Adhyaya 156

Verse 1

सूत उवाच । एवं सम्बोधिता तेन सा भार्या विजने गता । कन्याप्रदानस्य रुचिः संजाता तदनन्तरम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು: ಇಂತೆ ಅವನಿಂದ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪತ್ನಿ ಏಕಾಂತಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದಳು; ತದನಂತರ ಅವಳಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾಪ್ರದಾನ (ವಿವಾಹಾರ್ಥ) ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆ ಉದಯವಾಯಿತು।

Verse 2

ततः स पादौ प्रक्षाल्य मणिभद्रस्य सत्वरम् । उदकं साक्षतं हस्ते कन्यादानकृते ददौ

ನಂತರ ಅವನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮಣಿಭದ್ರನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷಾಳನೆ ಮಾಡಿ, ಕನ್ಯಾದಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷತಸಹಿತ ಉದಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 3

सोऽपि हस्तकृते तोये तं क्षत्रियमुवाच ह । अद्यैव कुरु मे शीघ्रं विवाहं कन्यया सह

ಅವನು (ಮಣಿಭದ್ರ) ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ನೀರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ಇಂದೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಆ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು।”

Verse 4

यस्मादिच्छामि संस्थातुं तेन ते गृहमागतः । क्षत्रिय उवाच । नात्र नक्षत्रमर्हं तु न किंचिद्भगदैवतम्

“ವಿವಾಹವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.” ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವಿಲ್ಲ; ಭಗ-ದೈವತ್ಯವಾದ ಶುಭ ದೈವಸೂಚನೆಯೂ ಇಲ್ಲ.”

Verse 5

विवाहस्य न वारस्तु प्रसुप्ते मधुसूदने । अस्मिन्काले तु संप्राप्ते या कन्या परिणीयते

ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು) ಶಯನಕಾಲದಲ್ಲಿರುವಾಗ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯವಿಲ್ಲ; ಆದರೂ ಅಂಥ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಗೊಳಿಸಿದರೆ,

Verse 6

सा च संवत्सरान्मध्ये ध्रुवं वैधव्यमाप्नुयात् । एवं दैवज्ञमुख्यानां श्रुतं प्रवदतां मया

ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವೈಧವ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯ ದೈವಜ್ಞ-ಪುರೋಹಿತರ ಮಾತಾಗಿ ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 7

तस्माच्छुभे तु संप्राप्ते नक्षत्रे भगदैवते । त्वं विवाहय मे कन्यां प्रोत्थिते मधुसूदने । येन क्षेमंकरी ते स्यात्तथा पुत्रप्रपौत्रिणी

ಆದುದರಿಂದ ಭಗ-ದೈವತ್ಯವಾದ ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರ ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು) ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಾಗ, ನನ್ನ ಕನ್ಯೆಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೀನು ನೆರವೇರಿಸು—ಅವಳು ಕ್ಷೇಮಕರಿಯಾಗಲಿ ಹಾಗೂ ಪುತ್ರ-ಪ್ರಪೌತ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಲಿ.

Verse 8

मणिभद्र उवाच । नक्षत्रं वह्निदैवत्यं प्रसुप्तो मधुसूदनः

ಮಣಿಭದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ನಕ್ಷತ್ರವು ವಹ್ನಿ-ದೈವತ್ಯ; ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು) ಶಯನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆ.”

Verse 9

सांप्रतं वत्सरांतोऽयं विवाहे विहिते सति । कामाग्निरुत्थितः काये सांप्रतं मां प्रबाधते

ಈಗ ವರ್ಷಾಂತ್ಯವು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಾಹವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಗ್ನಿಯು ಉದ್ಭವಿಸಿ ಈಗ ನನ್ನನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ.

Verse 10

तस्मात्कुरु प्रसादं मे कन्याविवहितेन तु । तव वित्तं प्रदास्यामि सुखी येन भविष्यसि

ಆದ್ದರಿಂದ, ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರು. ನಾನು ನಿನಗೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುವೆನು, ಅದರಿಂದ ನೀನು ಸುಖಿಯಾಗುವೆ.

Verse 11

सूत उवाच । तस्माच्च वित्तलोभेन क्षत्रियो द्विजसत्तमाः । विवाहं कारयामास तत्क्षणादेव स द्विजाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಎಲೈ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ಆಗ ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಹಣದ ಆಸೆಯಿಂದ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 12

ददौ कन्यां सुदुःखार्तामश्रुपूर्णेक्षणां स्थिताम् । सन्निधौ वह्निविप्राणां तदा तेन विवाहिता

ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತಳಾದ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದನು. ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಗ ಅವಳ ವಿವಾಹವಾಯಿತು.

Verse 13

नीत्वा निजगृहं पश्चात्कामधर्मे नियोजिता । अनिच्छंतीमपि सतीं तामतीव निरर्गलः

ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಕಾಮಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದನು. ಆ ಸತಿಯು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ತಿಸಿದನು.

Verse 14

सोऽपि निष्कामतां प्राप्य निर्भर्त्स्य च मुहुर्मुहुः । भाषिकाभिरनेकाभिस्तापयित्वा च भामिनीम्

ಅವನು ಸಹ ನಿಷ್ಕಾಮತೆಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಮರುಮರು ಅವಳನ್ನು ಗದರಿಸಿ, ಅನೇಕ ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ಆ ಕಾಮಿನಿಯನ್ನು ಸಂತಪ್ತಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 15

शांतिं नीता ततस्तेन प्रत्यूषे समुपस्थिते । भृत्यवर्गः समस्तोऽपि ततो निःसारितो गृहात्

ನಂತರ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಮೌನವಾಗಿ ಶಾಂತಿಗೊಳಿಸಿದನು; ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಸೇವಕರನ್ನೂ ಹೊರಹಾಕಿದನು।

Verse 16

इर्ष्याधर्मं समास्थाय परमं द्विजसत्तमाः । एक एव कृतस्तेन द्वारपालो नपुंसकः

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಇರ್ಷ್ಯಾಜನಿತ ಅಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ದ್ವಾರಪಾಲನನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು—ಒಬ್ಬ ನಪುಂಸಕನನ್ನು।

Verse 17

प्रोक्तं न च त्वया देयः प्रवेशोऽत्र गृहे मम । भृत्यस्य भिक्षुकस्यैव वृद्धस्य व्रतिनस्तथा

ಅವನು ಹೇಳಿದನು—‘ನನ್ನ ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಡಬೇಡ: ಸೇವಕನಿಗೂ ಅಲ್ಲ, ಭಿಕ್ಷುಕನಿಗೂ ಅಲ್ಲ, ವೃದ್ಧನಿಗೂ ಅಲ್ಲ, ವ್ರತಸ್ಥ ತಪಸ್ವಿಗೂ ಅಲ್ಲ।’

Verse 18

एवं कृत्वा विधानं तु ततश्चक्रे जनैः समम् । व्यवहारक्रियाः सर्वा द्रव्यलक्षैः सहस्रशः

ಹೀಗೆ ವಿಧಾನದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಅವನು ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಸಹಸ್ರಶಃ ಲಕ್ಷಾಂತರ ದ್ರವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಲೌಕಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದನು।

Verse 19

श्वशुरस्यापि नो दत्तं किंचित्तेन दुरात्मना । भार्यायाः श्वेतवस्त्राणि मुक्त्वाऽन्यन्नैव किंचन

ಆ ದುರಾತ್ಮನು ತನ್ನ ಮಾವನಿಗೂ ಏನೂ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ; ಪತ್ನಿಗೆ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ನೀಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 20

यामद्वयेऽपि संप्राप्ते दिनस्य गृहमागतः । मितमन्नं तत स्तस्या भोजनार्थं प्रयच्छति

ದಿನದ ಎರಡು ಯಾಮಗಳು ಕಳೆದ ಮೇಲೂ ಅವನು ಮನೆಗೆ ಬಂದನು; ಬಳಿಕ ಅವಳಿಗೆ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ಅಳತೆಯಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದನು।

Verse 21

यावन्मात्रं च सा भुंक्त एकविप्रान्वितः स्वयम् । भुक्त्वा चैव ततो याति व्यवहारकृते बहिः

ಅವಳು ಎಷ್ಟು ತಿನ್ನುತ್ತಾಳೋ ಅಷ್ಟೇ ಅವನು ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು; ತಿಂದ ಬಳಿಕ ವ್ಯವಹಾರದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 22

आगच्छति पुनर्हर्म्यं संध्याकाल उपस्थिते । साऽपि तिष्ठति हर्म्यस्था पत्नी तस्य दुरात्मनः

ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಅರಮನೆಗೆ ಬಂದನು; ಆ ದುರಾತ್ಮನ ಪತ್ನಿಯೂ ಮನೆಯೊಳಗೇ ಉಳಿದಳು।

Verse 23

वैराग्यं परमं प्राप्ता दुःखशोकसमन्विता । मत्सीव पतिता तोयादन्यस्मिंस्तु स्थलांतिके

ದುಃಖಶೋಕಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ ಅವಳು ಪರಮ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಳು; ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಮೀನಿನಂತೆ ಹತ್ತಿರದ ಇನ್ನೊಂದು ಒಣ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಳು।

Verse 24

चक्रवाकी विमुक्तेव संप्राप्ते दिवसक्षये । हंसी हंसवियुक्तेव मृगीव मृगवर्जिता

ದಿನಾಂತ್ಯವು ಬಂದಾಗ ಅವಳು ಚಕ್ರವಾಕಿ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಸಂಗಾತಿಯಿಂದ ವಿಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಹಂಸಿನಿಯಂತೆ ಹಂಸವಿಯೋಗದಿಂದ, ಮೃಗಿಯಂತೆ ಮೃಗರಹಿತಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಳು।

Verse 25

सोऽपि नित्यं ददौ भोज्यं विप्रस्यैकस्य च द्विजाः । प्रोच्य तं ब्राह्मणं पूर्वं सामपूर्वमिदं वचः

ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಅವನೂ ನಿತ್ಯವೂ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ; ಆದರೆ ಮೊದಲು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನಕರ ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ಹೇಳಿ ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದ।

Verse 26

अधोवक्त्रेण भोक्तव्यं सदा विप्र गृहे मम । यदि पश्यसि मे भार्यां संप्राप्स्यसि विडंबनाम्

“ಓ ವಿಪ್ರ, ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸದಾ ಮುಖವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನೀನು ಅವಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.”

Verse 27

एवं विडंबितास्तेन ह्यूर्ध्ववक्त्रावलोकिनः । ये चान्ये भयसंत्रस्ता न यांति च तदालयम्

ಹೀಗೆ ಮುಖವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ನೋಡಿದವರನ್ನು ಅವನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ; ಇತರರೂ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಆ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 28

कस्यचित्त्वथ कालस्य पुष्पोनाम द्विजोत्तमः । तीर्थयात्राप्रसंगेन संप्राप्तस्तत्पुरं प्रति

ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲದ ಬಳಿಕ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ‘ಪುಷ್ಪ’ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 29

पूर्वे वयसि संस्थश्च दर्शनीयतमाकृतिः । क्षुत्क्षामः सुपरिश्रांतो मध्याह्ने समुपस्थिते

ಅವನು ಇನ್ನೂ ಯೌವನಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ದರ್ಶನೀಯ ಆಕೃತಿಯವನಾಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿ ಬಹಳ ದಣಿದನು.

Verse 31

ततस्तं प्रार्थयामास गत्वा भोज्यं च स द्विजाः । तेनापि स द्विजः प्रोक्तस्तदासौ द्विजसत्तमाः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಭೋಜನವನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಆ ಗೃಹಸ್ಥನೂ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 32

अधोवक्त्रेण भोक्तव्यं त्वया वीक्ष्या न मे प्रिया । नो चेद्विडंबनां विप्र संप्राप्स्यसि न संशयः

‘ನೀನು ಮುಖವನ್ನು ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು; ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಬಾರದು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ಓ ವಿಪ್ರ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.’

Verse 33

एवं ज्ञात्वा महाभाग यत्क्षेमं तत्समाचर

‘ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ನಿನ್ನ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನೇ ಆಚರಿಸು.’

Verse 34

पुष्प उवाच । क्षुत्क्षामस्य न मे कार्यं परदारविलोकनैः । वेदाध्ययनयुक्तस्य तीर्थयात्रारतस्य च

ಪುಷ್ಪನು ಹೇಳಿದನು—‘ನಾನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕ್ಷೀಣನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾನು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.’

Verse 35

मणिभद्र उवाच । तदागच्छ मया सार्धं सांप्रतं मम मंदिरम् । विशेषात्तव दास्यामि भोजनं दक्षिणान्वितम्

ಮಣಿಭದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಈಗ ನನ್ನೊಡನೆ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಾ. ನಿನಗೆ ವಿಶೇಷ ಭೋಜನವನ್ನು ಯಥೋಚಿತ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಡನೆ ನೀಡುವೆನು.

Verse 36

एवं तौ संविदं कृत्वा ययतुर्ब्राह्मणोत्तमाः । हट्टमार्गे गतौ तत्र यत्र षंढो व्यव स्थितः

ಹೀಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೊರಟರು. ಅವರು ಹಟ್ಟಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಷಂಡನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿದರು.

Verse 37

तत्पार्श्वे ब्राह्मणं धृत्वा प्रविष्टो गृहमध्यतः । भार्यया श्रपयामास धान्यं मानमितं तदा

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ತನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರಿಸಿ ಅವನು ಮನೆಯ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆಗ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ಅಳತೆಯಷ್ಟು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿಸಿದನು.

Verse 38

ततो देवार्चनं कृत्वा वैश्वदेवांत आगतम् । पुष्पमाहूय तत्पादौ प्रक्षाल्य च निवेश्य च

ನಂತರ ದೇವಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಿ, ವೈಶ್ವದೇವ ಕರ್ಮ ಮುಗಿಸಿ ಅವನು ಮರಳಿ ಬಂದನು. ಪುಷ್ಪನನ್ನು ಕರೆದು, ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಗೌರವದಿಂದ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು.

Verse 39

कृत्वार्चनविधिं तस्य दत्त्वान्नं च सुसंस्कृतम् । उपविश्य ततः पश्चाद्भोजनार्थं ततो द्विजाः । पुष्पोऽपि वीक्षते तस्याः पादौ पंकजसंनिभौ

ಅವನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಅರ್ಚನ-ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಆ ದ್ವಿಜರು ಭೋಜನಾರ್ಥ ಕುಳಿತರು. ಪುಷ್ಪನೂ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯ ಪಂಕಜಸಮಾನ ಪಾದಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು.

Verse 40

यथायथा स कौतुक्याद्वीक्षते यौवनाश्रितः । कौतुक्यात्तेन च ततस्तस्या वक्त्रं निरीक्षितम्

ಯೌವನೋದ್ರೇಕವನ್ನು ‘ಕೌತುಕ’ವೆಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಹೋದನು; ಅದೇ ಕೌತುಕದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಂತರ ಅವಳ ಮುಖವನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 41

ततश्चाकारयामास मणिभद्रः प्रकोपतः । तं षण्ढमुक्तवाञ्जारं त्वमेनं च विडंबय

ಆಮೇಲೆ ಕೋಪದಿಂದ ಮಣಿಭದ್ರನು ತನ್ನ ದೂತನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ—“ಓ ಷಣ್ಢಾ! ಓ ವ್ಯಭಿಚಾರೀ! ಹೋಗಿ ಈ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು।

Verse 42

ततस्तेन द्विजश्रेष्ठाः स पुष्पो मूर्ध्नि ताडितः

ನಂತರ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅವನಿಂದ ಪುಷ್ಪನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾದನು।

Verse 43

अधो निपतितं भूमौ रुधिरेण परिप्लुतम् । चरणाभ्यां समाकृष्य दूतो मार्गं समाश्रितः

ಅವನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮುಖಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತೋಯ್ದನು; ದೂತನು ಅವನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 44

यावच्चतुष्पथं नीतो यत्र संचरते जनः । हाहाकारो महानासीत्तस्मिन्पुरवरे तदा

ಜನರು ಸಂಚರಿಸುವ ಚತುಷ್ಪಥದವರೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಹಾಹಾಕಾರ ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 45

सर्वेषामेव पौराणां तदवस्थं विलोक्य तम् । ततोऽन्यैः शीततोयेन सोभिषिक्तो दयान्वितैः

ಪಟ್ಟಣದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ದಯಾವಂತರಾದ ಇತರರು ಅವನ ಮೇಲೆ ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು।

Verse 46

कृत्वा वायुप्रदानं च गमितश्चेतनां प्रति । स प्राप्य चेतनां कृच्छ्रात्तत्तोयात्तानथाब्रवीत्

ಪ್ರಾಣಪ್ರದಾನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಚೇತನದ ಕಡೆಗೆ ತಂದರು. ಅವನು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಚೇತನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆ ನೀರಿನೊಳಗಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।

Verse 47

न मया विहितं चौर्यं परदारा न सेविताः । पश्यध्वं मणिभद्रेण यथाहं क्लेशितो जनाः

ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ಪರಸ್ತ್ರೀಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಜನರೇ, ನೋಡಿ—ಮಣಿಭದ್ರನು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಕಷ್ಟ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ!

Verse 48

तीर्थयात्रापरो विप्रो ब्रह्मचर्यपरायणः । भोजनार्थं समामन्त्र्य नीतोऽवस्थामिमां ततः

ನಾನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತನಾದ ವಿಪ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದವನು. ಭೋಜನದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಿಸಿ ನನನ್ನು ಈ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದರು।

Verse 49

किं नास्ति वात्र भूपालो येनैतदसमंजसम् । ब्राह्मणस्य विशेषेण निर्दोषस्य महाजनाः

ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಲ್ಲವೇ, ಇಂತಹ ಅನ್ಯಾಯ ನಡೆಯಲು ಬಿಡುವುದಕ್ಕೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ದೋಷ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಮೇಲೆ, ಮಹಾಜನರೇ?

Verse 50

जना ऊचुः । बहवस्तेन पापेन विप्राः पूर्वं विडंबिताः । राजप्रसादयुक्तेन चेर्ष्यां प्राप्य शरीरिणा

ಜನರು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿ, ಮಾನವದೇಹದಲ್ಲಿ ಈರ್ಷ್ಯೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಆ ಪಾಪಿ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ಅವಮಾನಿಸಿದನು।

Verse 51

कोऽपि राजप्रसादान्न किंचिद्ब्रूतेऽस्य सम्मुखम् । तस्मादुत्तिष्ठ गच्छामो दास्यामस्तेऽशनं वयम्

ರಾಜಾನುಗ್ರಹದಿಂದ ಯಾರೂ ಅವನ ಎದುರು ಏನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎದ್ದು ಬಾ; ನಾವು ಹೋಗೋಣ—ನಿನಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇವೆ।

Verse 156

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पुष्पादित्यमाहात्म्ये मणिभद्रकृतपुष्पब्राह्मणविडंबनवर्णनंनाम षट्पञ्चाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಸಂಹಿತೆಯ ಆರನೆಯ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಪುಷ್ಪಾದಿತ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಮಣಿಭದ್ರಕೃತ ಪುಷ್ಪಬ್ರಾಹ್ಮಣವಿಡಂಬನವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 156ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।