Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 146

Devanagari script

इन्द्र उवाच । भविष्यति शुभस्तुभ्यं पुत्रो वंशधरः परः । धर्मात्मा सत्यवादी च देवस्वपरिवर्जकः

Transliteration

indra uvāca | bhaviṣyati śubhastubhyaṃ putro vaṃśadharaḥ paraḥ | dharmātmā satyavādī ca devasvaparivarjakaḥ

Translation

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದರು—ನಿನಗೆ ಶುಭಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು; ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಂಶಧರನು; ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಸತ್ಯವಚನಿಯು, ದೇವಸ್ವವನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸದವನು.

Word by Word

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech-act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Prediction/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्/Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शुभः: auspicious, good
• शुभः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (पुत्रः इति)

• तुभ्यम्: for you, to you
• तुभ्यम्: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4), एकवचन; सर्वनाम

• पुत्रः: a son
• पुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• वंशधरः: lineage-bearer, continuer of the family
• वंशधरः: Karta (Apposition/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वंश + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (वंशं धरति इति)

• परः: excellent, supreme
• परः: Karta (Adjectival/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (पुत्रः इति)

• धर्मात्मा: righteous-souled
• धर्मात्मा: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहि (धर्मः आत्मा यस्य सः)

• सत्यवादी: truth-speaker
• सत्यवादी: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य + वादिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुष (सत्यं वदति इति)

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• देवस्वपरिवर्जकः: one who avoids temple/property of the gods (i.e., does not appropriate it)
• देवस्वपरिवर्जकः: Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देवस्व + परिवर्जक (कृदन्त; परि + √वृज्/वर्ज्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कृदन्त-प्रातिपदिक (ण्वुल्/अक), विशेषण (पुत्रः इति); तत्पुरुष (देवस्वं परि-वर्जयति इति)

Speaker

Indra

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Bālamaṇḍanaka-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: a sad-dvija (good brāhmaṇa)

Visual Art Cues

Scene: Indra, radiant and crowned, pronounces a boon to a humble brāhmaṇa/pilgrim near a sacred ford; attendants and sages witness the blessing.

Characters & Entities

• Indra
• Son (putra)
• Devasva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The ideal heir is defined by dharma and truth, and by strict integrity regarding sacred/temple wealth.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues a tīrtha-mahātmya narrative but does not identify the tirtha by name.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it affirms a boon and highlights the ethical vow of avoiding devasva.