾಗಿಯೂ, ಆ ದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧವು ಮುಕ್ತಿಪ್ರದವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 23
यः पितॄंस्तर्पयेत्तत्र प्रेतपक्षे जलैरपि । स तेषामनृणो भूत्वा पितृलोके महीयते
ಪ್ರೇತ/ಪಿತೃಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೀರಿನಿಂದಲೂ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವನು, ಅವರ ಋಣದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಪಿತೃಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 24
एतद्वः सर्वमाख्यातं रामह्रदसमुद्भवम् । माहात्म्यं ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वपातकनाशनम्
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ರಾಮಹ್ರದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿಮಗೆ ನಾನು ತಿಳಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇದು ಸರ್ವಪಾತಕನಾಶಕವಾಗಿದೆ.
Verse 25
श्राद्धकाले नरो भक्त्या यश्चैतत्पठति स्वयम् । स गयाश्राद्धजं कृत्स्नं फलमाप्नोत्यसंशयम्
ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 26
पर्वकाले ऽथवा प्राप्ते पठेद्ब्राह्मणसंनिधौ । पितृमेधस्य यज्ञस्य स फलं लभते ऽखिलम्
ಪರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶುಭಸಮಯ ಬಂದಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಿತೃಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।
Verse 27
शृणुयाद्वापि यो भक्त्या कीर्त्यमानमिदं नरः । सौत्रामणौ कृते कृत्स्नं फलमाप्नोत्यसंशयम्
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೇವಲ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸೌತ್ರಾಮಣೀ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।