Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 71

Devanagari script

तस्माद्वह्निमुखे भूयः स जुहोति हविर्द्विज । ततः संप्राप्स्यति स्वर्गं त्वत्प्रसादादसंशयम्

Transliteration

tasmādvahnimukhe bhūyaḥ sa juhoti havirdvija | tataḥ saṃprāpsyati svargaṃ tvatprasādādasaṃśayam

Translation

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅಗ್ನಿಮುಖದಲ್ಲಿ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಹೋಮಿಸಲಿ. ಆಗ ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Word by Word

• तस्मात्: therefore/from that
• तस्मात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचनम्; पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative singular)

• वह्निमुखे: in/into the fire-mouth (i.e., fire)
• वह्निमुखे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; सप्तमी-विभक्तिः (Locative singular); तत्पुरुषः (वह्नेः मुखम्/वह्निमुखः)

• भूयः: again, further
• भूयः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयस् (अव्यय/तुलनात्मक-प्रयोग)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb: again/more)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; एकवचनम्; प्रथमा-विभक्तिः (Nominative singular)

• जुहोति: offers (into fire)
• जुहोति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

• हविः: oblation
• हविः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: हविस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative singular)

• द्विज: O twice-born (brahmin)
• द्विज: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative singular)

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषणम् (adverb: then/thereupon)

• संप्राप्स्यति: will attain
• संप्राप्स्यति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+प्र+आप् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple future); प्रथमपुरुषः; एकवचनम्; परस्मैपदम्

• स्वर्गम्: heaven
• स्वर्गम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; द्वितीया-विभक्तिः (Accusative singular)

• त्वत्: your
• त्वत्: Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; एकवचन-षष्ठीसमर्थ-प्रयोगः (genitive sense: of you)

• प्रसादात्: from (your) grace
• प्रसादात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; एकवचनम्; पञ्चमी-विभक्तिः (Ablative singular)

• असंशयम्: undoubtedly
• असंशयम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अ (नञ्) + संशय (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्रयोगः; क्रियाविशेषणम् (adverbial accusative: without doubt)

Speaker

Brahmā (addressing Viśvāmitra as dvija/brahman)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: dvija (addressed)

Visual Art Cues

Scene: A dvija instructs the yajamāna to offer again into the fire; the flame rises as if opening a path upward, symbolizing svarga.

Characters & Entities

• Brahmā
• Agni
• Viśvāmitra
• Triśaṅku (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It reinforces that the ordained path to heavenly merit runs through proper offerings to Agni, supported by the blessing of the spiritual authority.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it remains within the broader tīrtha-narrative context.

What ritualistic prescription is mentioned?

Repeated oblations into the sacrificial fire (Agni) as the correct means toward svarga.