Adhyaya 61

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । शर्मिष्ठातीर्थमित्युक्तं त्वया यच्च महामते । कथं जातं महाभाग किंप्रभावं तु तद्वद

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ನೀವು ‘ಶರ್ಮಿಷ್ಠಾತೀರ್ಥ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದುದು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಅದರ ಪ್ರಭಾವವೇನು? ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ.

Verse 2

सूत उवाच । आसीद्राजा वृकोनाम सोमवंश समुद्भवः । ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च सर्वलोकहिते रतः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಸೋಮವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವೃಕನಾಮಕ ರಾಜನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಭಕ್ತ, ಶರಣಾಗತರ ಆಶ್ರಯ, ಮತ್ತು ಸರ್ವಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 3

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सर्वलक्षणसंपन्ना पतिव्रतपरायणा

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಳು; ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಸರ್ವಶುಭಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 4

अथ तस्यां समुत्पन्ना प्राप्ते वयसि पश्चिमे । कन्यका दिवसे प्राप्ते सर्वशास्त्रविगर्हिते

ನಂತರ ಅವಳು ಜೀವನದ ಪಶ್ಚಿಮ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ಕನ್ಯೆ ಜನ್ಮವಾಯಿತು—ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಿಂದಿತವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದಿನದಲ್ಲಿ.

Verse 5

तत आनीय विप्रान्स ज्योतिर्ज्ञानविचक्षणान् । पप्रच्छ कीदृशी कन्या ममेयं संभविष्यति

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಜ್ಯೋತಿಷಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಕೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಈ ಕನ್ಯೆ ಯಾವ ರೀತಿಯವಳಾಗುವಳು?”

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । या कन्या प्राप्नुयाज्जन्म चित्रासंस्थे दिवाकरे । चंद्रे वापि चतुर्दश्यां सा भवेद्विषकन्यका

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—“ಸೂರ್ಯನು ಚಿತ್ರಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವಾಗ, ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನು ಚತುರ್ದಶೀ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗ ಜನಿಸಿದ ಕನ್ಯೆ ‘ವಿಷಕನ್ಯೆ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.”

Verse 7

यस्तस्याः प्रतिगृह्णाति पाणिं पार्थिवसत्तम । षण्मासाभ्यंतरे मृत्युं स प्राप्नोति नरो ध्रुवम्

ಹೇ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯಾರು ಅವಳ ಕೈಯನ್ನು ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.

Verse 8

यस्मिन्सा जायते हर्म्ये षण्मासाभ्यंतरे च तत् । करोति विभवैर्हीनं धनदस्याप्यसंशयम्

ಅವಳು ಯಾವ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಆ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಅವಳು ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ವೈಭವವಿಹೀನವಾಗಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಅದು ಕುಬೇರನದ್ದಾದರೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 9

सेयं तव सुता राजन्यथोक्ता विष कन्यका । पैतृकं श्वाशुरीयं च हनिष्यति गृहद्वयम्

ಹೇ ರಾಜನೇ! ನಿನ್ನ ಈ ಪುತ್ರಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ವಿಷಕನ್ಯೆ; ಅವಳು ಪಿತೃಗೃಹ ಮತ್ತು ಶ್ವಶುರಗೃಹ—ಎರಡೂ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಳು.

Verse 10

तस्मादिमां परित्यज्य सुखी भव नराधिप । श्रद्दधासि वचोऽस्माकं हित मुक्तं यदि प्रभो

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ನರಾಧಿಪನೇ! ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸುಖಿಯಾಗಿರು; ಹೇ ಪ್ರಭು, ನಿನ್ನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಿದ ನಮ್ಮ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಟ್ಟರೆ.

Verse 11

राजोवाच । त्यक्ष्यामि यदि नामैतां धारयिष्यामि वा गृहे । अन्यदेहोद्भवं कर्म फलिष्यति तथापि मे

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೂ, ಆದರೂ ಬೇರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿ (ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ) ಹುಟ್ಟಿದ ನನ್ನ ಕರ್ಮ ನನಗೆ ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 12

शुभं वा यदि वा पापं न तु शक्यं प्ररक्षितुम् । तस्मात्कर्म पुरस्कृत्य नैव त्यक्ष्यामि कन्यकाम्

ಶುಭವೋ ಪಾಪವೋ—ಅದನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ನಾನು ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 13

येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः । तेनतेनैव भूयः स प्राप्नोति सकलं फलम्

ಯಾವ ಯಾವ ದೇಹದಿಂದ ಯಾರು ಯಾವ ಯಾವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದೇ ಅದೇ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಆ ಕರ್ಮದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

यस्यां यस्यामवस्थायां क्रियतेऽत्र शुभाशुभम् । तस्यां तस्यां ध्रुवं तस्य फलं तद्भुज्यते नरैः

ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಜನರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

न नश्यति पुराकर्म कृतं सर्वेंद्रियैरिह । अकृतं जायते नैव तस्मान्नास्ति भयं मम

ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಅಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾಡದದ್ದು ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಭಯವಿಲ್ಲ.

Verse 16

आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः

ಆಯುಷ್ಯ, ಕರ್ಮ, ಧನ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮರಣ—ಈ ಐದುಗಳೂ ದೇಹಿಯು ಗರ್ಭಸ್ಥನಾಗಿರುವಾಗಲೇ ನಿಜವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

Verse 17

यथा वृक्षेषु वल्लीषु कुसुमानि फलानि च । स्वकालं नातिवर्तंते तद्वत्कर्म पुराकृतम्

ಮರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೂವು-ಹಣ್ಣುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತವೆ, ಕಾಲವನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಪೂರ್ವಕೃತ ಕರ್ಮವೂ ತನ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 18

येनैव यद्यथा पूर्वं कृतं कर्म शुभाशुभम् । स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

ಯಾರು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದನೋ, ಅವನೇ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ—ತನ್ನಿಗೇ ನಿತ್ಯ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ।

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । तथैवं कोटिमध्यस्थं कर्तारं कर्म विन्दति

ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಕರು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಕರ್ಮವೂ ಕೋಟಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಕರ್ತನನ್ನೇ ಹುಡುಕಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ।

Verse 20

अन्यदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषो भुवि । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

ಇನ್ನೊಂದು ದೇಹದಲ್ಲಿ (ಇನ್ನೊಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ) ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬಲದಿಂದಲೂ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲ।

Verse 21

अन्यथा शास्त्रगर्भिण्या धिया धीरो महीयते । स्वामिवत्प्राक्कृतं कर्म विदधाति तदन्यथा

ಆದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗರ್ಭಿತವಾದ ಧಿಯಿಂದ ಧೀರನು ಮಹಿಮೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಸ್ವಾಮಿಯಂತೆ ಪೂರ್ವಕೃತ ಕರ್ಮದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ದಾರಿಗೆ ತಿರುಗಿಸಬಲ್ಲನು।

Verse 22

स्वकृतान्युपतिष्ठंति सुखदुःखानि देहिनाम् । हेतुभूतो हि यस्तेषां सोऽहंकारेण बध्यते

ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಸುಖದುಃಖಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಕೃತಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ‘ನಾನೇ ಕರ್ತ’ ಎಂಬ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕಾರಣವೆಂದು ಭಾವಿಸುವವನು ಅಹಂಕಾರಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

सुशीघ्रमभिधावन्तं निजं कर्मानुधावति । शेते सह शयानेन तिष्ठन्तमनुतिष्ठति

ಮನುಷ್ಯನು ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಓಡಿದರೂ ಅವನ ಸ್ವಕರ್ಮ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನು ಮಲಗಿದರೆ ಅದು ಸಹ ಜೊತೆಗೆ ಮಲಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ನಿಂತರೆ ಅದು ಸಹ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ.

Verse 25

येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा । नरः स बद्धो रज्ज्वेव बलात्तत्रैव नीयते

ಯಾವ ಕರ್ಮದಿಂದ ಎಲ್ಲಿ ಸುಖವೋ ದುಃಖವೋ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೋ, ಆ ನರನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಕಟ್ಟಿದವನಂತೆ ಬಂಧಿತನಾಗಿ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

प्रमाणं कर्मभूतानां सुखदुःखोपपादने । सावधानतया यच्च जाग्रतां स्वपतामपि

ಸುಖದುಃಖಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಮವೇ ಪ್ರಮಾಣವೂ ನಿರ್ಣಾಯಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಅದು ತಪ್ಪದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ—ಮಾನವನು ಜಾಗೃತನಾಗಿದ್ದರೂ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ—ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.

Verse 27

तैलक्षये यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति । कर्मक्षये तथा जंतुर्निर्वाणमधिगच्छति

ಎಣ್ಣೆ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ದೀಪವು ನಂದುತ್ತಾ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ, ಕರ್ಮಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಜೀವಿಯೂ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

न मन्त्रा न तपो दानं न तीर्थं न च संयमः । समर्था रक्षितुं जंतुं पीडितं पूर्वकर्मभिः

ಮಂತ್ರಗಳೂ ಅಲ್ಲ, ತಪಸ್ಸೂ ಅಲ್ಲ, ದಾನವೂ ಅಲ್ಲ, ತೀರ್ಥಸೇವೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಸಂಯಮವೂ ಅಲ್ಲ—ಪೂರ್ವಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಜೀವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಲ್ಲ।

Verse 29

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । तथा कर्म च कर्ता च नात्र कार्या विचारणा

ನೆರಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲು ಸದಾ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ; ಇದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರ ಬೇಡ।

Verse 30

अन्नपानानि जीर्यंति यत्र भक्ष्यं च भक्षितम् । तस्मिन्नेवोदरे गर्भः कथं नाम न जीर्यति

ಯಾವ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪಾನಗಳು ಹಾಗೂ ತಿಂದ ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತವೋ, ಅದೇ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಹೇಗೆ ಜೀರ್ಣವಾಗದೆ ಇರುತ್ತದೆ?

Verse 31

तस्मात्कर्मकृतं सर्वं देहिनामत्र जायते । शुभं वा यदि वा पापमिति मे निश्चयः सदा

ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಉಂಟಾಗುವುದೆಲ್ಲ ಕರ್ಮಕೃತವೇ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಪಾಪವಾಗಲಿ; ಇದು ನನ್ನ ಸದಾ ನಿಶ್ಚಯ।

Verse 32

अरक्षितं तिष्ठति दैवरक्षितं सुरक्षितं दैवहतं विनश्यति । जीवत्यनाथोऽपि वने विसर्जितः कृतप्रयत्नोऽपि गृहे न जीवति

ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದದ್ದೂ ದೈವರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ; ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾದದ್ದೂ ದೈವಹತವಾದರೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ। ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟ ಅನಾಥನೂ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ; ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವನೂ ಬದುಕದೆ ಹೋಗಬಹುದು।

Verse 61

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विषकन्यकोत्पत्तिवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ “ವಿಷಕನ್ಯೋತ್ಪತ್ತಿ ವರ್ಣನ” ಎಂಬ ಏಕಷಷ್ಟಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।