Adhyaya 236

Verse 1

ब्रह्मोवाच । इष्टवस्तुप्रदो विष्णुर्लोकश्चेष्टरुचिः सदा । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन चातुमास्ये त्यजेच्च तत्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ವಿಷ್ಣು ಇಷ್ಟವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನು; ಲೋಕವು ಸದಾ ತನ್ನ ಇಷ್ಟ ರುಚಿಯಲ್ಲೇ ಆಸಕ್ತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಆ ಪ್ರಿಯ ಭೋಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 2

नारायणस्य प्रीत्यर्थं तदेवाक्षय्यमाप्यते । मर्त्यस्त्यजति श्रद्धावान्सोऽनंतफलभाग्भवेत्

ನಾರಾಯಣನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ ಈ ವ್ರತ/ತ್ಯಾಗವು ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಅನಂತ ಫಲಗಳ ಪಾಲುದಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

कांस्यभाजनसंत्यागाज्जायते भूपतिर्भुवि । पालाशपत्रे भुञ्जानो ब्रह्मभूयस्त्वमश्नुते

ಕಾಂಸ್ಯ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಪತಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಾಲಾಶ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ಬ್ರಹ್ಮಪದ/ಬ್ರಹ್ಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 4

ताम्रपात्रे न भुञ्जीत कदाचिद्वा गृही नरः । चातुर्मास्ये विशेषेण ताम्रपात्रं विवर्जयेत्

ಗೃಹಸ್ಥನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಾಮ್ರ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬಾರದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 5

अर्कपत्रेषु भुञ्जानोऽनुपमं लभते फलम् । वटपत्रेषु भोक्तव्यं चातुर्मास्ये विशेषतः

ಅರ್ಕ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೆ ಅನುಪಮ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಟ (ಆಲ) ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 6

अश्वत्थपत्रसंभोगः कार्यो बुधजनैः सदा । एकान्नभोजी राजा स्यात्सकलं भूमिमण्डले

ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಸದಾ ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡುವವನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಂಡಲದ ರಾಜನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 7

तथा च लवणत्यागात्सुभगो जायते नरः । गोधूमान्नपरित्यागाज्जायते जनवलभः

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿ ಮನೋಹರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಗೋಧೂಮ ಅನ್ನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

अशाकभोजी दीर्घायुश्चातुर्मास्येऽभिजायते । रसत्यागान्महाप्राणी मधुत्यागात्सुलोचनः

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಶಾಕಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡದವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಾನಾಗುತ್ತಾನೆ. ರಸಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮಹಾಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಮಧುವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಸುಲೋಚನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 9

मुद्गत्यागाद्रिपुमृती राजमाषाद्धनाढ्यता । अश्वाप्तिस्तंडुलत्यागाच्चातुर्मास्येऽभिजायते

ಮುದ್ಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ರಾಜಮಾಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಧನಸಮೃದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ತಂಡುಲ (ಅಕ್ಕಿ) ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಅಶ್ವಪ್ರಾಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಇವು ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತಫಲಗಳು.

Verse 10

फलत्यागाद्बहुसुतस्तैलत्यागात्सुरूपिता । ज्ञानी तुवरिसंत्यागाद्बलं वीर्यं सदैव हि

ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಬಹುಸಂತಾನಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಸುರೂಪತೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತುವರಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಜ್ಞಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಬಲವೂ ವೀರ್ಯವೂ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

Verse 11

मार्गमांसपरित्यागान्नरकं न च पश्यति । शौकरस्य पीरत्यागाद्ब्रह्मवासमवाप्नुयात्

ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ನರಕವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಶೂಕರಮಾಂಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವಾಸವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 12

ज्ञानं लावकसन्त्यागादाज्यत्यागे महत्सुखम् । आसवं सम्परित्यज्य मुक्तिस्तस्य न दुर्लभा

ಲಾವಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ತುಪ್ಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮಹಾಸೌಖ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಸವ (ಮದ್ಯ)ವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ತ್ಯಜಿಸಿದವನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ದುರ್ಳಭವಲ್ಲ.

Verse 13

दधिदुग्धपरित्यागी गोलोके सुख भाग्भवेत्

ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವನು ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸುಖದ ಪಾಲುದಾರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 14

ब्रह्मा पायससंत्यागात्क्षिप्रात्यागान्महेश्वरः । कन्दर्पोऽपूपसंत्यागान्मोदकत्याजकः सुखी

ಪಾಯಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಪದ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಶೀಘ್ರ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಮಹೇಶ್ವರಪದ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಪೂಪ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಕಂದರ್ಪಸಮ ತೇಜಸ್ಸು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಮೋದಕ ತ್ಯಜಿಸುವವನು ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 15

गृहाश्रमपरित्यागी बाह्या श्रमनिषेवकः । चातुर्मास्यं हरिप्रीत्यै न मातुर्जठरे शिशुः

ಗೃಹಾಶ್ರಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬಾಹ್ಯಶ್ರಮ-ತಪಸ್ಸನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಹರಿಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಿದವನು ಮತ್ತೆ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿಶುವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 16

नृपो मरीचसंत्यागाच्छुण्ठीत्यागेन सत्कविः । शर्करायाः परित्यागाज्जायते राजपूजितः

ಮರೀಚ (ಕಾಳುಮೆಣಸು) ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ನೃಪನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಶುಂಠಿ (ಒಣಶುಂಠಿ) ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಸತ್ಕವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶರ್ಕರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ರಾಜರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 17

गुडत्यागान्महाभूतिस्तथा दाडिमवर्जनात् । रक्तवस्त्रपरित्यागाज्जायते जनवल्लभः

ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮಹಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದಾಳಿಂಬೆ ವರ್ಜಿಸಿದರೂ. ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 18

पट्टकूलपरित्यागादक्षय्यं स्वर्ग माप्नुयात् । माषान्नचणकान्नस्य त्यागान्नैव पुनर्भवः

ಉತ್ತಮ (ಪಟ್ಟ) ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಅಕ್ಷಯ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಾಷಾನ್ನ (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ) ಮತ್ತು ಚಣಕಾನ್ನ (ಕಡಲೆ) ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ.

Verse 19

कृष्णवस्त्रं सदा त्याज्यं चातुर्मास्ये विशेषतः । सूर्यसंदर्शनाच्छुद्धिर्नीलवस्त्रस्य दर्शनात्

ಕಪ್ಪು ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ. ಸೂರ್ಯದರ್ಶನದಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ನೀಲಿ ವಸ್ತ್ರದರ್ಶನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ (ಇದೇ ವಿಧಿ).

Verse 20

चंदनस्य परित्यागाद्गांधर्वं लोकमश्नुते । कर्पूरस्य परित्यागाद्यावज्जीवं महाधनी

ಚಂದನವನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಗಾಂಧರ್ವಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಮಹಾಧನಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

कुसुम्भस्य परित्यागान्नैव पश्येद्यमाल यम् । केशरस्य परित्यागान्मनुष्यो राजवल्लभः

ಕುಸುಂಭ (ಬಣ್ಣದ್ರವ್ಯ) ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಯಮಾಲಯವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇಸರ (ಜಾಫ್ರಾನ್) ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ರಾಜರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

यक्षकर्दमसंत्यागाद्ब्रह्मलोके महीयते । ज्ञानी पुष्पपरित्यागाच्छय्यात्यागे महत्सु खम्

ಯಕ್ಷ-ಕರ್ಧಮ (ಸುಗಂಧ ಲೇಪ) ತ್ಯಜಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿ ಪುಷ್ಪತ್ಯಾಗ ಹಾಗೂ ಶಯ್ಯಾತ್ಯಾಗದಿಂದ ಮಹಾಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

भार्यावियोगं नाप्नोति चातुर्मास्ये न संशयः । अलीकवादसंत्यागान्मोक्षद्वारमपावृतम्

ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ—ಪತ್ನಿವಿಯೋಗ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸದಿದ್ದರೆ ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 24

परमर्मप्रकाशश्च सद्यःपापसमा गमः । चातुर्मास्ये हरौ सुप्ते परनिन्दां विवर्जयेत्

ಇತರರ ಗೂಢ ಮರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪಸಂಚಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹರಿ ನಿದ್ರಾಸ್ಥನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪರನಿಂದೆಯನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 25

परनिन्दा महापापं परनिन्दा महाभयम् । परनिन्दा महद्दुःखं न तस्यां पातकं परम्

ಪರನಿಂದೆ ಮಹಾಪಾಪ, ಪರನಿಂದೆ ಮಹಾಭಯ. ಪರನಿಂದೆ ಮಹಾದುಃಖ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಪಾತಕವಿಲ್ಲ.

Verse 26

केवलं निन्दने चैव तत्पापं लभते गुरु । यथा शृण्वान एव स्यात्पातकी न ततः परः

ಕೇವಲ ನಿಂದನೆ ಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಆ ಭಾರೀ ಪಾಪ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೇವಲ ಕೇಳುವವನು ಕೂಡ ಪಾತಕಿ; ಅವನಿಗಿಂತ ಕೆಟ್ಟವನು ಇಲ್ಲ.

Verse 27

केशसंस्कारसंत्यागात्तापत्रयविवर्जितः । नखरोमधरो यस्तु हरौ सुप्ते विशेषतः

ಕೇಶಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ತ್ರಿತಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ನಖ, ದೇಹರೋಮ, ದಾಡಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸದೆ ಇರುವವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರಿ ಶಯನದಲ್ಲಿರುವ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ—ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

सर्वोपायैर्विष्णुरेव प्रसाद्यो योगिध्येयः प्रवरैः सर्ववर्णेः । विष्णोर्नाम्ना मुच्यते घोरबन्धाच्चातुर्मास्ये स्मर्यतेऽसौ विशेषात्

ಎಲ್ಲ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ ವಿಷ್ಣುವನ್ನೇ ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಅವನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗಿಗಳಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳ ಜನರಿಗೂ ಧ್ಯಾನದ ಪರಮ ಗುರಿ. ವಿಷ್ಣುನಾಮ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಘೋರ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು.

Verse 69

सबलः कनकत्यागाद्रूप्यत्यागेन मानुषः

ಬಂಗಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ಬಲವಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೂ ಮಾನವನಿಗೆ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 236

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहिता यां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने चातुर्मास्यमाहात्म्ये ब्रह्मनारदसंवाद इष्टवस्तुपरित्यागमहिमवर्णनंनाम षट्त्रिंशदुत्तरद्वि शततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನ ಹಾಗೂ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದದ ‘ಇಷ್ಟವಸ್ತುಪರಿತ್ಯಾಗ ಮಹಿಮಾವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 236ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.