Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे चित्रकरास्तदा । प्रस्थिता धरणीपृष्ठे पार्थिवानां गृहेषु च

Transliteration

tasya tadvacanaṃ śrutvā sarve citrakarāstadā | prasthitā dharaṇīpṛṣṭhe pārthivānāṃ gṛheṣu ca

Translation

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಕಾರರು ಆಗ ಧರಣೀಪೃಷ್ಠದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ರಾಜರ ಮನೆಗಳೊಳಗೂ ಹೊರಟರು।

Word by Word

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी; एकवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘वचनम्’)

• वचनम्: speech, command
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया; एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Gerund/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; विशेषणम् (qualifying ‘चित्रकराः’)

• चित्रकराः: painters
• चित्रकराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चित्र-कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; समासः—चित्रं करोति इति

• तदा: then
• तदा: Kala-adhikarana (Time adjunct/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक

• प्रस्थिताः: set out, departed
• प्रस्थिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्र-स्था (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा; बहुवचन; कर्तृवाचक-विशेषण (having set out)

• धरणीपृष्ठे: on the earth’s surface
• धरणीपृष्ठे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: धरणी-पृष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; एकवचन; समासः—धरण्याः पृष्ठम् (surface of the earth)

• पार्थिवानाम्: of kings
• पार्थिवानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पार्थिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी; बहुवचन

• गृहेषु: in (their) houses
• गृहेषु: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी; बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

Speaker

Sūta (contextual narration)

Visual Art Cues

Scene: A procession of painters departs, traversing varied landscapes—plains, forests, rivers—arriving at royal palaces to observe and paint kings.

Characters & Entities

• Sūta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It shows disciplined service and obedience in fulfilling a dhārmic royal task.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed.