Adhyaya 247

Verse 1

पैजवन उवाच । श्रीः कथं तुलसीरूपा बिल्ववृक्षे च पार्वती । एतच्च विस्तरेण त्वं मुने तत्त्वं वद प्रभो

ಪೈಜವನನು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರೀ ಹೇಗೆ ತುಳಸೀರೂಪವಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ? ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಗೆ (ನಿವಸಿಸುತ್ತಾಳೆ)? ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು, ಪ್ರಭೋ.

Verse 2

गालव उवाच । पुरा दैवासुरे युद्धे दानवा बलदर्पिताः । देवान्निजघ्नुः संग्रामे घोररूपाः सुदारुणाः

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದರು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಸುರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಬಲದರ್ಪದಿಂದ ಮದಗೊಂಡ ದಾನವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು; ಅವರು ಘೋರರೂಪಿಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರರು.

Verse 3

देवाश्च भय संविग्ना ब्रह्माणं शरणं ययुः । ते स्तुत्वा पितरं नत्वा वृहस्पतिपुरःसराः

ಭಯದಿಂದ ಸಂವಿಗ್ನರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣಿಗೆ ಹೋದರು. ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮುನ್ನಡೆದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

Verse 4

तस्थुः प्रांजलयः सर्वे तानुवाच पितामहः । किमर्थं म्लानवदना अस्मद्गेहमुपागताः

ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಾಂಜಲಿಯಾಗಿ ನಿಂತರು. ಆಗ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ನಿಮ್ಮ ಮುಖಗಳು ಏಕೆ ಮ್ಲಾನವಾಗಿವೆ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?”

Verse 6

वयं सर्वे पराक्रांता अतस्त्वां शरणं गताः । त्राह्यस्मान्देवदेवेश शरणं समुपागतान्

ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಾಕ್ರಾಂತರಾಗಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಓ ದೇವದೇವೇಶ, ಶರಣಾಗತರಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 7

तच्छ्रुत्वा भगवान्प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः । मया न शक्यते कर्त्तुं पक्षः कस्य जनस्य च

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷದ ಪರವಾಗಿ ನಾನು ಪಕ್ಷಪಾತ ಮಾಡಲಾರೆ.”

Verse 9

कारणं कथ्यतामाशु वह्नीन्द्रवसुभिर्युताः । देवा ऊचुः । दैत्यैः पराजितास्तात संगरेऽद्भुतकारिभिः

“ಕಾರಣವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಹೇಳಿರಿ,” ಎಂದು ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು; ಅಗ್ನಿ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವಸುಗಳೊಡನೆ ದೇವರುಗಳು ಎದುರು ನಿಂತಿದ್ದರು. ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ತಾತಾ, ಅದ್ಭುತ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ದೈತ್ಯರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.”

Verse 10

ऐक्यं विष्णुगणैः कुर्वन्दध्रे रूपं महाद्भुतम् । तदा हरिहराख्यं च देहार्द्धाभ्यां दधार सः

ವಿಷ್ಣುಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನು ಅತ್ಯದ್ಭುತವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ನಂತರ ದೇಹದ ಎರಡು ಅರ್ಧಗಳಿಂದ ‘ಹರಿಹರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ರೂಪವನ್ನು ವಹಿಸಿದನು.

Verse 11

हरश्चैवार्द्धदेहेन विष्णुरर्द्धेन चाभवत् । एकतो विष्णुचिह्नानि हरचिह्नानि चैकतः

ದೇಹದ ಒಂದು ಅರ್ಧದಿಂದ ಅವನು ಹರ (ಶಿವ)ನಾದನು; ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಾದನು. ಒಂದೆಡೆ ವಿಷ್ಣುಚಿಹ್ನಗಳು, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಹರಚಿಹ್ನಗಳು ಇದ್ದವು.

Verse 12

एकतो वैनतेयश्च वृषभश्चान्यतोऽभवत् । वामतो मेघवर्णाभो देहोऽश्मनिचयोपमः

ಒಂದು ಕಡೆ ವೈನತೇಯ (ಗರುಡ), ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ವೃಷಭ (ನಂದಿ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಎಡಭಾಗದ ದೇಹವು ಮೇಘವರ್ಣವಾಗಿ, ಶಿಲಾರಾಶಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 13

कर्पूरगौरः सव्ये तु समजायत वै तदा । द्वयोरैक्यसमं विश्वं विश्वमैक्यमवर्त्तत

ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಗ ಕರ್ಪೂರದಂತೆ ಗೌರವರ್ಣನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಇಬ್ಬರ ಐಕ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ವಿಶ್ವವು ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು; ನಿಜಕ್ಕೂ ಜಗತ್ತು ಏಕತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿತು.

Verse 14

विभेदमतयो नष्टाः श्रुतिस्मृत्यर्थबाधकाः । पाखंडिनो हैतुकाश्च सर्वे विस्मयमागमन्

ಭೇದಮತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಡೆಯುವವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಪಾಖಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ವಾದಪ್ರಿಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು.

Verse 15

स्वंस्वं मार्गं परित्यज्य ययुर्निर्वाणपद्धतिम् । मंदरे पवतश्रेष्ठे सा मूर्तिर्नित्यसंस्तुता

ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸಂಕುಚಿತ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವರು ನಿರ್ವಾಣಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದರು. ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂದರದಲ್ಲಿ ಆ ದಿವ್ಯಮೂರ್ತಿ ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 16

प्रमथाद्यैर्गणैश्चैव वर्त्ततेऽद्यापि निश्चला । सृष्टिस्थित्यंतकर्त्री सा विश्वबीजमनंतका

ಪ್ರಮಥಾದಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಅವಳು ಇಂದಿಗೂ ನಿಶ್ಚಲಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳೇ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿ-ಲಯಕಾರಿಣಿ; ಅನಂತಾ, ವಿಶ್ವಬೀಜಸ್ವರೂಪಿಣಿ.

Verse 17

महेशविष्णसंयुक्ता सा स्मृता पापनाशिनी । योगिध्येया सदापूज्य सत्त्वाधारगुणातिगा

ಮಹೇಶ-ವಿಷ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಳಾದ ಅವಳು ಪಾಪನಾಶಿನಿ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಧ್ಯೇಯ, ಸದಾ ಪೂಜ್ಯ—ಸರ್ವಸತ್ತ್ವಾಧಾರ, ಗುಣಾತೀತಾ.

Verse 18

मुमुक्षवोऽपि तां ध्यात्वा प्रयांति परमं पदम् । चातुर्मास्ये विशेषेण ध्यात्वा मर्त्यो ह्यमानुषः

ಮುಮುಕ್ಷುಗಳೂ ಅವಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಮತ್ಯನೂ ಮಾನವಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

तत्र गच्छंति ये तेषां स देवः संविधास्यति । इत्युक्त्वा भगवांस्तेषां तत्रैवांतरधीयत

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗುವವರಿಗಾಗಿ ಆ ದೇವನೇ ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು.

Verse 20

तेऽपि वह्निमुखा देवाः प्रजग्मुर्मंदराचलम् । बभ्रमुस्तत्र तत्रैव विचिन्वाना महेश्वरम्

ಅಗ್ನಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವರೂ ಮಂದರಾಚಲಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ, ಮರುಮರು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಹುಡುಕಿದರು.

Verse 21

पार्वतीं बिल्ववृक्षस्थां लक्ष्मीं च तुलसीगताम् । आदौ सर्वं वृक्षमयं पूर्वं विश्वमजायत

ಅವರು ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಿತಳಾದ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು, ತುಳಸಿಯಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು. ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವವು ಮೊದಲಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೃಕ್ಷಮಯವಾಗಿಯೇ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 22

एते वृक्षा महाश्रेष्ठाः सर्वे देवांशसंभवाः । एतेषां स्पर्शनादेव सर्वपापैः प्रमुच्यते

ಈ ವೃಕ್ಷಗಳು ಮಹಾಶ್ರೇಷ್ಠ; ಎಲ್ಲವೂ ದೇವಾಂಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 23

चातुर्मास्ये विशेषेण महापापौघहारिणः । यदा तेनैव ददृशुर्देवास्त्रिभुवनेश्वरम्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇವು ಮಹಾಪಾಪಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವು. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ತ್ರಿಭುವನೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರು.

Verse 24

तदाकाशभवा वाणीं प्राह देवान्यथार्थतः । ईश्वरः सर्वभूतानां कृपया वृक्षमाश्रितः

ಆಗ ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಾಣಿ ದೇವರಿಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿತು— ‘ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಈಶ್ವರನು ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.’

Verse 25

चातुर्मास्येऽथ संप्राप्ते सर्वभूतदयाकरः । अश्वत्थोऽतः सदा सेव्यो मंदवारे विशेषतः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯವು ಬಂದಾಗ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಭು ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಸದಾ ಸೇವಿಸಬೇಕು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೋಮವಾರ।

Verse 26

नित्यमश्वत्थसंस्पर्शात्पापं याति सहस्रधा । दुग्धेन तर्पणं ये वै तिलमिश्रेण भक्तितः

ನಿತ್ಯ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದರಿಂದ ಪಾಪವು ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಳ್ಳುಮಿಶ್ರಿತ ಹಾಲಿನಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುವವರು ಶುದ್ಧಿಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 27

सेचनं वा करिष्यंति तृप्तिस्तत्पूर्वजेषु च । दर्शनादेव वृक्षस्य पातकं तु विनश्यति

ಅಥವಾ ಅವರು ಅದಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕಿ ಸಿಂಚನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದರಿಂದ ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಆ ವೃಕ್ಷದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಪಾತಕ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 28

पिप्पलः पूजितो ध्यातो दृष्टः सेवित एव वा । पापरोगविनाशाय चातुर्मास्ये विशेषतः । अश्वत्थं पूजितं सिक्तं सर्वभूतसुखावहम्

ಪಿಪ್ಪಲ (ಅಶ್ವತ್ಥ) ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೂ, ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೂ, ನೋಡಿದರೂ, ಸೇವಿಸಿದರೂ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ—ಪಾಪರೋಗಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ನೀರು ಹಾಕಿದರೆ ಅದು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನೇ ತರುತ್ತದೆ।

Verse 29

सर्वामयहरं चैव सर्वपापौघहारिणम् । ये नराः कीर्तयिष्यंति नामाप्यश्वत्थवृक्षजम्

ಇದು ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡಿ, ಪಾಪಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷದ ನಾಮವನ್ನೇ ಕೀರ್ತನೆ ಅಥವಾ ಜಪ ಮಾಡುವವರು ಸಹ ಆ ಪುಣ್ಯದ ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 30

न तेषां यमलोकस्य भयं मार्गे प्रजायते । कुंकुमैश्चंदनैश्चैव सुलिप्तं यश्च कारयेत

ಅವರಿಗೆ ಪರಲೋಕಯಾತ್ರೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಮಲೋಕದ ಭಯ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಯಾರು (ಪವಿತ್ರ ವೃಕ್ಷವನ್ನು) ಕುಂಕುಮ ಹಾಗೂ ಚಂದನದಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿಸಿಕೊಳ್ಳುವನೋ—

Verse 31

तस्य तापत्रयाभावो वैकुंठे गणता भवेत् । दुःस्वप्नं दुष्टचिंताञ्च दुष्टज्वरपराभवान्

ಅವನಿಗೆ ತ್ರಿತಾಪಗಳ ನಿವೃತ್ತಿ ಉಂಟಾಗಿ, ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಗಣತ್ವ—ಭಗವತ್ಸೇವಕಸ್ಥಿತಿ—ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ದುಃಸ್ವಪ್ನ, ದುಷ್ಟಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಜ್ವರಗಳ ಪರಾಭವವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 32

विलयं नय पापानि पिप्पल त्वं हरिप्रिय । मंत्रेणानेन ये देवाः पूजयिष्यंति पिप्पलम्

“ಹರಿಪ್ರಿಯ ಪಿಪ್ಪಲವೇ! ನನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯು.” ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಿಪ್ಪಲವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಭಕ್ತರು—

Verse 34

श्रुतो हरति पापं च जन्मादि मरणावधि । अश्वत्थसेवनं पुण्यं चातुर्मास्ये विशेषतः

ಕೇವಲ ಕೇಳಿದರೂ ಇದು ಪಾಪವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ—ಜನ್ಮದಿಂದ ಮರಣದವರೆಗೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಸೇವೆ ಪುಣ್ಯಕರ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ.

Verse 35

सुप्ते देवे वृक्षमध्यमास्थाय भगवान्प्रभुः । जलं पृथ्वीगतं सर्वं प्रपिबन्निव सेवते

ದೇವ (ವಿಷ್ಣು) ಯೋಗನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವೇಳೆ, ಭಗವಾನ್ ಪ್ರಭು ವೃಕ್ಷದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಷ್ಠಾನಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ; ಭೂಮಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಮಸ್ತ ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

जलं विष्णुर्जलत्वेन विष्णुरेव रसो महान् । तस्माद्वृक्षगतो विष्णुश्चातुर्मास्येऽघनाशनः

ಜಲವು ಜಲರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವೇ; ವಿಷ್ಣುವೇ ಮಹಾ ರಸಸ್ವರೂಪನು. ಆದ್ದರಿಂದ ವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವಿಷ್ಣು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಾಪನಾಶಕನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

सर्वभूतगतो विष्णुराप्याययति वै जगत् । तथाश्वत्थगतं विष्णुं यो नमस्येन्न नारकी

ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ವಿಷ್ಣುವೇ ನಿಜವಾಗಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಶ್ವತ್ಥವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವನು ನರಕಯೋಗ್ಯನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 38

अश्वत्थं रोपयेद्यस्तु पृथिव्यां प्रयतो नरः । तस्य पापसहस्राणि विलयं यांति तत्क्षणात्

ಯಾವ ನಿಯಮವಂತನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ನೆಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಸಾವಿರಾರು ಪಾಪಗಳು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 39

अश्वत्थः सर्ववृक्षाणां पवित्रो मंगलान्वितः । मुक्तिदो रोपितो ध्यातश्चातुर्मास्येऽघनाशनः

ಎಲ್ಲ ವೃಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥವು ಪವಿತ್ರವೂ ಮಂಗಳಮಯವೂ. ಅದನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೆ ಅದು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಪನಾಶಕ.

Verse 40

अश्वत्थे चरणं दत्त्वा ब्रह्महत्या प्रजायते । निष्कारणं संकुथित्वा नरके पच्यते ध्रुवम्

ಅಶ್ವತ್ಥದ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಸಮಾನ ದೋಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸುವವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನರಕದಲ್ಲಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 41

मूले विष्णुः स्थितो नित्यं स्कंधे केशव एव च । नारायणस्तु शाखासु पत्रेषु भगवान्हरिः

ಅದರ ಬೇರುದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕೇಶವನೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ, ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಹರಿ ಇರುವನು.

Verse 42

फलेऽच्युतो न संदेहः सर्वदेवैः समन्वितः । चातुर्मास्ये विशेषेण द्रुमपूजी स मुक्तिभाक्

ಅದರ ಫಲದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತನು ಇರುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃಕ್ಷಪೂಜಕನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 43

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन सदैवाश्वत्थसेवनम् । यः करोति नरो भक्त्या पापं याति दिनोद्भवम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸದಾ ಅಶ್ವತ್ಥಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯಾರು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವರೋ, ಅವರ ಪಾಪವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 44

स एव विष्णुर्द्रुम एव मूर्तो महात्मभिः सेवितपुण्यमूलः । यस्याश्रयः पापसहस्रहंता भवेन्नृणां कामदुघो गुणाढ्यः

ಅದೇ ವೃಕ್ಷವೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೂರ್ತರೂಪ; ಅದರ ಬೇರು ಪುಣ್ಯಮೂಲ, ಮಹಾತ್ಮರು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರ ಸಾವಿರಾರು ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಅದು ಗುಣಸಂಪನ್ನ ಕಾಮಧೇನುಪೋಲೆ ಇಷ್ಟಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆ.

Verse 133

ततस्तेषां धर्मराजो जायते वाक्यकारकः । अश्वत्थो वचनेनापि प्रोक्तो ज्ञानप्रदो नृणाम्

ನಂತರ ಅವರಿಗಾಗಿ ಧರ್ಮರಾಜನು ತೀರ್ಪಿನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವವನಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಶ್ವತ್ಥವು ಕೇವಲ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 247

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये पैजवनोपाख्यान अश्वत्थमहिमवर्णनंनाम सप्तचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದೊಳಗಿನ ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ–ನಾರದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಪೈಜವನ ಉಪಾಖ್ಯಾನಾಂತರಗತ ‘ಅಶ್ವತ್ಥ ಮಹಿಮಾವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎರಡೂ ನೂರ ನಲವತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।