Adhyaya 9

Verse 1

लोमश उवाच । एकदा तु सभामध्य आस्थितो देवराट् स्वयम् । लोकपालैः परिवृतो देवैश्च ऋषिभिस्तथा

ಲೋಮಶನು ಹೇಳಿದನು—ಒಮ್ಮೆ ದೇವರಾಜನು ಸ್ವಯಂ ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ದಿಕ್ಪಾಲರು, ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 2

अप्सरोगणसंवीतो गंधर्वैश्च पुरस्कृतः । उपगीयमानविजयः सिद्धविद्याधरैरपि

ಅವನು ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣದಿಂದ ಸಂವೃತನಾಗಿ, ಗಂಧರ್ವರಿಂದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಧರರೂ ಅವನ ವಿಜಯಗಾಥೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 3

तदा शिष्यैः परिवृतो देवराजगुरुः सुधीः । आगतोऽसौ महाभागो बृहस्पति रुदारधीः

ಆಗ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಪರಿವೃತನಾದ ದೇವರಾಜನ ಜ್ಞಾನಿ ಗುರು—ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಬೃಹಸ್ಪತಿ—ರುದ್ರಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 4

तं दृष्ट्वा सहसा देवाः प्रणेमुः समुपस्थिताः । इंद्रोपि ददृशे तत्र प्राप्तं वाचस्पतिं तदा

ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ದೇವರುಗಳು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದರು; ಆಗ ಇಂದ್ರನೂ ವಾಚಸ್ಪತಿ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 5

नोवाच किंचिद्दुर्मेधावचो मानुपुरःसरम् । नाह्वानं नासनं तस्य न विसर्जनमेव च

ಆದರೆ ಆ ದುರ್ಮತಿ ಶಿಷ್ಟ ಸ್ವಾಗತವಚನವನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಅವನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆಸನ ನೀಡಲಿಲ್ಲ, ಯೋಗ್ಯ ವಿದಾಯವನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 6

शक्रं प्रमत्तं ज्ञात्वाथ मदाद्राज्यस्य दुर्मतिम् । तिरोधानमनुप्राप्तो बृहस्पती रुषान्वितः

ಶಕ್ರನು ಪ್ರಮತ್ತನಾಗಿ ರಾಜ್ಯಮದದಿಂದ ದುರ್ಮತಿಗೊಂಡನೆಂದು ತಿಳಿದು, ರೋಷಭರಿತನಾದ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ತಿರೋಧಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।

Verse 7

गते देवगुरौ तस्मिन्विमनस्काऽभवन्सुराः । यक्षा नागाः सगंधर्वा ऋषयोऽपि तथा द्विजाः

ದೇವಗುರು ಹೊರಟುಹೋದಾಗ ದೇವತೆಗಳು ವಿಮನಸ್ಕರಾದರು; ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರೂ ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ದುಃಖಿಸಿದರು।

Verse 8

गांधर्वस्या वसाने तु लब्धसंज्ञो हरिः सुरान् । पप्रच्छ त्वरितेनवै क्व गतो हि महातपाः

ಗಂಧರ್ವಗಾನ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಹರಿ (ಇಂದ್ರ)ಗೆ ಸಂಜ್ಞೆ ಬಂದಿತು; ಅವನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು?”

Verse 9

तदैव नारदेनोक्तः शक्रो देवाधिपस्तथा । त्वया कृता ह्यवज्ञा च गुरोर्नस्त्यत्र संशयः

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ದೇವಾಧಿಪ ಶಕ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ಗುರುವಿಗೆ ಅವಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದ್ದೀ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.”

Verse 10

गुरोरवज्ञया राज्यं गतं ते बलसूदन । तस्मात्क्षमापनीयोऽसौ सर्वभावेन हि त्वया

ಹೇ ಬಲಸೂದನ! ಗುರುವಿನ ಅವಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವು ಕೈ ತಪ್ಪಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ಅವನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬೇಡಬೇಕು।

Verse 11

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य नारदस्य महात्मनः । आसनात्सहसोत्थाय तैः सर्वैः परिवारितः । आगच्छत्त्वरया शक्रो गुरोर्गेहमतंद्रितः

ಮಹಾತ್ಮ ನಾರದನ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಕ್ರನು ತಕ್ಷಣವೇ ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತನು. ಎಲ್ಲ ಪರಿವಾರದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ವೇಗವಾಗಿ ಗುರುವಿನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 12

पृष्ट्वा तारां प्रणम्यादौ क्व गतो हि महातपाः । न जानामीत्युवाचेदं तारा शक्रं निरीक्षती

ಮೊದಲು ತಾರೆಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಶಕ್ರನು ಕೇಳಿದನು— “ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದನು?” ತಾರೆಯು ಶಕ್ರನನ್ನು ನೋಡಿ— “ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು” ಎಂದಳು.

Verse 13

तदा चिंतान्वितो भूत्वा शक्रः स्वगृहमाव्रजत् । एतस्मिन्नंतरे स्वर्गे ह्यनिष्टान्द्भुतानि च

ಆಗ ಶಕ್ರನು ಚಿಂತೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು. ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಶುಭವಾದ, ಅನಿಷ್ಟಕರವಾದ ಅದ್ಭುತ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸತೊಡಗಿದವು.

Verse 14

अभवन्सर्वदुःखार्थे शक्रस्य च महात्मनः । पातालस्थेन बलिना ज्ञातं शक्रस्य चेष्टितम्

ಆ ಅಶುಭ ಅದ್ಭುತಗಳು ಮಹಾತ್ಮ ಶಕ್ರನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ದುಃಖಕಾರಣವಾದವು. ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಲಿಯು ಶಕ್ರನ ಚೇಷ್ಟಿತವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.

Verse 15

ययौ दैत्यैः परिवृतः पातालादमरावतीम् । तदा युद्धमतीवासीद्देवानां दानवैः सह

ಅವನು ದೈತ್ಯರಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಪಾತಾಳದಿಂದ ಅಮರಾವತಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಆಗ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದಾನವರಿಗೂ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ಯುದ್ಧವು ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 16

देवाः पराजिता दैत्यै राज्यं शक्रस्य तत्क्षणात् । संप्राप्तं सकलं तस्य मूढस्य च दुरात्मनः

ದೈತ್ಯರಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಪರಾಜಿತರಾದರು; ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶಕ್ರನ (ಇಂದ್ರನ) ಸಮಸ್ತ ರಾಜ್ಯವು ಆ ಮೋಹಿತ ದುರಾತ್ಮನ ವಶವಾಯಿತು।

Verse 17

नीतं सर्वप्रयत्नेन पातालं त्वरितं गताः । शुक्रप्रसादात्ते सर्वे तथा विजयिनोऽभवन्

ಸರ್ವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಜಯಿಗಳಾದರು।

Verse 18

शक्रोऽपि निःश्रिको जातो देवैस्त्यक्तस्ततो भृशम् । देवी तिरोधानगता बभूव कमलेक्षणा

ಶಕ್ರನೂ ಶ್ರೀಹೀನನಾದನು, ದೇವರುಗಳು ಅವನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದರು; ಕಮಲನಯನಾ ದೇವೀ ಶ್ರೀ ಅವನಿಂದ ತಿರೋಧಾನವಾಗಿ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು।

Verse 19

ऐरावतो महानागस्तथैवोच्चैःश्रवा हयः । एवमादीनि रत्नानि अनेकानि बहून्यपि । नीतानि सहसा दैत्यैर्लोभादसाधुवृत्तिभिः

ಐರಾವತ ಮಹಾಗಜ, ಹಾಗೆಯೇ ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಾ ದಿವ್ಯ ಅಶ್ವ; ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಬಹುಮೌಲ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಲೋಭದಿಂದ ಅಸಾಧು ವೃತ್ತಿಯ ದೈತ್ಯರು ಸಹಸಾ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು।

Verse 20

पुण्यभांजि च तान्येव पतितानि च सागरे । तदा स विस्मयाविष्टो बलिराह गुरुं प्रति

ಅದೇ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ರತ್ನಗಳು ಆಗ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವು; ಆಗ ಆಶ್ಚರ್ಯಾವಿಷ್ಟನಾದ ಬಲಿ ತನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 21

देवान्निर्जित्य चास्माभिरानीतानि बहूनि च । रत्नानि तु समुद्रेऽथ पतितानि तदद्भुतम्

ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ನಾವು ಅನೇಕ ರತ್ನ-ನಿಧಿಗಳನ್ನು ತಂದೆವು; ಆದರೆ ಆ ರತ್ನಗಳು ಈಗ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿವೆ—ಇದು ಎಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯ!

Verse 22

बलेस्तद्वचनं श्रुत्वा उशना प्रत्युवाच तम् । अश्वमेधशतेनैव सुरराज्यं भविष्यति । दीक्षितस्य न संदेहस्तस्माद्भोक्त स एव च

ಬಲಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಉಶನಾ (ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ) ಉತ್ತರಿಸಿದನು—‘ನೂರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳಿಂದಲೇ ದೇವರಾಜ್ಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ದೀಕ್ಷಿತನಿಗೆ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಭೋಗಿಸುವವನು ಅವನೇ.’

Verse 23

अश्वमेधं विना किंचित्स्वर्गं भोक्तं न पार्यते

ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಪಡೆಯಲು ಅಥವಾ ಭೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 24

गुरोर्वचनमाज्ञाय तूष्णींभूतो बलिस्ततः । बभूव देवैः सार्द्धं च यथोचितमकारयत्

ಗುರುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಅರಿತು ಬಲಿ ಮೌನನಾದನು; ನಂತರ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಯಥೋಚಿತವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿಸಿದನು.

Verse 25

इन्द्रोपि शोच्यतां प्राप्तो जगाम परमेष्ठिनम् । विज्ञापयामास तथा सर्वं राज्यभयादिकम्

ಇಂದ್ರನೂ ಕರುಣಾಜನಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ರಾಜ್ಯಭಯಾದಿ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿದನು.

Verse 26

शक्रस्य वचनं श्रुत्वा परमेष्ठी उवाच ह

ಶಕ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಆಗ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 27

संमिलित्वा सुरान्सर्वांस्त्वया साकं त्वरान्विताः । आराधनार्थं गच्छामो विष्णुं सर्वेश्वरेश्वरम्

ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ನಿನ್ನೊಡನೆ ತ್ವರೆಯಿಂದ, ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು—ಸರ್ವೇಶ್ವರೇಶ್ವರನನ್ನು—ಹೋಗೋಣ।

Verse 28

तथेति गत्वा ते सर्वे शक्राद्या लोकपालकाः । ब्रह्माणं च पुरस्कृत्य तटं क्षीरार्णवस्य च । प्राप्योपविश्य ते सर्वे हरिं स्तोतुं प्रचक्रमुः

‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಶಕ್ರಾದಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಹೊರಟರು. ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ತೀರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕೂತು ಎಲ್ಲರೂ ಹರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 29

ब्रह्मोवाच । देवदेव जगान्नाथ सुरासुरनमस्कृत । पुण्यश्लोकाव्ययानंत परमात्मन्नमोऽस्तु ते

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವದೇವ, ಜಗನ್ನಾಥ, ಸುರಾಸುರರಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತ! ಪುಣ್ಯಶ್ಲೋಕಗಳಿಂದ ಸ್ತುತ, ಅವ್ಯಯ, ಅನಂತ ಪರಮಾತ್ಮನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 30

यज्ञोऽसि यज्ञरूपोऽसि यज्ञांगोऽसि रमापते । ततोऽद्य कृपया विष्णो देवानां वरदो भव

ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ಯಜ್ಞಸ್ವರೂಪ; ಹೇ ರಮಾಪತೇ, ನೀನೇ ಯಜ್ಞಾಂಗಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು, ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ, ಕೃಪೆಯಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ವರದಾತನಾಗು।

Verse 31

गुरोरवज्ञया चाद्य भ्रष्टराज्यः शतक्रतुः । जातः सुरर्षिभिः साकं तस्मादेनं समुद्धर

ಗುರುವಿನ ಅವಜ್ಞೆಯಿಂದ ಇಂದು ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ದೇವರ್ಷಿಗಳೊಡನೆ ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಈ ಪತನದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿರಿ।

Verse 32

श्रीभगवानुवाच । दुकोकलज्ञया सर्वं नस्यतीति किमद्भुतम् । ये पापिनो ह्यधर्मिष्ठाः केवलं विषयात्मकाः । पितरौ निंदितौ यैश्च निर्दैवात्वेन संशयः

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳ ವಿಪಾಕದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು? ಪಾಪಿಗಳು, ಅತ್ಯಧರ್ಮಿಷ್ಠರು, ಕೇವಲ ವಿಷಯಾಸಕ್ತರು, ತಂದೆತಾಯಿಯರನ್ನೂ ನಿಂದಿಸುವವರು ದೈವವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಸಂಶಯಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 33

अनेन यत्कृतं ब्रह्मन्सद्यस्तत्फलमागतम् । कर्मणा चास्य शक्रस्य सर्वेषां संकटागमः

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಅವನು ಮಾಡಿದುದರ ಫಲವು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಂದಿದೆ. ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನ ಈ ಕರ್ಮದಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂಕಟವು ಬಂದಿದೆ।

Verse 34

विपरीतो यदा कालः पुरुषस्य भवेत्तदा । भूतमैत्रीं प्रकुर्वंति सर्वकार्यार्थसिद्धये

ಯಾವಾಗ ಪುರುಷನ ಕಾಲವು ವಿಪರೀತವಾಗುತ್ತದೋ, ಆಗ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಜನರು ಹಿಂದಿನ ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆಯೂ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 35

तेन वै कारणेनेंद्र मदीयं वचनं कुरु । कार्यहेतोस्त्वया कार्यो दैत्यैः सह समागमः

ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಹೇ ಇಂದ್ರ, ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ಕಾರ್ಯಹೇತುವಾಗಿ ನೀನು ದೈತ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು।

Verse 36

एवं भगवतादिष्टः शक्रः परमबुद्धिमान् । अमरावतीं ययौ हित्वा सुतलं दैवतैः सह

ಭಗವಂತನ ಆದೇಶದಿಂದ ಪರಮಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಮರಾವತಿಗೆ ಹೋದನು।

Verse 37

इन्द्रं समागतं श्रुत्वा इंद्रसेनो रुषान्वितः । बभूव सह सैन्येन हंतुकामः पुरंदरम्

ಇಂದ್ರನು ಬಂದನೆಂದು ಕೇಳಿ ಇಂದ್ರಸೇನನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾದನು।

Verse 38

नारदेन तदा दैत्या बलिश्च बलिनां वरः । निवारितस्तद्वधाच्च वाक्यैरुच्चावचैस्तथा

ಆಗ ನಾರದನು ದೈತ್ಯರನ್ನೂ, ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬಲಿಯನ್ನೂ, ಸಂದರ್ಭೋಚಿತ ಉಚ್ಚಾವಚ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವನ ವಧದಿಂದ ತಡೆದನು।

Verse 39

ऋषेस्तस्यैव वचनात्त्यक्तमन्युर्बलिस्तदा । बभूव सह सैन्येन आगतो हि शतक्रतुः

ಆ ಋಷಿಯ ವಚನದಿಂದ ಬಲಿ ಆಗ ಕೋಪವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ನಿಜಕ್ಕೂ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು।

Verse 40

इन्द्रसेनेन दृष्टोऽसौ लोकपालैः समावृतः । उवाच त्वरया युक्तः प्रहसन्निव दैत्यराट्

ಇಂದ್ರಸೇನೆಯು ಅವನನ್ನು ಕಂಡಿತು; ಅವನು ಲೋಕಪಾಲರಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಆಗ ದೈತ್ಯರಾಜ (ಬಲಿ) ತ್ವರೆಯಿಂದ, ನಗುವಂತೆಯೇ, ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 41

कस्मादिहागतः शक्र सुतलं प्रति कथ्यताम् । तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा स्मयमान उवाचतम्

ಹೇ ಶಕ್ರಾ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದೆ? ಸುತಲದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಇಂದ್ರನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುನಗುತ್ತ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 42

वयं कश्यपदायादा यूयं सर्वे तथैव च । यथा वयं तथा यूयं विग्रहो हि निरर्थकः

ನಾವು ಕಶ್ಯಪನ ವಂಶಜರು; ನೀವೆಲ್ಲರೂ ಹಾಗೆಯೇ. ನಾವು ಹೇಗಿದ್ದೇವೋ ನೀವೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ವೈರಾಗ್ಯ ನಿಜಕ್ಕೂ ನಿರರ್ಥಕ.

Verse 43

मम राज्यं क्षणेनैव नीतं दैववशात्तवया । तथा ह्येतानि तान्येन रत्नानि सुबहून्यपि । गतानि तत्क्षणादेव यत्नानीतानि वै त्वया

ದೈವವಶದಿಂದ ನೀನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಬಹು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅನೇಕ ಅಮೂಲ್ಯ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಪಹರಿಸಿದೆ.

Verse 44

तस्माद्विमर्शः कर्तव्यः पुरुषेण विपश्चिता । विमर्शज्जायते ज्ञानं ज्ञानान्मोक्षो भविष्यति

ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕಿಯು ಮನನ-ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 45

किं तु मे बत उक्तेन जाने न च तवाग्रतः । शरणार्थी ह्यहं प्राप्तः सुरैः सह तवांतिकम्

ಆದರೆ ಅಯ್ಯೋ! ನಾನು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶರಣಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 46

एतच्छ्रुत्वा तु शक्रस्य वाक्यं वाक्यविदां वरः । प्रहस्योवाच मतिमाञ्छक्रं प्रति विदां वरः

ಶಕ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಾಕ್ಯವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಜ್ಞಾನಿ ಮೃದುವಾಗಿ ನಗೆದು ಶಕ್ರನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 47

त्वमागतोसि देवेंद्र किमर्थं तन्न वेद्मयहम्

ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರ! ನೀನು ಬಂದಿರುವೆ; ಆದರೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ—ಅದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು।

Verse 48

शक्रस्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यश्रुपूर्णाकुलेक्षणः । किंचिन्नोवाच तत्रैनं नारदो वाक्यमब्रवीत्

ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಶಕ್ರನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಅಶಾಂತವಾದವು. ಅವನು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ನಾರದನು ಅವನಿಗೆ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು।

Verse 49

बले त्वं किं न जानासि कार्याकार्यविचारणाम् । धर्मो हि महतामेष शरणागतपालनम्

ಹೇ ಬಲಿ! ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯದ ವಿಚಾರಣೆ ನಿನಗೆ ತಿಳಿಯದೇ? ಮಹಾತ್ಮರ ಧರ್ಮವೇ ಇದು—ಶರಣಾಗತನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು।

Verse 50

शरणागतं च विप्रं च रोगिणं वृद्धमेव च । यएतान्न च रक्षंति ते वै ब्रह्महणो नराः

ಶರಣಾಗತ, ವಿಪ್ರ, ರೋಗಿ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧ—ಇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬ್ರಹ್ಮಹಂತಕರು ಎಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 51

शरणागतशब्देन आगतस्तव सन्निधौ । संरक्षणाय योग्यश्च त्वया नास्त्यत्र संशयः । एवमुक्तो नारदेन तदा दैत्यपतिः स्वयम्

‘ಶರಣಾಗತ’ ಎಂಬ ಪದದಿಂದಲೇ ಅವನು ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನಿನ್ನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಲು ಯೋಗ್ಯನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।’ ಎಂದು ನಾರದನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಆಗ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿ ಬಲಿ ಸ್ವತಃ…

Verse 52

विमृश्य परया बुद्ध्या कार्याकार्यविचारणाम् । शक्रं प्रपूजयामास बहुमानपुरःसरम् । लोकपालैः समेतं च तथा सुरगणैः सह

ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯ-ಅಕಾರ್ಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಅವನು ಮಹಾ ಗೌರವದಿಂದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಶಕ್ರನು ಲೋಕಪಾಲರು ಮತ್ತು ದೇವಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದನು.

Verse 53

प्रत्ययार्थं च सत्त्वानि ह्यनेकानि व्रतानि वै । बलिप्रत्ययभूतानि स चकारः पुरंदरः

ಮತ್ತು ಭರವಸೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಅನೇಕ ಸತ್ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ-ವ್ರತಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು; ಅವು ಬಲಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸದ ಭರವಸೆಯಾಗಿ ನಿಂತವು.

Verse 54

एवं स समयं कृत्वा शक्रः स्वार्थपरायणः । बलिना सह चावासीदर्थशास्त्रपरो महान्

ಹೀಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಸ್ವಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನು ಬಲಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಿದನು; ಮಹಾನ್ ಬಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ-ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 55

एवं निवसतस्तस्य सुतलेऽपि शतक्रतोः । वत्सरा बहवो ह्यासंस्तदा बुद्धिमकल्पयत् । संस्मृत्य वचनं विष्णोर्विमृश्य च पुनःपुनः

ಈ ರೀತಿ ಸುತಲದಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ಆಗ ಅವನು ಒಂದು ಯುಕ್ತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದನು—ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಮರುಮರು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ.

Verse 56

एकदा तु सभामध्य आसीनो देवराट्स्वयम् । उवाच प्रहसन्वाक्यं बलिमुद्दिश्य नीतिमान्

ಒಮ್ಮೆ ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು. ನೀತಿಜ್ಞನಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಬಲಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಚನ ಹೇಳಿದನು.

Verse 57

प्राप्तव्यानि त्वया वीर अस्माकं च त्वया बले । गजादीनि बहून्येव रत्नानि विविधानि च

ಹೇ ವೀರ ಬಲಿ! ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ನಮ್ಮಿಂದಲೂ ಅನೇಕವು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿವೆ—ಬಹಳ ಗಜಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ರತ್ನಗಳೂ.

Verse 58

गतानि तत्क्षणादेव सागरे पतितानि वै । प्रयत्नो हि प्रकर्तव्यो ह्यस्माभिस्त्वयान्वितैः

ಅವು ತಕ್ಷಣವೇ ಹೋಗಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನಾವು ಖಂಡಿತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 59

तेषां चोद्धरणे दैत्य रत्नानामिह सागरात् । तर्हि निर्मथनं कार्यं भवता कार्यसिद्धये

ಹೇ ದೈತ್ಯ! ಆ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಗರದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ, ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನೀನು ಖಂಡಿತ ಮಥನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 60

बलिः प्रवर्तितस्तेन शक्रेण सुरसूदनः । उवाच शक्रं त्वरितः केनेदं मथनं भवेत्

ಶಕ್ರ ಇಂದ್ರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದೇವಸಂಹಾರಕ ಬಲಿ ತಕ್ಷಣ ಶಕ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಮಥನವು ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಸಾಧ್ಯ?”

Verse 61

तदा नभोगता वाणी मेघगंभीरनिःस्वना । उवाच देवा दैत्याश्च मंथध्वं क्षीरसागरम्

ಆಗ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೇಘಗಂಭೀರ ಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಧ್ವನಿಸಿದ ದಿವ್ಯವಾಣಿ ಹೇಳಿತು— “ಹೇ ದೇವರೇ, ದೈತ್ಯರೇ, ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥನಮಾಡಿರಿ!”

Verse 62

भवतां बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः

ನಿಮ್ಮ ಬಲವು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು— ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 63

मंदरं चैव मंथानं रज्जुं कुरुत वासुकिम् । पश्चाद्देवाश्च दैत्याश्च मेलयित्वा विमथ्यताम्

ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ರಜ್ಜುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ದೇವರೂ ದೈತ್ಯರೂ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿ ಮಥನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ.

Verse 64

नभोगतां च तां वाणीं निशम्याथ तदाःसुराः । दैत्यैः सार्द्धं ततः सर्व उद्यमं चक्रुरुद्यताः

ಆ ಆಕಾಶಸ್ಥ ದಿವ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆಗ ಅಸುರರು ದೈತ್ಯರೊಂದಿಗೆ— ಎಲ್ಲರೂ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ— ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರು.

Verse 65

पातालान्निर्गताः सर्वे तदा तेऽथ सुरासुराः । आजग्मुरतुलं सर्वे मंदरं पर्वतोत्तमम्

ಆಗ ಆ ದೇವಾಸುರರೆಲ್ಲರೂ ಪಾತಾಳದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ, ಅತುಲವಾದ ಮಂದರ ಎಂಬ ಪರ್ವತೋತ್ತಮನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರು.

Verse 66

दैत्याश्च कोटिसंख्याकास्तथा देवा न संशयः । उद्युक्ताः सहसा प्राऽयुर्मंदरं कनकप्रभम्

ಕೋಟಿಸಂಖ್ಯೆಯ ದೈತ್ಯರೂ ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರೂ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ—ಸಹಸಾ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ, ಕನಕಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದರು।

Verse 67

सरत्नं वर्तुलाकारं स्थूलं चैव महाप्रभम् । अनेकरत्नसंवीतं नानाद्रुमनिषेवितम्

ಅದು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಜಡಿತವಾಗಿ, ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ, ದಪ್ಪದಾಗಿ ಮಹಾಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ನಿಷೇವಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 68

चंदनैः पारिजातैश्च नागपुन्नागचंपकैः । नानामृगगणाकीर्णं सिंहशार्दूलसेवितम्

ಅದು ಚಂದನ ಹಾಗೂ ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ, ನಾಗ, ಪುನ್ನಾಗ, ಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ನಾನಾಮೃಗಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳ ಸಂಚಾರದಿಂದ ನಿಷೇವಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 69

महाशैलं दृष्ट्वा ते सुरसत्तमाः । ऊचुः प्रांजलयः सर्वे तदा ते सुरसत्तमाः

ಆ ಮಹಾಶೈಲವನ್ನು ಕಂಡು, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಾಂಜಲಿಗಳಾಗಿ, ಆಗ ಅದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು।

Verse 70

देवा ऊचुः । अद्रे सुरा वयं सर्वे विज्ञप्तुमिह चागताः । तच्छृणुष्व महाशैल परेषामुपकारकः

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಅದ್ರೇ! ನಾವು ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಹೇ ಮಹಾಶೈಲ, ಪರೋಪಕಾರಿಯೇ, ನಮ್ಮ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 71

एवमुक्तस्तदा शैलो दवैर्दैत्यैः स मंदरः । उवाच निःसृतो भूत्वा परं विग्रहवान्वचः

ದೇವರುಗಳೂ ದೈತ್ಯರೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮಂದ್ರ ಪರ್ವತವು ಆಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ಸಾಕಾರರೂಪ ಪಡೆದಂತೆಯೇ ಪರಮವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿತು।

Verse 72

तेन रूपेण रूपी स पर्वतो मंदराचलः । किमर्थमागताः सर्वे मत्समीपं तदुच्यताम्

ಆ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸಾಕಾರವಾದ ಮಂದ್ರಾಚಲ ಪರ್ವತವು ಹೇಳಿತು— “ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಅದನ್ನು ತಿಳಿಸಿರಿ.”

Verse 73

तदा बलिरुवाचेदं प्रस्तावसदृशं वचः । इंद्रोपि त्वरया युक्तो बभाषे सूनृतं वचः

ಆಗ ಬಲಿಯು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಇಂದ್ರನೂ ತ್ವರೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಸತ್ಯವೂ ಸೌಮ್ಯವೂ ಆದ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 74

अस्माभिः सह कार्यार्थे भव त्वं मंदराचल । अमृतोत्पादनार्थे त्वं मंथानं भव सुव्रत

“ಹೇ ಮಂದ್ರಾಚಲ! ಈ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಮ್ಮೊಡನೆ ಇರು. ಅಮೃತೋತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ನೀನು ಮಥನದಂಡವಾಗು, ಹೇ ಸುವ್ರತ!”

Verse 75

तथेति मत्वा तद्वाक्यं देवानां कार्यसिद्धये । ऊचे देवासुरांश्चेदमिन्द्रं प्रति विशेषतः

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ದೇವರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅವನು ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಅಸುರರಿಗೂ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ।

Verse 76

छेदितौ च त्वया पक्षौ वज्रेण शतपर्वणा । गंतुं कथं समर्थोऽहं भवतां कार्यसिद्धये

ಹೇ ದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಶತಪರ್ವ ವಜ್ರದಿಂದ ನನ್ನ ಎರಡು ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಹಾಗಿರಲು ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೋಗಲು ಸಮರ್ಥನಾಗುವೆ?

Verse 77

तदा देवासुराः सर्वे स्तूयमाना महाचलम् । उत्पाटयेयुरतुलं मंदरं च ततोद्भुतम्

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳೂ ಅಸುರರೂ ಮಹಾಚಲವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ಅತುಲವೂ ಅದ್ಭುತವೂ ಆದ ಮಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಎಳೆದು ತೆಗೆದರು.

Verse 78

क्षीरार्णवं नेतुकामा ह्यशक्तास्ते ततोऽभवन् । पर्वतः पतितः सद्यो देवदैत्योपरि ध्रुवम्

ಕ್ಷೀರಾರ್ಣವಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರೂ ಅವರು ಅಶಕ್ತರಾದರು; ಆ ಪರ್ವತವು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೇವರುಗಳೂ ದೈತ್ಯರ ಮೇಲೆಯೇ ಬಿದ್ದಿತು.

Verse 79

केचिद्भग्ना मृताः केचित्केचिन्मूर्छापरा भवन् । परीवादरताः केचित्केचित्क्लेशत्वमागताः

ಕೆಲವರು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿ ಮುರಿದರು, ಕೆಲವರು ಸತ್ತರು; ಕೆಲವರು ಗಾಢ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಕೆಲವರು ನಿಂದಾ-ಪರಿವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತೀವ್ರ ಕ್ಲೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟರು.

Verse 80

ेवं भग्नोद्यमा जाता असुराःसुरदानवाः । चेतनां परमां प्राप्तास्तुष्टुवुर्जगदीश्वरम्

ಹೀಗೆ ಅವರ ಉದ್ಯಮಗಳು ಭಂಗವಾದವು; ಅಸುರರು, ಸುರರು, ದಾನವರು ಚೇತನೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದರು. ಪರಮ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 81

रक्षरक्ष महाविष्णो शरणागतवत्सल । त्वया ततमिदं सर्वं जंगमाजंगमं च यत्

ಹೇ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೇ, ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲನೇ! ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು. ಚರಾಚರವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 82

देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं प्रादुर्भूतो हरिस्तदा । तान्दृष्ट्वा सहसा विष्णुर्गरुडोपरि संस्थितः

ದೇವರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆಗ ಹರಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು. ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ವಿಷ್ಣು ತಕ್ಷಣ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಆಸೀನನಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 83

लीलया पर्वतश्रेष्ठमुत्तभ्यारोपयत्क्षणात् । गरुत्मति तदा देवः सर्वेषामभयं ददौ

ಲೀಲೆಯಿಂದ ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿದನು; ಆಗ ಆ ದೇವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು.

Verse 84

तत उत्थाय तान्देवान्क्षीरोस्योत्तरं तटम् । नीत्वा तं पर्वतं वृद्धं निक्षिप्याप्सु ततो ययौ

ನಂತರ ಅವನು ಎದ್ದು ಆ ದೇವರನ್ನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ತೀರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು; ಆ ಮಹಾಪರ್ವತವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.

Verse 85

तदा सर्वे सुरगणाः स्वागत्य असुरैः सह । वासुकिं च समादाय चक्रिरे समयंच तम्

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಂದರು; ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

Verse 86

मंथानं मंदरं चैव वासुकिं रज्जुमेव च । कृत्वा सुराऽसुराः सर्वे ममंथुः श्रीरसागरम्

ಮಂದರಪರ್ವತವನ್ನು ಮಥನದಂಡವನ್ನಾಗಿ, ವಾಸುಕಿಯನ್ನು ರಜ್ಜುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ದೇವರು-ಅಸುರರು ಸೇರಿ ಶ್ರೀಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು।

Verse 87

क्षीराब्धेर्मथ्यमानस्य पर्वतो हि रसातलम् । गतः स तत्क्षणादेव कूर्मो भूत्वा रमापतिः । उद्धृतस्तत्क्षणादेव तदद्भुतमिवाभवत्

ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಪರ್ವತವು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ರಸಾತಳಕ್ಕೆ ಮುಳುಗಿತು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಮಾಪತಿ ಭಗವಾನ್ ಕೂರ್ಮರೂಪ ಧರಿಸಿ ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದನು; ಅದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಅದ್ಭುತವಾಯಿತು।

Verse 88

भ्राम्यमाणस्ततः शैलो नोदितः सुरदानवैः । भ्रममाणो निराधारो बोधश्चेव गुरुं विना

ನಂತರ ದೇವರು-ದಾನವರ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಆ ಪರ್ವತವು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ತಿರುಗತೊಡಗಿತು; ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ತಿರುಗುವುದು, ಗುರು ಇಲ್ಲದೆ ಜ್ಞಾನ ಗೊಂದಲವಾಗಿ ಅಲೆಯುವಂತಿತ್ತು।

Verse 89

परमात्मा तदा विष्णुराधारो मंदरस्य च । दोर्भिश्चतुर्भिः संगृह्य ममंथाब्धिं सुखावहम्

ಆಗ ಪರಮಾತ್ಮ ವಿಷ್ಣು ಮಂದರಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಆಧಾರನಾದನು; ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸುಖ-ಕಲ್ಯಾಣಕರ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದನು।

Verse 90

तदा सुरासुराः सर्वे ममंथुः क्षीरसागरम् । एकीभूत्वा बलेनैवमतिमात्रं बलोत्कटाः

ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರು-ಅಸುರರು ಸೇರಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು; ಬಲದಿಂದ ಏಕೀಭೂತರಾಗಿ ಅವರು ಅತಿಶಯ ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು।

Verse 91

पृष्ठकंठोरुजान्वंतः कमठस्य महात्मनः । तथासौ पर्वतश्रेष्ठो वज्रसारमयो दृढः । उभयोर्घर्षणादेव वडवाग्निः समुत्थितः

ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಕಚ್ಛಪನ ಬೆನ್ನು, ಕಂಠ, ತೊಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಆ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನು—ವಜ್ರಸಾರಮಯನಾಗಿ ದೃಢನಾಗಿ—ಘರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆ ಎರಡರ ಘರ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಡವಾಗ್ನಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 92

हलाहलं च संजातं तदॄष्ट्वा नारदेन हि । ततो देवानुवाचेदं देवर्षिरमितद्युतिः

ಹಲಾಹಲ ವಿಷವು ಉಂಟಾದುದನ್ನು ನಾರದನು ಕಂಡನು; ನಂತರ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ದೇವರ್ಷಿಯು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 93

न कार्यं मथनं चाब्धेर्भवद्भिरधुनाऽखिलैः । प्रार्थयध्वं शिवं देवाः सर्वे दक्षस्य याजनम् । तद्विस्मृतिं च वोयातं वीरभद्रेण यत्कृतम्

ಈಗ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಸಮುದ್ರಮಥನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಾರದು. ಹೇ ದೇವರೆ, ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿರಿ; ವೀರಭದ್ರನ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ನಿಮಗೆ ಬಂದ ಮರೆವು ದೂರವಾಗಲಿ।

Verse 94

तस्माच्छिवः स्मर्यतां चाशु देवाः परः पराणामपि वा परश्च । परात्परः परमानंदरूपो योगिध्येयो निष्प्रपंचो ह्यरूपः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವರೆ, ತಕ್ಷಣ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿರಿ—ಉನ್ನತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉನ್ನತ, ಪರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರ; ಪರಾತ್ಪರ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ; ಯೋಗಿಗಳ ಧ್ಯೇಯ, ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚ, ನಿರಾಕಾರ।

Verse 95

ते मथ्यमानास्त्वरिता देवाः स्वात्मार्थसाधकाः । अभिलाषपराः सर्वे न श्रृण्वंति यतो जडाः

ಆದರೆ ಆ ದೇವತೆಗಳು ಮಥನದಲ್ಲೇ ತ್ವರಿತಗೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಸಾಧನೆಗೇ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು; ಎಲ್ಲರೂ ಆಸೆಪರರಾಗಿ ಜಡರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ।

Verse 96

उपदेशैश्च बहुभिर्नोपदेश्याः कदाचन । ते रागद्वेषसंघाताः सर्वे शिवपराङ्मुखाः

ಬಹು ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ರಾಗ-ದ್ವೇಷಗಳ ಗುಂಪು, ಎಲ್ಲರೂ ಶಿವನಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 97

केवलोद्यमसंवीता ममंथुः क्षीरसागरम् । अतिनिर्मथनाज्जातं क्षीराब्धेश्चहलाहलम्

ಕೇವಲ ಕಠಿಣ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಅವರು ಕ್ಷೀರಸಾಗರವನ್ನು ಮಥಿಸಿದರು; ಆ ಅತಿಮಥನದಿಂದಲೇ ಆ ಹಾಲಿನ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹಾಲಾಹಲ ವಿಷವು ಹುಟ್ಟಿತು।

Verse 98

त्रैलोक्यदहने प्रौढं प्राप्तं हंतुं दिवौकसः । अत ऊर्ध्वं दिशः सर्वा व्याप्तं कृत्स्नं नभस्तलम् । ग्रसितुं सर्वभूतानां कालकूटं समभ्ययात्

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನು ದಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಭೀಕರ ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವು ದೇವಲೋಕವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಮುನ್ನಡೆದಿತು. ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿ ಅದು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಕಾಶಮಂಡಲವನ್ನು ತುಂಬಿ, ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ನುಂಗಲು ಬಂದಂತಾಯಿತು।

Verse 99

दृष्ट्वा बृहंतं स्वकरस्थमोजसा तं सर्पराजं सह पर्वतेन । तत्रैव हित्वापययुस्तदानीं पलायमाना ह्यसुरैः समेताः

ಬಲದಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಆ ಮಹಾಸರ್ಪರಾಜನನ್ನು ಪರ್ವತದೊಡನೆ ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ, ಅವರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ತೊರೆದು ಓಡಿಹೋದರು; ಅಸುರರೂ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದರು।

Verse 100

तथैव सर्व ऋषयो भृग्वाद्याः शतशाम्यति । दक्षस्य यजनं तेन यथा जातं तथाभवत्

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ನೂರಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತರಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ದಕ್ಷನ ಯಜ್ಞವು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತೋ ಹಾಗೆಯೇ ಅದರ ಫಲವೂ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು।

Verse 101

सत्यलोकं गताः सर्वे भुगुणा नोदिता भृशम् । वेदवाक्यैश्च विविधैः कालकूटं शतशस्ततः । देवा नास्त्यत्र संदेहः सत्यं सत्यं वदामि वः

ಭೃಗುನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷವನ್ನು ಮರುಮರು ಶಮನಗೊಳಿಸಿದರು. ಹೇ ದೇವರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ—ನಾನು ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 102

भृगुणोक्तं वचः श्रुत्वा कालकूटविषार्द्दिताः । सत्यलोकं समासाद्य ब्रह्माणं शरणं ययुः

ಭೃಗುನು ಹೇಳಿದ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಾಲಕೂಟ ವಿಷದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅವರು ಸತ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣಾದರು.

Verse 103

तदा जाज्वल्यमानं वै कालकूटं प्रभोज्जवलम् । दृष्ट्वा ब्रह्माथ तान्दृष्ट्वा ह्यकर्मज्ञानसुरासुरान् । तेषां शपितुमारेभे नारदेन निवारितः

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭಯಂಕರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲಕೂಟವನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಮವಿವೇಕವಿಲ್ಲದ ಆ ದೇವಾಸುರರನ್ನು ನೋಡಿ ಶಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು, ಆದರೆ ನಾರದನು ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 104

ब्रह्मोवाच । अकार्यं किं कृतं देवाः कस्मात्क्षोभोयमुद्यतः । ईश्वरस्य च जातोऽद्य नान्यथा मम भाषितम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರೆ, ಯಾವ ಅಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೋಭ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ? ಈ ಅಶಾಂತಿ ಇಂದು ಈಶ್ವರನ ನಿಯೋಗದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ಮಾತು ಬೇರೆಲ್ಲ.

Verse 105

ततो देवैः परिवृतो वेदोपनिषदैस्तथा । नानागमैः परिवृतः कालकूटभयाद्ययौ

ನಂತರ ಅವನು ದೇವರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ, ಹಾಗೆಯೇ ವೇದೋಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ—ನಾನಾ ಆಗಮಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿ—ಕಾಲಕೂಟದ ಭಯದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು.

Verse 106

ततश्चिंतान्विता देवा इदमूचुः परस्परम् । अविद्याकामसंवीताः कुर्यामः शंकरं च कम्

ಆಗ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಳಿದರು—“ಅವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಾಮದಿಂದ ಆವೃತರಾದ ನಾವು ಏನು ಮಾಡೋಣ? ಯಾರನ್ನು ನಮ್ಮ ಶಂಕರ (ರಕ್ಷಕ)ನಾಗಿ ಮಾಡೋಣ?”

Verse 107

ब्रह्माणं च पुरस्कृत्य तदा देवास्त्वरान्विताः । वैकुण्ठमाव्रजन्सर्वे कालकूट भयार्द्दिताः

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು, ಕಾಲಕೂಟದ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ತ್ವರೆಯಿಂದ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

Verse 108

ब्रह्मादयश्चर्षिगणाश्च तदा परेशं विष्णुं पुराणपुरुषं प्रभविष्णुमीशम् । वैकुण्ठमाश्रितमधोक्षजमाधवं ते सर्वे सुरासुरगणाः शरणं प्रयाताः

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು, ಋಷಿಗಣಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಸುರರ ಎಲ್ಲಾ ಸಮೂಹಗಳು—ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರ ವಿಷ್ಣು, ಪುರಾಣಪುರುಷ, ಸರ್ವಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾದ ಈಶ, ಅಧೋಕ್ಷಜ ಮಾಧವ—ಅವರ ಶರಣಿಗೆ ಸೇರಿದರು.

Verse 109

तावत्प्रवृद्धं सुमहत्कालकूटं समभ्ययात् । दग्ध्वादो ब्रह्मणो लोकं वैकुण्ठं च ददाह वै

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೃದ್ಧಿಯಾದ ಮಹಾಕಾಲಕೂಟವು ಉಕ್ಕಿಬಂತು; ಮೊದಲು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ದಹಿಸಿ, ಬಳಿಕ ವೈಕುಂಠವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.

Verse 110

कालकूटाग्निना दग्धो विष्णुः सर्वगुहाशयः । पार्षदैः सहितः सद्यस्तमालसदृशच्छविः

ಕಾಲಕೂಟಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧನಾದ, ಎಲ್ಲ ಹೃದಯ-ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಷ್ಣು ತನ್ನ ಪಾರ್ಷದರೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ತಮಾಲವೃಕ್ಷದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 111

वैकुण्ठं च सुनीलं च सर्वलोकैः समावृतम् । जलकल्मषसंवीताः सर्वे लोकास्तदाभवन्

ವೈಕುಂಠವೂ ಗಾಢ ನೀಲವರ್ಣವಾಗಿ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಗ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳು ಅದ್ಭುತ ಜಲ-ಕಲ್ಮಷದಿಂದ, ಕಲుషಿತ ಅಲೆನೀರಿನಂತೆ, ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 112

अष्टावरणसंवीतं ब्रह्मांडं ब्रह्मणा सह । भस्मीभूतं चकाराशु जलकल्मषमद्भुतम्

ಅಷ್ಟ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು, ಬ್ರಹ್ಮನೊಡನೆ, ಆ ಅದ್ಭುತ ಜಲ-ಕಲ್ಮಷದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು।

Verse 113

नोभूमिर्न जलं चाग्निर्न वायुर्न नभस्तदा । नाहंकारो न च महान्मूलाविद्या तथैव च । शिवस्य कोपात्संजातं तदा भस्माकुलं जगत्

ಆಗ ಭೂಮಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ಜಲವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ, ವಾಯುವೂ ಇಲ್ಲ, ಆಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ; ಅಹಂಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ, ಮಹತ್ತತ್ತ್ವವೂ ಇಲ್ಲ, ಮೂಲ ಅವಿದ್ಯೆಯೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಶಿವನ ಕೋಪದಿಂದ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಭಸ್ಮದ ಕಲಕಲದಿಂದ ತುಂಬಿತು।