Adhyaya 49
ಸೂತನು ನಾಗರ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸರೋವರತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಕಲೆಶೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ—ಇದು ‘ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕ’; ಇದರ ದರ್ಶನದಿಂದ ಪಾಪವಿಮೋಚನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಹಿಮೆಗೆ ಕಾರಣಕಥೆಯಾಗಿ ಯದುವಂಶದ ಕಲಶನೆಂಬ ರಾಜನ ವೃತ್ತಾಂತ ಬರುತ್ತದೆ. ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ದಾನಶೀಲ, ಪ್ರಜಾಹಿತಪರನಾದ ಕಲಶನು, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ಮಹರ್ಷಿ ದುರ್ವಾಸರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪಾದ್ಯ-ಅರ್ಘ್ಯಾದಿ ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಋಷಿಗೆ ಬೇಕಾದುದೇನು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ದುರ್ವಾಸರು ಪಾರಣಾರ್ಥ ಭೋಜನವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನು ವೈಭವಯುತ ಭೋಜನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಭೋಜನಾನಂತರ ದುರ್ವಾಸರಿಗೆ ಮಾಂಸದ ರುಚಿ/ಗಂಧ ತಿಳಿದು, ವ್ರತನಿಯಮಭಂಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೋಪದಿಂದ ಶಪಿಸುತ್ತಾರೆ—ರಾಜನು ಭಯಂಕರ ಹುಲಿಯಾಗುವನು. ರಾಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾಯಾಸ ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿನಯದಿಂದ ಶಮನವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ದುರ್ವಾಸರು ಧರ್ಮನಿಯಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಶ್ರಾದ್ಧ, ಯಜ್ಞ ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವ್ರತಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಿಸಬಾರದು; ಭಕ್ಷಿಸಿದರೆ ವ್ರತಫಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಶಾಪವಿಮೋಚನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ—ರಾಜನ ನಂದಿನೀ ಎಂಬ ಹಸು ಅವನಿಗೆ ಪೂರ್ವಾರ್ಚಿತ ‘ಬಾಣಾರ್ಚಿತ’ ಲಿಂಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ಶೀಘ್ರ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಋಷಿ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ರಾಜನು ಹುಲಿಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಮೃತಿ ಕಳೆದು ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮಹಾವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾ ಶಾಪಾಂತವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯವು ತೀರ್ಥಮಹಿಮೆ, ಅತಿಥಿಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ, ವ್ರತಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದರ್ಶನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ।
Shlokas
Verse 1
। सूत उवाच । तत्रैवास्ति महापुण्यो ह्रदतीरे व्यवस्थितः । कलशेश्वर इत्याख्यः सर्वपापप्रणाशनः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅದೇ ಸರೋವರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಶಿವಾಲಯವಿದೆ; ಅದು ‘ಕಲಶೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು।
Verse 2
दृष्ट्वा प्रमुच्यते पापान्मनुष्यः कलशेश्वरम्
ಕಲಶೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 3
पुरासीत्कलशोनाम यदुवंशसमुद्भवः । यज्वा दानपतिर्दक्षः सर्वलोकहिते रतः
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯದುವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ‘ಕಲಶ’ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು; ಅವನು ಯಜ್ಞಕರ್ತ, ದಾನದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ, ದಕ್ಷ, ಸರ್ವಜನಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 4
कस्यचित्त्वथ कालस्य दुर्वासा मुनि सत्तमः । चातुर्मास्यव्रतं कृत्वा तद्गृहं समुपस्थितः
ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ದುರ್ವಾಸನು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ಅವನ (ರಾಜನ) ಗೃಹಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನು।
Verse 5
अथोत्थाय नृपस्तूर्णं सम्मुखः प्रययौ मुदा । स्वागतं स्वागतं तेस्तु ब्रुवाण इति सादरम्
ಆಗ ರಾಜನು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಗೌರವದಿಂದ—“ಸ್ವಾಗತ, ಸ್ವಾಗತ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।
Verse 6
ततः प्रणम्य तं भक्त्या प्रक्षाल्य चरणौ स्वयम् । दत्त्वार्घमिति होवाच हर्षबाष्पाकुलेक्षणः
ನಂತರ ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ತಾನೇ ಮುನಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆ ಮಾಡಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಹರ್ಷಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ತುಂಬಿ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಾ ಇಂತೆಂದನು।
Verse 7
इदं राज्यममी पुत्रा इमा नार्य इदं धनम् । ब्रूहि सर्वं मुने त्वं च तव कार्यं ददाम्यहम्
ಇದು ನನ್ನ ರಾಜ್ಯ, ಇವರು ನನ್ನ ಪುತ್ರರು, ಇವರು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯರು, ಇದು ನನ್ನ ಧನ. ಹೇ ಮುನೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನೀಡುವೆನು।
Verse 8
दुर्वासा उवाच । युक्तमेतन्महाराज वक्तुं ते कार्यमीदृशम् । गृहागताय विप्राय व्रतिनेऽस्मद्विधाय च
ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹಾರಾಜ, ಇಂತಹ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಯುಕ್ತವೇ; ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ, ವ್ರತಧಾರಿ ತಪಸ್ವಿಗೆ, ನನ್ನಂತಹವನಿಗೂ।
Verse 9
न मे किञ्चिद्धनैः कार्यं न राज्येन नृपोत्तम । चातुर्मास्यव्रतोऽतोऽहं पारणं कर्तृमुत्सहे
ನೃಪೋತ್ತಮ, ನನಗೆ ಧನದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ರಾಜ್ಯದ ಅಗತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾರಣವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 10
तस्माद्यत्किञ्चिदन्नं ते सिद्धमस्ति गृहे नृप । तद्देहि भोजनार्थं मे बुभुक्षातीव वर्धते
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಾಜಾ, ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ ಏನೇ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೊಡು; ನನ್ನ ಹಸಿವು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ।
Verse 11
सूत उवाच । ततः स पृथिवीपालो यथासिद्धं सुसंस्कृम् । अन्नं भोज्यकृते तस्मै प्रददौ स्वयमेव हि
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಭೂಪಾಲನಾದ ರಾಜನು ಯಥಾಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ನೀಡಿದನು.
Verse 12
व्यञ्जनानि विचित्राणि पक्वान्नानि बहूनि च । पेयं चोष्यं च खाद्यं च लेह्यमन्नमनेकधा । तथा मांसं विचित्रं च लवणाद्यैः सुसंस्कृतम्
ಅಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪಕ್ವಾನ್ನಗಳು ಇದ್ದವು—ಪೇಯ, ಚೋಷ್ಯ, ಖಾದ್ಯ, ಲೇಹ್ಯವೆಂದು ಅನೇಕ ವಿಧ; ಹಾಗೆಯೇ ಲವಣಾದಿಗಳಿಂದ ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ವಿವಿಧ ಮಾಂಸವೂ ಇತ್ತು.
Verse 13
अथासौ बुभुजे विप्रः क्षुत्क्षामस्त्वरयान्वितः । अविन्दन्न रसास्वादं बृहद्ग्रासैर्मुदान्वितः
ಆಮೇಲೆ ಆ ವಿಪ್ರನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ಆತುರದಿಂದ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು. ಸಂತೋಷದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಸಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ರಸದ ಸ್ವಾದಭೇದವನ್ನು ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ.
Verse 14
अथ तृप्तेन मांसस्य ज्ञातस्तेन रसो द्विजाः । ततः कोपपरीतात्मा तं शशाप मुनीश्वरः
ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ತೃಪ್ತನಾದ ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಮಾಂಸದ ರುಚಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಆವೃತಚಿತ್ತನಾದ ಮುನೀಶ್ವರನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು.
Verse 15
यस्मान्मांसं त्वया दत्त्वा व्रतभंगः कृतो मम । तस्मात्त्वमामिषाहारो रौद्रो व्याघ्रो भविष्यसि
‘ನೀನು ನನಗೆ ಮಾಂಸವನ್ನು ನೀಡಿದುದರಿಂದ ನನ್ನ ವ್ರತಭಂಗವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಆಮಿಷಾಹಾರಿಯಾದ ರೌದ್ರ ವ್ಯಾಘ್ರ (ಹುಲಿ) ಆಗುವೆ.’
Verse 16
ततः स भूपतिर्भीतः प्रणम्य च मुनीश्वरम् । प्रोवाच दीनवदनो वेपमानः सुदुःखितः
ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಭೀತನಾಗಿ ಮುನೀಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—ಮುಖವು ದೀನ, ದೇಹವು ಕಂಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 17
तव क्षुत्क्षामकण्ठस्य मया भक्तिः कृता मुने । यथासिद्धेन भोज्येन तत्कस्माच्छप्तुमुद्यतः
ಓ ಮುನೇ! ಹಸಿವಿನಿಂದ ಒಣಗಿದ ನಿಮ್ಮ ಕಂಠವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿ, ದೊರಕಿದಂತೆಯೇ ಭೋಜ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ನೀವು ನನಗೆ ಶಾಪ ಕೊಡಲು ಏಕೆ ಉದ್ಧತರು?
Verse 18
तस्मात्कुरु प्रसादं मे भक्तस्य विनतस्य च । शापस्यानुग्रहेणैव शीघ्रं ब्राह्मणसत्तम
ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸತ್ತಮ! ನಿಮ್ಮ ಭಕ್ತನಾದ, ವಿನೀತವಾಗಿ ಬೇಡುವ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಶಾಪವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಶಮನಗೊಳಿಸಿರಿ।
Verse 19
दुर्वासा उवाच । मुक्त्वा श्राद्धं तथा यज्ञं न मांसं भक्षयेद्द्विजः । विशेषेण व्रतस्यांते चातुर्मास्योद्भवस्य च
ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರಾದ್ಧ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ದ್ವಿಜನು ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷಿಸಬಾರದು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ರತಾಂತದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತಃ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ।
Verse 20
उपवासपरो भूत्वा मांसमश्नाति यो द्विजः । वृथामांसाद्वृथा तस्य तद्व्रतं जायते ध्रुवम्
ಉಪವಾಸಪರನಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಕೂಡ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ ದ್ವಿಜನಿಗೆ, ಆ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣದಿಂದ ಅವನ ವ್ರತವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 21
तस्माद्व्रतं प्रणष्टं मे चातुर्मास्यसमुद्भवम् । तेन शप्तोऽसि राजेंद्र मया कोपेन सांप्रतम्
ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಸಂಬಂಧ ವ್ರತವು ನಾಶವಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಕ್ರೋಧದಿಂದ ನಾನು ಈಗ ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Verse 22
राजोवाच । तथापि कुरु मे विप्र शापस्यांतं यथेप्सितम् । भक्तियुक्तस्य दीनस्य निर्दोषस्य विशेषतः
ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು— ಆದರೂ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನಿನಗೆ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಈ ಶಾಪದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳ, ದೀನ, ನಿರ್ದೋಷನು.
Verse 23
दुर्वासा उवाच । यदा ते नंदिनी धेनुर्लिंगं बाणार्चितं पुरा । दर्शयिष्यति ते मुक्तिस्तदा तूर्णं भविष्यति
ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು— ನಿನ್ನ ನಂದಿನೀ ಧೇನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಾಣನು ಅರ್ಚಿಸಿದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿನಗೆ ತೋರಿಸಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಮುಕ್ತಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು.
Verse 24
एवमुक्त्वा स विप्रेन्द्रो जगाम निजमाश्रमम् । बभूव सोऽपि भूपालो व्याघ्रो रौद्रतमाकृतिः
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆ ಭೂಪಾಲನೂ ಅತ್ಯಂತ ರೌದ್ರರೂಪದ ವ್ಯಾಘ್ರನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 25
नष्टस्मृतिस्ततस्तूर्णं दृष्ट्वा जंतून्पुरःस्थितान् । जघानोच्चाटितोन्यैश्च प्रविवेश महावनम्
ನಂತರ ಸ್ಮೃತಿ ನಾಶವಾದವನಾಗಿ, ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು ತಕ್ಷಣ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಸಂಹರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಇತರರಿಂದ ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮಹಾವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
Verse 26
अथ ते मंत्रिणस्तस्य शापस्यातं महीपतेः । वांछतस्तस्य तद्राज्यं चक्रुरेव सुरक्षितम्
ಆಮೇಲೆ ಆ ರಾಜನ ಶಾಪವು ಶಮಿಸಲಿ ಎಂದು ಬಯಸಿದ ಅವನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಟ್ಟರು।
Verse 49
इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये कलशेश्वराख्याने कलशनृपतेर्दुर्वाससः शापेन व्याघ्रत्वप्राप्तिवर्णनंनामैकोनपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ‘ಕಲಶೇಶ್ವರ’ ಆಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ‘ದುರ್ವಾಸರ ಶಾಪದಿಂದ ಕಲಶನೃಪನು ವ್ಯಾಘ್ರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ಏಕೋನಪಂಚಾಶತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।