Adhyaya 108

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अष्टषष्टिप्रमाणानि यानि क्षेत्राणि सूतज । त्वयोक्तानि च तान्येव नामतो नः प्रकीर्तय

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು— ಓ ಸೂತಪುತ್ರಾ! ನೀನು ಹೇಳಿದ ಅರವತ್ತೆಂಟು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು, ಅವೇ ನಮಗೆ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೀರ್ತಿಸು।

Verse 2

तथान्यानि च तीर्थानि यानि संति धरातले । तानि कीर्तय कार्त्स्न्येन परं कौतूहलं हि नः

ಹಾಗೆಯೇ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳು ಯಾವುವೋ, ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸು; ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲವು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ।

Verse 3

सूत उवाच । यानि प्रोक्तानि तीर्थानि भवद्भिर्द्विजसत्तमाः । अष्टषष्टिप्रमाणानि तथा क्षेत्राणि भूतले

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ನೀವು ಹೇಳಿದ ತೀರ್ಥಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಭೂತಲದ ಅರವತ್ತೆಂಟು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು—

Verse 4

तानि सर्वाणि भीतानि प्रविष्टानि रसातलम् । तीर्थानि मुनिशार्दूलाः पापे ह्यत्र कलौ युगे

ಆ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಭಯಗೊಂಡು ರಸಾತಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿವೆ; ಹೇ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲರೇ, ಈ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪಾಪವೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ.

Verse 5

एतदेव पुरा पृष्टः पार्वत्या परमेश्वरः । यद्भवद्भिरहं पृष्टस्तीर्थयात्राकृते द्विजाः

ಇದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಈಗ ನೀವು, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಕುರಿತು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ.

Verse 6

कैलासशिखरासीनः पुरा देवो महेश्वरः । सर्वैर्गणगणैः सार्धमुपविष्टो वरासने

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ತನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಉಪವಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 7

प्रणाम करणार्थाय ह्यागतेष्वमरेषु च । गतेषु तेषु विप्रेंद्रा सर्वेषु त्रिदिवालयम् । अर्धासनगता देवी वाक्यमेतदुवाच ह

ಪ್ರಣಾಮ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಮರರು ಬಂದ ಬಳಿಕ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತ್ರಿದಿವಾಲಯಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದಾಗ—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ—ದೇವಿ ಅರ್ಧಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 8

देव्युवाच । देवदेव महादेव गंगाक्षालितशेखर । वद मे तीर्थमाहात्म्यं यद्यहं वल्लभा तव

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ ಮಹಾದೇವ, ಗಂಗಾಜಲದಿಂದ ಪ್ರಕ್ಷಾಲಿತ ಶಿಖರವಳ್ಳವನೇ; ನಾನು ನಿನಗೆ ವಲ್ಲಭೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 9

तिस्रः कोट्योऽर्धकोटी च तीर्थानामिह भूतले । संख्यया नामतो देव मह्यं कीर्तय सांप्रतम्

ಹೇ ದೇವಾ! ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಮೂರು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಕೋಟಿ ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಈಗಲೇ ನನಗೆ ಕೀರ್ತಿಸಿ ಹೇಳು।

Verse 10

यानि तीर्थान्यनेकानि क्षेत्राणि चैव मे प्रभो । तानि कीर्तय देवेश सुगम्यं चैव देहिनाम् । कीर्तनाच्च समग्राणां तीर्थानां लभ्यते फलम्

ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ನನ್ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನೂ, ಹೇ ದೇವೇಶ, ಕೀರ್ತಿಸಿ ಹೇಳು; ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುವಂತಾಗಲಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಗ್ರ ತೀರ್ಥಗಳ ಕೀರ್ತನೆಯಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 11

ईश्वर उवाच । तीर्थशब्दो वरारोहे धर्मकृत्येषु वर्तते । धर्मस्थानेषु सर्वेषु तत्त्वं शृणु समाहिता

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವರಾರೋಹೆ! ‘ತೀರ್ಥ’ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಧರ್ಮಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ನೀನು ಏಕಾಗ್ರವಾಗಿ ಕೇಳು।

Verse 12

माता तीर्थं पिता तीर्थं तीर्थ साधुसमागमः । धर्मानुचिंतनं चैव तथैव नियमो यमः

ತಾಯಿ ತೀರ್ಥ, ತಂದೆ ತೀರ್ಥ, ಸಾಧುಗಳ ಸಂಗಮವೂ ತೀರ್ಥವೇ. ಧರ್ಮಾನುಚಿಂತನೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಯಮ-ನಿಯಮರೂಪ ಸಂಯಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯೂ ತೀರ್ಥವೇ।

Verse 13

पुण्याः कथा वरारोहे देवर्षीणां कृतास्तथा । आश्रयाः सन्मुनींद्राणां देवानां च तथा प्रिये

ಹೇ ವರಾರೋಹೆ! ದೇವರ್ಷಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಪುಣ್ಯಕಥೆಗಳೂ (ತೀರ್ಥಗಳು). ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ! ಸನ್ಮುನೀಂದ್ರರ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನಗಳೂ, ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಗಳೂ ಸಹ (ತೀರ್ಥಗಳು).

Verse 14

भूमिभागाः पवित्राः स्युः कीर्त्यते तीर्थमित्युत । तेषां संदर्शनादेव स्मरणाच्चावगाहनात् । मुच्यंते जन्तवः पापैरपि जन्मशतोद्भवैः

ಭೂಮಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪವಿತ್ರ; ಅವುಗಳನ್ನು ‘ತೀರ್ಥ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದ, ಸ್ಮರಣದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ/ಅವಗಾಹನದಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ನೂರು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

तथा पातकिनो ये च ये च विश्वासघातकाः । तेऽपि सर्वे तथा मुक्तास्तेषां चैवावगाहनात्

ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಪಾತಕಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರು ಕೂಡ ಆ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ/ಅವಗಾಹನ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 16

एवं पापानि संयांति नाशं सर्वांगसुन्दरि । अपि ब्रह्मवधात्पापं यद्भवेदिह देहिनाम् । तच्चापि तीर्थसंसर्गात्प्रलयं यात्यसंशयम्

ಈ ರೀತಿ, ಓ ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿ, ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇಹಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪಾಪವೂ ತೀರ್ಥಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 17

ममापि करसंलग्नं कपालं ब्रह्मणः पुरा । पतितं तीर्थसंसर्गात्तेषां चैवावगाहनात्

ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಪಾಲವೂ ತೀರ್ಥಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ/ಅವಗಾಹನದಿಂದ ಬಿದ್ದುಹೋಯಿತು.

Verse 18

एवं सर्वेषु तीर्थेषु तथा ह्यायतनेषु च । स्नातव्यं भक्तियुक्तेन चेतसा नान्यगामिना

ಈ ರೀತಿ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳು/ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತವಾಗಿರುವ, ಬೇರೆಡೆ ಅಲೆಯದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 19

यत्र स्नातैर्नरैः सम्यक्सर्वेषां लभ्यते फलम् । ममाश्रयं विशालाक्षि सर्वपातकनाशनम् । कामदं च तथा नॄणां नारीणां च विशेषतः

ಯಲ್ಲಿ ಜನರು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಫಲಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಓ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ! ಅದು ನನ್ನ ಆಶ್ರಯ—ಸರ್ವಪಾಪನಾಶಕ; ಪುರುಷರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಇಷ್ಟವರಪ್ರದ.

Verse 20

एतद्गुह्यतमं देवि मम नित्यव्यवस्थितम् । न कस्याऽपि मयाख्यातं देवेंद्रस्यापि पृच्छतः

ಓ ದೇವಿ! ಇದು ನನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಗುಹ್ಯ ಉಪದೇಶ; ನಿತ್ಯವೂ ಸ್ಥಿರಸತ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದದ್ದು. ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ಕೇಳಿದರೂ ನಾನು ಇದನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ.

Verse 21

वाल्लभ्यात्तव मे भद्रे कथितं वै वरानने । अष्टषष्टिः प्रगम्यानि भक्त्या तीर्थानि मानवैः

ಓ ಭದ್ರೇ, ಓ ವರಾನನೇ! ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ಸ्नेಹದಿಂದ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಮಾನವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿ (ಅರವತ್ತೆಂಟು) ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಬೇಕು.

Verse 22

ममाश्रयाणि तान्येव सर्वपापहराणि च । कामदानि वरारोहे मत्प्रभावादसंशयम्

ಓ ವರಾರೋಹೇ! ಆ ತೀರ್ಥಗಳೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿವೆ; ಅವು ಸರ್ವಪಾಪಹರಗಳು ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಫಲಪ್ರದಗಳು. ನನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 23

यं यं कामं समाधाय तत्र तीर्थे पुमान्यदि । कृत्वा स्नानं ततो देवमर्चयेच्च महेश्वरम्

ಯಾವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ, ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಅಭಿಲಷಿತಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

सुकृतं मनसि ध्यात्वा यैर्नरैः पूजितो हरिः । आस्तां तेषां वरारोहे दर्शनं स्पर्शनं तथा । स्मरणादपि मुच्यंते नराः पापैः पुराकृतैः

ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಸುಕೃತವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು, ಓ ಸುಂದರಾಂಗಿಯೇ, ಅವರಿಗೆ ದರ್ಶನ-ಸ್ಪರ್ಶಗಳ ಆಶ್ರಯವೂ ಬೇಡ; ಕೇವಲ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೇ ಪುರಾತನ ಪಾಪಗಳಿಂದ ನರರು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

एते शक्रादयो देवास्तेषु तीर्थेषु सुन्दरि । मां पूज्य त्रिदिवं प्राप्तास्तथान्ये नारदादयः

ಓ ಸುಂದರೀ, ಇಂದ್ರಾದಿ ಈ ದೇವರುಗಳು ಆ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ತ್ರಿದಿವವನ್ನು (ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು) ಪಡೆದರು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾರದಾದಿ ಇತರರೂ ಪಡೆದರು.

Verse 26

तान्यहं ते प्रवक्ष्यामि विस्तरेण पृथक्पृथक् । नामतः शृणु देवेशि समाहितमनाः स्थिता

ಆ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ, ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು. ಓ ದೇವೇಶೀ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿ ಅವುಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 27

वाराणसी प्रयागं च नैमिषं चापरं तथा । गयाशिरः सुपुण्यं च पवित्रं कुरुजांगलम्

ವಾರಾಣಸಿ, ಪ್ರಯಾಗ, ನೈಮಿಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು; ಗಯಾಶಿರ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ, ಕುರುಜಾಂಗಲ ದೇಶವು ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ.

Verse 28

प्रभासं पुष्करं चैव विश्वेश्वरमथापरम । अट्टहासं महेन्द्रं च तथैवोज्जयनी च या

ಪ್ರಭಾಸ, ಪುಷ್ಕರ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳ; ಅಟ್ಟಹಾಸ, ಮಹೇಂದ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯೂ.

Verse 29

मरुकोटिः शंकुकर्णं गोकर्णं क्षेत्रमुत्तमम् । रुद्रकोटिः स्थलेशं च हर्षितं वृषभध्वजम्

ಮರುಕೋಟಿ, ಶಂಕುಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಗೋಕರ್ಣ—ಇವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರಕೋಟಿ, ಸ್ಥಲೇಶ, ಹರ್ಷಿತ ಮತ್ತು ವೃಷಭಧ್ವಜ (ವೃಷಭಧ್ವಜಧಾರಿ ಶಿವ)ವೂ ಇವೆ।

Verse 30

केदारं च तथा क्षेत्रं क्षेत्रं मध्यमकेश्वरम् । सहस्राक्षं तथा क्षेत्रं तथान्यत्कार्तिकेश्वरम्

ಮತ್ತು ಕೇದಾರ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯಮಕೇಶ್ವರನ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ; ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರ; ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಆರಾಧ್ಯಸ್ಥಳ—ಕಾರ್ತಿಕೇಶ್ವರ—ವೂ ಇದೆ।

Verse 31

तथैव वस्त्रमार्गं च तथा कनखलं स्मृतम् । भद्रकर्णं च विख्यातं दण्डकाख्यं तथैव च

ಹಾಗೆಯೇ ವಸ್ತ್ರಮಾರ್ಗ; ಮತ್ತು ಕನಖಲ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವುದು; ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭದ್ರಕರ್ಣ; ಹಾಗೆಯೇ ದಂಡಕವೆಂಬ ಸ್ಥಳವೂ ಇದೆ।

Verse 32

त्रिदण्डाख्यं तथा क्षेत्रं तथैव कृमिजांगलम् । एकाम्रं च तथा क्षेत्रं क्षेत्रं छागलकं तथा

ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿದಂಡವೆಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೃಮಿಜಾಂಗಲ; ಏಕಾಮ್ರವೆಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಹಾಗೆಯೇ ಛಾಗಲಕವೆಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಇದೆ।

Verse 33

कालिंजरं च देवेशि तथान्यन्मण्डलेश्वरम् । काश्मीरं मरुकेशं च हरिश्चंद्रं सुशोभनम्

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! (ಇಲ್ಲಿ) ಕಾಲಿಂಜರ; ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಮಂಡಲೇಶ್ವರ; ಕಾಶ್ಮೀರ; ಮರುಕೇಶ; ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸುಶೋಭಿತ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (ತೀರ್ಥ)ವೂ ಇದೆ।

Verse 34

पुरश्चंद्रं च वामेशं कुकुटेश्वरमेव च । भस्मगात्रमथोकारं त्रिसंध्या विरजा तथा

ಅಲ್ಲಿ ಪುರಶ್ಚಂದ್ರ, ವಾಮೇಶ ಮತ್ತು ಕುಕುಟೇಶ್ವರ; ನಂತರ ಭಸ್ಮಗಾತ್ರ, ಅಥೋಕಾರ, ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾ ಹಾಗೂ ವಿರಜಾ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ.

Verse 35

अर्केश्वरं च नेपालं दुष्कर्णं करवीरकम् । जागेश्वरं तथा देवि श्रीशैलं पर्वतोत्तमम्

ಮತ್ತೆ ಅರ್ಕೇಶ್ವರ, ನೇಪಾಲ, ದುಷ್ಕರ್ಣ, ಕರವೀರಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ದೇವಿ, ಜಾಗೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತೋತ್ತಮ ಶ್ರೀಶೈಲವೂ ಇದೆ.

Verse 36

अयोध्या चैव पातालं तथा कारोहणं महत् । देविका च नदी पुण्या भैरवं पूर्वसागरः

ಮತ್ತೆ ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಪಾತಾಳ ಮತ್ತು ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರೋಹಣ; ಪುಣ್ಯ ದೇವಿಕಾ ನದಿ, ಭೈರವ ತೀರ್ಥ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಸಾಗರವೂ ಇದೆ.

Verse 37

सप्तगोदावरीतीर्थं तथैव समुदाहृतम् । निर्मलेशं तथान्यच्च कर्णिकारं सुशोभनम्

ಹಾಗೆಯೇ ಸಪ್ತಗೋದಾವರಿ ತೀರ್ಥವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ಮಲೇಶ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಕರ್ಣಿಕಾರ ತೀರ್ಥವೂ ಇದೆ.

Verse 38

कैलासं जाह्नवीतीरं जललिंगं च वाडवम् । बदरीतीर्थवर्यं च कोटितीर्थं तथैव च

ಕೈಲಾಸ, ಜಾಹ್ನವಿ (ಗಂಗೆ) ತೀರ, ಜಲಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಾಡವ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬದರಿ ತೀರ್ಥ ಹಾಗೂ ಕೋಟಿತೀರ್ಥವೂ ಇದೆ.

Verse 39

विंध्याचलो हेमकूटं गन्धमादनमेव च । लिंगेश्वरं तथा क्षेत्रं लंकाद्वारं तथैव च

ಅಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯಾಚಲ, ಹೇಮಕೂಟ, ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಲಂಕಾದ್ವಾರವೂ ಇವೆ.

Verse 40

नलेश्वरं तु मध्येशं केदारं रुद्रजालकम् । सुवर्णाख्यं च वामोरु तथान्यत्षष्टिकापथम्

ನಲೇಶ್ವರ, ಮಧ್ಯೇಶ, ಕೇದಾರ ಮತ್ತು ರುದ್ರಜಾಲಕ ಇವೆ; ಓ ಸುಂದರ-ಊರು ದೇವಿ, ಸುವರ್ಣಾಖ್ಯ ಹಾಗೂ ‘ಷಷ್ಟಿಕಾಪಥ’ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರ್ಥವೂ ಇದೆ.

Verse 108

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेशवरक्षेत्रमाहात्म्ये ऽष्टषष्टितीर्थवर्णनंनामाष्टोत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರಿ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಷ್ಟಷಷ್ಟಿ ತೀರ್ಥವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ನೂರ ಎಂಟನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.