Adhyaya 129

Verse 1

सूत उवाच । तथान्योऽपि च तत्रास्ति याज्ञवल्क्यसमुद्रवः । आश्रमो लोक विख्यातो मूर्खाणामपि सिद्धिदः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರ್ಥವಿಶೇಷವೂ ಇದೆ, ‘ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ-ಸಮುದ್ರವ’ ಎಂಬುದು. ಆ ಆಶ್ರಮವು ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ; ಮೂರ್ಖರಿಗೂ ಸಹ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದು.

Verse 2

यत्र तप्त्वा तपस्तीव्रं याज्ञवल्क्येन धीमता । संप्राप्ता निखिला वेदा गुरुणाऽपहृताश्च ये

ಯಲ್ಲಿ ಧೀಮಂತನಾದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಗುರುದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಅಪಹೃತವಾದ ಸಮಸ್ತ ವೇದಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನಃ ಪಡೆದನು.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कोऽसौ गुरुरभूत्तस्य याज्ञवल्क्यस्य धीमतः । पाठयित्वा पुनर्येन हृता वेदा महात्मना

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಧೀಮಂತ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನ ಗುರು ಯಾರು? ಯಾವ ಮಹಾತ್ಮನು ಬೋಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ವೇದಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡನು?

Verse 4

किमर्थं च समाचक्ष्व सूतपुत्रात्र विस्तरात् । कौतुकं परमं जातं सर्वेषां नो द्विजन्मनाम्

ಇದು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿತು? ಓ ಸೂತಪುತ್ರನೇ, ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು; ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ದ್ವಿಜಜನರಲ್ಲಿ ಪರಮ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

Verse 5

सूत उवाच । आसीद्ब्राह्मणशार्दूलः शाकल्य इति विश्रुतः । भार्गवान्वयसंभूतो वेद वेदांगपारगः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ಶಾಕಲ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶಾರ್ದೂಲನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ಭಾರ್ಗವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವನು; ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನು.

Verse 6

बृहत्कल्पे पुरा विप्रा वर्धमाने पुरोत्तमे । बहुशिष्यसमायुक्तो वेदाध्ययनतत्परः

ಪೂರ್ವ ಬೃಹತ್ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ವರ್ಧಮಾನವೆಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಸಮೇತವಾಗಿ ವೇದಾಧ್ಯಯನ-ಅಧ್ಯಾಪನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತತ್ಪರನಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದನು।

Verse 7

स सदा प्रातरुत्थाय विद्यादानं प्रयच्छति । शिष्येभ्यश्चानुरूपेभ्यः प्रसादाद्विजसत्तमाः

ಅವನು ಸದಾ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ವಿದ್ಯಾದಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 8

चकार स तदा विप्राः पौरोहित्यं महीपतेः । सूर्यवंशप्रसूतस्य सुप्रियस्य महात्मनः

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ಸೂರ್ಯವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮ ಸುಪ್ರಿಯ ರಾಜನಿಗೆ ಅವನು ಪೌರೋಹಿತ್ಯ (ರಾಜಪುರೋಹಿತ ಸೇವೆ) ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 9

स तस्य धर्मकृत्यानि सर्वाण्येव दिनेदिने । कृत्वा स्वगृहमभ्येति पूजितस्तेन भूभुजा

ಅವನು ದಿನೇದಿನೇ ರಾಜನ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ಭೂಪತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 10

एकं शिष्यं समारोप्य शांत्यर्थं तस्य भूपतेः । कथयित्वा प्रमाणं च विधानं होमसंभवम्

ಆ ಭೂಪತಿಯ ಶಾಂತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಅವನು ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ, ಶಾಂತಿಹೋಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ವಿಧಿವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 11

शिष्योऽपि सकलं कृत्वा तत्कर्म सुसमाहितः । आशीर्वादं प्रदत्त्वा च भूपतेर्गृहमेति च

ಶಿಷ್ಯನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಆ ಕರ್ಮವನ್ನೆಲ್ಲ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡಿ ರಾಜನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 12

एवं प्रकुर्वतस्तस्य शाकल्यस्य महात्मनः । पौरोहित्यं गतः कालः कियन्मात्रो द्विजोत्तमाः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾತ್ಮ ಶಾಕಲ್ಯನ ರಾಜಪೌರೋಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಳೆದಿತು?

Verse 13

तदा वैवाहिके काले शप्तो यः शंभुना स्वयम् । सुनिंद्यां विकृतिं दृष्ट्वा तस्य वेद्यां गतस्य च

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂ ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ವೇದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಂದ್ಯವಾದ ವಿಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ…

Verse 14

अथ तं योजयामास शांत्यर्थं नृपमंदिरे । याज्ञवल्क्यं स शाकल्यः प्रतिपद्यागतं तदा

ನಂತರ ಶಾಂತಿಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಶಾಕಲ್ಯನು ರಾಜಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು; ಆ ವೇಳೆಗೆ ಬಂದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನನ್ನು ಅವನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 15

सोऽपि तारुण्यगर्वेण वेश्याकरजविक्षतः । सर्वांगेषु सुनिर्लज्जः प्रकटांगो जगाम वै

ಅವನೂ ಯೌವನಗರ್ವದಿಂದ ಮದಿಸಿದವನಾಗಿ, ವೇಶ್ಯೆಯ ನಖಗಳ ಗೀರುಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡವನಾಗಿ, ಸರ್ವಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತುಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಿರ್ಲಜ್ಜನಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಾಂಗನಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 16

ततश्च शांतिकं कृत्वा जपांते भूपतिं च तम् । शांतोदकप्रदानाय हस्यमानो जनैर्ययौ

ನಂತರ ಶಾಂತಿಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಆ ರಾಜನಿಗಾಗಿ ಜಪಾಂತವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಶಾಂತೋದಕವನ್ನು ನೀಡಲು ಹೊರಟನು; ಜನರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗಿದರು।

Verse 17

पार्थिवोऽपि च तं दृष्ट्वा तादृग्रूपं विटं द्विजम् । नाशीर्जग्राह तेनोक्तां वाक्यमेतदुवाच ह

ರಾಜನೂ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ—ವಿಲಾಸಿ ವಿಟನಂತೆ—ನೋಡಿ, ಅವನು ಹೇಳಿದ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 18

उच्छिष्टोऽहं द्विजश्रेष्ठ शय्यारूढो व्यवस्थितः । अत्र शालोद्भवे स्तंभे तस्मादेतज्जलं क्षिप

ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಾಲವೃಕ್ಷೋದ್ಭವ ಸ್ತಂಭದ ಮೇಲೆ ಈ ಜಲವನ್ನು ಎರಚು।

Verse 19

सोऽपि सावज्ञमाज्ञाय तं भूपं कुपिताननः । तं च स्तंभं समुद्दिश्य ध्यात्वा तद्ब्रह्म शाश्वतम्

ಅವನು ಕೂಡ ರಾಜನ ಅವಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ಕೋಪಗೊಂಡ ಮುಖದಿಂದ, ಆ ಸ್ತಂಭವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಆ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು।

Verse 20

द्यां त्वमालिख्य इत्येव प्रोक्त्वा मंत्रं च याजुषम् प्राक्षिपच्छांतिकं तोयं तस्य मूर्धनि सत्वरम्

“ದ್ಯಾಂ ತ್ವಮಾಲಿಖ್ಯ…” ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಯಾಜುಷ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಶಾಂತಿಕ ಜಲವನ್ನು ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಎರಚಿದನು।

Verse 21

ततः स पतिते तोये स्तंभः पल्लवशोभितः । तत्क्षणादेव संजज्ञे फल पुष्पैर्विराजितः

ಆ ನೀರು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆ ಸ್ತಂಭವು ನವ ಪಲ್ಲವಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಯಿತು; ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಫಲಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ವಿರಾಜಿಸಿತು.

Verse 22

तं दृष्ट्वा पार्थिवः सोऽथ विस्मयोत्फुल्ललोचनः । पश्चात्तापं विधायाथ वाक्यमेतदुवाच ह

ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳವನಾದನು; ನಂತರ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ತುಂಬಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 23

अभिषेकं द्विजश्रेष्ठ ममापि त्वं प्रयच्छ भोः । अनेनैव तु मन्त्रेण शुचित्वं मे व्यवस्थितम्

ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ! ನನಗೂ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು. ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಶುದ್ಧತೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವುದು.

Verse 24

याज्ञवल्क्य उवाच । ममाभिषेकदानस्य त्वमनर्होऽसि पार्थिव । तस्माद्यास्याम्यहं सद्यो यत्रस्थः स गुरुर्मम

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪಾರ್ಥಿವ! ನನ್ನಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೀನು ಅರ್ಹನಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಗುರು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾನು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 25

राजोवाच । तव दास्यामि वस्त्राणि वाहनानि वसूनि च । तस्माद्यच्छाभिषेकं मे मन्त्रेणाऽनेन सांप्रतम्

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ನಿನಗೆ ವಸ್ತ್ರಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಧನವನ್ನೂ ನೀಡುವೆನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಈಗಲೇ ನನಗೆ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 26

याज्ञवल्क्य उवाच । न होमांतं विना मन्त्रः स्फुरते पार्थिवोत्तम । अभिषेकविधौ प्रोक्तो यः पूर्वं पद्मयोनिना । तस्मान्नाहं करिष्यामि तव यद्वै हृदि स्थितम्

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜೋತ್ತಮ, ಹೋಮಾಂತವಿಲ್ಲದೆ ಮಂತ್ರವು ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ಫುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಭಿಷೇಕವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಯೋನಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಆ ಮಂತ್ರವಿರುವುದರಿಂದ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ ಬೇಡಿಕೆಯಂತೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 27

इत्युक्त्वा वचनं भूपं याज्ञवल्क्यः स वै द्विजः । जगाम स्वगृहं तूर्णं निस्पृहत्वं समाश्रितः

ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ನಿಸ್ಪೃಹತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 28

अपरेऽह्नि समायातं शाकल्यमथ भूपतिः । प्रोवाच प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः

ಮರುದಿನ ಶಾಕಲ್ಯನು ಬಂದಾಗ, ರಾಜನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿ ನಿಂತು ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 29

यस्त्वया प्रेषितः कल्य शिष्यो ब्राह्मणसत्तमः । शांत्यर्थं प्रेषणीयश्च भूयोऽप्येवं गृहे मम

ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಸ್ವರೂಪ, ನೀನು ಕಳುಹಿಸಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸತ್ತಮ ಶಿಷ್ಯನನ್ನು ಶಾಂತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ನನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕು।

Verse 30

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा ततो गत्वा निजालयम् । याज्ञवल्क्यं समाहूय ततः प्रोवाच सादरम्

“ಬಾಢಂ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ನಂತರ ಗೌರವದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 31

अद्यापि त्वं नरेंद्रस्य शांत्यर्थं भवने व्रज । विशेषात्पार्थिवेंद्रेण समाहूतोऽसि पुत्रक

ಇಂದಿಗೂ ಶಾಂತಿಯ ನಿಮಿತ್ತ ನರೆಂದ್ರನ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜಾಧಿರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಪುತ್ರಕ.

Verse 32

याज्ञवल्क्य उवाच । नाहं तात गमिष्यामि शांत्यर्थं तस्य मंदिरे । अवलेपेन युक्तस्य शुद्ध्या विरहितस्य च

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು— ತಾತಾ, ಶಾಂತಿಯಿಗಾಗಿ ನಾನು ಅವನ ಮಂದಿರ-ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಅಹಂಕಾರಯುಕ್ತನು, ಶುದ್ಧಿಹೀನನು.

Verse 33

मया तस्याभिषेकार्थं सलिलं चोद्यतं च यत् । सलिलं तेन तत्काष्ठे समादिष्टं कुबुद्धिना

ಅವನ ಅಭಿಷೇಕಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಜಲವನ್ನು, ಆ ಕುಬುದ್ಧಿಯವನು ಒಂದು ಮರದ ತುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಸುರಿಯಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.

Verse 34

ततो मयापि तत्रैव तत्क्षणात्सलिलं च यत् । तस्मिन्काष्ठे परिक्षिप्तं नीतं वृद्धिं च तत्क्षणात्

ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಾನು ಸಹ ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆ ಜಲವನ್ನು ಆ ಮರದ ತುಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಸುರಿದೆ; ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.

Verse 35

शाकल्य उवाच । अत एव विशेषेण समाहूतोऽसि पुत्रक । तस्मात्तत्र द्रुतं गच्छ नावज्ञेया महीभुजः

ಶಾಕಲ್ಯನು ಹೇಳಿದನು— ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಪುತ್ರಕ, ನಿನ್ನನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಹೋಗು; ರಾಜನನ್ನು ಅವಜ್ಞೆ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 36

अपमानाद्भवेन्मानं पार्थिवानामसंशयम् । यः करोति पुनस्तत्र मानं न स भवेत्प्रियः

ಅಪಮಾನದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಾಜರಲ್ಲಿ ಮಾನಬುದ್ಧಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾನ ತೋರಿಸುವವನು ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 37

कोपप्रसाद वस्तूनि विचिन्वंतीह ये सदा । आरोहंति शनैर्भृत्या धुन्वंतमपि पार्थिवम्

ಯಾವ ಸೇವಕರು ಸದಾ ರಾಜನ ಕೋಪ-ಪ್ರಸಾದಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ನೋಡುವರೋ, ಅವರು—ರಾಜನು ಅಶಾಂತಿಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದರೂ—ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

समौ मानापमानौ च चित्तज्ञः कालवित्तथा । सर्वंसहः क्षमी विज्ञः स भवेद्राजवल्लभः

ಮಾನ-ಅಪಮಾನ ಎರಡನ್ನೂ ಸಮವಾಗಿ ನೋಡುವವನು; ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವವನು, ಕಾಲವನ್ನು ತಿಳಿದವನು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಹಿಸುವ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲ, ವಿವೇಕಿ—ಅವನೇ ರಾಜನಿಗೆ ವಲ್ಲಭನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

अपमानमनादृत्य तस्माद्गच्छ नृपालयम् । ममाज्ञापि न लंघ्या त एष धर्मः सनातनः

ಆದ್ದರಿಂದ ಅಪಮಾನವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ರಾಜಮನೆಗೆ ಹೋಗು. ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನೂ ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ—ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.

Verse 40

याज्ञवल्क्य उवाच । आज्ञाभंगो ध्रुवं भावी परिपाटीव्यतिक्रमात् । करोषि यदि शिष्याणां ये त्वया तत्र योजिताः

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಸರಿಯಾದ ಪರಿಪಾಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದರೆ ಆಜ್ಞಾಭಂಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುತ್ತದೆ; ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ.

Verse 41

तस्माद्यदि बलान्मां त्वं योजयिष्यसि तं प्रति । त्वां त्यक्त्वाऽन्यत्र यास्यामि यतः प्रोक्तं महर्षिभिः

ಆದುದರಿಂದ ನೀನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಅವನ ಸೇವೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಿದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವೆನು; ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹೀಗೆಯೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

Verse 42

गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः । उत्पथे वर्तमानस्य परित्यागो विधीयते

ಅಹಂಕಾರಿಯಾದ ಗುರು ಕೂಡ—ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ಕುಪಥದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವನು—ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ತ್ಯಜ್ಯನು; ಅಂಥ ಪರಿತ್ಯಾಗವು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 43

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शाकल्यः क्रोधमूर्छितः । ततः प्रोवाच तं भूयो भर्त्समानो मुहुर्मुहुः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಾಕಲ್ಯನು ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತನಾದನು. ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಮರುಮರು ಗದರಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 44

एकमप्यक्षरं यत्र गुरुः शिष्ये निवेदयेत् । पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा ह्यनृणी भवेत्

ಗುರು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರವನ್ನಾದರೂ ಉಪದೇಶಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿ ನಿಜವಾಗಿ ಋಣಮುಕ್ತನಾಗುವಷ್ಟು ಧನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 45

तस्माद्गच्छ द्रुतं दत्त्वा मदध्ययनमालयम् । त्यक्त्वा विद्यां मया दत्तां नो चेच्छप्स्याम्यहं तव

ಆದುದರಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಹೋಗು—ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಯನೋಪದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿದಾನವನ್ನು ನೀಡಿ. ನಾನು ನೀಡಿದ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಶಪಿಸುವೆನು.

Verse 46

एवमुक्त्वाभिमंत्र्याथ नादबिंदुसमुद्भवैः । मंत्रैराथर्वणैस्तोयं पानार्थं चार्पयत्ततः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ನಾದ-ಬಿಂದುಸಮುದ್ಭವವಾದ ಆಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಜಲವನ್ನು ಅಭಿಮಂತ್ರಿಸಿ, ನಂತರ ಪಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 47

सोऽपिबत्तत्क्षणात्तोयं तत्पीत्वा व्याकुलेंद्रियः । उद्गिरद्वांतिधर्मेण तत्त्वविद्याविमिश्रितम्

ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಜಲವನ್ನು ಕುಡಿದನು; ಕುಡಿದ ಕೂಡಲೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ವ್ಯಾಕುಲವಾದವು, ಮತ್ತು ವಾಂತಿಧರ್ಮದಿಂದ ಉಗಿರಲಾರಂಭಿಸಿದನು—ಅದರೊಂದಿಗೆ ತತ್ತ್ವವಿದ್ಯೆಯೂ ಮಿಶ್ರವಾಗಿ ಹೊರಬಂತು।

Verse 48

ततः प्रोवाच तं भूयः शाकल्यं कुपिताननः । एकमप्यक्षरं नास्ति तावकीयं ममोदरे

ನಂತರ ಕೋಪಮುಖನಾಗಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಶಾಕಲ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಒಂದು ಅಕ್ಷರವೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ।”

Verse 49

तस्माच्छिष्योऽस्मि ते नाहं न च मे त्वं गुरुः स्थितः । सांप्रतं स्वेच्छयाऽन्यत्र प्रयास्यामि करोषि किम्

“ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನ ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲ; ನೀನು ನನ್ನ ಗುರುವಾಗಿಯೂ ಸ್ಥಿತನಲ್ಲ. ಈಗ ನಾನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವೆ—ನೀನು ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ?”

Verse 50

एवमुक्त्वाऽथ निर्गत्य तस्मात्स्थानाच्चिरंतनात् । पप्रच्छ मानवान्भूयः सिद्धिक्षेत्राणि चासकृत्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಆ ಪುರಾತನ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಹೊರಟು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಜನರನ್ನು ಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು।

Verse 51

ततस्तस्य समादिष्टं क्षेत्रमेतन्मनीषिभिः । सिद्धिदं सर्वजंतूनां न वृथा स्यात्कथंचन

ಆಮೇಲೆ ಮನುೀಷಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಇದೇ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು—ಇದು ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ನೀಡುವುದು; ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಇದು ವ್ಯರ್ಥವಾಗದು.

Verse 52

आस्तां तावत्तपस्तप्त्वा व्रतं नियममेव वा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे सिद्धिः संवसतोऽपि च

ತಪಸ್ಸು, ವ್ರತ ಅಥವಾ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡದೇ ಇದ್ದರೂ—ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 53

येनयेन च भावेन तत्र क्षेत्रे वसेज्जनः । तस्यानुरूपिणी सिद्धिः शुभा स्याद्यदि वाऽशुभा

ಯಾವ ಯಾವ ಭಾವದಿಂದ ಜನರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ—ಶುಭವಾಗಲಿ ಅಶುಭವಾಗಲಿ.

Verse 54

तच्छ्रुत्वा च द्रुतं प्राप्य क्षेत्रमेतद्द्विजोत्तमाः । भानुमाराधयामास स्थापयित्वा ततः परम्

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ ಭಾನು (ಸೂರ್ಯ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 55

नियतो नियताहारो ब्रह्मचर्यपरायणः । गायत्रं न्यासमासाद्य निर्विकल्पेन चेतसा

ಅವನು ನಿಯತನು, ನಿಯತಾಹಾರಿಯು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಪರಾಯಣನು; ಗಾಯತ್ರೀ-ನ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾದನು.

Verse 56

ततश्च भगवांस्तुष्टो वर्षांते तमुवाच सः । दर्शने तस्य संस्थित्वा तेजः संयम्य दारुणम्

ಆಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅವನ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ತನ್ನ ಭಯಂಕರ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಂಯಮಿಸಿದರು.

Verse 57

याज्ञवल्क्य वरं ब्रूहि यत्ते मनसि रोचते । सर्वमेव प्रदास्यामि नादेयं विद्यते त्वयि

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನೇ! ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಹೇಳು. ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವೆನು; ನಿನಗೆ ಅದೇಯವೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 58

याज्ञवल्क्य उवाच । यदि तुष्टः सुरश्रेष्ठ वेदाध्ययनसंभवे । गुरुर्भव ममाद्यैव ममैतद्वांछितं हृदि

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನೀವು ತೃಪ್ತರಾಗಿದ್ದರೆ, ವೇದಾಧ್ಯಯನಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇಂದುಲೇ ನನ್ನ ಗುರುವಾಗಿರಿ. ಇದೇ ನನ್ನ ಹೃದಯದ ವಾಂಛೆ.

Verse 59

भास्कर उवाच । अहं तव कृपाविष्टस्तेजः संहृत्य तत्परम् । ततश्चात्र समायातस्तेन नो दह्यसे द्विज

ಭಾಸ್ಕರನು ಹೇಳಿದರು—ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ನೀನು ದಹಿಸಲ್ಪಡದಂತೆ.

Verse 60

तस्मादत्रैव कुंडे च मंत्रान्सारस्वताञ्छुभान् । वेदोक्तान्क्षेपयिष्यामि स्वयमेव द्विजोत्तम

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ! ಇಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ವೇದೋಕ್ತವಾದ ಶುಭ ಸಾರಸ್ವತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಾನು ಸ್ವಯಂ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ನಿಕ್ಷೇಪಿಸುವೆನು.

Verse 61

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा यत्किंचिद्वेदसंभवम् । पठिष्यसि सकृत्तत्ते कंठस्थं संभविष्यति

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾದ ಬಳಿಕ, ವೇದಸಂಭವವಾದ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ನೀನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಪಠಿಸಿದರೂ, ಅದು ನಿನ್ನ ಕಂಠಸ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 62

तत्त्वार्थं प्रकटं कृत्स्नं विदितं ते भविष्यति । मत्प्रसादान्न संदेहः सत्यमेतन्मयोदितम्

ನನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ। ಸಂಶಯ ಬೇಡ—ನಾನು ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯವೇ.

Verse 63

अद्यादि मानवः प्रातः स्नात्वा त्वत्र ह्रदे च यः । सावित्रेण च सूक्तेन मां दृष्ट्वा प्रपठिष्यति । तस्मै तत्स्यादसंदिग्धं यत्तवोक्तं मया द्विज

ಇಂದಿನಿಂದ ಯಾವ ಮಾನವನಾದರೂ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನನ್ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು, ಸಾವಿತ್ರೀ ಸೂಕ್ತವನ್ನು ಪಠಿಸಿದರೆ—ಓ ದ್ವಿಜ, ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳಿದುದು ಅವನಿಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ।

Verse 64

याज्ञवल्क्य उवाच । एवं भवतु देवेश यत्त्वयोक्तं वचोऽखिलम् । परं मम वचोऽन्यच्च तच्छृणुष्व ब्रवीमि ते

ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಓ ದೇವೇಶ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ಸಮಸ್ತ ವಚನವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ. ಈಗ ನನ್ನ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 65

नाहं मनुष्यधर्माणमुपाध्यायं कथंचन । करिष्यामि जगन्नाथ कृपां कुरु ममोपरि

ಓ ಜಗನ್ನಾಥ, ಕೇವಲ ಮಾನವಧರ್ಮಗಳ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತನಾದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನನ್ನು ನಾನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ। ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ಮಾಡು।

Verse 66

ततस्तस्या ददौ सूर्यो लघिमा नाम शोभनाम् । विद्यां हि तत्प्रभावाय सुतुष्टेनांतरात्मना

ಆಗ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಪರಮ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಸೂರ್ಯದೇವನು ಆ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕಟನೆಗಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ‘ಲಘಿಮಾ’ ಎಂಬ ಶೋಭನ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು।

Verse 67

ततस्तं प्राह कर्णांते ममाश्वानां प्रविश्य वै । अभ्यासं कुरु विद्यानां वेदाध्ययनमाचर

ನಂತರ ಅವನು ಅವನಿಗೆ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನ ಅಶ್ವಗಳ ಕಿವಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ವಿದ್ಯೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡು ಮತ್ತು ವೇದಾಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಚರಿಸು।”

Verse 68

मन्मुखाद्ब्राह्मणश्रेष्ठ यद्येतत्तव वांछितम् । न ते स्याद्येन दोषोऽयं मम रश्मिसमुद्भवः

“ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠ! ನನ್ನ ಮುಖದಿಂದಲೇ (ವೇದವನ್ನು) ಗ್ರಹಿಸಲು ನಿನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ, ನಿನಗೆ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಆಗದು; ಈ ಪ್ರಭಾವ ನನ್ನ ರಶ್ಮಿಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು।”

Verse 69

एवमुक्तः स तेनाथ वाजिकर्णं समाश्रितः । लघुर्भूत्वाऽपठद्वेदान्भास्करस्य मुखात्ततः

ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶ ಪಡೆದವನು ವಾಜಿಕರ್ಣವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಲಘುವಾಗಿ, ನಂತರ ಭಾಸ್ಕರನ ಮುಖದಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 70

एवं सिद्धिं समापन्नो याज्ञवल्क्यो द्विजोत्तमाः । कृत्वोपनिषदं चारु वेदार्थैः सकलैर्युतम्

ಹೀಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು—ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು—ಸಕಲ ವೇದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಸುಂದರ ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ರಚಿಸಿದನು।

Verse 71

जनकाय नरेंद्राय व्याख्याय च ततः परम् । कात्यायनं सुतं प्राप्य वेदसूत्रस्य कारकम्

ಅನಂತರ ಅವನು ನರೇಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಜನಕನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಮಾಡಿ, ಬಳಿಕ ವೇದಸೂತ್ರಕರ್ತನಾದ ತನ್ನ ಪುತ್ರ ಕಾತ್ಯಾಯನನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಸಂವಾದಿಸಿದನು।

Verse 72

त्यक्त्वा कलेवरं तत्र ब्रह्मद्वारि विनिर्मिते । तत्तेजो ब्रह्मणो गात्रे योजयामास शक्तितः

ಅಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪವಿತ್ರ ‘ಬ್ರಹ್ಮದ್ವಾರ’ದಲ್ಲಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 73

तस्य तीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा तं च दिवाकरम् । नादबिंदुं पठित्वा च तदग्रे मुक्तिमाप्नुयात्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಆ ದಿವಾಕರನನ್ನು (ಸೂರ್ಯನನ್ನು) ದರ್ಶಿಸಿ, ಅವನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ‘ನಾದಬಿಂದು’ ಪಠಿಸಿದವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।