Adhyaya 194

Verse 1

सूत उवाच । एवं सा तान्वरान्दत्त्वा सर्वेषां शापभागिनाम् । मौनव्रतपरा भूत्वा निविष्टाऽथ धरातले

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿ ಶಾಪಭಾಗಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಅವಳು ಮೌನವ್ರತದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರಳಾಗಿ ನಂತರ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಳು.

Verse 2

ततो देवगणाः सर्वे तापसाश्च महर्षयः । साधुसाध्विति तां प्रोच्य ततः प्रोचुरिदं वचः

ಆಗ ಸಮಸ್ತ ದೇವಗಣಗಳು, ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು “ಸಾಧು, ಸಾಧು” ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಅನಂತರ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 3

एतां देवीप्रसादेन ब्राह्मणानां विशेषतः । पूजयिष्यंति मर्त्येऽत्र सर्वे लोकाः समाहिताः

ದೇವಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಮর্ত್ಯಲೋಕದ ಎಲ್ಲ ಜನರು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು—ಏಕಾಗ್ರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು।

Verse 4

ब्रह्माणं पूजयित्वा तु पश्चादेनां सुरेश्वरीम् । पूजयिष्यंति ये मर्त्यास्ते तु यांति परां गतिम्

ಯಾರು ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ನಂತರ ಈ ಸುರೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವರೋ, ಆ ಮর্ত್ಯರು ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು।

Verse 5

या कन्या पतिसंयोगं संप्राप्यात्र समाहिता । ततः पादप्रणामं च गायत्र्याश्च करिष्यति । पतिं प्रजापतिं प्राप्य सा भविष्यत्यसंशयम्

ಯಾವ ಕನ್ಯೆ ಪತಿಸಂಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಇಲ್ಲಿ ಏಕಾಗ್ರಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದು, ನಂತರ ಗಾಯತ್ರೀದೇವಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುವಳೋ, ಅವಳು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಸಮಾನ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಳು।

Verse 6

सर्वकामसुखोपेता धनधान्यसमन्विता । या नारी दुर्भगा वंध्या भविष्यति च शोभना

ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿಯೂ ವಂಧ್ಯೆಯಾಗಿಯೂ ಇದ್ದಾಳೋ, ಆಕೆ ಶೋಭನಳಾಗಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗುವಳು—ಸರ್ವಕಾಮಸুখಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ।

Verse 7

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं गते पंचोत्तरे शते । पद्मजानां हरः प्रादादेतत्कथमनुत्त मम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ನೂರೈದು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಹರನು ಪದ್ಮಜನರಿಗೆ (ಬ್ರಹ್ಮನ ವಂಶಕ್ಕೆ) ಇದನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು; ಆ ಅನುತ್ತಮ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು?

Verse 8

ब्राह्मणेभ्यः स संतुष्टः किंवाऽन्योऽस्ति महेश्वरः । एतं नः संशयं भूयो यथावद्वक्तुमर्हसि

ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಹೊರತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹೇಶ್ವರನಿದೆಯೇ? ನಮ್ಮ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿವಾರಿಸಿ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.

Verse 9

आयुष्यं शंकरस्यापि यत्प्रमाणं तथा हरेः । ब्रह्मणोऽपि समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

ಶಂಕರನ ಆಯುಷ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯದು, ಬ್ರಹ್ಮನದು ಕೂಡ ತಿಳಿಸಿರಿ; ನಮಗೆ ಪರಮ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ.

Verse 10

सूत उवाच । अहं वः कीर्तयिष्यामि विस्तरेण द्विजोत्तमाः । त्रयाणामपि चायुष्यं यत्प्रमाणं व्यवस्थितम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಆ ಮೂವರ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಯುಷ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 11

निमेषस्य चतुर्भागस्त्रुटिः स्यात्तद्द्वयं लवः । लवद्वयं कला प्रोक्ता काष्ठा तु दशपंचभिः

ನಿಮೇಷದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗ ‘ತ್ರುಟಿ’; ಎರಡು ತ್ರುಟಿಗಳು ಸೇರಿ ‘ಲವ’. ಎರಡು ಲವಗಳನ್ನು ‘ಕಲಾ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಹದಿನೈದು ಕಲಗಳಿಂದ ‘ಕಾಷ್ಠಾ’ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 12

त्रिंशत्काष्ठां कलामाहुः क्षणस्त्रिंशत्कलो मतः । मुहूर्तमानं मौहूर्ता वदंति द्वादशक्षणम्

ಮೂವತ್ತು ಕಾಷ್ಠಗಳು ಒಂದು ಕಲೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಒಂದು ಕ್ಷಣವು ಮೂವತ್ತು ಕಲೆಗಳೆಂದು ಗಣ್ಯ. ಮುಹೂರ್ತ-ಗಣನೆ ತಿಳಿದವರು—ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತವು ಹನ್ನೆರಡು ಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ವದಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

त्रिंशन्मुहूर्तमुद्दिष्टमहोरात्रं मनीषिभिः । मासस्त्रिंशदहोरात्रैर्द्वौ मासावृतुसंज्ञितः

ಮনীಷಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ—ಒಂದು ಅಹೋರಾತ್ರವು ಮೂವತ್ತು ಮುಹೂರ್ತಗಳದ್ದು. ಒಂದು ಮಾಸವು ಮೂವತ್ತು ಅಹೋರಾತ್ರಗಳದ್ದು; ಎರಡು ಮಾಸಗಳು ‘ಋತು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 14

ऋतुत्रयं चायनं च अयने द्वे तु वत्सरम् । दैविकं च भवेत्तच्च ह्यहोरात्रं द्विजोत्तमाः

ಮೂರು ಋತುಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ಅಯನವಾಗುತ್ತದೆ; ಎರಡು ಅಯನಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ವತ್ಸರ. ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಆ ವತ್ಸರವೇ ದೈವಿಕ ಅಹೋರಾತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 15

उत्तरं चायनं तत्र दिनं रात्रिस्तथाऽपरम् । लक्षैः सप्तदशाख्यैस्तु मनुष्याणां च वत्सरैः

ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಯಣವನ್ನು ದಿನವೆಂದು, ಮತ್ತೊಂದನ್ನು (ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ) ರಾತ್ರಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೈವಿಕ ಅಹೋರಾತ್ರವು ಮಾನವರ ಹದಿನೇಳು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 16

अष्टाविंशतिभिश्चैव सहस्रैस्तु तथा परैः । आद्यं कृतयुगं चैव तद्भ विष्यति सद्द्विजाः

ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ (ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ), ಮೊದಲ ಯುಗವಾದ ಕೃತಯುಗವು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಓ ಸದ್ಧ್ವಿಜರೇ.

Verse 17

ततो द्वादशभिर्लक्षैः षोडशानां सहस्रकैः । त्रेतायुगं समादिष्टं द्वितीयं द्विजसत्तमाः

ಅನಂತರ ಹನ್ನೆರಡು ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ (ವರ್ಷಗಳ) ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಯುಗವಾದ ತ್ರೇತಾಯುಗವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ।

Verse 18

द्वापरं चाष्टभिर्लक्षैस्तृ तीयं परिकीर्तितम् । चतुःषष्टिसहस्रैस्तु यथावत्परिसंख्यया

ಎಂಟು ಲಕ್ಷ (ವರ್ಷಗಳ) ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಮೂರನೇ ಯುಗವು ದ್ವಾಪರವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಯಥಾವಿಧಿ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರವೂ ಸೇರಿದೆ।

Verse 19

चतुर्लक्षं समादिष्टं युगं कलिसमुद्भवम् । द्वात्रिंशता सहस्रैस्तु चतुर्थं तद्विदुर्बुधाः

ಕಲಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಯುಗವಾದ ಕಲಿಯುಗವು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ (ವರ್ಷಗಳ) ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮுப்பತ್ತೆರಡು ಸಾವಿರ ಸೇರಿಸಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕನೇಯೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 21

ब्रह्मा तेषां शतं यावत्स जीवति पितामहः । सांप्रतं चाष्टवर्षीयः षण्मासश्चैव संस्थितः

ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ನೂರು (ಅಂತಹ) ಕಾಲಮಾನದವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಈಗ ಅವನು ಎಂಟು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಆರು ತಿಂಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 22

प्रतिपद्दिवसस्यास्य प्रथमस्य तथा गतम् । यामद्वयं शुक्रवारे वर्तमाने महात्मनः

ಈ ಪ್ರತಿಪದೆಯ ಮೊದಲ ದಿನದ ಎರಡು ಯಾಮಗಳು ಕಳೆದಿವೆ; ಈಗ ಶುಕ್ರವಾರ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿದೆ, ಹೇ ಮಹಾತ್ಮನೇ।

Verse 23

ब्रह्मणो वर्षमात्रेण दिनं वैष्णवमुच्यते

ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವ ದಿನವನ್ನೇ ‘ವೈಷ್ಣವ ದಿನ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

सोपि वर्षशतंयावदात्ममानेन जीवति । पंचपचाशदादिष्टास्तस्य जातस्य वत्सराः

ಅವನು ಸಹ ತನ್ನ ಸ್ವಮಾನದಂತೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜನಿಸಿದವನಿಗೆ ಐವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ವವೇ ನಿಯತವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 25

तिथयः पंच यामार्द्धं सोमवारेण संगतम् । वैष्णवेन तु वर्षेण दिनं माहेश्वरं भवेत्

ಐದು ತಿಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಯಾಮ, ಸೋಮವಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾದಾಗ—ವೈಷ್ಣವ ವರ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಅದೇ ‘ಮಾಹೇಶ್ವರ ದಿನ’ವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 26

शिवो वर्षशतं यावत्तेन रूपेण च स्थितः । यावदुच्छ्वसितं वक्त्रं सदाशिवसमुद्भवम्

ಶಿವನು ಆ ರೂಪದಲ್ಲೇ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ—ಸದಾಶಿವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮುಖದ ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ಇರುವವರೆಗೆ।

Verse 27

पश्चाच्छक्तिं समभ्येति यावन्निश्वसितं भवेत् । निश्वासोच्छ्वसितानां च सर्वेषामेव देहिनाम्

ನಂತರ ಅವನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ನಿಶ್ವಾಸ ಮುಂದುವರಿಯುವವರೆಗೆ; ನಿಶ್ವಾಸ-ಉಚ್ಛ್ವಾಸಗಳು ಎಲ್ಲ ದೇಹಿಗಳಿಗೂ ಸಹಜವೇ।

Verse 28

ब्रह्मविष्णुशिवानां च गन्धर्वोरगरक्षसाम् । एकविंशत्सहस्राणि शतैः षड्भिः शतानि च

ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವರು ಹಾಗೂ ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ; ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಆರು ನೂರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ನೂರೂ (ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ) ಸೇರಿವೆ.

Verse 29

अहोरात्रेण चोक्तानि प्रमाणे द्विज सत्तमाः । षड्भिरुच्छ्वासनिश्वासैः पलमेकं प्रवर्तते

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಕಾಲಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಅಹೋರಾತ್ರಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಆರು ಉಚ್ಛ್ವಾಸ-ನಿಶ್ವಾಸಗಳಿಂದ ಒಂದು ಪಲ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 30

नाडी षष्टिपला प्रोक्ता तासां षष्ट्या दिनं निशा । निश्वासोच्छ्वसितानां च परिसंख्या न विद्यते । सदाशिवसमुत्थानामेतस्मात्सोऽक्षयः स्मृतः

ನಾಡಿಯನ್ನು ಅರವತ್ತು ಪಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅಂಥ ಅರವತ್ತು ನಾಡಿಗಳಿಂದ ದಿನ-ರಾತ್ರಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿಶ್ವಾಸ-ಉಚ್ಛ್ವಾಸಗಳಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಗಣನೆ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾಶಿವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು ‘ಅಕ್ಷಯ’—ಅವಿನಾಶಿ—ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 31

अन्येऽपि ये प्रगच्छंति ब्रह्मज्ञानसमन्विताः । अक्षयास्तेऽपि जायंते सत्यमेतन्मयोदितम्

ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಇತರರೂ ಸಹ ‘ಅಕ್ಷಯ’—ಅವಿನಾಶಿಗಳು—ಆಗುತ್ತಾರೆ; ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ.

Verse 32

ऋषय ऊचुः । यद्येवं सूतपुत्रात्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । आत्मवर्षशते पूर्णे यांति नाशमसंशयम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇದು ಹೀಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಸೂತಪುತ್ರಾ! ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಲಯ (ನಾಶ)ವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆಯೇ?

Verse 33

तत्कथं मानुषाणां च मर्त्यलोकेल्पजीविनाम् । कथयंति च ये मुक्तिं विद्वांसश्चैव सूतज

ಅದಾದರೆ, ಓ ಸೂತಪುತ್ರಾ! ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಯರಾದ ಮಾನವರಿಗಾಗಿ ಪಂಡಿತರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?

Verse 34

नूनं तेषां मृषा वादो मोक्षमार्गसमु द्भवः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ, ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗದ ಕುರಿತು ಅವರಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಮಾತು ಮಿಥ್ಯೆಯೇ ಆಗಿರಬೇಕು.

Verse 35

सूत उवाच । अनादिनिधनः कालः संख्यया परिवर्जितः । असंख्याता गता मोक्षं ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— ಕಾಲವು ಆದಿಯಿಲ್ಲದು, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದು, ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅತೀತ. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬ್ರಹ್ಮರು, ವಿಷ್ಣುಗಳು, ಮಹೇಶ್ವರರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 36

निजे वर्षशते पूर्णे वालुकारेणवो यथा । निजमानेन या श्रद्धा ब्रह्मज्ञानसमुद्भवा । तेषां चेन्मानुषाणां च तन्मुक्तिः स्यादसंशयम्

ತನ್ನ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಮರಳಿನ ಕಣಗಳು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ, ತನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಶ್ರದ್ಧೆ—ಅದು ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ ಇದ್ದರೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಅವರ ಮುಕ್ತಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 37

यथैते दंशमशका मानुषाणां च कीटकाः । जायंते च म्रियंते च गण्यंते नैव कुत्रचित् । इन्द्रादीनां तथा मर्त्याः संभाव्या जगतीतले

ಮಾನವರ ನಡುವೆ ದಂಶಮಶಕಗಳಾದ ಕೀಟಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇಂದ್ರಾದಿಗಳ ಎದುರು ಮತ್ಯರೂ (ಅಸಂಖ್ಯಾತರು, ಅಲ್ಪರು) ಎಂದು ಭಾವ್ಯರು.

Verse 38

देवानां च यथा मर्त्याः कीटस्थाने च संस्थिताः । तथा देवा अपि ज्ञेया ब्रह्मणोऽव्यक्तजन्मनः

ದೇವರ ಎದುರು ಮನುಷ್ಯರು ಕೀಟಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಅವ್ಯಕ್ತಜನ್ಮನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಎದುರು ದೇವರೂ ಕೀಟವತ್ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 39

ब्रह्मणस्तु यथा देवाः कीटस्थाने व्यवस्थिताः । तथा ब्रह्मापि विष्णोश्च कीटस्थाने व्यवस्थितः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಎದುರು ದೇವರು ಕೀಟಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎದುರು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಅದೇ ಕೀಟಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 40

पितामहो यथा विष्णोः कीटस्थाने व्यवस्थितः । तथा स शिवशक्तिभ्यां पीरज्ञेयो द्विजो त्तमाः

ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎದುರು ಕೀಟಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಗಳ ಎದುರು ಕೂಡ ಅವನು ಅದೇ ಹೀನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 41

यथा विष्णुः कृमिर्ज्ञेयस्ताभ्यामेव द्विजोत्तमाः । सदाशिवस्य विज्ञेयौ तथा तौ कृमिरूपकौ

ಆ ಇಬ್ಬರ (ಶಿವ-ಶಕ್ತಿ) ಎದುರು ವಿಷ್ಣುವೂ ಕೃಮಿವತ್ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ; ಹಾಗೆಯೇ ಸದಾಶಿವನ ಎದುರು ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕೃಮಿರೂಪಕರಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡಬೇಕು।

Verse 42

एवं च विविधैर्यज्ञैः श्रद्धा पूतेन चेतसा । ब्रह्मज्ञानात्परं यांति सदाशिवसमुद्भवम्

ಈ ರೀತಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾದ ಚಿತ್ತದಿಂದ ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವರು ಕರ್ಮಫಲಕ್ಕಿಂತ ಪರಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ; ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸದಾಶಿವಸಮುದ್ಭವ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 43

अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैः कृतैः संपूर्णदक्षिणैः । तदर्थं ते दिवं यांति भुक्त्वा भोगान्पृथग्विधान्

ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಿದವರು, ಆ ಯಜ್ಞಫಲಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 44

क्षये च पुनरायांति सुकृतस्य महीतले । ब्रह्मज्ञानात्परं प्राप्य पुनर्जन्म न विद्यते

ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿತಲಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆದವನಿಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ।

Verse 45

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्राभ्यासं समा चरेत् । जन्मभिर्बहुभिः पश्चाच्छनैर्मुक्तिमवाप्नुयात्

ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು; ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 46

एकजन्मनि संप्राप्तो लेशो ज्ञानस्य तस्य च । द्वितीये द्विगुणस्तस्य तृतीये त्रिगु णो भवेत्

ಒಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ಞಾನದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವಾದರೂ ದೊರೆತರೆ, ಎರಡನೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದು ದ್ವಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಮೂರನೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 47

एकोत्तरो भवेदेवं सदा जन्मनिजन्मनि

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸದಾ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 48

ऋषय ऊचुः । ब्रह्मज्ञानस्य संप्राप्तिर्मर्त्यानां जायते कथम् । एतन्नः सर्वमाचक्ष्व यदि त्वं वेत्सि सूतज

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಮರ್ತ್ಯರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ? ಹೇ ಸೂತಪುತ್ರ, ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸು।

Verse 49

सूत उवाच । का शक्तिर्मम वक्तव्ये ज्ञाने मर्त्यसमुद्भवे । स्वयमेव न यो वेत्ति स परस्य वदेत्कथम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಮರ್ತ್ಯರಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ಯಾವ ಶಕ್ತಿ? ತಾನೇ ತಿಳಿಯದವನು ಪರರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೇಳಬಲ್ಲನು?

Verse 50

उपदेशः परं यो मे पित्रा दत्तो द्विजोत्तमाः । तमहं वः प्रवक्ष्यामि ब्रह्मज्ञानसमुद्भवम्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನನ್ನ ತಂದೆ ನನಗೆ ನೀಡಿದ ಪರಮ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನೋದ್ಭವಕಾರಕವಾಗಿದೆ।

Verse 51

हाटकेश्वरजे क्षेत्रे ह्यस्ति तीर्थद्वयं शुभम् । कुमारिकाभ्यां विहितं ब्रह्मज्ञानप्रदं नृणाम्

ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಎರಡು ಶುಭ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಎರಡು ಕುಮಾರಿಯರು ಅವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವು ನರರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವವು।

Verse 52

ब्राह्मण्या चैव शूद्र्या च कुमारीभ्यां विनिर्मितम् । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां यस्ताभ्यां स्नानमाचरेत्

ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಶೂದ್ರಾ—ಈ ಎರಡು ಕುಮಾರಿಯರು ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನು ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 53

पश्चात्पूजयते भक्त्त्या प्रसिद्धे सिद्धिपादुके । सुगुप्ते गर्तमध्यस्थे कुमार्या परिपूजिते

ಅನಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಸಿದ್ಧಿ-ಪಾದುಕೆಯನ್ನು’ ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಅದು ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಗರ್ತಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕುಮಾರಿಯಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪರಿಪೂಜಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 54

तस्य संवत्सरस्यान्ते ब्रह्मज्ञानं प्रजायते । शक्त्या विनिहिते ते च स्वदर्शनविवृद्धये

ಆ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಅವು (ಪವಿತ್ರ ಆಧಾರಗಳು) ಶಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವದರ್ಶನವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿನಿಹಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 55

लोकानां मुक्तिकामानां ब्रह्मज्ञानसुखावहे । मम तातो गतस्तत्र ततश्च ज्ञानवान्स्थितः

ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಸুখವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ನಂತರ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು।

Verse 56

तस्यादेशादहं तत्र गतः संवत्सरं स्थितः । पादुके पूजयामास ततो ज्ञानं च संस्थितम्

ಅವರ ಆದೇಶದಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಉಳಿದೆ. ಪಾದುಕಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದೆ; ನಂತರ ಜ್ಞಾನವು ನನ್ನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು।

Verse 57

यत्किञ्चिद्वा श्रुतं लोके पुराणाग्र्यं व्यवस्थितम् । वर्तमानं भविष्यच्च तदहं वेद्मि भो द्विजाः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಕೇಳಲ್ಪಡುವುದು, ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದುದು—ವರ್ತಮಾನವಾಗಲಿ ಭವಿಷ್ಯವಾಗಲಿ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ!

Verse 58

तत्प्रसादादसंदिग्धं प्रमाणं चात्र संस्थितम् । मुक्त्वैकं वेदपठनं सूतत्वं च यतो मयि

ಅವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಪ್ರಾಮಾಣ್ಯವೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ನನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕೊರತೆ—ವೇದಪಠಣ—ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಸೂತಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ.

Verse 59

तस्यापि वेद्मि सर्वार्थं भर्तृयज्ञो यथा मुनिः । अस्मादत्रैव गच्छध्वं यदि मुक्तेः प्रयोजनम्

ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಾತ್ಪರ್ಯವನ್ನೂ ನಾನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಮುನಿ ಭರ್ತೃಯಜ್ಞನು ತಿಳಿದಂತೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯೇ ಗುರಿಯಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಡಿರಿ.

Verse 60

किमेतैः स्वर्गदैः सत्रैः पुनरावृत्तिकारकैः । आराधयध्वं ते गत्वा पादुके सिद्धिदे नृणाम् । येन संवत्सरस्यान्ते ब्रह्मज्ञानं प्रजायते

ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಪುನರಾವೃತ್ತಿ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಉಂಟುಮಾಡುವ ಈ ಸತ್ರಯಾಗಗಳಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಹೋಗಿ ಆ ಪಾದುಕಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿರಿ—ಅವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿದಾಯಕ; ಅವುಗಳಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 61

ऋषय ऊचुः । साधुसाधु महाभाग ह्युपदेशः कृतो महान् । तेन संतारिताः सर्वे वयं संसारसागरात्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮಹಾಭಾಗನೇ! ನೀವು ಮಹಾನ್ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೀರಿ. ಅದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿದ್ದೇವೆ.

Verse 62

यास्यामोऽपि वयं तत्र सत्रे द्वादशवार्षिके । समाप्तेऽस्मिन्न संदेहः सर्वे च कृतनिश्चयाः

ನಾವೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆ ದ್ವಾದಶವಾರ್ಷಿಕ ಸತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆವು. ಇದು ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

Verse 194

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये ब्रह्मज्ञानप्राप्त्यर्थं कुमारिकातीर्थद्वयगर्तक्षेत्रस्थपादुकामाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्णवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತ್ಯರ್ಥ ಕುಮಾರಿಕಾ ತೀರ್ಥದ್ವಯ ಹಾಗೂ ದ್ವಯಗರ್ಥ ಪ್ರದೇಶಸ್ಥ ಪಾದುಕಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ೧೯೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಇದಾಗಿದೆ।