Adhyaya 224

Verse 1

आनर्तौवाच । श्रुता मया महाभाग श्राद्धार्हा ब्राह्मणाश्च ये । ये च त्याज्यास्तथा पुत्रा बहवश्चैव सुव्रत

ಆನರ್ತಾ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಾರು, ಹಾಗೆಯೇ ತ್ಯಾಜ್ಯರಾದವರು ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪುತ್ರರ ಅನೇಕ ಭೇದಗಳನ್ನೂ, ಹೇ ಸುವ್ರತ!

Verse 2

सांप्रतं कथयाऽस्माकं मन्त्रपूर्वश्च यो विधिः । गृहस्थेन सदा कार्यः पितॄणां परितुष्टये

ಈಗ ದಯವಿಟ್ಟು ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾದ ಆ ವಿಧಿಯನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿರಿ; ಗೃಹಸ್ಥನು ಪಿತೃಗಳ ಪರಿಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಸದಾ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಅದು।

Verse 3

भर्तृयज्ञ उवाच । प्रणम्यामंत्रिता ये च श्राद्रार्थं ब्राह्मणोत्तमाः । आनीय कुतपे काले तान्सर्वान्प्रार्थयेदि दम्

ಭರ್ತೃಯಜ್ಞರು ಹೇಳಿದರು—ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕುತಪಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರೆತಂದು, ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಬೇಕು।

Verse 4

आगच्छंतु महाभागा विश्वेदेवा महाबलाः । ये यत्र विहिताः श्राद्धे सावधाना भवंतु ते

ಓ ಮಹಾಭಾಗರೇ, ಮಹಾಬಲಿಗಳಾದ ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಆಗಮಿಸಲಿ. ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಧಿಭಾಗ ನಿಗದಿಯಿದೆಯೋ, ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಇರಲಿ.

Verse 5

एवमभ्यर्च्य तान्सर्वांस्ततः कृत्वा प्रदक्षिणाम् । जानुनी भूतले न्यस्य ततश्चार्घं प्रदापयेत्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ವಿನಯದಿಂದ ಎರಡೂ ಮೊಣಕಾಲುಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ತದನಂತರ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 6

मंत्रेणानेन राजेंद्र सपुष्पाक्षतचंदनैः । अर्घमेनं प्रगृह्णंतु मया दत्तं द्विजोत्तमाः । पादप्रक्षालनार्थाय प्रकुर्वंतु मम प्रियम्

ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ, ಪುಷ್ಪ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ಚಂದನ ಸಹಿತವಾಗಿ, ನಾನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ; ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಳನಾರ್ಥವಾಗಿ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ.

Verse 7

एवमुक्त्वा महीपृष्ठे अनुलिप्ते ततः परम् । साक्षतान्प्रक्षिपेद्दर्भान्विश्वेदेवान्प्रकीर्तयन्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ, ನಂತರ ಅಕ್ಷತ ಸಹಿತ ದರ್ಭೆಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ವಿಶ್ವೇದೇವರ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು.

Verse 8

अपसव्यं ततः कृत्वा दर्भांस्तिलसमन्वितान् । द्विगुणान्प्रक्षिपेद्भूमौ पितॄनुद्दिश्य चात्मनः

ನಂತರ ಅಪಸವ್ಯವಾಗಿ (ಯಜ್ಞೋಪವೀತವನ್ನು ಬಲಭಾಗಕ್ಕೆ) ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಎಳ್ಳು ಸೇರಿಸಿದ ದರ್ಭೆಗಳನ್ನು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಇಡಬೇಕು; ಅವನ್ನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 9

एवं सर्वाः क्रियाः कार्या दैविका सव्यपूर्विकाः । पैतृकाश्चापसव्येन मुक्त्वा नांदीमुखान्पितॄन्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸವ್ಯ-ಕ್ರಮದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು; ಪಿತೃಕರ್ಮಗಳು ಅಪಸವ್ಯ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ—ನಾಂದೀಮುಖ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ।

Verse 10

सर्वे पूर्वामुखाः स्थाप्या युग्माश्च शक्तितो नृप । पितरो मातृपक्षीयाः स्थाप्याश्चोदङ्मुखास्तथा

ಓ ನೃಪ! ಎಲ್ಲಾ (ಆಹ್ವಾನ-ಸ್ಥಾನ/ಪಾತ್ರ) ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ; ಆದರೆ ಮಾತೃಪಕ್ಷದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 11

एकैकं वा त्रयो वाऽपि स्युरेकैकं वा पृथक्पृथक । पैतृकान्स्थाप्प चक्रेण पितॄणां परितुष्टये

ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಅಥವಾ ಮೂವರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ, ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ—ಪೈತೃಕ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು; ಇದರಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 12

षष्ठ्या विभक्त्या तु तेषामासनं च प्रदापयेत् । ऋजुभिः साक्षतैर्दर्भैः सोदकैर्दक्षिणांगतः

ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿಯ ಮಂತ್ರಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಆಸನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ನೇರ ದರ್ಭೆ, ಅಕ್ಷತ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಹಿತ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗಬೇಕು।

Verse 13

विषमौ द्विगुणैर्दर्भैः सतिलैर्वामपार्श्वतः । पाणौ तोयं परिक्षिप्य न दर्भांस्तु कथं चन

ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಯಂತೆ ವಿಷಮವಾಗಿ, ದ್ವಿಗುಣ ದರ್ಭೆ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳು ಸಹಿತ (ವಿನ್ಯಾಸ) ಮಾಡಬೇಕು; ಕೈ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಛಿಂಡಿಸಿ, ದರ್ಭೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ತಪ್ಪೂ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 14

यो हस्ते चासनं दद्याच्चेद्दार्भं बुद्धिवर्जितः । पितरो नासने तत्र प्रकुर्वंति निवेशनम्

ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ಯಾರಾದರೂ ದರ್ಭಾಸನವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಆ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 15

आवाहनं प्रकर्तव्यं विभक्त्या च द्वितीयया । येनागच्छंति ते सर्वे समाहूताः पृथक्पृथक्

ಆವಾಹನವನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ವಿಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೀಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 16

अन्यया च विभक्त्या चेत्पितॄनावाहयेत्क्वचित् । नागच्छंति महाभागा यद्यपि स्युर्बुभुक्षिताः

ಬೇರೊಂದು ವಿಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿದರೆ, ಅವರು ಮಹಾನುಭಾವರು ಹಸಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಆಗಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 17

विश्वेदेवास आगत मंत्रेणानेन पार्थिव । तेषामावाहनं कार्यमक्षतैश्च शिरोंऽतिकात्

ಓ ರಾಜನೇ, ‘ವಿಶ್ವೇದೇವಾಸ ಆಗತ’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ವಿಶ್ವೇದೇವರನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು; ಅವರ ಆವಾಹನವನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 18

उशंतस्त्वेति च तिलैः पितॄनावाहयेत्ततः । आयंतु न इति जपेत्ततः पार्थिवसत्तम

ನಂತರ ‘ಉಶಂತಸ್ತ್ವೇ…’ ಎಂಬ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಎಳ್ಳಿನೊಂದಿಗೆ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಆವಾಹಿಸಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ, ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ‘ಆಯಂತು ನಃ’—‘ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ’—ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು।

Verse 19

शन्नो देवीति मंत्रेण स्वाहाकारसमन्वितम् । पितॄणामर्घपात्रेषु तथैव च जलं क्षिपेत्

‘ಶನ್ನೋ ದೇವೀ…’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಸಹಿತ ಜಪಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳ ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿ ಜಲವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು।

Verse 20

यवोऽसि यवयास्मद्द्वेत्यक्षतांस्तत्र निक्षिपेत् । चंदनं गंधपुष्पाणि धूपं दद्याद्यथाक्रमम् । सपवित्रेषु हस्तेषु दद्यादर्घ्यं समाहितः

‘ಯವೋऽಸಿ ಯವಯಾಸ್ಮದ್ದ್ವೇ…’ ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷತವನ್ನು ಇಡಬೇಕು। ನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಚಂದನ, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು। ಪವಿತ್ರಧಾರಿತ ಕೈಗಳಿಂದ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 21

या दिव्या इति मन्त्रेण स्वाहाकारसमन्वितम् । पितॄणामर्घपात्रेषु तथैव च जलं क्षिपेत्

‘ಯಾ ದಿವ್ಯಾ…’ ಮಂತ್ರವನ್ನು ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಸಹಿತ ಜಪಿಸಿ, ಪಿತೃಗಳ ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದೇ ರೀತಿ ಜಲವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು।

Verse 22

तिलोऽसि सोमदैवत्यो गोसवे देवनिर्मितः । प्रत्नवद्भिः पृक्तः स्वधया पितॄनिमांल्लोकान्प्रीणाहि नः स्वधेति प्रक्षिपेत्तिलान्

‘ತಿಲೋऽಸಿ ಸೋಮದೈವತ್ಯೋ… ಸ್ವಧೇ, ಈ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸು’ ಎಂದು ಮಂತ್ರ ಜಪಿಸಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಅರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಹಾಕಬೇಕು।

Verse 23

यादिव्येति च मन्त्रेण ततो ह्यर्घ्यं प्रदापयेत् । पितृपात्रे समादाय अर्घ्यपात्राणि कृत्स्नशः

ನಂತರ ‘ಯಾ ದಿವ್ಯಾ…’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಪಿತೃಪಾತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಯಥಾಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ।

Verse 24

अधोमुखं च तत्पात्रं मन्त्रवत्स्थापयेत्ततः । आयुष्कामस्तु तत्तोयं लोचनाभ्यां न वीक्षयेत्

ನಂತರ ಮಂತ್ರಸಹಿತವಾಗಿ ಆ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ದೀರ್ಘಾಯು ಬಯಸುವವನು ಆ ನೀರನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಾರದು.

Verse 25

ततस्तु चन्दनादीनि दीपांतानि समाददेत् । ततः पाकं समादाय पृच्छेद्विप्रान्द्विजो त्तमान्

ನಂತರ ಚಂದನಾದಿ ದೀಪಾಂತ ಉಪಚಾರಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಪಾಕವನ್ನು (ಶ್ರಾದ್ಧಾನ್ನ) ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ವಿಧಿಯ ಕುರಿತು ವಿನಯದಿಂದ ಕೇಳಬೇಕು.

Verse 26

अहमग्नौ करिष्यामि होमं पितृसमुद्भवम् । अनुज्ञा दीयतां मह्यमपसव्याश्रितस्य भोः

ನಾನು ಪಿತೃಗಳ ನಿಮಿತ್ತ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಹೋಮವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಪೂಜ್ಯರೇ, ಅಪಸವ್ಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನನಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರಿ.

Verse 27

कुरुष्वेति च तैः प्रोक्ते गत्वाग्नि शरणं ततः । अग्नये कव्यवाहनाय स्वाहेति प्रथमाहुतिः

ಅವರು ‘ಮಾಡು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಶರಣಾದನು. ‘ಕವ್ಯವಾಹನ ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ’ ಎಂದು ಮೊದಲ ಆಹುತಿ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 28

सोमाय पितृमते स्वधेति च ततः परम् । हुतमन्नं च शेषं च श्राद्धार्हेभ्यः प्रदीयते

ನಂತರ ‘ಪಿತೃಪ್ರಿಯ ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಧಾ’ ಎಂದು ಮುಂದಿನ ಆಹುತಿ ನೀಡಬೇಕು. ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹುತವಾದ ಅನ್ನವೂ ಉಳಿದ ಅನ್ನವೂ ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಹರಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು.

Verse 29

इष्टमन्नं ततो दत्त्वा पात्रमालभ्य संजपेत् । विप्रांगुष्ठं समादाय पाकमध्ये निधाय च

ನಂತರ ಇಷ್ಟವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಂತ್ರಜಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಅಂಗುಷ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದು ಪಕ್ವ ಅನ್ನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಇಡಬೇಕು.

Verse 30

पृथिवी ते पात्रमादाय वैष्ण व्या च ऋचा तथा । स्वहस्तेन न वै दद्यात्प्रत्यक्षं लवणं तथा

ಪೃಥ್ವಿಯನ್ನೇ ಪಾತ್ರವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಿ ವೈಷ್ಣವೀ ಋಕ್ ಅನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು.

Verse 31

स्वहस्तेन च यद्दत्तं प्रत्यक्षलवणं नृप । तच्छ्राद्धं व्यर्थतां याति धृते दत्तेर्द्धभुक्तके । तृप्ताञ्ज्ञात्वा ततो विप्रानग्रे त्वन्नं परिक्षिपेत्

ಓ ನೃಪ! ತನ್ನ ಕೈಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಆ ಶ್ರಾದ್ಧವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಡಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಧಭಾಗ ಭುಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತೃಪ್ತರೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವರ ಮುಂದೆ ವಿಧಿಯಂತೆ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಇಡಬೇಕು.

Verse 32

अग्निदग्धाश्च ये जीवा येप्यदग्धाः कुले मम । भूमौ दत्तेन तृप्यंतु तृप्ता यांतु परां गतिम्

ನನ್ನ ಕುಲದ ಅಗ್ನಿದಗ್ಧರಾದ ಜೀವಿಗಳೂ ಹಾಗೂ ಅದಗ್ಧರಾದ ಜೀವಿಗಳೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ದಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ; ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಿ.

Verse 33

सकृत्सकृज्जलं दत्त्वा गायत्रीत्रितयं जपेत् । मधुवातेति संकीर्त्य ततः पृच्छेद्द्विजोत्तमान्

ಒಮ್ಮೆ ಮತ್ತೆ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಮೂರು ಗಾಯತ್ರಿಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು. ‘ಮಧುವಾತಾ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿ ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು (ತೃಪ್ತಿಯ ಕುರಿತು) ವಿಚಾರಿಸಬೇಕು.

Verse 34

तृप्ताः स्थ इति राजेन्द्र अनुज्ञां प्रार्थयेत्ततः । बन्धूनां भोजनार्थाय शेषस्यान्नस्य भक्तिमान्

“ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದೀರಾ?” ಎಂದು ಕೇಳಿ, ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಂತರ ಅನುಮತಿ ಬೇಡಬೇಕು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಳಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಬಂಧುಗಳ ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು।

Verse 35

उच्छिष्टसन्निधौ पश्चात्पितृवेदिं समाचरेत् । पितृविप्रासनस्थानां नोच्छिष्टं द्विजसन्निधौ

ನಂತರ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟದ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃವೇದಿ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ದ್ವಿಜರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಿತೃ ಮತ್ತು ವಿಪ್ರರ ಆಸನಸ್ಥಾನಗಳ ಬಳಿ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟವನ್ನು ಇಡಬಾರದು।

Verse 36

ततो वेदिं समाधाय पैतृकीं दक्षिणाप्लवाम् । तस्यां दर्भान्समाधाय कुर्याच्चैवावनेजनम्

ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾದ ಪೈತೃಕ ವೇದಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ದರ್ಭೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅವನೇಜನ (ಶುದ್ಧಿ-ಪ್ರಕ್ಷಾಲನ) ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 37

विभक्त्या पूर्वया पश्चात्पिंडान्दद्याद्यथाक्रमम् । भूयोऽप्यत्र जलं दद्यात्पितृतीर्थेन पार्थिव । सूत्रं च प्रतिपिण्डे वै दयात्तेषु पृथक्पृथक्

ವಿಧಿಯಂತೆ ವಿಭಾಗ ಮಾಡಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತೆ, ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ, ಪಿತೃತೀರ್ಥ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಪ್ರತಿಪಿಂಡಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಇಡಬೇಕು।

Verse 38

यः सूत्रं पूर्वपिण्डेषु सततं विनियोजयेत् । स विरोधं चरेत्तेषां त्रोटनाच्च परस्परम्

ಯಾರು ಹಿಂದಿನ ಪಿಂಡಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೇರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದ ಭಂಗ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 39

ततः संपूजयेत्सर्वान्पिंडान्यद्वद्द्विजोत्तमान् । आचम्य प्रक्षाल्य तथा हस्तौ पादौ च पार्थिव

ಅನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಿಂಡಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ಕೈಗಳೂ ಪಾದಗಳೂ ತೊಳೆಯಬೇಕು.

Verse 40

नमस्कृत्य पितॄन्पश्चात्सुप्रोक्षितं ततः परम् । कृत्वा सव्येन राजेन्द्र याचयित्वा वराशिषः

ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಂತರ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪ್ರೋಕ್ಷಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಸವ್ಯ (ಎಡ) ವಿಧಾನದಂತೆ ಮುಂದುವರಿದು ಶುಭ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಯಾಚಿಸಬೇಕು.

Verse 41

अक्षय्यसलिलं देयं षष्ठ्या चैव ततः परम् । पवित्राणि समादाय ऊर्ध्वं स्वधेति कीर्तयेत् । अस्तु स्वधेति तैरुक्ते पिंडोपरि परिक्षिपेत्

‘ಅಕ್ಷಯ್ಯ-ಸಲಿಲ’ವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ನಂತರ ಷಷ್ಠಿ ಭಾಗ/ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ನೀಡಬೇಕು. ಪವಿತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಮೇಲ್ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವಧಾ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಅವರು ‘ಅಸ್ತು ಸ್ವಧಾ’ ಎಂದಾಗ ಪಿಂಡದ ಮೇಲೆ ಛಿಟಕಿಸಬೇಕು.

Verse 42

ततो मधु समादाय पायसं च तिलोदकम् । ऊर्जस्वेति च मन्त्रेण पितॄणामुपरिक्षिपेत् ओ

ನಂತರ ಜೇನು, ಪಾಯಸ ಮತ್ತು ತಿಲೋದಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ‘ಊರ್ಜಸ್ವೇ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪಿತೃಗಳಿಗಾಗಿ (ಅರ್ಪಣದ ಮೇಲೆ) ಛಿಟಕಿಸಬೇಕು.

Verse 43

उत्तानमर्घपात्रं तु कृत्वा दद्याच्च दक्षिणाम् । हिरण्यं देवतानां च पितॄणां रजतं तथा

ಅರ್ಘ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಬೇಕು. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ವರ್ಣ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ರಜತವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.

Verse 44

ततः स्वस्त्युदकं दद्यात्पितृपूर्वं च सव्यतः । न स्त्रीभिर्न च बालेन नान्ये नैव च केनचित्

ನಂತರ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಎಡಭಾಗದಿಂದ ‘ಸ್ವಸ್ತ್ಯುದಕ’ವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಬಾಲಕ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರೂ (ಅರ್ಹ ಕರ್ತನ ಬದಲು) ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 45

श्राद्धीयविप्रपात्रं च स्वयमेव प्रचालयेत्

ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗ್ರಾಹಕನಿಗಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪಾತ್ರ/ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.

Verse 46

ततः कृतांजलिर्भूत्वा प्रार्थयेत्पार्थिवोत्तम । अघोराः पितरः सन्तु अस्मद्गोत्रं विवर्द्धताम्

ನಂತರ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು— “ನಮ್ಮ ಪಿತೃಗಳು ಅಘೋರರು, ಶಾಂತವಾಗಿರಲಿ; ನಮ್ಮ ಗೋತ್ರ/ವಂಶ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ.”

Verse 47

दातारो नोऽभिवर्धंतां वेदाः सन्ततिरेव नः । श्रद्धा च नो मा व्यगमद्बहुधेयं च नोऽस्त्विति

“ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ದಾತರು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ; ವೇದಗಳು/ವೇದವಿದ್ಯೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಉಳಿಯಲಿ, ನಮ್ಮ ಸಂತತಿ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿ. ನಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧೆ ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗದಿರಲಿ, ಮತ್ತು ಹಂಚಲು ಯೋಗ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿ ನಮಗೆ ಇರಲಿ.”

Verse 48

अन्नं च नो बहु भवेदतिथींश्च लभेमद्दि । याचितारश्च नः सन्तु मा च याचिष्म कश्चन

“ನಮಗೆ ಅನ್ನವು ಬಹಳವಾಗಿರಲಿ, ಮತ್ತು ಸತ್ಕರಿಸಬಹುದಾದ ಅತಿಥಿಗಳು ನಮಗೆ ದೊರಕಲಿ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾಚಕರು ಇರಲಿ (ನಾವು ದಾನ ಮಾಡಲು), ಮತ್ತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಯಾಚಕರಾಗಬಾರದು.”

Verse 49

एता एवाशिषः सन्तु विश्वेदेवाः प्रीयंतां ततः । स्वस्त्यर्थमुदकं दद्यात्पितृपूर्वं च सव्यतः

ಈ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ; ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಲಿ. ಅನಂತರ ಸ್ವಸ್ತ್ಯರ್ಥ ಉದಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು—ಮೊದಲು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ಎಡಭಾಗದಿಂದ.

Verse 51

पादावमर्दनं कृत्वा आसीमांतमनुव्रजेत् । बलिं च निक्षिपेत्तस्माद्भोजनं च समाचरेत्

ಪಾದಮರ್ದನ ಮಾಡಿ, ಮર્યಾದಾ-ಸೀಮೆಯವರೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು; ಆಮೇಲೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 52

मौनेन दृश्यते सूर्यो यावत्तावन्नराधिप

ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಸೂರ್ಯನು ದೃಶ್ಯವಾಗಿರುವವರೆಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಮೌನವನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.

Verse 53

यश्चैवास्तमिते सूर्ये भुंक्ते च श्राद्धकृन्नरः । व्यर्थतां याति तच्छ्राद्धं तस्माद्भुंजीत नो निशि

ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುವ ಪುರುಷನು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಶ್ರಾದ್ಧ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 224

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे श्राद्धविधिवर्णनंनाम चतुर्विंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಶ್ರಾದ್ಧಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಿವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 224ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.