Adhyaya 134
ಅಧ್ಯಾಯ 134 ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರ-ಕ್ಷೇತ್ರ/ಕಾಮೇಶ್ವರಪುರ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂತ–ಋಷಿ ಸಂವಾದವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಋಷಿಗಳು ಕಾಮದೇವನ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಕಾರಣವನ್ನೂ, ಅಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಪಾವನ ಗುರುತುಗಳು—ಶಿಲಾಖಂಡಾ/ಖಂಡಶಿಲಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯ-ಕೂಪಿಕಾ—ಇವುಗಳ ಉದ್ಭವವನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸೂತನು ಹರೀತ ಎಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಪಸ್ವಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಅವನ ಅತಿಪತಿವ್ರತೆ ಪತ್ನಿ ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಹರೀತನು ಧರ್ಮ-ನ್ಯಾಯದಿಂದ ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತಾನೆ—ಕಾಮದೇವನು ಕುಷ್ಠದಿಂದಲೂ ಲೋಕನಿಂದೆಯಿಂದಲೂ ಪೀಡಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಪತ್ನಿ ಶಿಲಾರೂಪವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಮುಂದೆ ಪಾಪದ ತ್ರಿವಿಧತೆ (ಮಾನಸಿಕ, ವಾಚಿಕ, ಕಾಯಿಕ) ವಿವರಿಸಿ, ಮನವೇ ಮೂಲ ಕಾರಣವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಮದೇವನ ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕುಂಠಿತವಾಗಿ ಲೋಕಧಾರೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾರೆ. ಖಂಡಶಿಲಾ ಪೂಜೆ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಜಲಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ತೀರ್ಥವು ಚರ್ಮರೋಗನಿವಾರಕವೂ ಸೌಭಾಗ್ಯಪ್ರದವೂ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಖಂಡಶಿಲಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಕಾಮೇಶ್ವರನ ವ್ರತಸಮಾನ ಪೂಜಾವಿಧಾನ ಹೇಳಿ, ಅಪವಾದರಕ್ಷಣೆ, ಕಾಂತಿ/ಸೌಭಾಗ್ಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಗೃಹಕ್ಷೇಮ ಫಲವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
ऋषय ऊचुः । यदा दक्षेण क्रुद्धेन पुरा शप्तो हिमद्युतिः । तत्सर्वं भवता प्रोक्तं सोमनाथकथानकम्
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ದಕ್ಷನು ಹಿಮದ್ಯುತಿಮಂತನಾದ ಸೋಮನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದಾಗ ನಡೆದ ಆ ಸೊಮನಾಥ ಕಥಾನಕವನ್ನೆಲ್ಲ ನೀವು ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ.
Verse 2
सांप्रतं वद कामस्य यथा कुष्ठोऽभवत्पुरा । येन दोषेण शापश्च केन तस्य नियोजितः
ಈಗ ನಮಗೆ ಹೇಳು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಮದೇವನಿಗೆ ಕುಷ್ಠರೋಗ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಯಾವ ದೋಷದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಶಾಪ ಬಂತು, ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಯಾರು ವಿಧಿಸಿದರು?
Verse 3
शिलाखंडा च या देवी तथा सौभाग्यकूपिका । यथा तत्र समुत्पन्ना तथाऽस्माकं प्रकीर्तय
ಮತ್ತೂ ದೇವಿ ಶಿಲಾಖಂಡಾ ಹಾಗೂ ‘ಸೌಭಾಗ್ಯ-ಕೂಪಿಕಾ’ ಎಂಬ ಬಾವಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು—ನಡೆದ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳು.
Verse 4
सूत उवाच । पुरासीद्ब्राह्मणो नाम हारीत इति विश्रुतः । स तपस्तत्र संतेपे वानप्रस्थाश्रमे वसन्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಹಾರೀತ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು. ಅವನು ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.
Verse 5
तस्य भार्याऽभवत्साध्वी रूपौदार्यसमन्विता । त्रैलोक्यसुन्दरी साक्षाल्लक्ष्मीरिव मधुद्विषः
ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸಾಧ್ವಿ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಔದಾರ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ತ್ರಿಲೋಕಸుందರಿ—ಮಧುದ್ವಿಷ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ.
Verse 6
ख्याता पूणकलानाम सर्वैः समुदितागुणैः । तां दृष्ट्वा पद्मजोऽप्याशु कामस्य वशगोऽभवत्
ಅವಳು ‘ಪೂಣಕಲಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದಳು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು ಪದ್ಮಜ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಕಾಮನ ವಶನಾದನು.
Verse 7
कदाचिदपि स प्राप्तस्तस्मिन्क्षेत्रे मनोभवः । सह रत्या तथा प्रीत्या कामेश्वरदिदृक्षया
ಒಮ್ಮೆ ಮನೋಭವ (ಕಾಮದೇವ) ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ರತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಕಾಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕಾಂಕ್ಷೆಯಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದನು।
Verse 8
एतस्मिन्नंतरे सापि स्नानार्थं तत्र चागता । कृत्वा वस्त्रपरित्यागं विवेश जलाशयम्
ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವಳೂ ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು; ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜಲಾಶಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।
Verse 9
अथ तां कामदेवोपि समालोक्य शुभाननाम् । आत्मीयैरपि निर्विद्धो हृदये पुष्पसायकैः
ನಂತರ ಕಾಮದೇವನೂ ಅವಳ ಶುಭಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನದೇ ಪುಷ್ಪಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಧನಾದನು।
Verse 10
ततो रतिं परित्यक्त्वा प्रीतिं च शरपीडितः । विजनं कंचिदासाद्य प्रसुप्तः स तरोरधः
ಆಮೇಲೆ ಶರಪೀಡಿತನಾದ ಅವನು ರತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಒಂದು ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೇರಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿದ್ರಿಸಿದನು।
Verse 11
गात्रैः पुलकितैः सर्वैर्निःश्वासान्निःश्वसन्मुहुः । अग्निवर्णान्सुदीर्घांश्च बाष्प पूर्णविलोचनः
ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗದಲ್ಲೂ ರೋಮಾಂಚ ಉಂಟಾಯಿತು; ಅವನು ಮರುಮರು ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಉರಿಯುವ ದೀರ್ಘ ಉಸಿರನ್ನು ಹೊರಬಿಟ್ಟನು।
Verse 12
तिष्ठन्स दर्शने तस्या एकदृष्ट्या व्यलोकयत् । योगीव सुसमाधिस्थो ध्यायंस्तद्ब्रह्म संस्थितम्
ಅವಳ ದರ್ಶನವಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನು ಕಣ್ಮಿಟುಕಿಸದೆ ಏಕದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವ, ಗಾಢ ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಯೋಗಿಯಂತೆ ಇದ್ದನು।
Verse 13
सापि कामं समालोक्य सानुरागं पुरः स्थितम् । जृंभाभंगकृतास्यं च वेपमानशरीरकम्
ಅವಳೂ ಸಹ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ, ಅನುರಾಗದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಾಮನನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನ ಮುಖ ಜಂಭೆಯ ಮಧ್ಯೆ ತಡೆದಂತಾಗಿ ವಿಕೃತವಾಗಿರುವುದನ್ನೂ, ದೇಹ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡಳು।
Verse 14
सापि तद्बाणनिर्भिन्ना साभिलाषा बभूव ह । कामं प्रति विशेषेण तस्य रूपेण मोहिता
ಅವಳೂ ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಭೇದಿತಳಾಗಿ ಆಸೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದಳು; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಮನ ಕಡೆಗೆ, ಅವನ ರೂಪದಿಂದ ಮೋಹಿತಳಾದಳು।
Verse 15
अथ तस्माज्जलात्कृच्छ्राद्विनिष्क्रम्य शुचिस्मिता । तीरोपांतं समासाद्य स्थिता तद्दृष्टिगोचरे
ನಂತರ ಅವಳು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಮೃದು ಪವಿತ್ರ ನಗೆಯೊಂದಿಗೆ ದಡದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಳು।
Verse 16
ततः कामः समुत्थाय शनैस्तदंतिकं ययौ । कृतांजलिपुटो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम्
ಆಗ ಕಾಮನು ಎದ್ದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅಂಜಲಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಆದರದಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು।
Verse 17
का त्वमत्र विशालाक्षि प्राप्ता स्नातुं जलाशये । मम नाशाय चार्वंगि तस्माच्छृणु वचो मम
ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಯಾರು ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ? ಹೇ ಸುಂದರಾಂಗಿಯೇ! ನೀನು ನನ್ನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ್ದರಿಂದ, ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು।
Verse 18
अहं पुष्पशरो लोके प्रसिद्धश्चारुहासिनि । विडंबनां मया नीता देवा अपि निजैः शरैः
ಹೇ ಮಧುರಹಾಸಿನಿ! ನಾನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಪುಷ್ಪಶರ’ (ಕಾಮದೇವ) ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ನನ್ನದೇ ಬಾಣಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳೂ ಸಹ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದತೆಗೂ ಮೋಹಕ್ಕೂ ಒಳಗಾದರು।
Verse 19
मद्बाणेनाहतो रुद्रः स्वशरीरे नितंबिनीम् । अर्द्धेन धारयामास त्यक्त्वा लज्जां सुदूरतः
ನನ್ನ ಬಾಣದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡ ರುದ್ರನು ಸುನಿತಂಬಿನಿಯನ್ನು ತನ್ನದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಭಾಗವಾಗಿ ಧರಿಸಿದನು; ಲಜ್ಜೆಯನ್ನು ಬಹುದೂರ ತ್ಯಜಿಸಿದನು।
Verse 20
ब्रह्मा मच्छरनिर्भिन्नः स्वसुतां चकमे ततः । जनयामास तान्विप्रान्वालखिल्यांस्तथाविधान्
ನನ್ನ ಬಾಣದಿಂದ ಭೇದಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಆಗ ತನ್ನದೇ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕಾಮಿಸಿದನು; ನಂತರ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾದಿ ತದ್ವಿಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಜನಿಸಿದನು।
Verse 21
अहिल्यां चकमे शक्रो गौतमस्य प्रियां सतीम् । मद्बाणैः पीडितोऽतीव स्वर्गादेत्य धरातलम्
ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಗೌತಮನ ಪ್ರಿಯವಾದ ಪತಿವ್ರತೆ ಅಹಲ್ಯೆಯನ್ನು ಕಾಮಿಸಿದನು. ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅತಿಯಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಇಳಿದು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದನು।
Verse 22
एवं देवा अपि क्षुण्णा मच्छरैर्ये महत्तराः । किं पुनर्मानवाः सुभ्रूः कृमिप्रायाः सुचंचलाः
ಈ ರೀತಿ ನನ್ನ ಶರಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಹತ್ತರ ದೇವರೂ ಕುಗ್ಗಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗಿರಲು, ಓ ಸುಭ್ರೂ, ಕೃಮಿಸಮಾನರೂ ಅತಿಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವದ ಮಾನವರು ಎಷ್ಟೋ ಅಲ್ಪರು!
Verse 23
आकीटांतं जगत्सर्वमाब्रह्मांतं तथैव च । विडंबनां परां प्राप्तं मच्छरैश्चारुहासिनि
ಓ ಚಾರುಹಾಸಿನಿ, ಕೀಟದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನ ತನಕ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತೂ ನನ್ನ ಶರಬಾಣಗಳಿಂದ ಪರಮ ವಿದಂಬನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ।
Verse 24
अहं पुनस्त्वया भीरु नीतोऽवस्थामिमां शुभे
ಆದರೆ ಓ ಭೀರು, ಓ ಶುಭೆ, ನೀನೇ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಂದಿದ್ದೀಯೆ।
Verse 25
तस्माद्देहि महाभागे ममाद्य रतदक्षिणाम् । यावन्न यांति संत्यज्य मम प्राणाः कलेवरात्
ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳು ಈ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವ ಮೊದಲು, ಇಂದು ನನಗೆ ರತಿದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।
Verse 26
सूत उवाच । सापि तद्वचनं श्रुत्वा पतिव्रतपरायणा । हन्यमाना विशेषेण तद्बाणैर्हृदये भृशम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪತಿವ್ರತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾದ ಆಕೆ, ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಳು।
Verse 27
अनभिज्ञा च सा साध्वी कामधर्मस्य केवलम् । तापसैः सह संवृद्धा नान्यं जानाति किंचन
ಆ ಸಾಧ್ವೀ ಸ್ತ್ರೀ ಕಾಮಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯದವಳಾಗಿದ್ದಳು; ತಪಸ್ವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದ ಕಾರಣ ಇನ್ನೇನನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ।
Verse 28
वक्तुं तद्विषये यच्च प्रोच्यते कामपीडितैः । अधोमुखाऽलिखद्भूमिमंगुष्ठेन स्थिता चिरम्
ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರು ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳಿದರೂ, ಅವಳು ಮುಖವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿಸಿ ಬಹುಕಾಲ ನಿಂತು, ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಳು।
Verse 29
एतस्मिन्नन्तरे भानुः प्राप्तश्चास्तं गिरिं प्रति । विहारसमये प्राप्त आहिताग्निर्निवेशने
ಈ ನಡುವೆ ಭಾನು ಅಸ್ತಗಿರಿಯ ಕಡೆಗೆ ತಲುಪಿದನು; ಸಂಧ್ಯಾ ವಿಹಾರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹಿತಾಗ್ನಿ ಗೃಹಸ್ಥನು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದನು।
Verse 30
हारीतोऽपि चिरं वीक्ष्य तन्मार्गं चाकृताशनः । ततः स चिंतयामास कस्मात्सा चात्र नागता
ಹಾರೀತನೂ ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ನೋಡುತ್ತಾ, ಆಹಾರವನ್ನೂ ಮಾಡದೆ ಇದ್ದನು; ನಂತರ ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ?”
Verse 31
स्नात्वा तीर्थवरे तस्मिन्दृष्ट्वा तां चन्द्रकूपिकाम् । कामेश्वरं च देवेशं कामदं सुखदं नृणाम्
ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಚಂದ್ರಕೂಪಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನು ದೇವೇಶನಾದ ಕಾಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದನು—ಅವನು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಇಷ್ಟಫಲದಾತನೂ ಸುಖದಾತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ।
Verse 32
ततः शिष्यसमायुक्तो वीक्षमाण इतस्ततः । तं देशं समनुप्राप्तो यत्र तौ द्वावपि स्थितौ
ನಂತರ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ನೋಡುತ್ತಾ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಇದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವರು ತಲುಪಿದರು.
Verse 33
आलपन्बहुधा कामो हन्यमानो निजैः शरैः । सापि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता
ತನ್ನದೇ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಮದೇವನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ಅವಳು ಕೂಡ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು.
Verse 34
स गुल्मांतरितः सर्वं तच्छ्रुत्वा कामजल्पितम् । तस्याश्च तद्गतं भावं ततः कोपादुवाच सः
ಪೊದೆಗಳ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಅವರು, ಕಾಮದೇವನು ಆಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕೇಳಿ, ಅವಳ ಭಾವವನ್ನೂ ಅರಿತು, ಕೋಪದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
Verse 35
यस्मात्पाप त्वया पत्नी ममैवं शरपीडिता । अनभिज्ञा तथा साध्वी पतिधर्मपरायणा । कुष्ठव्याधिसमायुक्तस्तस्माद्विप्रियदर्शनः
ಎಲೈ ಪಾಪಿಯೇ! ಮುಗ್ಧೆಯೂ, ಸಾಧ್ವಿಯೂ ಮತ್ತು ಪತಿವ್ರತೆಯೂ ಆದ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೀನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ನೀನು ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವವನಾಗಿ ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಅಸಹ್ಯನಾಗಿ ಆಗುವೆ.
Verse 36
त्वं भविष्यसि पापात्मन्मुक्तो दारैः स्वकैरपि । साऽपि चैव विशेषेण व्रीडयाऽधोमुखी स्थिता
ಎಲೈ ಪಾಪಾತ್ಮನೇ! ನೀನು ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯರಿಂದಲೂ ದೂರವಾಗುವೆ. ಮತ್ತು ಅವಳು ಕೂಡ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಳು.
Verse 37
एषापि च शिलाप्राया भविष्यति विचेतना । त्वां दृष्ट्वा या सरागाऽभून्निजधर्मबहिष्कृता
ಅವಳೂ ಶಿಲೆಯಂತೆಯೇ ಜಡವಾಗಿ, ಚೇತನಾರಹಿತಳಾಗುವಳು; ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡು ರಾಗವತಿಯಾದಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ವಿಚಲಿತಳಾದಳು.
Verse 38
ततः प्रसादयामास तं कामः प्रणिपत्य च । न ज्ञातेयं मया विप्र तव भार्येति सुन्दरी
ಆಗ ಕಾಮನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಈ ಸುಂದರಿ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ.”
Verse 39
तेन प्रोक्ता विरुद्धानि वाक्यानि विविधानि च । एतस्या नास्ति दोषोऽत्र मद्बाणैः पीडिता भृशम्
ನನ್ನಿಂದ ಅನೇಕ ವಿಧದ ವಿರೋಧಿ ಹಾಗೂ ಅನೌಚಿತ ವಚನಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಳ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 40
सानुरागा परं जाता नोक्तं किंचिद्वचो मुने । तस्मान्नार्हसि शापं त्वं दातुमस्याः कथंचन
ಅವಳು ಅತ್ಯಂತ ಅನುರಾಗವತಿಯಾದರೂ, ಹೇ ಮುನೇ, ಒಂದು ಮಾತನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವಳಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
Verse 41
ममास्त्येषो ऽपराधोऽत्र तस्मान्मे निग्रहं कुरु । भूयोऽपि ब्राह्मणश्रेष्ठ अस्याः शापसमुद्भवम्
ಇಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ನನ್ನದೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ದಂಡಿಸಿರಿ. ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವಳ ಶಾಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಫಲವೂ ನನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಬೀಳಲಿ.
Verse 42
अपि रुद्रादयो देवा मद्बाणेभ्यो द्विजोत्तम । सोढुं शक्ता न ते यस्मात्तत्कथं स्यादियं शिला
ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ರುದ್ರಾದಿ ದೇವರೂ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರರು; ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಈ ಸ್ತ್ರೀ ಹೇಗೆ ಕೇವಲ ಶಿಲೆಯಾಗುವಳು?
Verse 43
तथात्र त्रिविधं पापं प्रवदंति मनीषिणः । मानसं वाचिकं चैव कर्मजं च तृतीयकम् । तदस्माकं द्विधा जातमेकं चास्या मुनीश्वर
ಇಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಾಪವನ್ನು ತ್ರಿವಿಧವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಮಾನಸಿಕ, ವಾಚಿಕ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಕರ್ಮಜ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ನನ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದವು; ಅವಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ।
Verse 44
भार्यायास्ते सुरूपायास्तस्मात्संपूर्णनिग्रहम् । करिष्यसि न ते भीतिः काचिदस्ति परत्रजा
ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸುಂದರಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (ಶಾಪಬಲವನ್ನು) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವೆ; ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ—ಇದರಿಂದ ಅಪಾಯವಿಲ್ಲ.
Verse 45
मनस्तापाद्व्रजेत्पापं मानसं वाचिकं च यत् । तस्य प्रसादनेनैव यस्योपरि विजल्पितम्
ಮನಸ್ಸಿನ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ವಾಚಿಕ ಪಾಪ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ; ಯಾರ ವಿರುದ್ಧ ಅಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದೆಯೋ, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಮಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 46
प्रायश्चित्तैर्यथोक्तैश्च कर्मजं पातकं व्रजेत् । धर्मशास्त्रैः परिप्रोक्तं यतः सर्वैर्महामुने
ಆದರೆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾತಕವು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ।
Verse 47
हारीत उवाच । अन्यत्र विषये तस्याः पातकं कामदेवते । एतस्य तव धर्मस्य प्राधान्यं मनसः स्मृतम्
ಹಾರೀತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕಾಮದೇವಾ! ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಪಾಪದೋಷವಿದೆ; ಆದರೆ ನೀನು ಹೇಳಿದ ಈ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವೇ ನಿರ್ಣಾಯಕವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
Verse 48
तस्मादेवंविधा चेयं सदा स्थास्यति चाधम । किं पुनः कुरु यत्कृत्यं नाहं वक्ष्यामि किंचन
ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಅಧಮನೇ! ಅವಳು ಸದಾ ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಬೇಕು? ಮಾಡಬೇಕಾದುದನ್ನು ಮಾಡು; ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 49
प्रथमं मनसा सर्वं चिंत्यते तदनंतरम् । ततः प्रजल्पते वाचा क्रियते कर्मणा ततः
ಮೊದಲು ಎಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ನಂತರ ವಾಣಿಯಿಂದ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆಮೇಲೆ ಕರ್ಮದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 50
प्रमाणं हि मनस्तस्मात्सर्वकृत्येषु सर्वदा । एतस्मात्कारणात्पूर्णो मयाऽस्या निग्रहः कृतः
ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸದಾ ಮನಸ್ಸೇ ಪ್ರಮಾಣ (ನಿರ್ಣಾಯಕ). ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನಾನು ಅವಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದ್ದೇನೆ.
Verse 51
सूत उवाच । एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठो हारीतः स्वाश्रमं ययौ । सापि पूर्णकला जाता शिलारूपा च तत्क्षणात्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾರೀತನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅವಳೂ ಸಹ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಕಲೆಯಾಗಿ ಶಿಲಾರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು.
Verse 52
कामदेवोऽपि कुष्ठेन ग्रस्तो रौद्रेण च द्विजाः । शीर्णनासांघ्रिपाणिश्च नेत्राणामप्रियोऽभवत्
ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ! ಕಾಮದೇವನೂ ಭಯಂಕರ ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಗ್ರಸ್ತನಾದನು. ಅವನ ಮೂಗು, ಪಾದಗಳು, ಕೈಗಳು ಕ್ಷಯಗೊಂಡು, ನೋಡುವವರಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯನಾದನು.
Verse 53
अथ कामे निरुत्साहे संजाते द्विजसत्तमाः । व्याधिग्रस्ते जगत्यस्मिन्सृष्टिरोधो व्यजायत
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಕಾಮ (ಇಚ್ಛೆ) ನಿರುತ್ಸಾಹವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಹೀನವಾದಾಗ, ಈ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಧಿಗ್ರಸ್ತವಾಗಿ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ತಡೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
Verse 54
केवलं क्षीयते लोको नैव वृद्धिं प्रगच्छति । स्वेदजा येऽपि जीवाः स्युस्तेपि याताः परिक्षयम्
ಲೋಕವು ಕೇವಲ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು; ಏನೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವೇದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಜೀವಿಗಳೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು.
Verse 55
एतस्मिन्नंतरे देवाः सर्वे चिंतासमाकुलाः । किमिदं क्षीयते लोको जलस्थैः स्थलजैः सह
ಈ ನಡುವೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು (ಎಂದು ಹೇಳಿದರು)—‘ಜಲಚರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಲಚರರೊಡನೆ ಈ ಲೋಕ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ?’
Verse 56
न दृश्यते क्वचिद्बालः कोऽपि कश्चित्कथंचन । न च गर्भवती नारी कच्चित्क्षेमं स्मरस्य च
ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವ ಬಾಲಕನೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯೂ ಗರ್ಭವತಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ಮರ (ಕಾಮದೇವ) ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾನೆಯೇ?
Verse 57
ततस्तं व्याधिना ग्रस्तं ज्ञात्वात्र क्षेत्रसंश्रयम् । आजग्मुस्त्वरिताः सर्वे व्याकुलेनांतरात्मना
ನಂತರ ಅವನು ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಎಲ್ಲರೂ ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು।
Verse 58
कामेश्वरपुरस्थं च तं दृष्ट्वा कुसुमायुधम् । अत्यंतविकृताकारं चिंतयानं महेश्वरम्
ಕಾಮೇಶ್ವರಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕುಸುಮಾಯುಧ (ಕಾಮ)ನನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹೇಶ್ವರನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಕೃತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಗ್ನನಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅವರು ಶೋಕ-ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಆವರಿತರಾದರು।
Verse 59
ततः प्रोचुः सुदुःखार्ताः किमिदं कुसुमायुध । निरुत्साहः समुत्पन्नः कुष्ठव्याधिसमाकुलः
ನಂತರ ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಕುಸುಮಾಯುಧಾ! ಇದು ಏನು? ನಿನ್ನ ಉತ್ಸಾಹ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ; ನೀನು ಕುಷ್ಠವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.”
Verse 60
ततश्चाधोमुखो जातो लज्जया परया वृतः । प्रोवाच शापजं सर्वं हारीतस्य विचेष्टितम्
ಆಗ ಅವನು ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿ, ಪರಮ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಶಾಪಜನ್ಯ; ಹಾರೀತನ ಸಂಬಂಧಿತ ದುರ್ವ್ಯವಹಾರದ ಫಲವಾಗಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದೆ।”
Verse 61
तत्तस्याराधनात्सर्वं संक्षयं यात्यसंशयम्
ಆ (ದಿವ್ಯ ಸನ್ನಿಧಿ/ರೂಪ)ಯ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 62
तस्मादेतां शिलारूपां त्वमाराधय चित्तज । येन कुष्ठः क्षयं याति ततस्तेजोऽभिवर्धते
ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ಚಿತ್ತಜ (ಕಾಮದೇವ), ಶಿಲಾರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸು; ಅದರಿಂದ ಕುಷ್ಠವು ಕ್ಷಯವಾಗಿ, ನಂತರ ನಿನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಪುನಃ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು।
Verse 63
जगति स्यान्महासृष्टिर्देवकृत्यं कृतं भवेत् । न तेऽस्ति कायजं पापं यतो मुक्त्वा प्रवाचिकम्
ಆಗ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಸೃಷ್ಟಿ (ಮಹೋತ್ಪತ್ತಿ) ಸಂಭವಿಸಿ, ದೇವಕಾರ್ಯವು ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದು. ನಿನಗೆ ದೇಹಜನ್ಯ ಪಾಪವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ವಾಕ್ಜ ದೋಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೀ।
Verse 64
अत्र कुण्डे त्वदीयेऽन्यो यः स्नात्वा श्रद्धयान्वितः । एनां पापविनिर्मुक्तां शिलां वै मानवः स्पृशेत्
ನಿನ್ನ ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮಾನವನಾದರೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಪಾಪವಿಮುಕ್ತವಾದ ಈ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ—
Verse 65
कुष्ठव्याधिसमोपेतः कायोत्थेनापि कर्मणा । सोऽपि व्याधिविनिर्मुक्तो भविष्यति गतज्वरः
—ದೇಹಜನ್ಯ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಕುಷ್ಠವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅವನೂ ವ್ಯಾಧಿವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಜ್ವರವು ದೂರವಾಗುವುದು।
Verse 66
एतत्सौभाग्यकूपं च लोके ख्यातं जलाशयम् । भविष्यति न संदेहः सर्वरोगक्षयावहम्
ಈ ಜಲಾಶಯವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಸೌಭಾಗ್ಯಕೂಪ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ, ಇದು ಸರ್ವರೋಗಕ್ಷಯವನ್ನು ತರುವದು।
Verse 67
दद्रूणि दुर्विभूतानि तथान्याश्च विचर्चिकाः । अत्र स्नातस्य यास्यंति दृष्ट्वैतां सद्य एव हि
ದದ್ದುರು, ಹಠಮಾರಿ ಚರ್ಮವಿಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಚರ್ಮರೋಗಗಳೂ—ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಈ ತೀರ್ಥ/ದೇವೀರೂಪದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ತಕ್ಷಣವೇ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.
Verse 68
एवमुक्त्वाथ ते देवाः प्रजग्मुस्त्रिदशालयम् । कामदेवोऽपि तत्रस्थस्तस्याः पूजामथ व्यधात्
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ದೇವರುಗಳು ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶರ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾಮದೇವನೂ ಆಗ ಅವಳಿಗೆ (ದೇವಿಗೆ) ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
Verse 69
ततश्च समतिक्रांते मासमात्रे द्विजोत्तमाः । तादृग्रूपः स संजातो यादृगासीत्पुरा स्मरः
ನಂತರ, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಕೇವಲ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಾಗ ಅವನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರ (ಕಾಮದೇವ) ಇದ್ದಂತೆಯೇ ಅದೇ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 70
ततश्चायतनं तस्याः कृत्वा श्रद्धासमन्वितः । जगाम वांछितं देशं सृष्ट्यर्थं यत्नमास्थितः
ನಂತರ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಒಂದು ಆಯತನ/ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಇಷ್ಟದ ದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
Verse 71
सापि नम्रमुखी तादृक्तेन शप्ता तथैव च । संजाता खण्डकाकारा तेन खण्डशिला स्मृता
ಅವಳೂ—ತಲೆಯೊಗ್ಗಿದ ಮುಖದೊಂದಿಗೆ—ಅವನಿಂದ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು; ಮತ್ತು ಖಂಡಖಂಡ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ‘ಖಂಡಶಿಲಾ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ.
Verse 72
यस्तां पूजयते भक्त्या त्रयोदश्यां तथैव च । नापवादो भवेत्तस्य परदारसमुद्भवः
ಯಾರು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು, ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರಿಗೆ ಪರಸ್ತ್ರೀ/ಪರಪುರುಷ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಅಪವಾದವೂ ಕಲಂಕವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 73
कामिन्याश्च विशेषेण प्राहैतच्छंकरात्मजः । कार्तिकेयो द्विजश्रेष्ठाः सत्यमेतन्मयोदितम्
ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಮಾಕುಲ ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶಂಕರಪುತ್ರ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೇಯನು ಹೇಳಿದನು. ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಹೇಳಿದುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ಯವೇ.
Verse 74
तथा कामेश्वरं देवं कामदेवप्रतिष्ठितम् । त्रयोदश्यां समाराध्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्
ಅದೇ ರೀತಿ ಕಾಮದೇವನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಕಾಮೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 75
रतिप्रीतिसमायुक्तः स्थितस्तत्र स्मरस्तथा । मूर्तो ब्राह्मणशार्दूलाः श्रेष्ठं प्रासादमाश्रितः
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಮರನು (ಕಾಮದೇವನು) ರತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು; ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾರ್ದೂಲರೇ, ಅವನು ಮೂರ್ತಿಮಂತನಾಗಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಸಾದ-ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
Verse 76
विरूपो दुर्भगो यो वा त्रयोदश्यां समाहितः । यस्तं कुंकुमजैः पुष्पैः संपूजयति मानवः
ಮನುಷ್ಯನು ವಿಕೃತರೂಪನಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನಾಗಿರಲಿ—ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ಕುಂಕುಮಸುಗಂಧಿತ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಿಸಿದರೆ,
Verse 77
स सौभाग्यसमायुक्तो रूपवांश्च प्रजायते । या नारी पतिना त्यक्ता सपत्नीजनसंवृता
ಅವನು ಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ರೂಪವಂತನಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಪತಿಯಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ತ್ರೀ, ಸಹಪತ್ನಿಗಳಿಂದ ಆವರಿತಳಾಗಿ—
Verse 78
तं देवं सुकलत्राढ्यं तथैव परिपूजयेत् । त्रयोदश्यां द्विजश्रेष्ठाः केसरैः कुंकुमोद्भवैः
ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಸುಕಲತ್ರಸಹಿತನಾದ ಆ ದೇವರನ್ನು ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಸಹ ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಕೇಸರ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮೋದ್ಭವ ಸುಗಂಧ ಚೂರ್ಣಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ।
Verse 79
सा सौभाग्यवती विप्रा जायते च प्रजावती । धनधान्यसमृद्धा च दुःखशोकविवर्जिता । दोषैः सर्वैर्विनिर्मुक्ता शंसिता धरणीतले
ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿಯೂ ಸಂತಾನವತಿಯಾಗಿಯೂ ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ಧನಧಾನ್ಯಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ, ದುಃಖಶೋಕವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲ ದೋಷಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಳಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ।
Verse 134
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये खंडशिलासौभाग्यकूपिकोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशदुत्तरशततमोध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಹಾಟಕೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಖಂಡಶಿಲಾ ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯ-ಕೂಪಿಕಾ ಉತ್ಪತ್ತಿ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 134ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।