
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸೂತ–ಋಷಿ ಸಂವಾದದ ಮೂಲಕ ದುರ್ವಾಸ ಮುನಿಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಲಿಂಗದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಮಠಾಧಿಪತಿ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಬಂದ ಧನವನ್ನು ಲೋಭದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಬಂಗಾರವನ್ನು ತಾಳೆಬಂದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ದುಃಶೀಲ ಎಂಬ ಕಳ್ಳನು ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಂತೆ ನಟಿಸಿ ಮಠಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಶೈವ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು ಅವಕಾಶ ಕಾಯುತ್ತಾನೆ; ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುರಲಾ ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದಾಗ ಗುರುವಿನ ನಂಬಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ, ಆಗ ಅವನು ಬಂಗಾರ ಕದ್ದು ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿ ಒಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದುರ್ವಾಸರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಲಿಂಗದ ಮುಂದೆ ನೃತ್ಯ-ಗಾನಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ಮಹೇಶ್ವರನು ಇಂತಹ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುವದರಿಂದಲೇ ನಾನು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ದುರ್ವಾಸರು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ-ನೀತಿಧರ್ಮದ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ—ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ದಾನ, ಬಂಗಾರದೊಂದಿಗೆ ತಿಲಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತ ತಿಲದಾನ, ಅಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಸಾದ/ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ಪುಷ್ಪ-ನೈವೇದ್ಯ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಕಲೆಗಳ ಅರ್ಪಣೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿ—ಚೈತ್ರಮಾಸದ ದರ್ಶನವು ವಾರ್ಷಿಕ ಪಾಪನಾಶಕ, ಸ್ನಾನ-ಅಭಿಷೇಕಗಳು ದಶಕಗಳ ಪಾಪಕ್ಷಯಕರ, ದೇವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ-ಗಾನವು ಜೀವನಪಾಪಮೋಚನ ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷೋಪಯೋಗಿ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति दुर्वासःस्थापितं पुरा । तल्लिंगं देवदेवस्य त्रिनेत्रस्य महात्मनः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುವೂ ಇದೆ; ಅದನ್ನು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ದುರ್ವಾಸರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ—ಅದು ದೇವದೇವ, ಮಹಾತ್ಮ, ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪ್ರಭುವಿನ ಲಿಂಗವಾಗಿದೆ.
Verse 2
चैत्रमासि नरो यस्तु तमाराधयते द्विजाः । नृत्यगीतप्रवाद्यैश्च त्रिकालं विहितक्षणः । स नूनं तत्प्रसादेन गन्धर्वाधिपतिर्भवेत् १
ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಚೈತ್ರಮಾಸದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ-ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ತ್ರಿಕಾಲವೂ ಆ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವವನು, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಗಂಧರ್ವಾಧಿಪತಿಯಾಗುವನು.
Verse 3
ऋषय ऊचुः । दुर्वासा नामकश्चायं केनायं स्थापितो हरः । कस्मिन्काले महाभाग सर्वं नो विस्तराद्वद
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—‘ದುರ್ವಾಸಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಈ ಹರಲಿಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು? ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು, ಮಹಾಭಾಗನೇ? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।
Verse 4
सूत उवाच । आसीत्पुरा निंबशुचो वैदिशे च पुरोत्तमे
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ವೈದಿಶಾ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿಂಬಶುಚ ಎಂಬ ಒಬ್ಬನು ಇದ್ದನು।
Verse 5
स च पूजयते लिंगं किंचिन्मठपतिः स्थितः । स यत्किंचिदवाप्नोति वस्त्राद्यं च तथा परम्
ಅವನು ಮಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಏನೇ ದೊರಕಿದರೂ—ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರೆ—
Verse 6
माहेश्वरस्य लोकस्य विक्रीणीते ततस्ततः । ततो गृह्णाति नित्यं स हेम मूल्येन तस्य च
—ಅವನು ಮಾಹೇಶ್ವರಲೋಕಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮರುಮರು ‘ಮಾರಾಟ’ ಮಾಡಿದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಬೆಲೆಯಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 7
न करोति व्ययं तस्य केवलं संचये रतः । ततः कालेन महता मंजूषाऽस्य निरर्गला । जाता हेममयी विप्राः कार्पण्यनिरतस्य च
ಅವನು ಯಾವುದೇ ಖರ್ಚು ಮಾಡದೆ, ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಬೀಗವಿಲ್ಲದ ಅವನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೂ ಚಿನ್ನದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಕೃಪಣತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು।
Verse 8
अथ संस्थाप्य भूमध्ये मंजूषां तां प्रपूरिताम् । करोति व्यवहारं स कक्षां तां नैव मुंचति
ಆಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿದ ಆ ಮಂಜೂಷೆಯನ್ನು ನೆಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವನು ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದನು; ಆ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ।
Verse 9
कदाचिद्देवपूजायां सोऽपि ब्राह्मणसत्तमाः । विश्वासं नैव निर्याति कस्यचिच्च कथंचन
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಯಾರ ಮೇಲೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಲಿಲ್ಲ।
Verse 10
कस्यचित्त्वथ कालस्य परवित्तापहारकः । अलक्षद्ब्राह्मणस्तच्च दुःशीलाख्यो व्यचिंतयत्
ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರರ ಹಣವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ‘ದುಃಶೀಲ’ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕುತಂತ್ರವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು।
Verse 11
ततः शिष्यो भविष्यामि विश्वासार्थं दुरात्मनः । सुदीनैः कृपणैर्वाक्यैश्चाटुकारैः पृथग्विधैः
‘ಆಮೇಲೆ ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಾನು ಅವನ ಶಿಷ್ಯನಾಗುವೆನು—ದೀನ, ಕೃಪಣ ಮಾತುಗಳಿಂದಲೂ ನಾನಾವಿಧ ಚಾಟುಕಾರದಿಂದಲೂ.’
Verse 12
आलस्यं च दिवानक्तं साधयिष्याम्यसंशयम् । अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते दृष्ट्वा तं मठमध्यगम्
‘ಮತ್ತು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಆಲಸ್ಯವನ್ನೂ ನಾನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವೆನು।’ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ದಿನ, ಅವನನ್ನು ಮಠದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡು—
Verse 13
ततः समीपमगमद्दंडाकारं प्रणम्य च । अब्रवीत्प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः
ಅನಂತರ ಅವನು ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮಮಾಡಿ; ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು, ವಿನಯದಿಂದ ವಾಲಿ ನಿಂತು ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 14
भगवंस्ते प्रभावोऽद्य तपसा वै मया श्रुतः
ಹೇ ಭಗವನ್! ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವದ ನಿಜ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿದೆನು।
Verse 15
यदन्यस्तापसो नास्ति ईदृशोऽत्र धरातले । तेनाहं दूरतः प्राप्तो वैराग्येण समन्वितः
ಈ ಧರಾತಲದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಂತ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ತಪಸ್ವಿ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ ನಾನು ದೂರದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ।
Verse 16
संसारासारतां ज्ञात्वा जन्ममृत्युजरात्मिकाम् । अर्थात्स्वप्नप्रतीकाशं यौवनं च नृणा मिह
ಜನನ-ಮರಣ-ಜರೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಸಂಸಾರವು ಸಾರಹೀನವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಯೌವನವೂ ಸ್ವಪ್ನದಂತೆ ಕ್ಷಣಿಕವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿ…
Verse 17
यद्वत्पर्वतसंजाता नदी च क्षणभंगुरा । पुत्राः कलत्राणि च वा ये चान्ये बांधवादयः
ಪರ್ವತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನದಿ ಕ್ಷಣಭಂಗುರವಾಗಿರುವಂತೆ, ಪುತ್ರರು, ಪತ್ನಿಯರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಬಂಧುಗಳೂ ನಶ್ವರರು।
Verse 18
ते सर्वे च परिज्ञेया यथा पाप समागमाः । तत्संसारसमुद्रस्य तारणार्थं ब्रवीहि मे
ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪಾಪಸಂಗಮದಂತೆ ಕೇವಲ ಸಂಸಾರಬಂಧಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಸಾರಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
Verse 19
उपायं कंचिदद्यैव उपदेशे व्यवस्थितम् । तरामि येन संसारं प्रसादात्तव सुव्रत
ಇಂದೇ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ನನಗೆ ಬೋಧಿಸು; ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ, ಓ ಸುವ್ರತ, ನಾನು ಸಂಸಾರವನ್ನು ದಾಟುವೆನು.
Verse 20
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रोमांचित तनूरुहः । ज्ञात्वा माहेश्वरः कोऽयं चिंतावान्समुपस्थितः
ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಪಸ್ವಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು. ‘ಇವನು ಯಾರು, ಮಹೇಶ್ವರಭಕ್ತನೇ?’ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಚಿಂತಾವಂತನಾಗಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
Verse 21
यथा ब्रवीषि धन्योऽसि यस्य ते मतिरीदृशी । तारुण्ये वर्तमानस्य सुकुमारस्य चैव हि
ನೀನು ಹೇಳುವಂತೆ ನೀನು ಧನ್ಯನು; ಯೌವನದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕುಮಾರನಾಗಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ಮತಿ ಇಂತಹದಾಗಿದೆ.
Verse 22
तारुण्ये वर्तमानो यः शांतः सोऽत्र निगद्यते । धातुषु क्षीयमाणेषु शमः कस्य न जायते
ಯೌವನದಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಂತನಾಗಿರುವವನೇ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಧಾತುಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಶಮವು ಯಾರಿಗೆ ಹುಟ್ಟದು?
Verse 23
यद्येवं सुविरक्तिः स्यात्संसारोपरि संस्थिता । समाराधय देवेशं शंकरं शशिशेखरम्
ಇಂತಹ ದೃಢ ವೈರಾಗ್ಯವು ಉದಯಿಸಿ ಸಂಸಾರದ ಬಂಧನಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ದೇವೇಶನಾದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸು।
Verse 24
नान्यथा घोरजाप्येन तीर्यते भवसागरः । मया सम्यक्परिज्ञातमेतच्छास्त्रसमागमात्
ತೀವ್ರ ಜಪವಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದಲೂ ಭವಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಲಾಗದು; ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸಮಮತ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ನಾನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ।
Verse 25
शूद्रो वा यदि वा विप्रो म्लेछो वा पापकृन्नरः । शिवदीक्षासमोपेतः पुष्पमेकं तु यो न्यसैत्
ಅವನು ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ಮ್ಲೇಚ್ಛನಾಗಲಿ ಪಾಪಕರ್ಮಿ ನರನಾಗಲಿ—ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪುಷ್ಪವನ್ನಾದರೂ ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ,
Verse 27
यो ददाति प्रभक्त्या च शिवदीक्षान्विताय च । वस्त्रोपानहकौपीनं स यज्ञैः किं करिष्यति
ಯಾರು ಗಾಢ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿವದೀಕ್ಷಾಯುಕ್ತನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ, ಪಾದರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಕೌಪೀನವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪುಣ್ಯ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನು?
Verse 28
तच्छ्रुत्वा चरणौ तस्य दुःशीलोऽसौ तदाऽददे । विन्यस्य स्वशिर स्ताभ्यां ततोवाक्यमुवाच ह
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ದುಃಶೀಲನು ಆಗ ತಕ್ಷಣ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ತನ್ನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಆ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ನಂತರ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।
Verse 29
शिवदीक्षाप्रमाणेन प्रसादं कुरु मे प्रभो । शुश्रूषां येन ते नित्यं प्रकरोमि समाहितः
ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣವಿಧಿಯಂತೆ ನನಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಅದರಿಂದ ನಾನು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ನಿತ್ಯ ನಿನ್ನ ಶುಶ್ರೂಷೆಯನ್ನು ಮಾಡುವೆನು.
Verse 30
ततोऽसौ तापसो विप्राश्चिंतयामास चेतमि । दक्षोऽयं दृश्यते कोऽपि पुमांश्चैव समागतः
ಆಮೇಲೆ ಆ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಈ ಪುರುಷನು ಸಮರ್ಥನೂ ದಕ್ಷನೂ ಆಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ.”
Verse 31
ममास्ति नापरः शिष्यस्तस्मादेनं करोम्यहम् । ततोऽब्रवीत्करे गृह्य यद्येवं वत्स मे समम् । समयं कुरु येन त्वां दीक्षयाम्यद्य चैव हि
“ನನಗೆ ಬೇರೆ ಶಿಷ್ಯನಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನನ್ನೇ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.” ನಂತರ ಅವನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಹೇಳಿದನು—“ಹಾಗಾದರೆ, ವತ್ಸಾ! ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡು; ಆಗ ನಾನು ಇಂದುಲೇ ನಿನಗೆ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುವೆನು.”
Verse 32
त्वया कुटीरकं कार्यं मठस्यास्य विदूरतः । प्रवेशो नैव कार्यस्तु ममात्रास्तं गते रवौ
ನೀನು ಈ ಮಠದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕುಟೀರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ—ಸೂರ್ಯ ಅಸ್ತಮಿಸುವವರೆಗೆ—ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಬಾರದು.
Verse 33
दुःशील उवाच । तवादेशः प्रमाणं मे केवलं तापसोत्तम । किं मठेन करिष्यामि विशेषाद्रा त्रिसंगमे
ದುಃಶೀಲನು ಹೇಳಿದನು—“ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯೇ ನನಗೆ ಪ್ರಮಾಣ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ತ್ರಿಸಂಗಮದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಮಠದ ಅಗತ್ಯವೇನು?”
Verse 34
यः शिष्यो गुरुवाक्यं तु न करोति यथोदितम् । तस्य व्रतं च तद्व्यर्थं नरकं च ततः परम्
ಗುರುವಿನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸದ ಶಿಷ್ಯನ ವ್ರತವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಅವನು ನರಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.
Verse 35
तच्छ्रुत्वा तुष्टिमापन्नः शिवदीक्षां ततो ददौ । तस्मै विनययुक्ताय तदा निंबशुचो मुनिः
ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿಂಬಶುಚ ಮುನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು; ಆಗ ಅವರು ವಿನಯಯುಕ್ತನಾದ, ಶಿಸ್ತಿನವನಾದ ಅವನಿಗೆ ಶಿವದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
Verse 36
ततःप्रभृति सोऽतीव तस्य शुश्रूषणे रतः । रंजयामास तच्चित्तं परिचर्यापरायणः
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು; ಪರಿಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿ ಗುರುವಿನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು.
Verse 37
मनसा चिन्तयानस्तु तन्मात्रार्थं दिनेदिने । न च्छिद्रं वीक्षते किंचिद्वीक्षमाणोऽपि यत्नतः
ಅವನು ದಿನೇದಿನೇ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಒಂದೇ ಗುರಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಬಿರುಕು ಅಥವಾ ದೋಷ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.
Verse 38
शैवोऽपि च स कक्ष्यां तां तां मात्रां हेमसंभवाम् । कथंचिन्मोक्षते भूमौ भोज्ये देवार्चनेऽपि न
ಶೈವಚಿಹ್ನಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆ ಚಿನ್ನದ ಚೀಲ/ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಡಲಿಲ್ಲ—ಭೋಜನದಲ್ಲಿಯೂ, ದೇವಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ.
Verse 39
ततोऽसौ चिन्तयामास दुःशीलो निजचेतसि । मठे तावत्प्रवेशोऽस्ति नैव रात्रौ कथंचन
ಆಗ ಆ ದುಶೀಲನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು— “ಮಠಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯ; ಆದರೆ ರಾತ್ರಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”
Verse 40
सूर्यास्तमानवेलायां यत्प्रयच्छति तत्क्षणात् । परिघं सुदृढं पापस्तत्करोमि च किं पुनः
“ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು (ಬಾಗಿಲು) ಮುಚ್ಚಿದ ತಕ್ಷಣ, ಆ ಪಾಪಿ ಬಹಳ ಬಲವಾದ ಅಡ್ಡಕಂಬ/ಪರಿಘವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ— ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲಿ?”
Verse 41
मठोऽयं सुशिलाबद्धो नैव खातं प्रजायते । तुंगत्वान्न प्रवेशः स्यादुपायैर्विविधैः परैः
“ಈ ಮಠವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಮಾಡಲಾಗದು. ಎತ್ತರದ ಕಾರಣ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.”
Verse 42
तत्किं विषं प्रयच्छामि शस्त्रैर्व्यापादयामि किम् । दिवापि पशुमारेण पंचत्वं वा नयामि किम्
“ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ವಿಷ ಕೊಡಲೇ? ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲೇ? ಇಲ್ಲವೇ ಹಗಲಲ್ಲಿಯೂ ‘ಪಶುಮಾರಕ’ ಎಂಬ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮರಣಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲೇ?”
Verse 43
एवं चिन्तयतस्तस्य प्रावृट्काल उपस्थितः । श्रावणस्यासिते पक्षे कर्कटस्थे दिवाकरे
ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವನಿಗೆ ಮಳೆಗಾಲವು ಸಮೀಪಿಸಿತು— ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ಕರ್ಕಾಟಕ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ।
Verse 44
प्राप्तो महेश्वरस्तस्य कोऽपि तत्र धनी द्रुतम् । तेनोक्तं प्रणिपत्योच्चैः करिष्यामि पवित्रकम्
ಆಗ ಒಬ್ಬ ಧನವಂತನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು— “ನಾನು ಪವಿತ್ರಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ.”
Verse 45
चतुर्द्दश्यामहं स्वामिन्यद्यादेशो भवेत्तव । यद्यागच्छसि मे ग्रामं प्रसादेन सम न्वितः
“ಹೇ ಸ್ವಾಮಿನಿ, ಇಂದು ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ನಿಮ್ಮ ಆಜ್ಞೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಇರಲಿ. ನೀವು ಪ್ರಸನ್ನತೆಯಿಂದ ಕೃಪಾಸಹಿತವಾಗಿ ನನ್ನ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ…”
Verse 46
सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तुष्टिमापन्नस्ततो निंबशुचो मुनिः । तथेति चैवमुक्त्वा तं प्रेषयामास तत्क्षणात्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ನಿಂಬಶುಚ ಮುನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
Verse 47
आगमिष्याम्यहं काले स्वशिष्येण समन्वितः । करिष्यामि परं श्रेयस्तव वत्स न संशयः
“ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಾನು ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ವತ್ಸಾ, ನಿನಗೆ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೇನೆ— ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.”
Verse 48
अथ काले तु संप्राप्ते चिन्तयित्वा प्रभातिकम् । प्रभातसमये प्राप्ते स शैवः प्रस्थितस्तदा । दुःशीलेन समायुक्तः संप्रहृष्टतनूरुहः
ನಂತರ ನಿಗದಿತ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ಪ್ರಾತಃಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲೇ ಆ ಶೈವನು ಹೊರಟನು. ದುಃಶೀಲನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು; ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು.
Verse 49
ततो वै गच्छमानस्य तस्य मार्गे व्यवस्थिता । पुण्या नदी सुविख्याता मुरला सागरंगमा
ಅವನು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅವನ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಪುಣ್ಯಪ್ರದವೂ ಸುವಿಖ್ಯಾತವೂ ಆದ ಮುರಲಾ ನದಿ ಇದ್ದಿತು; ಅದು ಸಾಗರದತ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಿತ್ತು.
Verse 50
स तां दृष्ट्वाऽब्रवीद्वाक्यं वत्स शिष्य करोम्यहम् । भवता सह देवार्चां मुरलायां स्थिरो भव
ಆ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ವತ್ಸ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮುರಲಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇದ್ದು ದೇವಾರ್ಚನೆ ಮಾಡು.”
Verse 51
बाढमित्येव स प्रोक्त्वा संस्थितोऽस्यास्तटे शुभे । सोऽपि निंबशुचस्तस्य रंजितः सर्वदा गुणैः
“ಬಾಢಂ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಆ ನದಿಯ ಶುಭ ತಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ನಿಂಬಶುಚನೂ ಅವನ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸದಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದನು.
Verse 52
सुशिष्यं तं परिज्ञाय विश्वासं परमं गतः । स्थगितां तां समादाय हेममात्रासमुद्भवाम्
ಅವನನ್ನು ಸುಶಿಷ್ಯನೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವನು ಪರಮ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಬಳಿಕ ಸ್ವರ್ಣಮಾತ್ರೆಯಷ್ಟು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಗುಪ್ತ ವಸ್ತುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
Verse 53
जागेश्वरसमोपेतां स कन्थां व्याक्षिपत्क्षितौ । पुरीषोत्सर्गकार्येण ततस्तोकांतरं गतः
ಜಾಗೇಶ್ವರಸಂಬಂಧವಾದ ಆ ಕಂಥೆಯನ್ನು ಅವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು. ಬಳಿಕ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯ ನೆಪದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
Verse 54
यावच्चादर्शनं प्राप्तो वेतसैः परिवारितः । तावन्मात्रां समादाय दुःशीलः प्रस्थितो द्रुतम् । उत्तरां दिशमाश्रित्य प्रहृष्टेनांतरात्मना
ವೇಟಸಗಳ ನೆರಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ ಅವನು ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅಡಗಿದ ತಕ್ಷಣ, ದುಃಶೀಲನು ಅಷ್ಟೇ ಮಾತ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಸಾಗಿದನು.
Verse 55
अथासौ चागतो यावद्दुःशीलं नैव पश्यति । केवलं दृश्यते कन्था जागेश्वरसमन्विता
ನಂತರ ಅವನು ಬಂದಾಗ ದುಃಶೀಲನು ಎಲ್ಲಿೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಕಂಥೆ (ಹೊದಿಕೆ/ಚೋಗಾ) ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿತು, ಅದು ಜಾಗೇಶ್ವರಸಂಬಂಧಿತ—ಅಂದರೆ ಅವರ ಗುರುತುಳ್ಳದು—ಆಗಿತ್ತು.
Verse 56
षडक्षरेण मंत्रेण लिंगस्योपरि भक्तितः । स तां गतिमवाप्नोति यांयां यांतीह यज्विनः
ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಜಪಿಸಿ/ಅರ್ಪಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ವಿಗಳು—ಪುಣ್ಯಶೀಲ ಉಪಾಸಕರು—ಪಡೆಯುವ ಅದೇ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 57
यावन्मात्राविहीनां च ततो ज्ञात्वा च तां हृताम् । तेन शिष्येण मूर्च्छाढ्यो निपपात महीतले
ನಂತರ ತನ್ನ ‘ಮಾತ್ರೆ’ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಕದಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಆ ಶಿಷ್ಯನು ಮೂರ್ಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು.
Verse 58
ततश्च चेतनां प्राप्य कृच्छ्राच्चोत्थाय तत्क्षणात् । शिलायां ताडयामास निजांगानि शिरस्तथा
ನಂತರ ಚೇತನೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಎದ್ದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು—ತಲೆಯನ್ನೂ ಸಹ—ಬಂಡೆಗೆ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದನು.
Verse 59
हा हतोऽस्मि विनष्टोऽस्मि मुष्टस्तेन दुरात्मना । किं करोमि क्व गच्छामि कथं तं वीक्षयाम्यहम्
ಅಯ್ಯೋ! ನಾನು ಹತನಾದೆ, ನಾನು ನಾಶವಾದೆ—ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ನನ್ನನ್ನು ದೋಚಿದನು. ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ? ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ? ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಲಿ?
Verse 60
ततस्तु पदवीं वीक्ष्य तस्य तां चलितो ध्रुवम् । वृद्ध भावात्परिश्रांतो वावृत्य स मठं गतः
ನಂತರ ಅವನ ದಾರಿಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು; ಆದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಶ್ರಮದಿಂದ ದಣಿದು ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮಠಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
Verse 61
दुःशीलोऽपि समादाय मात्रां स्थानांतरं गतः । ततस्तेन सुवर्णेन व्यवहारान्करोति सः
ಆ ದುಷ್ಟಸ್ವಭಾವಿಯೂ ಆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ನಂತರ ಆ ಬಂಗಾರದಿಂದ ವ್ಯವಹಾರ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಿದನು.
Verse 62
ततो गृहस्थतां प्राप्तः कृतदारपरिग्रहः । वृद्धभावं समापन्नः संतानेन विवर्जितः
ನಂತರ ಅವನು ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವನ್ನು ಪಡೆದನು, ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದನು.
Verse 63
कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्रापरायणः । भार्यया सहितो विप्रश्चमत्कारपुरं गतः
ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಪರಾಯಣನಾದ ಆ ವಿಪ್ರನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಮತ್ಕಾರಪುರಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
Verse 64
स्नात्वा तीर्थेषु सर्वेषु देवतायतनेषु च । भ्रममाणेन संदृष्टो दुर्वासा नाम सन्मुनिः
ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ದುರ್ವಾಸಾ ಎಂಬ ಸನ್ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು।
Verse 65
निजदेवस्य सद्भक्त्या नृत्यगीतपरायणः । तं च दृष्ट्वा नमस्कृत्य वाक्यमेतदुवाच सः
ತನ್ನ ಇಷ್ಟದೇವನ ಸದ್ದ್ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೃತ್ಯ-ಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿದ್ದ ಅವನು, ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।
Verse 66
केनैतत्स्थापितं लिंगं निर्मलं शंकरोद्भवम् । किं त्वं नृत्यसि गीतं च पुरोऽस्य प्रकरोषि च । मुनीनां युज्यते नैव यदेतत्तव चेष्टितम्
ಈ ನಿರ್ಮಲ, ಶಂಕರೋದ್ಭವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ? ನೀನು ಇದರ ಮುಂದೆ ಏಕೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಿ ಹಾಡುತ್ತೀ? ಇಂತಹ ನಡೆ ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಏನೂ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ।
Verse 67
दुर्वासा उवाच । मयैतत्स्थापितं लिंगं देवदेवस्य शूलिनः । नृत्यगीतप्रियो यस्माद्देवदेवो महेश्वरः
ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವದೇವ ಶೂಲಿನನಿಗಾಗಿ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ದೇವಾಧಿದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ನೃತ್ಯ-ಗೀತಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು।
Verse 68
न मेऽस्ति विभवः कश्चिद्येन भोगं करोम्यहम्
ನಾನು ಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಬಳಸುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ವೈಭವವೂ ನನಗಿಲ್ಲ।
Verse 69
एतस्मिन्नंतरे प्राप्तश्चिर्भटिर्नाम योगवित् । तेन पृष्टः स दुर्वासा वेदांतिकमिदं वचः
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಚಿರ್ಭಟಿ ಎಂಬ ಯೋಗವಿದ್ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು. ಅವನು ಕೇಳಿದಾಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ದುರ್ವಾಸರು ಈ ವೇದಾಂತೋಪದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
Verse 70
असूर्या नाम ते लोका अंधेन तमसा वृताः । तांस्ते प्रेत्याऽभिगच्छंति ये केचात्महनो जनाः
ಆ ಲೋಕಗಳು ‘ಅಸೂರ್ಯ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ; ಆತ್ಮಹನನ ಮಾಡಿದವರು ಮರಣಾನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನೇ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
Verse 71
उपविश्य ततस्तेन तस्य दत्तस्तु निर्णयः । दुःशीलेनापि तत्सर्व विज्ञातं तस्य संस्तुतम्
ನಂತರ ಅವನು ಕುಳಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಆ (ಗುರು) ಅವನಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ದುಶೀಲನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅರಿತು ಆ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
Verse 72
ततो विशेषतो जाता भक्तिस्तस्य हरं प्रति । तं प्रणम्य ततश्चोच्चैर्वाक्यमेतदुवाच ह
ನಂತರ ಅವನಿಗೆ ಹರ (ಶಿವ)ನ प्रति ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಜೋರಾಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 74
भगवन् ब्राह्मणोऽस्मीति जात्या चैव न कर्मणा । न कस्यचिन्मया दत्तं कदाचिन्नैव भोजनम् । केवलं देवविप्राणां वंचयित्वा धनं हृतम् । व्यसनेनाभिभूतेन द्यूतवेश्योद्भवेन च
ಭಗವನ್! ನಾನು ಜನ್ಮದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ, ಕರ್ಮದಿಂದಲ್ಲ. ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಯಾರಿಗೂ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಜೂಜು ಮತ್ತು ವೇಶ್ಯಾಸಂಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ವ್ಯಸನಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ದೇವರುಗಳನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಮೋಸಗೊಳಿಸಿ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Verse 75
तथा च ब्राह्मणेनापि मया शैवो गुरुः कृतः । वंचितश्च तथानेकैश्चाटुभिर्विहृतं धनम्
ಹೀಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ಶೈವಗುರುವೆಂಬ ನೆಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನನ್ನು ವಂಚಿಸಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅನೇಕ ಚಾಟುಕಾರರಿಂದ ನಾನೂ ವಂಚಿತನಾಗಿ ನನ್ನ ಧನ ವ್ಯಯವಾಯಿತು।
Verse 76
तस्य सक्तं धनं भूयः साधुमार्गेण चाहृतम् । स चापि च गुरुर्मह्यं परलोकमिहागतः
ಅಡಕಗೊಂಡು ಕಳೆದುಹೋದ ಆ ಧನವನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಸದುಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪಡೆದೆ; ಮತ್ತು ನನ್ನ ಗುರುವಾದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈಗ ಪರಲೋಕದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ।
Verse 77
पश्चात्तापेन तेनैव प्रदह्यामि दिवानिशम् । पुरश्चरणदानेन तत्प्रसादं कुरुष्व मे
ಅದೇ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ನಾನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಪುರಶ್ಚರಣದ ದಾನದಿಂದ ನನಗೆ ಅವನ ಪ್ರಸಾದ (ಕೃಪೆ) ದೊರಕಿಸಿಕೊಡು।
Verse 78
अस्ति मे विपुलं वित्तं न संतानं मुनीश्वर । तन्मे वद मुने श्रेयस्तद्वित्तस्य यथा भवेत् । इह लोके परे चैव येन सर्वं करोम्यहम्
ಮುನೀಶ್ವರನೇ, ನನಗೆ ಅಪಾರ ಧನವಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲ; ಮುನಿವರ್ಯ, ಆ ಧನವು ನಿಜವಾಗಿ ಫಲಪ್ರದವಾಗುವ ಶ್ರೇಯಸ್ಸೇನು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಇದರಿಂದ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲೂ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನೆಲ್ಲ ನಾನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ।
Verse 79
दुर्वासा उवाच । कृत्वा पापसहस्राणि पश्चाद्धर्मपरो भवेत् । यः पुमान्सोऽतिकृच्छ्रेण तरेत्संसारसागरम्
ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಸಾವಿರಾರು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನೂ ನಂತರ ಧರ್ಮಪರನಾಗಬಹುದು; ಆದರೆ ಅವನು ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದಿಂದಲೇ ದಾಟುತ್ತಾನೆ।
Verse 80
दिनेनापि गुरुर्योऽसौ त्वया शैवो विनिर्मितः । अधर्मेणापि संजातः स गुरुस्तेन संशयः
ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆ ಶೈವ ‘ಗುರು’ ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನಾದರೂ, ಅವನೇ ನಿನ್ನ ಗುರು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 81
ब्राह्मणो ब्रह्मचारी स्याद्ग्रहस्थस्तदनंतरम् । वानप्रस्थो यतिश्चैव तत श्चैव कुटीचरः
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿರಬೇಕು; ನಂತರ ಗೃಹಸ್ಥ. ಬಳಿಕ ವಾನಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಯತಿ (ಸನ್ಯಾಸಿ); ಮತ್ತು ನಂತರ ಕುಟೀಚರ—ಕುಟೀರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು।
Verse 82
बहूदकस्ततो हंसः परमश्च ततो भवेत् । ततश्च मुक्तिमायाति मार्गमेनं समाश्रितः
ನಂತರ ಅವನು ಬಹೂದಕನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬಳಿಕ ಹಂಸ; ನಂತರ ಪರಮ. ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವನು ಕೊನೆಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 83
त्वया पुनः कुमार्गेण यद्व्रतं ब्राह्मणेन च । शैवमार्गं समास्थाय तन्महापातकं कृतम्
ಆದರೆ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಕುಮಾರ್ಗದಿಂದ, ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ, ಶೈವಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಮಾಡಿದ ವ್ರತವು ಮಹಾಪಾತಕವಾಯಿತು।
Verse 84
दुःशील उवाच । सर्वेष्वेव हि वेदेषु रुद्रः संकीर्त्यते प्रभुः । तत्किं दोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्य दीक्षासमुद्भवः
ದುಃಶೀಲನು ಹೇಳಿದನು: ನಿಜಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಪ್ರಭುವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಅವನ ದೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನು ನೀನು ಹೇಳಿದೆ?
Verse 85
दुर्वासा उवाच । सत्यमेतत्त्वया ख्यातं वेदे रुद्रः प्रकीर्तितः । बहुधा वासुदेवोऽपि ब्रह्मा चैव विशेषतः
ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯವೇ; ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಪ್ರಖ್ಯಾತನಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸುದೇವನೂ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಸಹ.
Verse 86
परं विप्रस्य या दीक्षा व्रतवंधसमुद्भवा । गायत्री परमा जाप्ये गुरुर्व्रतपरो हि सः । वैष्णवीं चाथ शैवीं च योऽन्यां दीक्षां समाचरेत्
ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಪರಮ ದೀಕ್ಷೆ ವ್ರತಬಂಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದ್ದೇ. ಜಪದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮಂತ್ರ ಗಾಯತ್ರಿ; ಅವನ ನಿಜಗುರು ವ್ರತಪರಾಯಣನಾಗಿರುವವನೇ. ಆದರೆ ವೈಷ್ಣವೀ ಅಥವಾ ಶೈವೀ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವವನು,
Verse 87
ब्राह्मणो न भवेत्सोऽत्र यद्यपि स्यात्षडंगवित् । अपरं लिंगभेदस्ते संजातः कपटादिषु
ಅವನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಷಡಂಗಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನಾದರೂ ಸಹ. ಮತ್ತೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪತನಚಿಹ್ನೆ ಉಂಟಾಗಿದೆ—ಕಪಟತೆ ಮೊದಲಾದವು.
Verse 88
व्रतत्यागान्न संदेहस्तत्र ते नास्ति किंचन । प्रायश्चित्तं मया सम्यक्स्मृतिमार्गेण चिंतितम्
ವ್ರತತ್ಯಾಗದಿಂದ ದೋಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅನಿಶ್ಚಿತವಿಲ್ಲ. ಸ್ಮೃತಿಮಾರ್ಗದಂತೆ ಯೋಗ್ಯ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Verse 89
दुःशील उवाच । सतां सप्तपदीं मैत्रीं प्रवदंति मनीषिणः । मित्रतां तु पुरस्कृत्य किंचिद्वक्ष्यामि तच्छृणु
ದುಃಶೀಲನು ಹೇಳಿದನು—ಸಜ್ಜನರಲ್ಲಿ ಏಳು ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಡೆದರೆ ಮೈತ್ರಿ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು.
Verse 90
अस्ति मे विपुलं वित्तं यदि तेन प्रसिद्ध्यति । तद्वदस्व महाभाग येन सर्वं करोम्यहम्
ನನಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಧನವಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಕೀರ್ತಿ ದೊರಕುವುದಾದರೆ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ಹೇಳು.
Verse 91
दुर्वासा उवाच । एक एव ह्युपायोऽस्ति तव पातकनाशने । तं चेत्करोषि मे वाक्याद्विशुद्धः संभविष्यसि
ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ನಿನ್ನ ಪಾಪನಾಶಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಒಂದೇ ಉಪಾಯವಿದೆ. ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ನೀನು ಶುದ್ಧನಾಗುವೆ.
Verse 92
तपः कृते प्रशंसंति त्रेतायां ज्ञानमेव च । द्वापरे तीर्थयात्रां च दानमेव कलौ युगे
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಪ್ರಶಂಸಿತ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ದಾನವೇ ಪ್ರಧಾನ.
Verse 93
सांप्रतं कलिकालोऽयं वर्तते दारुणाकृतिः । तस्मात्कृष्णाजिनं देहि सर्वपापविशुद्धये
ಈಗ ಈ ಕಲಿಕಾಲವು ಭಯಾನಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ (ಕಪ್ಪು ಜಿಂಕೆಯ ಚರ್ಮ) ದಾನಮಾಡು.
Verse 94
तथा च ते घृणाऽप्यस्ति गुरुवित्तसमुद्भवा । तदर्थं कुरु तन्नाम्ना शंकरस्य निवेशनम्
ಮತ್ತೂ ಗುರುಧನದ ಮೇಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ವಿರಕ್ತಿ/ಘೃಣೆಯೂ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಶಂಕರನ ನಾಮದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ನಿವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸು.
Verse 95
येन तस्मादपि त्वं हि आनृण्यं यासि तत्क्षणात् । अन्यत्रापि च तद्वित्तं यत्किंचिच्च प्रपद्यते
ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ನೀನು ಅವನ ಪ್ರತಿಯೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಋಣಮುಕ್ತನಾಗುವೆ; ಮತ್ತು ಆ ಧನದ ಯಾವ ಭಾಗವಾದರೂ ಬೇರೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ಕೈಗೆ ಬಂದರೆ।
Verse 96
ब्राह्मणेभ्यो विशिष्टेभ्यो नित्यं देहि समाहितः । तिलपात्रं सदा देहि सहिरण्यं विशेषतः
ಸಮಾಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿತ್ಯ ದಾನ ಮಾಡು. ಸದಾ ಎಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡು.
Verse 97
येन ते सकलं पापं देहान्नाशं प्रगच्छति । अपरं चैत्रमासेऽहं सदाऽगच्छामि भक्तितः
ಇದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪವು ದೇಹದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೂ ಚೈತ್ರಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸದಾ ಇಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತೇನೆ.
Verse 98
कल्पग्रामात्सुदूराच्च प्रासादेऽत्र स्वयं कृते । पुनर्यामि च तत्रैव व्रतमेतद्धि मे स्थितम्
ದೂರದ ಕಲ್ಪಗ್ರಾಮದಿಂದ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಾನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತೇನೆ; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ—ಇದೇ ನನ್ನ ಸ್ಥಿರ ವ್ರತವಾಗಿದೆ.
Verse 99
तस्माच्चिंत्यस्त्वयाह्येष प्रासादो यो मया कृतः । चिंतनीयं सदैवेह स्नानादिभिरनेकशः
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮನದಲ್ಲಿ ಧರಿಸು. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಾದಿ ಅನೇಕ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮರುಮರು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.
Verse 100
दुःशील उवाच । करिष्यामि वचस्तेऽहं यथा वदसि सन्मुने
ದುಃಶೀಲನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸನ್ಮುನಿಯೇ! ನೀವು ಹೇಳುವಂತೆ, ನಿಮ್ಮ ವಚನವನ್ನು ನಾನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವೆನು।
Verse 101
दुर्वासा उवाच । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं दत्ते कृष्णाजिने द्विजः । प्रयच्छ तिलपात्राणि गुप्तपापस्य शुद्धये
ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಸರ್ವಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ, ಗುಪ್ತಪಾಪಗಳ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಎಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।
Verse 102
सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दत्तं तेन महात्मना । ततः कृष्णाजिनं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಹಾಗೆಯೇ ದಾನಮಾಡಿದನು. ನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಹಿತಾಗ್ನಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು।
Verse 103
दुर्वाससः समा देशाद्यथोक्तविधिना द्विजाः । यच्छतस्तिलपात्राणि तस्य नित्यं प्रभक्तितः
ನಂತರ ದುರ್ವಾಸನು ಹೇಳಿದ ವಿಧಾನದಂತೆ ಆ ದೇಶದ ದ್ವಿಜರು ಅವನಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಮಹಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಳ್ಳಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 104
गतपापस्य दीक्षां च ददौ निर्वाणसंभवाम् । तथासौ गतपापस्य दीक्षां दत्त्वा यथाविधि
ಪಾಪಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾದ ಅವನಿಗೆ ಅವರು ನಿರ್ವಾಣಸಾಧಕವಾದ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಹೀಗೆ ಶುದ್ಧನಾದವನಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿ,
Verse 105
ततः प्रोवाच मधुरं देहि मे गुरुदक्षिणाम्
ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಮಧುರವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ನನಗೆ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಕೊಡು.”
Verse 106
दुःशील उवाच । याचस्व त्वं प्रभो शीघ्रं यां ते यच्छामि दक्षिणाम् । तां प्रदास्यामि चेच्छक्तिर्वित्तशाठ्यविवर्जिताम्
ದುಃಶೀಲನು ಹೇಳಿದನು—“ಪ್ರಭೋ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೇಳಿರಿ. ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನೀಡುವೆನು—ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಂಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ.”
Verse 107
दुर्वासा उवाच । कल्पग्रामं गमिष्यामि सांप्रतं वर्तते कलिः । नाहमत्रागमिष्यामि यावन्नैव कृतं भवेत्
ದುರ್ವಾಸರು ಹೇಳಿದರು—“ಈಗ ನಾನು ಕಲ್ಪಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ಈಗ ಕಲಿಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗುವವರೆಗೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.”
Verse 108
अर्धनिष्पादितो ह्येष प्रासादो यो मया कृतः । परिपूर्तिं त्वया नेय एषा मे गुरुदक्षिणा
ನಾನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಈ ಪ್ರಾಸಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಅರ್ಧಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ನೀನು ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸು—ಇದೇ ನನ್ನ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ.
Verse 109
नृत्यगीतादिकं यच्च तथा कार्यं स्वशक्तितः । पुरतोऽस्य बलिर्देयस्तथान्यत्कुसुमादिकम्
ನೃತ್ಯ-ಗೀತಾದಿ ಏನೇ ಇರಲಿ, ನಿನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡು. ಇದರ ಮುಂದೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಪುಷ್ಪಾದಿ ಇತರ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.
Verse 110
एवमुक्त्वा गतः सोऽथ कल्पग्रामं मुनीश्वरः । दुःशीलोऽपि तथा चक्रे यत्तेन समुदाहृतम्
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮುನೀಶ್ವರನು ಕಲ್ಪಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ದುಃಶೀಲನೂ ಅವನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಿದನು.
Verse 111
सूत उवाच । एवं तस्य प्रभक्तस्य तत्कार्याणि प्रकुर्वतः । तन्नाम्ना कीर्त्यते सोऽथ दुःशील इति संज्ञितः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ನಂತರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ‘ದುಃಶೀಲ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು.
Verse 112
चैत्रमासे च यो नित्यं तं च देवं प्रपश्यति । क्षणं कृत्वा स पापेन वार्षिकेण प्रमुच्यते
ಚೈತ್ರಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಆ ದೇವರನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವವನು, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ದರ್ಶನದಿಂದಲೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 113
यः पुनः स्नपनं तस्य सर्वं चैव करोति च । त्रिंशद्वर्षोद्भवं पापं तस्य गात्रात्प्रणश्यति
ಮತ್ತೆ ಯಾರು ಆ ದೇವರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ನಪನ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ದೇಹದಿಂದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 114
यः पुनर्नृत्यगीताद्यं कुरुते च तदग्रतः । आजन्ममरणात्पापात्सोऽपि मुक्तिमवाप्नुयात्
ಇನ್ನೂ ಯಾರು ಅವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ-ಗೀತಾದಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಜನ್ಮದಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೆ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.