Adhyaya 198

Verse 1

सूत उवाच । एतस्मिन्नेव काले तु दशार्णाधिपतिस्तदा । रत्नवत्या विवाहार्थं तत्र स्थाने समागतः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಶಾರ್ಣದ ಅಧಿಪತಿ ರತ್ನವತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 2

स श्रुत्वा तत्र वृत्तांतं रत्नवत्याः समुद्भवम् । विरक्तिं परमां कृत्वा प्रस्थितः स्वपुरं प्रति

ಅಲ್ಲಿ ರತ್ನವತಿಯ ವಿಷಯದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು।

Verse 4

अथाब्रवीच्च तं प्राप्य कस्मात्त्वं प्रस्थितो नृप । पाणिग्रहमकृत्वा तु मम कन्यासमुद्भवम्

ನಂತರ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಒಬ್ಬನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ರಾಜನೇ, ನನ್ನ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡದೆ ನೀನು ಏಕೆ ಹೊರಟೆ?”

Verse 5

दशार्ण उवाच । दूषितेयं तव सुता कन्यकात्वविवर्जिता । यस्याः पीतोऽधरोऽन्येन मर्दितौ च तथा स्तनौ

ದಶಾರ್ಣ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ನಿನ್ನ ಮಗಳು ದೂಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಕನ್ಯಾತ್ವವಿಲ್ಲದವಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳ ಅಧರವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಪಾನಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸ್ತನಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮರ್ಧಿಸಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 6

पुनर्भूरिति संज्ञा सा सञ्जाता दुहिता तव । पुनर्भूर्जनयेत्पुत्रं यं कदाचित्कथंचन

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಗೆ ‘ಪುನರ್ಭೂ’ (ಪುನರ್ವಿವಾಹಿತೆ) ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪುನರ್ಭೂ ಸ್ತ್ರೀ ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆರಬಹುದು.

Verse 7

स पातयत्यसंदिग्धं दश पूर्वान्दशापरान् । एकविंशतिमं चैव तथैवात्मानमेव च

ಅಂತಹವನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹತ್ತು ಪೂರ್ವಜರನ್ನೂ ಹತ್ತು ವಂಶಜರನ್ನೂ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯವನು—ತಾನೇ—ಅದೇ ರೀತಿ ನಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 8

न वरिष्याम्यहं तेन सुतां तेऽहं नरसिप । निर्दाक्षिण्यमिति प्रोच्य दशार्णाधिपतिस्तदा

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ನರಾಧಿಪ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಇದು ಅಯೋಗ್ಯ/ಧರ್ಮವಿರೋಧ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿ ಹೀಗೆ ನುಡಿದನು.

Verse 9

छंद्यमानोऽपि विविधैर्हस्त्यश्वरथपूर्वकैः । अवज्ञाय महीपालं प्रस्थितः स्वपुरं प्रति

ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮೊದಲಾದ ವಿವಿಧ ದಾನಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವನು ರಾಜನನ್ನು ಅವಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಪಟ್ಟಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 10

अथानर्त्तो गृहं प्राप्य मृगावत्याः समाकुलः । तद्वृत्तं कथयामास यदुक्तं तेन भूभुजा । स्वभार्यायाः सुतायाश्च मन्त्रिणां दुःखसंयुतः

ನಂತರ ಆನರ್ತನು ಮನೆಗೆ ತಲುಪಿ ಮೃಗಾವತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು. ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ರಾಜನು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯವನ್ನೂ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ, ಪುತ್ರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 11

ते प्रोचुः संति भूपालाः संख्याहीना महीतले । रूपाढ्या यौवनोपेता हस्त्यश्वरथसंयुताः

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಣಿಸಲಾರದಷ್ಟು ರಾಜರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವರು ರೂಪಸಂಪನ್ನರು, ಯೌವನಯುತರು, ಗಜ‑ಅಶ್ವ‑ರಥಗಳಿಂದ ಸಮೇತರು।

Verse 12

तेषामेकतमस्य त्वं देहि कन्यां निजां विभो । मा विषादे मनः कृत्वा दुःखस्य वशगो भव

ಹೇ ವಿಭೋ! ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ನಿನ್ನ ಸ್ವಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡು; ವಿಷಾದದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಇಡಬೇಡ, ದುಃಖದ ವಶನಾಗಬೇಡ।

Verse 13

आनर्तोऽपि च तच्छ्रुत्वा तेषां वाक्यं सुदुःखितम् । ततः प्राह प्रहृष्टात्मा तान्सर्वान्मन्त्रिपूर्वकान्

ಆನರ್ತ ರಾಜನೂ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಭರಿತ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಂತರ ಹರ್ಷಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 14

तां च कन्यां स्थितां तत्र साम्ना परमवल्गुना । पुत्रि दृष्टा महीपालाः सर्वे चित्रगतास्त्वया

ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಸಂಬೋಧಿಸಿ—ಹೇ ಪುತ್ರಿ! ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ಎಲ್ಲ ರಾಜರೂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನಂತೆ ನಿಶ್ಚಲರಾದರು।

Verse 15

तेषां मध्यान्नृपं चान्यं कञ्चिद्वरय शोभने । यस्ते चित्तस्य सन्तोषं कुरुते दृक्पथं गतः

ಹೇ ಶೋಭನೆ! ಅವರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಜನನ್ನು ವರಿಸು; ಅವನು ನಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಪಥಕ್ಕೆ ಬಂದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷ ಉಂಟುಮಾಡುವನು।

Verse 16

रत्नावत्युवाच । न चाहं वरयिष्यामि पतिमन्यं कथंचन । दशार्णाधिपतिं मुक्त्वा श्रूयतामत्र कारणम्

ರತ್ನಾವತಿ ಹೇಳಿದಳು—ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 17

सकृज्जल्पंति राजानः सकृज्जल्पंति च द्विजाः । सकृत्कन्याः प्रदीयंते त्रीण्येतानि सकृत्सकृत्

ರಾಜರು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ವಚನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ದ್ವಿಜರೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ; ಕನ್ಯೆಯ ದಾನವೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿ—ಈ ಮೂರೂ ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ.

Verse 18

एवं ज्ञात्वा न मां तात त्वमन्यस्मिन्महीपतौ । दातुमर्हसि धर्मोऽयं न भवेच्छाश्वतो यतः

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ತಂದೆಯೇ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ರಾಜನಿಗೆ ನೀಡಬಾರದು. ಇದೇ ಧರ್ಮನಿಯಮ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರದು.

Verse 19

आनर्त उवाच । वाङ्मात्रेण प्रदत्ता त्वं दशार्णाधिपतेर्मया । न ते हस्तग्रहं प्राप्तो विप्राग्निगुरुसन्निधौ

ಆನರ್ತನು ಹೇಳಿದನು—ನಾನು ಮಾತಿನಷ್ಟರಿಂದಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ದಶಾರ್ಣಾಧಿಪತಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹಸ್ತಗ್ರಹಣವಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 20

तत्कथं स पतिर्जातस्तवः पुत्रि वदस्व मे

ಹಾಗಾದರೆ, ಮಗಳೇ, ಅವನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 21

रत्नावत्युवाच । मनसा चिंत्यते कार्यं सकृत्तातपुरा यतः । वाचया प्रोच्यते पश्चात् कर्मणा क्रियते ततः

ರತ್ನಾವತಿ ಹೇಳಿದಳು—ಓ ತಂದೆಯೇ! ಮೊದಲು ಕಾರ್ಯವು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಚಿಂತಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಆಮೇಲೆ ಕರ್ಮದಿಂದ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ।

Verse 22

तन्मया मनसा दत्तस्तस्यात्माऽयं पुरा किल । त्वया च वाचया चास्मै प्रदत्तास्मि तथा विभो । तत्कथं न पतिर्मे स्याद्ब्रूहि वा यदि मन्यसे

ಹಿಂದೆ ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿದೆ; ಓ ವಿಭೋ, ನೀವೂ ವಾಣಿಯಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದೀರಿ. ಹಾಗಿರಲು ಅವನು ನನ್ನ ಪತಿ ಆಗದೆ ಹೇಗೆ? ಬೇರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಹೇಳಿ।

Verse 23

साहं तपश्चरिष्यामि कौमारव्रतधारिणी । नान्यं पतिं करिष्यामि निश्चयोऽयं मया कृतः

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಕೌಮಾರವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವೆನು. ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಪತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಇದು ನನ್ನ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ।

Verse 24

तच्छ्रुत्वा वचनं रौद्रं माता तस्या मृगावती । अश्रुपूर्णेक्षणा दीना वाक्यमेतदुवाच ह

ಅವಳ ರೌದ್ರವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳ ತಾಯಿ ಮೃಗಾವತಿ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ದೀನಳಾಗಿ, ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 25

मा पुत्रि साहसं कार्षीस्तपोऽर्थं त्वं कथञ्चन । बाला त्वं सुकुमारांगी सदैव सुखभागिनी

ಮಗಳೇ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಮಿತ್ತ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಾಹಸಮಾಡಬೇಡ. ನೀನು ಇನ್ನೂ ಬಾಲೆ, ಸೂಕುಮಾರಾಂಗಿಯು, ಸದಾ ಸುಖಭಾಗಿನಿ।

Verse 26

कथं तपः समर्थासि विधातुं त्वमनिंदिते । कन्दमूलफलाहारा चीरवल्कलधारिणी

ಹೇ ಅನಿಂದಿತೆ! ಕಂದ‑ಮೂಲ‑ಫಲಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಪಡೆದು, ಚೀರ‑ವಲ್ಕಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಇಂತಹ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸಬಲ್ಲೆ?

Verse 27

तस्मान्मुख्यस्य भूपस्य कस्यचित्वां ददाम्यहम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜನಿಗೆ ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀಡುವೆನು.

Verse 28

एषा ते ब्राह्मणीनाम सखी परमसंमता । प्रतीक्षते विवाहं ते कौमारं भावमाश्रिता

ಇವಳು ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಖಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಮಸಮ್ಮತಳು; ಕನ್ಯಾಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿನ್ನ ವಿವಾಹವನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 29

यस्य भूपस्य त्वं हर्म्ये प्रयास्यसि विवाहि ता । पुरोधास्तस्य यो राज्ञो भार्येयं तस्य भाविनी

ನೀನು ವಧುವಾಗಿ ಯಾವ ರಾಜನ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಗುವೆಯೋ, ಆ ರಾಜನ ಪುರೋಹಿತನಿಗೆ ಈ ಸ್ತ್ರೀ ಪತ್ನಿಯಾಗುವಳು.

Verse 30

रत्नावत्युवाच । न च भूयस्त्वया वाच्यं वाक्यमेवंविधं क्वचित् । मदर्थे यदि मे प्राणास्त्वं वांछसि सुतैषिणी

ರತ್ನಾವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಬೇಡ. ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸಿ ನೀನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನನ್ನಿಗಾಗಿ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೇ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರೆ—

Verse 31

अथवा त्वं हठार्थं च तपोविघ्नं करिष्यसि

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನೀನು ಹಠದಿಂದ ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನ ಮಾಡುವೆ.

Verse 32

ततस्त्यक्ष्याम्यहं देहं भक्षयित्वा महद्विषम् । खंडयिष्याम्यहं जिह्वां प्रवेक्ष्यामि च वा जलम्

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಮಹಾವಿಷವನ್ನು ನುಂಗಿ ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆ; ಅಥವಾ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಜಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವೆ.

Verse 33

एवं सा निश्चयं कृत्वा प्रोच्य तां जननीं तदा

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವಳು ಆಗ ಆ ತಾಯಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 34

ततः प्रोवाच तां कन्यां ब्राह्मणीं संमतां सखीम् । कृतांजलिपुटा भूत्वा समालिंग्य च सादरम्

ನಂತರ ಅವಳು ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ಸಾದರವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಗೌರವಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಸಖಿಯಾದ ಆ ಕನ್ಯೆಗೆ ಹೇಳಿದಳು.

Verse 35

गच्छ त्वं स्वपितुर्हर्म्यं प्रेषितासि मया शुभे । येन ते यच्छति पिता नागराय महात्मने

ಶುಭೆಯೇ, ನೀನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಗು; ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಮಹಾತ್ಮ ನಾಗರನಿಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 36

क्षमस्व यन्मया प्रोक्ता कदाचित्परुषं वचः । त्वयापि यन्मम प्रोक्तं क्षांतं चैतन्मया ध्रुवम्

ನಾನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದ ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು; ನೀನು ನನ್ನ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ ಮಾತನ್ನೂ ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 37

ब्राह्मण्युवाच । अष्टवर्षा भवेद्गौरी नववर्षा तु रोहिणी । दशवर्षा भवेत्कन्या अत ऊर्ध्वं रजस्वला

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಹೇಳಿದರು—ಎಂಟು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ‘ಗೌರೀ’, ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ‘ರೋಹಿಣೀ’; ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ‘ಕನ್ಯೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 38

कौमार्यं च प्रणष्टं मे त्वत्संपर्काद्वरानने । जातं षोडशकं वर्षं स्त्रीधर्मेण समन्वितम्

ಓ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ನಿನ್ನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ನನ್ನ ಕೌಮಾರ್ಯ ನಾಶವಾಯಿತು; ನಾನು ಹದಿನಾರನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ, ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 39

न मे पाणिग्रहं कश्चिन्नागरोऽत्र करिष्यति । बुध्यमानस्तु स्मृत्यर्थं वक्ष्य माणं वरानने

ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಾಗರನೂ ನನ್ನ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ (ವಿವಾಹ) ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಓ ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಅವನು ಅರಿತಾಗ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ (ದೃಷ್ಟಾಂತವಾಗಿ) ಹೇಳುವನು.

Verse 40

रजस्वलां च यः कन्यामुद्वाहयति निर्घृणः । तस्याः सन्तानमासाद्य पातयेत्पुरुषान्दश

ಯಾರು ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವನೋ, ಅವನು ಅವಳಿಂದ ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ವಂಶದ ಹತ್ತು ಪುರುಷರನ್ನು ಪತನಕ್ಕೆ ದೂಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 41

रजस्वला तु यः कन्यां पिता यच्छति निर्घृणः । स पातयेदसंदिग्धं दश पूर्वान्दशापरान्

ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ತಂದೆ, ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹತ್ತು ಪೂರ್ವಜರು ಹಾಗೂ ಹತ್ತು ವಂಶಜರ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 42

तस्मादहं करिष्यामि त्वया सार्धं तपः शुभे । पित्रा नैव हि मे कार्यं न च मात्रा कथंचन

ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಶುಭೆಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಸೇರಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನನಗೆ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 43

तं श्रुत्वा प्रस्थितं भूपमानर्तः स्वपुरं प्रति । पृष्ठतोऽनुययौ तस्य व्याघो टनकृते तदा

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆನರ್ತದ ರಾಜನು ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಆಗ ಹಿಂದೆಂದೇ ಒಂದು ಹುಲಿ ಕಿರಿಕಿರಿ/ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತು।

Verse 44

स्थितो वास्तुपदे रम्ये सर्वतीर्थमये शुभे । तस्य तपःप्रभावेन जातु कोपो न दृश्यते

ಅವನು ರಮ್ಯವೂ ಶುಭವೂ ಸರ್ವತೀರ್ಥಮಯವೂ ಆದ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಕೋಪ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 46

कस्यचित्क्वापि मर्त्यस्य तिर्यग्योनिग तस्य च । क्रीडंति नकुलाः सर्पैर्मार्जाराः सह मूषकैः

ಎಲ್ಲೋ ಯಾವುದೋ ಮನುಷ್ಯನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ—ಹಾಗೆಯೇ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯ ಜೀವಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿಯೂ—ಮುಂಗೂಸುಗಳು ಹಾವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತವೆ, ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಇಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 47

ब्राह्मण्युवाच । अहं सख्या समं याता ह्यनया राजकन्यया । तपोऽर्थे तव पादांते तद्ब्रूहि तपसो विधिम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ನನ್ನ ಸಖಿಯಾದ ಈ ರಾಜಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಮಿತ್ತ ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಪಸ್ಸಿನ ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ.

Verse 48

वदस्व येन तत्कृत्स्नं प्रकरोमि महामते

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ನಾನು ಆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬಲ್ಲೆನೋ ತಿಳಿಸಿ.

Verse 49

भर्तृयज्ञ उवाच । अहं ते कथयिष्यामि तपश्चर्याविधिं पृथक् । येन संप्राप्यते मोक्षः कि पुनस्त्रिदशालयः

ಭರ್ತೃಯಜ್ಞ ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ನಿನಗೆ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೂ ದೇವಲೋಕದ ನಿವಾಸವೆಂತೋ!

Verse 50

चांद्रायणानि कृच्छ्राणि तथा सांतपनानि च । षष्ठे काले तथा भोज्यं दिनांतरितमेव च

ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳು, ಕೃಚ್ಛ್ರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂತಪನ ತಪಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಆರನೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ, ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನ ಬಿಡಿಸಿ ಒಂದು ದಿನ ಭೋಜನವೂ ಮಾಡು.

Verse 51

ब्रह्मकूर्चं त्रिरात्रं च एकभक्तमयाचितम् । तपोद्वाराणि सर्वाणि कृतान्येतानि वेधसा

ಬ್ರಹ್ಮಕೂರ್ಚ, ತ್ರಿರಾತ್ರ ವ್ರತ ಮತ್ತು ಯಾಚಿಸದೆ ಮಾಡುವ ಏಕಭಕ್ತ ವ್ರತ—ಇವೆಲ್ಲ ತಪಸ್ಸಿನ ದ್ವಾರಗಳು; ಇವುಗಳನ್ನು ವೇಧಸ್ ವಿಧಾತನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 52

स्वशक्त्या चैव कार्याणि रागद्वेषविवर्जितैः । वांछितव्यं फलं चैव सर्वेषामेव पुत्रिके । ततः सिद्धिमवाप्नोति या सदा मनसि स्थिता

ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ, ರಾಗದ್ವೇಷವಿಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಓ ಪುತ್ರಿಯೇ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟವಾದ ಫಲವನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತವಾದ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 53

समत्वं शत्रुमित्राभ्यां तथा पा षाणरत्नयोः । यदा संजायते चित्ते तदा मोक्षमवाप्नुयात्

ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು-ಮಿತ್ರರ ಮೇಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಲ್ಲು-ರತ್ನಗಳ ಮೇಲೂ ಸಮತ್ವ ಉಂಟಾದಾಗ, ಆಗ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 54

यो लिंगग्रहणं कृत्वा ततः कोपपरो भवेत् । तस्य वृथा हि तत्सर्वं यथा भस्महुतं तथा

ಲಿಂಗಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಕ್ರೋಧಪರನಾದವನಿಗೆ ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥ—ಭಸ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಆಹುತಿಯಂತೆ.

Verse 55

सूत उवाच । सा तथेतिप्रतिज्ञाय ब्राह्मणी सहिता तया । रत्नावत्या जगामाथ किंचिच्चैव जलाशयम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ರತ್ನಾವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಮೀಪದ ಒಂದು ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 56

स्वच्छोदकेन संपूर्णं पद्मिनीषंडमंडितम् । ततश्चांद्रायणं चक्रे तपसः प्रथमं व्रतम्

ಆ ಜಲಾಶಯವು ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಕಮಲದ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ತಪಸ್ಸಿನ ಮೊದಲ ವ್ರತವಾದ ಚಾಂದ್ರಾಯಣವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು.

Verse 57

ततः कृच्छ्रव्रतं चक्रे ततः सांतपनं च सा । षष्ठान्नकालभोज्या च सा चाभूद्वत्सरत्रयम्

ನಂತರ ಅವಳು ಕೃಚ್ಛ್ರವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು; ಬಳಿಕ ಸಾಂತಪನ ವ್ರತವನ್ನೂ ಮಾಡಿದಳು. ಷಷ್ಠಾನ್ನಕಾಲದಲ್ಲೇ ಭೋಜನಮಾಡುತ್ತ ಕಠಿನ ನಿಯಮದಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲವಾಸಿಸಿದಳು.

Verse 58

त्रिरात्रोपोषणं पश्चाद्यावद्वर्षत्रयं तथा । एकान्तरोपवासैश्च साऽनयद्वत्सरत्रयम्

ನಂತರ ಅವಳು ತ್ರಿರಾತ್ರ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು; ಹೀಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ದಿನ ಬಿಡಿಸಿ ಒಂದು ದಿನ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆಯಿತು.

Verse 59

हेमंते जलमध्यस्था सा बभूव तपस्विनी । पंचाग्निसाधका ग्रीष्मे सा बभूव यशस्विनी

ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದಳು. ಗ್ರೀಷ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದಳು.

Verse 60

निराश्रयाऽभवत्साध्वी वर्षाकाल उपस्थिते । ध्यायमाना दिवानक्तं देवदेवं जनार्दनम्

ಮಳೆಗಾಲ ಬಂದಾಗ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಳು. ಅವಳು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ದೇವದೇವ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 61

यद्यद्व्रतं पुरा चक्रे ब्राह्मणी सा च सुव्रता । अन्यं जलाशयं प्राप्य सा तच्चक्रे नृपात्मजा । प्रीत्या परमया युक्ता तदा सा द्विजस त्तमाः

ಆ ಸುವ್ರತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಯಾವ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಳೋ, ರಾಜಕುಮಾರಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಜಲಾಶಯವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅದೇ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಚರಿಸಿದಳು. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅವಳು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 62

ततो वर्षशतं सार्धं फलाहारा बभूव सा । शीर्णपर्णाशना पश्चात्तावन्मात्रं व्यवस्थिता

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ನೂರೈವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೇವಲ ಫಲಾಹಾರದಿಂದಲೇ ಬದುಕಿದಳು. ನಂತರ ಅಷ್ಟೇ ಕಾಲ ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ಸ್ಥಿತಳಾದಳು.

Verse 63

ततश्चैव जलाहारा यावद्वर्षशतानि षट् । वायुभक्षा बभूवाथ सहस्रं परिवत्सरान्

ನಂತರ ಅವಳು ಆರುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೇವಲ ಜಲಾಹಾರದಿಂದಲೇ ಇದ್ದಳು; ಬಳಿಕ ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪೂರ್ಣ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದಳು.

Verse 64

यथायथा तपश्चक्रे सा कुमारी द्विजोत्तमाः । तथातथाऽभवत्तस्यास्तेजोवृद्धिरनुत्तमा

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಆ ಕುಮಾರಿ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟಾಗಿ ಪುನಃಪುನಃ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳೋ, ಅಷ್ಟಷ್ಟಾಗಿ ಅವಳ ಅನುತ್ತಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ತೇಜಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು.

Verse 65

एतस्मिन्नेव काले तु भगवाञ्छशिशेखरः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಶಿಶೇಖರ (ಚಂದ್ರಶೇಖರ) —

Verse 66

गौर्या सह प्रसन्नात्मा तस्या गोचरमागतः । मेघगंभीरया वाचा ततोवचनमब्रवीत्

ಗೌರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತನಾಗಿ ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ನಂತರ ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 67

वत्से तपोनिवृत्तिं त्वं कुरुष्व वचनान्मम । प्रार्थयस्व मनोऽभीष्टं येन सर्वं ददामि ते

ವತ್ಸೆ, ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ ನೀನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಭೀಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಬೇಡು; ಆ ವರದಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸುವೆನು.

Verse 68

ब्राह्मण्युवाच । अभीष्टमेतदेवं मे यत्त्वं दृष्टोऽसि शंकर । स्वप्नेऽपि दर्शनं देव दुर्लभं ते नृणां यतः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಶಂಕರ, ನನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟ ಇದೊಂದೇ: ನಾನು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದೇವ, ಮಾನವರಿಗೆ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ದುರ್ಲಭವಾಗಿದೆ.

Verse 69

भगवानुवाच । न मे स्याद्दर्शनं व्यर्थं कथंचित्सुतपस्विनि । तस्माद्वरय भद्रं ते वरं येन ददाम्यहम्

ಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುತಪಸ್ವಿನಿ, ನನ್ನ ದರ್ಶನ ನಿನಗೆ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭದ್ರವಾಗಲಿ, ನೀನು ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಾನು ದಯಪಾಲಿಸುವೆನು.

Verse 70

ब्राह्मण्युवाच । एषा मे सुसखी साध्वी राजपुत्री यशस्विनी । ख्याता रत्नावतीनाम प्राणेभ्योऽपिगरीयसी

ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಹೇಳಿದರು—ಇವಳು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸಖಿ; ಸಾಧ್ವಿ, ರಾಜಪುತ್ರಿ, ಯಶಸ್ವಿನಿ. ‘ರತ್ನಾವತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದು, ನನಗೆ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯಳು.

Verse 71

मम तुल्यं तपश्चक्रे शूद्रयोनावपि स्थिता । निवर्तते तु यद्येषा तपसस्तु निवर्तनम् । करोम्यद्य जगन्नाथ तदहं संशयं विना

ಶೂದ್ರಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅವಳು ನನ್ನ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ಅವಳು ಈಗ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿದರೆ, ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ, ನಾನು ಕೂಡ ಇಂದು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವೆನು.

Verse 72

अस्याः स्नेहेन संत्यक्तो मया भर्ता सुरेश्वर । तस्माद्देव वरं देहि त्वमस्या मनसि स्थितम्

ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರನೇ! ಅವಳ ಮೇಲಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ಭರ್ತನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ದೇವಾ, ಅವಳ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವರವನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು।

Verse 73

सूत उवाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा भगवाञ्छशिशेखरः । अब्रवीद्राजपुत्रीं तां मेघगंभीरया गिरा । वत्से मद्वचनादद्य तपस्त्वं त्यक्तुमर्हसि

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಶಶಿಶೇಖರನು ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸೆ, ಇಂದು ನನ್ನ ವಚನದಿಂದ ನೀನು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಬಿಡಬೇಕಾಗಿದೆ।

Verse 74

वरं वरय कल्याणि नित्यं मनसि संस्थितम् । अदेयमपि दास्यामि सांप्रतं तव भामिनि

ಕಲ್ಯಾಣೀ! ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನೆಲೆಸಿರುವ ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ಹೇ ಕಾಂತಿಮತೀ, ‘ಅದೇಯ’ ಎಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟದ್ದನ್ನೂ ನಾನು ಈಗ ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು।

Verse 75

रत्नावत्युवाच । एतज्जलाशयं पुण्यं पद्मिनीषण्ड मण्डितम्

ರತ್ನಾವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಪದ್ಮಿನೀ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಈ ಜಲಾಶಯವು ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗಲಿ।

Verse 76

यत्रैषा ब्राह्मणी साध्वी नित्यं च तपसि स्थिता । अस्या नाम्ना च विख्यातिं तीर्थमेतत्प्रपद्यताम्

ಈ ಸಾಧ್ವೀ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ನಿತ್ಯ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದ ಈ ಸ್ಥಳವು, ಅವಳ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತೀರ್ಥವಾಗಲಿ।

Verse 77

अत्र यः कुरुते स्नानं श्रद्धया परया युतः । तस्य भूयात्सदा वासो देवदेव त्रिविष्टपे औ

ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ, ಓ ದೇವದೇವ, ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ (ಸ್ವರ್ಗ)ದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸ ದೊರಕಲಿ।

Verse 78

मदीयं मम नाम्ना तु शूद्रासंज्ञं तु जायताम् । तस्य तुल्यप्रभावं तु तीर्थस्य प्रतिपद्यताम्

ನನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ್ಥವು ಉದ್ಭವಿಸಲಿ; ಅದು ‘ಶೂದ್ರಾ’ ಎಂಬ ಸಂಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ; ಮತ್ತು ಅದು ಈ ತೀರ್ಥದ ಸಮಾನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಲಿ।

Verse 79

आवाभ्यां नित्यशः कार्यं कुमारत्वे महत्तपः । आराध्यस्त्वं सुरश्रेष्ठो वाङ्मनःकर्मभिस्तथा

ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಓ ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠ, ವಾಣಿ-ಮನಸ್ಸು-ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಬೇಕು।

Verse 80

एतस्मिन्नेव काले तु निर्भिद्य धरणीतलम् । लिंगं माहेश्वरं विप्रा निष्क्रांतं सूर्यसंनिभम्

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿತಳವನ್ನು ಚೀರಿ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯುಳ್ಳ ಮಾಹೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಹೊರಬಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 81

ततः प्रोवाच ते देवः स्वयमेव महेश्वरः । ताभ्यां सुतपसा तुष्टः सादरं भक्तवत्सलः

ನಂತರ ಸ್ವಯಂ ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವರು, ಆ ಇಬ್ಬರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿ, ಭಕ್ತವತ್ಸಲನಾಗಿ, ಸಾದರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 82

एतत्तीर्थद्वयं ख्यातं त्रैलोक्येपि भविष्यति । शूद्रीनाम त्वदीयं तु ब्राह्मणी च सखी तव

ಈ ಎರಡು ತೀರ್ಥಗಳು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವವು. ಒಂದಕ್ಕೆ ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ‘ಶೂದ್ರೀ’ ಎಂಬ ನಾಮವಾಗುವುದು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ನಿನ್ನ ಸಖಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರ್ಥಕ್ಕೂ ತನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ನೀಡುವಳು।

Verse 83

तीर्थद्वयेऽपि यः स्नात्वा एतस्मिञ्छ्रद्धयाऽन्वितः । त्वत्तः पद्मानि संगृह्य अस्यास्तोयं च निर्मलम् । एतच्च मामकं लिंगं स्नापयित्वाऽर्चयिष्यति

ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈ ಎರಡೂ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಿನ್ನಿಂದ ಪದ್ಮಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಇದರ ನಿರ್ಮಲ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಈ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸುವನೋ—ಅವನು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 84

पश्चात्पद्मैश्चतुर्दश्यां शुक्लायां सोमवासरे । चैत्रे मासि च संप्राप्ते चिरायुः स भविष्यति

ನಂತರ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ ಸೋಮವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಪದ್ಮಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಣೆ-ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದವನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗುವನು।

Verse 85

सर्वपापविनिर्मुक्तो यद्यपि स्यात्सुपापकृत्

ಅವನು ಎಷ್ಟೇ ಘೋರ ಪಾಪಕೃತನಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 86

एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । तत्र नित्यं च तपसि स्थिते सख्यावुभावपि

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಭಗವಾನ್ ನಂತರ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಖರು ನಿತ್ಯ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದರು।

Verse 87

यावत्कल्पशतं तावज्जरामरणवर्जि ते । अद्यापि गगने ते च दृश्येते तारकात्मके

ನೂರು ಕಲ್ಪಗಳವರೆಗೆ ಅವರು ಜರಾ-ಮರಣರಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಅವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

Verse 88

ततःप्रभृति तत्ख्यातं तीर्थयुग्मं धरातले । आगत्याथ नरो दूरात्ताभ्यां कृत्वा निमज्जनम्

ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥಯುಗ್ಮವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ನಂತರ ಯಾರಾದರೂ ದೂರದಿಂದ ಬಂದು ಆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಮುಳುಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ—

Verse 89

पूजयित्वा तु तल्लिंगं ततो याति दिवालयम् । महापातकयुक्तोऽपि तत्प्रभावादसंशयम्

ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ದಿವ್ಯಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.

Verse 90

एतस्मिन्नंतरे मर्त्ये नष्टा धर्मस्य च क्रिया । यज्ञदानकृता या च देवार्चनसमुद्भवा

ಈ ನಡುವೆ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ರಿಯೆ ನಾಶವಾಯಿತು—ಯಜ್ಞ-ದಾನಗಳಿಂದ ನಡೆಯುವ ಕರ್ಮಗಳೂ, ದೇವಾರ್ಚನೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಆಚರಣೆಯೂ.

Verse 91

व्याप्तस्तथाखिलः स्वर्गो मानवैः स्पर्धयान्वितैः । सार्धं देवैर्विमानस्थैरप्सरोगणसेवितैः

ಹೀಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾನವರಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಸ್ವರ್ಗವೂ ತುಂಬಿತು—ವಿಮಾನಸ್ಥ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅಪ್ಸರಗಣಗಳ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತ.

Verse 92

एतस्मिन्नेव काले तु धर्मराजः समाययौ । यत्र वेदध्वनिर्ब्रह्मा ब्रह्मलोकं समाश्रितः

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮರಾಜನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು; ವೇದಧ್ವನಿಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

Verse 93

अब्रवीद्दुःखितो दीनः क्षिप्त्वाग्रे पत्रकद्वयम् । एकं पापसमुद्भूतमन्यद्धर्मसमुद्भवम्

ದುಃಖಿತನಾಗಿ ದೀನನಾಗಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು; ಮುಂದೆ ಎರಡು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಎಸೆದು—“ಒಂದು ಪಾಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು, ಮತ್ತೊಂದು ಧರ್ಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು” ಎಂದನು.

Verse 94

चित्रेण लिखितं यच्च विचित्रेण तथा परम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे देवतीर्थयुगं स्थितम्

ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ, ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಸಿತು—ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವತೀರ್ಥಗಳ ಯುಗಲವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 95

शूद्राख्यं ब्राह्मणीनाम तथान्यत्पद्ममंडितम् । तथा तत्रास्ति लिंगं च पुण्यं माहेश्वरं महत्

ಒಂದು ತೀರ್ಥ ‘ಶೂದ್ರಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ’ ಎಂದು, ಪದ್ಮಾಲಂಕಾರದಿಂದ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರವಾದ ಮಹೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 96

त्रयाणामथ तेषां च प्रभावात्सर्वमानवाः । अपि पापसमायुक्ताः प्रयांति त्रिदशालयम्

ಆ ಮೂರರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಮಾನವರು—ಪಾಪಭಾರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ—ತ್ರಿದಶರ ಆಲಯವಾದ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 97

शून्या मे नरका जाताः सर्वे ते रौरवादयः

ನನ್ನ ನರಕಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಶೂನ್ಯವಾಗಿವೆ—ರೌರವ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲವೂ।

Verse 98

न कश्चिद्यजनं चक्रे न दानं न च तर्पणम् । देवतानां पितॄणां च मनुष्याणां विशेषतः

ಯಾರೂ ಯಜನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ, ದಾನವಿಲ್ಲ, ತರ್ಪಣವೂ ಇಲ್ಲ—ದೇವತೆಗಳಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸಹ ಇಲ್ಲ।

Verse 99

तस्मान्मुक्तो मया सर्वो योऽधिकारस्तवोद्भवः । नियोजयस्व तत्रान्यं कञ्चिच्छक्ततमं ततः

ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಅಧಿಕಾರ-ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಂದ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥನನ್ನು ನೇಮಿಸು।

Verse 100

अप्रमाणं स्थितं सर्वमेतत्पत्रद्वयं मम । तच्छ्रुत्वा पद्मजः प्राह समानीय शतक्रतुम्

ನನ್ನ ಈ ಎರಡು ದಾಖಲೆಪತ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮಜ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 101

गत्वा शीघ्रतमं मर्त्ये त्वं शक्र वचनान्मम । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तीर्थद्वयमनुत्तमम्

ಓ ಶಕ್ರಾ! ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ ಅತಿಶೀಘ್ರ ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗು—ಹಾಟಕೇಶ್ವರಜ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಅನುತ್ತಮ ತೀರ್ಥದ್ವಯದ ಬಳಿಗೆ।

Verse 102

शूद्र्याख्यं ब्राह्मणीत्येव यच्च लिंगमनुत्तमम् । तत्रस्थं नाशय क्षिप्रं कृत्वा पांसुप्रवर्षणम्

‘ಶೂದ್ರಾ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ, ‘ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆ ಅನುತ್ತಮ ಲಿಂಗ—ಧೂಳಿನ ಮಳೆಯನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡು.

Verse 103

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा सत्वरं शक्रो गत्वा भूमितलं ततः । पांसुभिः पूरयामास ते तीर्थे लिंगमेव च

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ತಕ್ಷಣ ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಧೂಳಿ-ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಲಿಂಗವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟನು.

Verse 104

अद्यापि कलिकालेऽस्मिन्द्वाभ्यां गृह्य सुमृत्तिकाम् । स्नात्वा च तिलकं कार्यं सर्वपापविशुद्धये

ಇಂದಿಗೂ ಈ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅದರಿಂದ ತಿಲಕವನ್ನಿಡಬೇಕು—ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ.

Verse 105

चतुर्दशीदिने प्राप्ते सोमवारे च संस्थिते । द्वाभ्यां यः कुरुते श्राद्धं श्रद्धया परया युतः । गयाश्राद्धेन किं तस्य मनुः स्वायंभुवोऽब्रवीत्

ಚತುರ್ದಶಿ ತಿಥಿ ಬಂದು ಅದು ಸೋಮವಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ (ಆ ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ) ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ಅವನಿಗೆ ಗಯಾ-ಶ್ರಾದ್ಧದ ಅಗತ್ಯವೇನು? ಎಂದು ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 106

एतद्वः सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि द्विजोत्तमाः । यथा सा ब्राह्मणी जाता शूद्री चापि तथापरा

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ನೀವು ಕೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ—ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಹೇಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಆಯಿತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಹೇಗೆ ಶೂದ್ರೀ ಆಯಿತೋ ಕೂಡ.

Verse 107

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या पठेद्वा द्विजसत्तमाः । सोऽपि तद्दिनजात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುವವನು ಅಥವಾ ಪಠಿಸುವವನು, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅವನೂ ಆ ದಿನದವರೆಗೆ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 108

एवं नरो न कः सिद्धस्तस्य लिंगस्य पूजनात् । चिरायुश्च तथा जातो यथान्यो नात्र विद्यते

ಹೀಗೆ ಆ ಲಿಂಗದ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಯಾವ ನರನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಇರಬಲ್ಲನು? ಅವನು ಅಪರೂಪವಾದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ।