Adhyaya 266

Verse 1

ऋषय ऊचुः । श्रुतानि मुख्यतीर्थानि तत्क्षेत्रप्रोद्भवानि च । येषु स्नातो नरः स्म्यक्सर्व तीर्थफलं लभेत्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 2

लिंगानि च महाभाग तत्र मुख्यानि यानि च । यैर्दृष्टैर्लभ्यते श्रेयः सर्वेषां तानि नो वद

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮುಖ್ಯ ಲಿಂಗಗಳು ಯಾವುವೋ, ಅವುಗಳ ದರ್ಶನದಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅವನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು।

Verse 3

सूत उवाच । तत्र च मंकणाख्यं तु लिंगमस्ति सुशोभनम् । तथा सिद्धेश्वरं नाम गौतमेश्वरसंयुतम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ‘ಮಂಕಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನವಾದ ಲಿಂಗವಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವೂ ಇದೆ; ಅದು ‘ಗೌತಮೇಶ್ವರ’ದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 4

कपालेश्वमन्यच्च चतुर्थं परिकीर्तितम् । एकैकं सर्वलिंगानां फलं यच्छत्यसंशयम् । यथोक्तविधिना सम्यग्यथोक्तं द्विजसत्तमाः

ಮತ್ತೊಂದು ‘ಕಪಾಲೇಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಿಂಗವೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲಾ ಲಿಂಗಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 5

तत्र तावत्प्रवक्ष्यामि मंकणेश्वरजं फलम् । मकाराक्षरयुक्तस्य लिंगस्यात्र द्विजोत्तमाः

ಈಗ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಅಲ್ಲಿ ‘ಮ’ ಅಕ್ಷರಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಮಂಕಣೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 6

शिवरात्रिं समासाद्य यस्तस्य पुरुषो द्विजाः । कुर्याज्जागरणं रात्रौ निराहारः स्थितः शुचिः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಶಿವರಾತ್ರಿ ಬಂದಾಗ, ಅವನ ಭಕ್ತನಾದ ಯಾವ ಪುರುಷನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವನೋ—ನಿರಾಹಾರಿಯಾಗಿ, ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಶುಚಿಯಾಗಿದ್ದು—(ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ)।

Verse 7

सर्वलिंगोद्भवं चैव फलं दर्शनसंभवम् । जायते नात्र संदेह इत्युवाच हरः स्वयम्

ದರ್ಶನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲವು ನಿಜಕ್ಕೂ ಸರ್ವ ಲಿಂಗಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಫಲವೇ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಎಂದು ಸ್ವಯಂ ಹರ (ಶಿವ)ನು ನುಡಿದನು।

Verse 8

ऋषय ऊचुः । शिवरात्रिर्महाभाग कस्मिन्काले तु सा भवेत् । विध्यानं चैव माहात्म्यं सर्वं नो विस्तराद्वद

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಶಿವರಾತ್ರಿ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ? ಅದರ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ್ಯ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 9

सूत उवाच माघस्य कृष्णपक्षे या तिथिश्चैव चतुर्दशी । तस्या रात्रिः समाख्याता शिवरात्रिसमुद्भवा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶೀ ತಿಥಿ; ಆ ತಿಥಿಯ ರಾತ್ರಿಯೇ ‘ಶಿವರಾತ್ರಿ’ ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 10

तस्यां सर्वेषु लिंगेषु सदा संक्रमते हरः । विशेषात्सर्वपुण्येषु ख्यातेयं मंकणेश्वरे

ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹರ (ಶಿವ)ನು ಸದಾ ಸರ್ವ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ಸರ್ವ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂಕಣೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಇದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।

Verse 11

ऋषय ऊचुः । शिवरात्रिः कथं जाता केनैषा च विनिर्मिता । कस्माद्बहुफला जाता सर्वं नो विस्तराद्वद

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಇದನ್ನು ಯಾರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು? ಇದು ಏಕೆ ಬಹುಫಲದಾಯಕವಾಯಿತು? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 12

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथानकम् । भर्तृयज्ञस्य संवादमश्वसेनस्य भूपतेः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತಕಥೆಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ; ಭರ್ತೃಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ರಾಜ ಅಶ್ವಸೇನರ ಸಂವಾದವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 13

आनर्ताधिपतिः पूर्वमश्वसेन इति स्मृतः । आसीद्धर्मपरो नित्यं वेदवेदागंपारगः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆನರ್ತದ ಅಧಿಪತಿ ‘ಅಶ್ವಸೇನ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮಪರನಾಗಿ, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 14

भर्तृयज्ञः पुरा तेन इदं पृष्टः कुतूहलात् । कलिकालं समुद्वीक्ष्य वर्धमानं दिनेदिने

ಕಲಿಯುಗವು ದಿನೇದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅವನು ಹಿಂದೆ ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನನ್ನು ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 15

अश्वसेन उवाच । कलिकालकृते किंचिद्व्रतं मे वद सन्मुने । स्वल्पायासं महत्पुण्यं सर्वपापप्रणाशनम्

ಅಶ್ವಸೇನನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸನ್ಮುನಿಯೇ, ಕಲಿಯುಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಯಾವುದಾದರೂ ವ್ರತವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿ; ಅದು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿ, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲಿ।

Verse 16

स्वल्पायुषः सदा मर्त्या ब्रह्मन्कृतयुगे पुरा । त्रेतायां द्वापरे चैव किमु प्राप्ते कलौ युगे

ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಮನುಷ್ಯರು ಸದಾ ಸ್ವಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳೇ—ಹಿಂದೆ ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರದಲ್ಲಿಯೂ; ಇನ್ನು ಕಲಿಯುಗ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು!

Verse 17

तस्माद्वर्षव्रतं त्यक्त्वा किंचिदेकाह्निकं वद

ಆದುದರಿಂದ ವರ್ಷವ್ರತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನನಗೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಏಕದಿನ ವ್ರತವನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 18

श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्णे चापराह्णिकम् । न हि प्रतीक्षते मृत्युः कृतं वास्य न वा कृतम्

ನಾಳೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇಂದುಲೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಪರಾಹ್ಣದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ವಾಹ್ಣದಲ್ಲೇ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಮರಣ ಕಾಯುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 19

तस्य तद्वचं श्रुत्वा भर्तृयज्ञ उदारधीः । अब्रवीत्सुचिरं ध्यात्वा ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯ ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನು ಬಹುಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಿಳಿದು, ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 20

अस्ति राजन्व्रतं पुण्यं शिवरात्रीतिसंज्ञितम् । एकाह्निकं महाराज सर्वपातकनाशनम्

ಹೇ ರಾಜನ್, ‘ಶಿವರಾತ್ರಿ’ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯವ್ರತವಿದೆ. ಹೇ ಮಹಾರಾಜ, ಅದು ಏಕದಿನ ವ್ರತ; ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು।

Verse 21

तत्र यद्दीयते दानं हुतं जप्तं तथैव च । सर्वमक्षयतां याति रात्रि जागरणे कृते

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ದಾನ, ಮಾಡುವ ಹೋಮ, ಮಾಡುವ ಜಪ—ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಅಕ್ಷಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 22

अपुत्रो लभते पुत्रानधनो धनमाप्नुयात् । स्वल्पायुर्दीर्घमायु्ष्यं शत्रूणां चैव संक्षयम्

ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವನು ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ದರಿದ್ರನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಲ್ಪಾಯು ದೀರ್ಘಾಯು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಶತ್ರುಗಳಿಗೂ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

यंयं काममभिध्यायन्व्रतमेतत्समाचरेत् । तंतं समाप्नुयान्मर्त्यो निष्कामो मोक्षमाप्नुयात्

ಮನುಷ್ಯನು ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅದೇ ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ನಿಷ್ಕಾಮವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

कार्पण्येनाथ वित्तेन यदि कुर्यात्प्रजागरम् । तथा वर्षकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

ದೀನಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಧನಸಂಪತ್ತಿಯಿಂದಾಗಲಿ, ಯಾರು ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 25

यानि कान्यत्र लिंगानि स्थावराणि चराणि च । तेषु संक्रमते देवस्तस्यां रात्रौ यतो हरः

ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ಯಾವ ಯಾವ ಲಿಂಗಗಳಾದರೂ—ಸ್ಥಾವರವಾಗಲಿ ಚರವಾಗಲಿ—ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಆ ರಾತ್ರಿಯೇ ಹರ (ಶಿವ) ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

शिवरात्रिस्ततः प्रोक्ता तेन सा हरवल्लभा । प्रार्थितः स सुरैः सर्वैर्लोकानुग्रहकाम्यया

ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಶಿವರಾತ್ರಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಆ ರಾತ್ರಿ ಹರನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ. ಲೋಕಗಳ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬಯಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು.

Verse 27

भगवन्कलिकालेऽस्मिन्सर्वपापसमन्विते । वर्षपापविशुद्ध्यर्थं दिनमेकं क्षितौ व्रज । येन त्वत्पूजया पूता मर्त्याः शुद्धिमवाप्नुयुः

ಹೇ ಭಗವನ್! ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ವರ್ಷಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀವು ಒಂದು ದಿನ ಭೂಮಿಗೆ ಅವತರಿಸಿರಿ; ನಿಮ್ಮ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರರಾದ ಮನುಷ್ಯರು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 28

ततो दत्तं हुतं तेषामस्माकमुपतिष्ठति । यदुच्छिष्टं नरैर्दत्तं तद्वृथा जायतेऽखिलम्

ಆಮೇಲೆ ಅವರ ದಾನವೂ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದುದೂ ನಿಜವಾಗಿ ನಮ್ಮವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅಶುದ್ಧ (ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ) ಮಾನವರು ನೀಡಿದುದೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 29

कलिकाले न चास्माकं किंचिदेवोपतिष्ठति । अशुद्धैर्मानवैर्दत्तं प्रभूतमपि शंकर

ಹೇ ಶಂಕರ! ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧ ಮಾನವರು ನೀಡಿದುದು—ಅದು ಎಷ್ಟೇ ಬಹಳವಾಗಿದ್ದರೂ—ನಮ್ಮವರೆಗೆ ಏನೂ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । माघमासस्य कृष्णायां चतुर्दश्यां सुरेश्वर । अहं यास्यामि भूपृष्ठे रात्रौ नैव दिवा कलौ

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರ! ಮಾಘಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಭೂಪೃಷ್ಠಕ್ಕೆ ಬರುವೆನು; ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಗಲಲ್ಲ, ಕೇವಲ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ.

Verse 31

लिंगेषु च समस्तेषु चलेषु स्थावरेषु च । संक्रमिष्याम्यसंदिग्धं वर्षपापविशुद्धये

ವರ್ಷಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ—ಚಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ ಎರಡರಲ್ಲೂ—ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆನು.

Verse 32

तस्यां रात्रौ हि मे पूजां यः करिष्यति मानवः । मंत्रैरेतैः सुरश्रेष्ठ विपाप्मा स भविष्यति

ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಯಾರು ಮಾಡುವನೋ, ಆ ಮಾನವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಾಪರಹಿತನಾಗುವನು.

Verse 33

ॐ सद्योजाताय नमः । ॐ वामदेवाय नमः । ॐ घोराय नमः । ॐ तत्पुरुषाय नमः । ॐ ईशानाय नमः । एवं वक्त्राणि संपूज्य गन्धपुष्पानुलेपनैः । वस्त्रैर्दीपैश्च नैवेद्यैस्ततोऽर्घं संप्रदापयेत् । मंत्रेणानेन संपूज्य मां ध्यात्वा मनसि स्थितम्

“ಓಂ ಸದ್ಯೋಜಾತಾಯ ನಮಃ। ಓಂ ವಾಮದೇವಾಯ ನಮಃ। ಓಂ ಘೋರಾಯ ನಮಃ। ಓಂ ತತ್ಪುರುಷಾಯ ನಮಃ। ಓಂ ಈಶಾನಾಯ ನಮಃ।” ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪಂಚವಕ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದಲೂ, ವಸ್ತ್ರ, ದೀಪ, ನೈವೇದ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.

Verse 34

गौरीवल्लभ देवेश सर्वाद्य शशिशेखर । वर्षपापविशुद्ध्यर्थमर्घो मे प्रतिगृह्यताम्

ಹೇ ಗೌರೀವಲ್ಲಭ, ಹೇ ದೇವೇಶ, ಹೇ ಸರ್ವಾದ್ಯ, ಹೇ ಶಶಿಶೇಖರ! ವರ್ಷದ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.

Verse 35

ततः संपूजयेद्विप्रं भोजनाच्छादनादिभिः । दत्त्वाथ दक्षिणां तस्मै वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಭೋಜನ, ವಸ್ತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು; ಅವನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ, ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೃಪಣತೆ ಅಥವಾ ವಂಚನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 36

धर्माख्यानकथाभिश्च सलास्यैस्तांडवैस्तथा

ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಖ್ಯಾನ ಕಥೆಗಳ ಪಠಣಗಳಿಂದ, ಸೊಗಸಾದ ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ತಾಂಡವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದಲೂ.

Verse 37

एवं करिष्यते योऽत्र व्रतमेतत्सुरेश्वर । वर्षपापविशुद्ध्यर्थं प्रायश्चित्तं भविष्यति

ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಾ! ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅದು ವರ್ಷದ ಪಾಪಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗುವುದು.

Verse 38

तच्छ्रुत्वा त्रिदशाः सर्वे प्रणम्य शशिशेखरम् । संप्रहृष्टा नरश्रेष्ठ स्वानि स्थानानि भेजिरे

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಶಶಿಶೇಖರ (ಶಿವ)ನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠಾ, ಹರ್ಷಗೊಂಡು ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.

Verse 39

प्रेषयामासुरुर्व्यां च नारदं मुनिसत्तमम् । प्रबोधनाय लोकानां शिवरात्रिकृते सदा

ಮತ್ತೆ ಅವರು ಮುನಿಸತ್ತಮ ನಾರದರನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಶಿವರಾತ್ರಿಗಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಸದಾ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು.

Verse 40

सोऽपि गत्वा धरापृष्ठं श्रावयामास सर्वतः । शिवरात्रेस्तु माहात्म्यं यदुक्तं शूलपाणिना

ಅವನು ಸಹ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಶೂಲಪಾಣಿ (ಶಿವ) ಹೇಳಿದಂತೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಾರಿದನು.

Verse 41

ततः प्रभृति संजाता शिवरात्रिर्धरातले । सर्वकामप्रदा पुण्या सर्वपातकनाशिनी

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು—ಅದು ಪುಣ್ಯಪ್ರದ, ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದ ಮತ್ತು ಸರ್ವಪಾತಕನಾಶಿನಿ.

Verse 42

अत्र वः कीर्तयिष्यामि पुरावृत्तं कथानकम् । यद्वृत्तं नैमिषारण्ये लुब्धकस्यात्र कस्यचित्

ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಒಂದು ಪುರಾತನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ—ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರನ ಕುರಿತು ನಡೆದದ್ದು.

Verse 43

तत्रासील्लुब्धकः कश्चिज्जातिमात्रान्न कर्मतः । व्यसेनानाभिभूतात्मा परवित्तापहारकः

ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರನಿದ್ದನು—ಜನ್ಮಮಾತ್ರದಿಂದ ಕುಲೀನ, ಆದರೆ ಕರ್ಮದಿಂದಲ್ಲ; ವ್ಯಸನಗಳಿಂದ ಆವರಿತ ಮನಸ್ಸಿನವನು, ಪರಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವನು.

Verse 44

न कदाचिद्व्रतं तेन न दत्तं न जपः कृतः । केवलं च हृतं वित्तं लोकानां छलसंश्रयात्

ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಿಲ್ಲ, ದಾನವನ್ನೂ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ, ಜಪವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಮೋಸದ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಜನರ ಧನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 45

कस्यचित्त्वथ कालस्य शिवरात्रिः समागता । माघमासेऽसितेपक्षे सर्वपातकनाशिनी

ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಬಂತು—ಮಾಘಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ—ಅದು ಸರ್ವಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

Verse 46

तत्रास्त्यायतनं पुण्यं देवदेवस्य शूलिनः । तत्र जागरणं रात्रौ प्रारब्धं बहुभिर्ज्जनैः

ಅಲ್ಲಿ ದೇವದೇವ ಶೂಲಿನ (ಶಿವ)ನ ಪವಿತ್ರ ಆಲಯವಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜನರು ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 47

नारीभिर्नरशार्दूल भूषिताभिः सुभूषणैः । अथासौ चिंतयामास चोरो दृष्ट्वाथ जागरम्

ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸುಂದರವಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಜಾಗರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ಕಳ್ಳನು ಯೋಚಿಸತೊಡಗಿದನು.

Verse 48

गच्छामि यदि कांचित्स्त्रीं भूषणैः परिभूषिताम् । निष्क्रांतां बाह्यतश्चास्य प्रासादस्याप्नुयामहम्

ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾದ ಯಾವಳಾದರೂ ಸ್ತ್ರೀ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ಬಂದರೆ, ನಾನು ಅವಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲೆ.

Verse 49

ततो हत्वा समादाय भूषणानि व्रजाम्यहम्

ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾನು ಹೊರಟುಹೋಗುವೆನು.

Verse 50

एवं निश्चित्य मनसा गतस्तस्य समीपतः । कर्णिकारं समारुह्य स्थितो गुप्तस्ततो हि सः

ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅವನು ಆ ಸ್ಥಳದ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಿ, ಕರ್ಣಿಕಾರ ಮರವನ್ನು ಏರಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡನು.

Verse 51

वीक्षमाणो दिशः सर्वा नारीनिष्क्रामणोद्भवाः । चौरकर्मप्रवृत्तस्य शीतार्तस्य विशेषतः

ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹೊರಬರುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಕಳ್ಳತನದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಅವನು ಚಳಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 52

अल्पापि निद्रा नायाता न च नारी विनिर्गता । तस्याधस्तात्ततो लिंगमभवत्तु धरोद्भवम् । गत्वा च पत्राण्यादाय प्रचिक्षेपास्य चोपरि

ಅವನಿಗೆ ಅಲ್ಪವೂ ನಿದ್ರೆ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಹೊರಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವನ ಕೆಳಗೆ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಶಿವಲಿಂಗವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು; ಅವನು ಹೋಗಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಂದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಚಲ್ಲಿದನು.

Verse 53

एतस्मिन्नेव काले तु प्रोद्गतस्तीक्ष्णदीधितिः । असतीनां च चौराणां कामिनामसुखावहः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿದನು—ಅಶೀಲರು, ಕಳ್ಳರು ಮತ್ತು ಕಾಮಾತುರರಿಗೆ ದುಃಖಕಾರಕನು.

Verse 54

ततो नराश्च नार्यश्च जग्मुः स्वंस्वं निकेतनम् । उपचारपराः शांताः प्रणिपत्य महेश्वरम्

ನಂತರ ಪುರುಷರೂ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ತಮತಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹೋದರು—ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯಾಗಿ, ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿ, ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.

Verse 55

सोऽपि चौरो निराशश्च क्षुत्क्षामः शीतविह्वलः । अवतीर्य द्रुमात्तस्मादुपायं कंचिदाश्रितः

ಆ ಕಳ್ಳನೂ—ನಿರಾಶನಾಗಿ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿ, ಚಳಿಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತ—ಆ ಮರದಿಂದ ಇಳಿದು ಯಾವುದೋ ಉಪಾಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.

Verse 56

ततः कालेन महता पंचत्वं समपद्यत । जातो जातिस्मरः सोऽथ दशार्णाधिपतेर्गृहे

ನಂತರ ಬಹುಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಪಂಚತ್ವ (ಮರಣ)ವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು; ಆಮೇಲೆ ಜಾತಿಸ್ಮರನಾಗಿ ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದನು.

Verse 57

उपवासप्रभावेन बलादपि प्रजागरात् । शिवरात्रेस्तथा तस्य लिङ्गस्यापि प्रपूजया

ಉಪವಾಸದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ, ಬಲವಶಾತ್ತಾದರೂ ಮಾಡಿದ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣದಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಿಸಿದುದರಿಂದ—

Verse 58

ततो राज्यं समासाद्य पितृपैतामहं महत् । कारयामास लिंगस्य प्रासादं तस्य शोभनम्

ನಂತರ ಮಹತ್ತಾದ ಪಿತೃ-ಪೈತಾಮಹಿಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅವನು ಆ ಲಿಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಶೋಭನವಾದ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು (ದೇವಾಲಯವನ್ನು) ಕಟ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 59

वर्षेवर्षे समाश्रित्य शिवरात्रौ प्रजागरात् । उपवासपरोभूत्वा गीतवादित्रनिःस्वनैः

ವರ್ಷೇವರ್ಷ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ; ಉಪವಾಸನಿಷ್ಠನಾಗಿ ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿರಲು।

Verse 60

धर्माख्यानकथाभिश्च गीतध्वनिभिरेव च । पूर्वोक्तमंत्रैः संपूज्य अर्घं दत्त्वा विधानतः । संतर्प्य ब्राह्मणान्कामैर्जगाम निलयं निजम्

ಧರ್ಮಾಖ್ಯಾನ ಕಥೆಗಳೂ ಭಕ್ತಿಗೀತಗಳ ಧ್ವನಿಯೂ ಜೊತೆಯಾಗಿರಲು, ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ (ಲಿಂಗವನ್ನು) ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು। ನಂತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಇಷ್ಟದ ದಾನ-ಭೋಜನಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು।

Verse 61

कस्यचित्त्वथ कालस्य शिवरात्रौ समागताः । प्रासादे तत्र मुनयः प्राप्ता शाण्डिल्यपूर्वकाः

ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೆ ಮುನಿಗಳು ಬಂದರು—ಅವರಲ್ಲಿ ಶಾಂಡಿಲ್ಯರು ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 62

शांडिल्योऽथ भरद्वाजो यवक्रीतोऽथ गालवः । पुलस्त्यः पुलहो गार्ग्यस्तथान्ये बहवो नृप

ಹೇ ನೃಪ! ಶಾಂಡಿಲ್ಯ, ಭರದ್ವಾಜ, ಯವಕ್ರೀತ ಮತ್ತು ಗಾಲವ; ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ, ಗಾರ್ಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.

Verse 63

सोऽपि राजा बृहत्सेनो दशार्णाधिपतेः सुतः । संप्राप्तो जागरं कर्तुं तस्य लिंगस्य चाग्रतः

ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ರಾಜ ಬೃಹತ್ಸೇನನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು; ಆ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮುಂದೇ ಜಾಗರಣ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 64

पूजयित्वा ततो देवं प्रणिपत्य मुनीश्वरान् । उपविष्टस्तस्य चाग्रे ह्यनुज्ञातो द्विजोत्तमैः

ನಂತರ ಅವನು ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಮುನೀಶ್ವರರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ; ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು, ಅವನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು.

Verse 65

ततस्तस्याग्रतश्चक्रुः कथास्ते बहुधा नृप । राजर्षीणामतीतानां ब्रह्मर्षीणां विशेषतः

ನಂತರ, ಹೇ ನೃಪ! ಅವರು ಅವನ ಮುಂದೆಯೇ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಪವಿತ್ರ ಕಥನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು—ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ಕುರಿತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳ ಕುರಿತು.

Verse 66

अथ कस्मिन्कथांते स तैः पृष्टो ब्रह्मवादिभिः । कौतुकाविष्टचित्तैश्च विस्मयोत्फुल्ललोचनैः

ನಂತರ ಒಂದು ಕಥಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು—ಕೌತುಕದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟಚಿತ್ತರಾಗಿದ್ದು, ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳವರಾಗಿ.

Verse 67

राजन्पृच्छामहे सर्वे वयं कौतूहलान्विताः । यदि ब्रवीषि नः सत्यं देवतायतने स्थितः

ಹೇ ರಾಜನೇ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಕೌತೂಹಲದಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ನೀನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಮಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವೆಯಾದರೆ—

Verse 68

राजोवाच । यदि ज्ञास्यामि विप्रेंद्राः कथयिष्याम्यसंशयम् । देवस्याग्रे च संपृष्टः सत्येनात्मानमालभे

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ದೇವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾನು ಸತ್ಯದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 69

ऋषय ऊचुः । पुष्कलानि परित्यज्य कस्माद्दानान्यनेकशः । जागरं कर्तुकामोऽत्र स्वदेशादुपतिष्ठसि

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಬಹಳ ದಾನಗಳನ್ನೂ ನಾನಾವಿಧ ದಾನಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ನೀನು ಸ್ವದೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದು ಜಾಗರಣ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೀ?

Verse 70

वर्षेवर्षे सदा प्राप्ते नूनं त्वं वेत्सि कारणम् । रहस्यं यदि ते न स्यात्तद्ब्रवीहि नराधिप

ನೀನು ವರ್ಷೇವರ್ಷೆ ತಪ್ಪದೆ ಬರುತ್ತೀಯ; ಕಾರಣವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀನು ತಿಳಿದಿದ್ದೀಯ. ಅದು ನಿನಗೆ ರಹಸ್ಯವಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೇಳು, ಹೇ ನರಾಧಿಪ.

Verse 71

सूत उवाच । सवैलक्ष्यं स्मितं कृत्वा ततः प्राह स दुर्मनाः । रहस्यं परमं ह्येतदवाच्यं हि द्विजोत्तमाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಸಂಕೋಚದ ನಗು ನಗುತ್ತಾ, ನಂತರ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿದ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಇದು ಪರಮ ರಹಸ್ಯ; ಹೇಳುವುದೇ ಕಷ್ಟ.”

Verse 72

तथापि च वदिष्यामि पृष्टो देवाग्रतो यतः

ಆದರೂ, ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಸాక్షಾತ್ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.

Verse 73

ततः स कथयामास पूर्वदेहसमुद्भवम् । मलिम्लुचस्ततो नूनं शिवरात्रिसमुद्भवम्

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ಶಿವರಾತ್ರಿ ವ್ರತಸಂಬಂಧದಿಂದಲೇ ಆ ಚಾಂಡಾಲತ್ವ ಉಂಟಾಯಿತು ಎಂದು.

Verse 74

चौर्यभावेन देवस्य पूजनं जागरस्तथा । उपवासं विना तेन शिवरात्रौ पुरा कृतम्

ಹಿಂದೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಳ್ಳಭಾವದಿಂದ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಉಪವಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 75

जातिस्मरणसंयुक्तं जन्मजातं यथातथम् । ततस्ते मुनयः सर्वे साधुवादान्पृथग्विधान्

ಜನ್ಮಸ್ಮರಣಯುಕ್ತನಾಗಿ ಅವನು ಜನ್ಮದಿಂದ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾತಥವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದನು; ನಂತರ ಆ ಮುನಿಗಳೆಲ್ಲರು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧದ ಸಾಧುವಾದ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಚನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.

Verse 76

नृपोत्तमस्य राजर्षेर्दत्त्वाशीर्भिः समन्वितान् । रात्रौ जागरणं कृत्वा प्रजग्मुस्ते निजाश्रमान्

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೃಪತಿ ರಾಜರ್ಷಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ, ಅವರು ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 77

सोऽपि राजासमभ्यर्च्य तं देवं तान्द्विजोत्तमान् । जगाम स्वपुरं पश्चात्कृत्वा रात्रौ प्रजागरम्

ಆ ರಾಜನೂ ಆ ದೇವನನ್ನೂ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನೂ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು।

Verse 78

भर्तृयज्ञ उवाच । शिवरात्रिः समुत्पन्ना एवं भूमितले नृप । एवंविधं च माहात्म्यं तस्यास्ते परिकीर्तितम्

ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನೃಪಾ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿತಲದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದರ ಇಂತಹ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 79

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कार्या स नृपसत्तम । कलिकाले विशेषेण य इच्छेद्भूतिमात्मनः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಇದನ್ನು ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ—ತನ್ನ ಭೂತಿ-ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಯಾರಾದರೂ।

Verse 80

एषा कृता दिलीपेन नलेन नहुषेण च । मान्धात्रा धुंधुमारेण सगरेण युयुत्सुना

ಈ (ಶಿವರಾತ್ರಿ ವ್ರತಾಚರಣೆ) ದಿಲೀಪ, ನಲ, ನಹುಷ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಂಧಾತೃ, ಧುಂಧುಮಾರ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಯುಯುತ್ಸು ಇವರಿಂದಲೂ ನೆರವೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 81

तथान्यैश्च विशेषेण सम्यक्छ्रद्धासमन्वितैः । प्राप्ताश्च हृद्गताः कामा ये दिव्या ये च मानुषाः

ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದು—ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅವು ದಿವ್ಯವಾಗಿರಲಿ, ಮಾನವವಾಗಿರಲಿ।

Verse 82

तथा चैव तु सावित्र्या श्रिया देव्या तु सीतया । अरुंधत्या सरस्वत्या मेनया रंभया तथा

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಾವಿತ್ರಿ, ದೇವೀ ಶ್ರೀ ಮತ್ತು ಸೀತೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅರುಂಧತಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಮೇನಾ ಮತ್ತು ರಂಭೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಚರಿಸಿದರು।

Verse 83

इंद्राण्याथ दृषद्वत्या स्वधया स्वाहया तथा । रत्या प्रीत्या प्रभावत्या गायत्र्या च नृपोत्तम । सर्वाः प्राप्ताः प्रियान्कामानतिसौभाग्यसंयुतान्

ನಂತರ ಇಂದ್ರಾಣಿ, ದೃಷದ್ವತಿ, ಸ್ವಧಾ, ಸ್ವಾಹಾ; ಹಾಗೆಯೇ ರತಿ, ಪ್ರೀತಿ, ಪ್ರಭಾವತಿ, ಗಾಯತ್ರಿ—ಓ ನೃಪೋತ್ತಮ—ಎಲ್ಲರೂ ಅತಿಸೌಭಾಗ್ಯಸಹಿತ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 84

यश्चैतां पठते व्युष्टिं भावेन शिवसंनिधौ । दिनजात्पातकात्सोऽपि मुच्यते नात्र संशयः

ಶಿವಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಈ ಪಾಠವನ್ನು ಪಠಿಸುವವನು, ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 85

नास्ति गंगासमं तीर्थं नास्ति देवो हरोपमः । शिवरात्रेः परं नास्ति तपः सत्यं मयोदितम्

ಗಂಗೆಯ ಸಮಾನ ತೀರ್ಥವಿಲ್ಲ, ಹರ (ಶಿವ) ಸಮಾನ ದೇವನಿಲ್ಲ। ಶಿವರಾತ್ರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲ—ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ।

Verse 86

सर्वरत्नमयो मेरुः सर्वाश्चर्यमयं तपः । सर्वधर्ममयी राजञ्छिवरात्रिः प्रकीर्तिताः

ಮೇರು ಸರ್ವರತ್ನಮಯವೆಂದು, ತಪಸ್ಸು ಸರ್ವಾಶ್ಚರ್ಯಮಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ। ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ರಾಜನ್, ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸರ್ವಧರ್ಮಮಯಿ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।

Verse 87

गरुडः पक्षिणां यद्वन्नदीनां सागरो यथा । प्रधानः सर्वधर्माणां शिवरात्रिस्तथोत्तमा

ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರುಡನು ಹೇಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನೋ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಹೇಗೆ ಪ್ರಧಾನವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಪರಮೋತ್ತಮವೂ ಪ್ರಧಾನವೂ ಆಗಿದೆ।

Verse 266

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शिवारात्रिमाहात्म्यवर्णनं नाम षट्षष्ट्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಶಿವರಾತ್ರಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 266ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।