Adhyaya 61

Verse 1

सूत उवाच । ततो घटोत्कचो मुक्त्वा तत्र कामकटंकटाम् । पुत्रेणानुगतो धीमान्वियता द्वारकां ययौ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಧೀಮಂತನಾದ ಘಟೋತ್ಕಚನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಮಕಟಂಕಟೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪುತ್ರನೊಂದಿಗೆ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವಾಗಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 2

आगच्छन्तं च तंदृष्ट्वा राक्षसं राक्षसानुगम् । द्वारकावासिनो योधाश्चक्रुरत्युल्बणं रवम्

ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕಂಡು, ದ್ವಾರಕಾವಾಸಿ ಯೋಧರು ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರವಾದ ಘೋಷವನ್ನು ಎತ್ತಿದರು.

Verse 3

ग्रामे ग्रामे सुसंनद्धा नवलक्षमिता रथाः । राक्षसौ द्वौ समायातौ पात्येतां विशिखैरिति

ಗ್ರಾಮಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸನ್ನದ್ಧವಾದ, ಅಸಂಖ್ಯ ರಥಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. “ಎರಡು ರಾಕ್ಷಸರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅವರನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕೆಡವಿರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 4

तान्गृहीतायुधान्दृष्ट्वा यदुवीरान्घटोत्कचः । प्रगृह्य विपुलं बाहुं जगौ तारस्वरेण सः

ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಯದುವೀರರನ್ನು ಕಂಡು ಘಟೋತ್ಕಚನು ತನ್ನ ವಿಶಾಲ ಭುಜವನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಗಂಭೀರವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 5

राक्षसं वित्त मां वीरा भीमपुत्रं घटोत्कचम् । सुप्रियं वासुदेवस्य प्रणामार्थमुपागतम्

“ವೀರರೇ, ನನ್ನನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ—ನಾನು ಭೀಮನ ಪುತ್ರನಾದ ರಾಕ್ಷಸ ಘಟೋತ್ಕಚನು. ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗಿ, ನಮಸ್ಕಾರ ಅರ್ಪಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 6

निवेदयत मां प्राप्तं यादवेन्द्राय सात्मजम् । इति तस्य वचः श्रुत्वा ते कृष्णाय न्यवेदयन्

“ಯಾದವೇಂದ್ರನಿಗೆ—ನಾನು ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆಂದು ತಿಳಿಸಿರಿ.” ಅವನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಅವರು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದರು.

Verse 7

आह देवः सभास्थश्च शीघ्रमत्राव्रजत्वसौ । ततः प्रवेशयामासुर्द्वारकां ते घटोत्कचम्

ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ದೇವನು ಹೇಳಿದನು—“ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬರಲಿ.” ನಂತರ ಅವರು ಘಟೋತ್ಕಚನನ್ನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಗೊಳಿಸಿದರು.

Verse 8

सपुत्रः सोऽपि रम्याणि वनान्युपवनानि च । क्रीडाशैलांश्च हर्म्याणि संपश्यन्नागतः सभाम्

ಅವನು ಸಹ ತನ್ನ ಪುತ್ರನೊಡನೆ रम್ಯವಾದ ವನಗಳು, ಉಪವನಗಳು, ಕ್ರೀಡಾಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಸಾದಸಮಾನ ಭವನಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ಸಭಾಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು।

Verse 9

स तत्र उग्रसेनं च वसुदेवं च सात्यकिम् । अक्रूररामप्रमुखान्ववन्दे कृष्णमेव च

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಉಗ್ರಸೇನ, ವಸುದೇವ ಮತ್ತು ಸಾತ್ಯಕಿಗೆ; ಅಕ್ರೂರ, ರಾಮಪ್ರಮುಖರಾದ ಇತರ ನಾಯಕರಿಗೆ—ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೂ—ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು।

Verse 10

तं पादयोर्निपतितं समालिंग्य सहात्मजम् । साशिषं स्वसमीपस्थमुपवेश्येदमब्रवीत्

ಅವನು ಅವರ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಾಗ, (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು) ಅವನನ್ನು ಪುತ್ರನೊಡನೆ ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ನಂತರ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 11

पुत्र राक्षसशार्दूल कुरूणां कुलवर्धन । कुशलं सर्वतः कच्चित्किमर्थस्ते समागमः

ಓ ಪುತ್ರ, ರಾಕ್ಷಸಶಾರ್ದೂಲ, ಕುರುಕುಲವರ್ಧನ! ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಕ್ಷೇಮವೇ? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ?

Verse 12

घटोत्कच उवाच । देव युष्मत्प्रसादेन सर्वतः कुशलं मम । श्रूयतां कारणं स्वामिन्यदर्थमहमागतः

ಘಟೋತ್ಕಚನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸ್ವಾಮಿನ್, ನಾನು ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನೂ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ಕೇಳಿರಿ।

Verse 13

देवोपदिष्ट भार्यायां जातोऽयं तनयो मम । स च प्रश्नं वक्ष्यति त्वां श्रूयतामागतस्त्वतः

ದೈವೋಪದೇಶದಿಂದ ದೊರೆತ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ನನ್ನ ಈ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನು ನಿನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವನು—ದಯವಿಟ್ಟು ಕೇಳು; ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದೆನು।

Verse 14

श्रीकृष्ण उवाच । वत्स मौर्वेय ब्रूहि त्वं सर्वं पृच्छ यदिच्छसि । यथा घटोत्कचो मह्यं सुप्रियश्च तथा भवान्

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸ ಮೌರ್ವೇಯ, ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಾದುದನ್ನು ಕೇಳು. ಘಟೋತ್ಕಚನು ನನಗೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಿಯನೋ, ನೀನೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಿಯನು।

Verse 15

बर्बरीक उवाच । प्रणम्य त्वामादिदेवं मनोबुद्धिसमाधिभिः । प्रक्ष्यामि केन श्रेयः स्याज्जंतोर्जातस्य माधव

ಬರ್ಬರೀಕನು ಹೇಳಿದನು—ಆದಿದೇವನೇ, ಮನಸ್ಸು-ಬುದ್ಧಿ-ಸಮಾಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಓ ಮಾಧವ, ನಾನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ—ಜನಿಸಿದ ಜೀವಿಗೆ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಯಾವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 16

केचिच्छ्रेयो धर्ममाहुरैश्वर्यं त्यागभोजनम् । केचिद्दमं तपो द्रव्यं भोगान्मुक्तिं च केचन

ಕೆಲವರು ಧರ್ಮವೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಐಶ್ವರ್ಯ-ಸಂಪತ್ತನ್ನು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತ್ಯಾಗಯುಕ್ತ ಸರಳ ಭೋಜನವನ್ನು. ಕೆಲವರು ದಮ, ತಪಸ್ಸು, ಧನ, ಭೋಗಗಳು; ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಭೋಗಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿಯಾದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

तदेवं शतसंख्येषु श्रेयस्सु पुरुषोत्तम । मम चैवं कुलस्यास्य श्रेयो यद्ब्रूहि निश्चितम्

ಈ ರೀತಿ ನೂರಾರು ‘ಶ್ರೇಯಸ್ಸು’ಗಳೊಳಗೆ, ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ನನಗೂ ಈ ಕುಲಕ್ಕೂ ನಿಜವಾದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 18

श्रीकृष्ण उवाच । वत्स पृथक्पृथक्प्रोक्तं वर्णानां श्रेय उत्तमम् । ब्राह्मणानां तपो मूलं दमोऽध्ययनमेव च

ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸ, ವರ್ಣಗಳ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮೂಲ ತಪಸ್ಸು; ಅದರೊಂದಿಗೆ ದಮ (ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ) ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವೂ ಇದೆ.

Verse 19

धर्मप्रकटनं चापि श्रेय उक्तं मनीषिभिः । बलं साध्यं पूर्व मेव क्षत्रियाणां प्रकीर्तितम्

ಮುನಿಗಳು ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಪಾಲಿಸುವುದನ್ನೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದದ್ದು ಬಲವೇ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 20

दुष्टानां शासनं चापि साधूनां परिपालनम् । पाशुपाल्यं च वैश्यानां कृषिर्विज्ञानमेव च

ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಧುಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು—ಇದೂ ಧರ್ಮ. ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಪಶುಪಾಲನೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಜ್ಞಾನವೇ ಪ್ರಶಂಸಿತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು.

Verse 21

शूद्रस्य द्विजशुश्रूषा तया जीवन्वणिग्भवेत् । शिल्पैर्वा विविधैर्जीवेद्द्विजातिहितमाचरन्

ಶೂದ್ರನಿಗೆ ದ್ವಿಜಸೇವೆವೇ ಜೀವನೋಪಾಯ; ಅದರಿಂದ ಬದುಕಿ ಅವನು ವಾಣಿಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಲೂ ಸಾಧ್ಯ. ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ಬದುಕಲಿ, ಸದಾ ದ್ವಿಜಾತಿಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ.

Verse 22

भार्यारतिर्भृत्यपोष्टा शुचिः श्रद्धा परायणः । नमस्कारेण मन्त्रेण पंचयज्ञान्न हापयेत्

ಅವನು ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿನಿಷ್ಠನಾಗಿರಲಿ, ಭೃತ್ಯರು ಹಾಗೂ ಆಶ್ರಿತರನ್ನು ಪೋಷಿಸಲಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿರಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣನಾಗಿರಲಿ. ನಮಸ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪಂಚಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಬಾರದು.

Verse 23

तद्भवान्क्षत्रियकुले जातोऽसि कुरु तच्छृणु । बलं साधय पूर्वं त्वमतुलं तेन शिक्षय

ನೀನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೀಯ; ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡು. ಮೊದಲು ಅತುಲವಾದ ಬಲವನ್ನು ಸಾಧಿಸು; ಅದರಿಂದಲೇ ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಡಿ ನಿಯಮಿಸು.

Verse 24

दुष्टान्पालय साधूंश्च स्वर्गमेवमवाप्स्यसि । बलं च लभ्यते पुत्र देवीनां सुप्रसादतः

ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಆಳುವೆ, ಸಾಧುಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು—ಇದರಿಂದ ನೀನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪುತ್ರನೇ, ದೇವಿಯರ ಸುಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಬಲವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 25

तद्भवान्बलप्राप्त्यर्थं देव्याराधनमाचर

ಆದ್ದರಿಂದ ಬಲಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸು.

Verse 26

बर्बरीक उवाच । कस्मिन्क्षेत्रे च कां देवीं कथमाराधयाम्यहम् । एतत्प्रसादप्रवणं मनः कृत्वा निवेदय

ಬರ್ಬರೀಕನು ಹೇಳಿದನು: ಯಾವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ದೇವಿಯನ್ನು, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಆರಾಧಿಸಬೇಕು? ಅವಳ ಪ್ರಸಾದದತ್ತ ಮನಸ್ಸು ವಾಲಿಸಿ—ಇದನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ.

Verse 27

सूत उवाच । इति पृष्टः क्षणं ध्यात्वा प्राह दामोदरो विभुः । वत्स क्षेत्रं प्रवक्ष्यामि यत्र तप्स्यसि तत्तपः । गुप्तक्षेत्रमिति ख्यातं महीसागरसंगमे

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ವಿಭುವಾದ ದಾಮೋದರನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—‘ವತ್ಸ, ನೀನು ಆ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಭೂಮಿ-ಸಾಗರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಅದು “ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರ” ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.’

Verse 28

तत्र त्रिभुवने याश्च संति देव्यः पृथग्विधाः । नारदेन समानीतास्ताश्चैक्यं सुमहात्मना

ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿದ್ದ ನಾನಾವಿಧ ದೇವಿಯರನ್ನು ನಾರದನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿದನು; ಮಹಾತ್ಮಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಏಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 29

चतस्रस्तस्य दिग्देव्यो नव दुर्गाश्च संति याः । समाराधय ता गत्वा तासामैक्यं हि दुर्लभम्

ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಕ ದಿಗ್ದೇವಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಒಂಬತ್ತು ದುರ್ಗೆಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸು; ಅವರ ಏಕ್ಯಸಾನ್ನಿಧ್ಯ ದೊರಕುವುದು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುರ್ಲಭ।

Verse 30

नित्यं पूजय ताः पुत्र पुष्पधूपविलेपनैः । स्तुतिभिश्चोपहारैश्च यथा तुष्यति तास्तव

ಪುತ್ರನೇ, ನಿತ್ಯವೂ ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ಸುಗಂಧ ಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸು; ಸ್ತುತಿಗಳೂ ಉಪಹಾರಗಳೂ ಸಹಿತವಾಗಿ, ಅವರು ನಿನಗೆ ತೃಪ್ತರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡು।

Verse 31

तुष्टासु देवीषु बलं धनं च कीर्तिश्च पुत्राः सुभगाश्च दाराः । स्वर्गस्तथा मुक्तिपदं च सत्सुखं न दुर्लभं सत्यमेतत्तवोक्तम्

ದೇವಿಯರು ತೃಪ್ತರಾದರೆ ಬಲ, ಧನ, ಕೀರ್ತಿ, ಸತ್ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಸೌಭಾಗ್ಯವಂತಿಯಾದ ಪತ್ನಿಯರು ದೊರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಸ್ವರ್ಗ, ಮುಕ್ತಿಪದ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಸೌಖ್ಯವೂ ದುರ್ಲಭವಲ್ಲ—ನೀನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವೇ।

Verse 32

सूत उवाच । एवमुक्त्वा बर्बरीकं कृष्णः प्राह घटोत्कचम् । घटोत्कचार्य पुत्रस्ते दृढं सुहृदयो ह्यसौ

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೀಗೆ ಬರ್ಬರೀಕನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಕೃಷ್ಣನು ಘಟೋತ್ಕಚನಿಗೆ ನುಡಿದನು: “ಆರ್ಯ ಘಟೋತ್ಕಚನೇ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ನಿಜಕ್ಕೂ ದೃಢಹೃದಯ ಸತ್ಯಸ್ನೇಹಿ ಮಿತ್ರನು।”

Verse 33

तस्मात्सुहृदयेत्येवं दत्तं नाम मया द्विकम् । एवमुक्त्वा समालिंग्य संतर्ज्य विविधैर्धनैः

ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವನಿಗೆ ‘ಸುಹೃದಯ’ ಎಂಬ ದ್ವಿವಿಧ ನಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದೆನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ವಿಧವಿಧ ಧನ-ಉಪಹಾರಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿದನು.

Verse 34

गुप्तक्षेत्राय भगवान्बर्बरीकं समादिशत् । सोऽथ कृष्णं नमस्कृत्य पितरं यादवांश्च तान्

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಬರ್ಬರೀಕನಿಗೆ ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಆಗ ಅವನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಯಾದವರಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 35

अनुज्ञाप्य च तान्सर्वान्गुप्तक्षेत्रं समाव्रजत् । घटोत्कचोऽपि कृष्णेन विसृष्टः स्ववनं ययौ

ಎಲ್ಲರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವನು ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ಘಟೋತ್ಕಚನೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ವಿದಾಯ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಅರಣ್ಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 36

स्मरन्पुत्रगुणान्पत्न्या स्वराज्यं समपालयत् । ततः सुहृदयो धीमान्दग्धस्थल्यां कृताश्रमः

ಪುತ್ರನೂ ಪತ್ನಿಯೂ ಹೊಂದಿದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನಂತರ ಧೀಮಂತ ಸುಹೃದಯನು ದಗ್ಧಸ್ಥಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 37

त्रिकालं पूजयामास देवीः कर्मसमाधिभिः । नित्यं पुष्पैश्च धूपैश्च उपहारैः पृथग्विधैः

ಅವನು ತ್ರಿಕಾಲವೂ ಕರ್ಮಸಮಾಧಿಯೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಯರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ನಿತ್ಯ ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧದ ಉಪಹಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 38

तस्याराधयतो देव्यस्तुतुषुर्हायनैस्त्रिभिः । ततः प्रत्यक्षतो भूत्वा बलात्तस्य महात्मनः

ಅವನ ನಿರಂತರ ಆರಾಧನೆಯಿಂದ ದೇವಿಯರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಬಲವನ್ನು ದಾನಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು.

Verse 39

बलं यत्त्रिषु लोकेषु कस्यचिन्नास्ति दुर्लभम् । ऊचुश्च कंचित्कालं त्वं वसात्रैव महाद्युते

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದ ಬಲವನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆವು. ಓ ಮಹಾದ್ಯುತಿಯೇ, ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಇಲ್ಲೀಯೇ ವಾಸಿಸು.”

Verse 40

संगत्या विजयस्य त्वं भूयः श्रेयो ह्यवाप्स्यसि । इत्युक्तः सर्वदेवीभिः स तत्रैव व्यवस्थितः

“ವಿಜಯನ ಸಂಗತಿಯಿಂದ ನೀನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.” ಎಂದು ಎಲ್ಲಾ ದೇವಿಯರು ಹೇಳಿದಾಗ ಅವನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿದನು.

Verse 41

आजगामाथ विजयो नाम्ना मागधब्राह्मणः । स सर्वां पृथिवीं कृत्वा पादाक्रांतां द्विजोत्तमः

ನಂತರ ‘ವಿಜಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಾಗಧ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬಂದನು—ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು—ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾದಾಕ್ರಾಂತ ಮಾಡಿದಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದ್ದನು.

Verse 42

काश्यां विद्याबलं प्राप्य साधनार्थमुपाययौ । गुहेश्वरमुखान्येष सप्तलिंगान्यपूजयत्

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಬಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಸಾಧನಾಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದನು. ಗುಹೇಶ್ವರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಏಳು ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 43

आराधयामास चिरं देवीर्विद्याफलाप्तये । ततस्तुष्टास्तस्य देव्यः स्वप्ने प्रोचुरिदं वचः

ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ಫಲಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಅವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ದೇವಿಯರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು. ನಂತರ ತೃಪ್ತರಾದ ದೇವಿಯರು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 44

विद्यां साधय त्वं साधो सिद्धमातुः पुरोंऽगणे । अयं भक्तः सुहृदयः साहाय्यं ते करिष्यति

“ಹೇ ಸಾಧುವೇ, ಸಿದ್ಧಮಾತೆಯ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸು. ಈ ಭಕ್ತನು, ಸುಹೃದಯನು, ನಿನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.”

Verse 45

ततस्तद्वचनं श्रुत्वा विजयः स्वप्नमध्यतः । उत्थाय गत्वा देव्यास्तं वव्रे भीमात्म जात्मजम्

ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಜಯನು ಸ್ವಪ್ನಮಧ್ಯದಿಂದ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡನು. ಎದ್ದು ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ, ದೇವಿಯ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಆ ಭೀಮಸ್ವಭಾವಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು.

Verse 46

सोऽपि देवीवचः श्रुत्वा मेने साहाय्यकारणम् । ततः कृष्णचतुर्दश्यामुपोष्य विजयः शुचिः

ಅವನು ಸಹ ದೇವಿಯ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ತಾನೇ ಎಂದು ತಿಳಿದನು. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ ವಿಜಯನು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದನು.

Verse 47

स्नात्वाभ्यर्च्यैव लिंगानि देवीश्चैवार्चयत्पृथक् । कृत्वा स्नानमुपोष्यैव बर्बरीकोंऽतिकेऽभवत्

ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ, ದೇವಿಯರನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ ಸ್ನಾನ-ಉಪವಾಸಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಬರ್ಬರೀಕನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 48

प्रथमायां ततो रात्रौ ययौ सिद्धांबिकापुरः । मंडलं तत्र कृत्वा च भगाकारं करान्नव

ನಂತರ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಿದ್ಧಾಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ದ್ವಾರಗಳಿರುವ ಭಗಾಕಾರದ ಮಂಡಲವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.

Verse 49

अष्टदिक्ष्वष्टकीलांश्च निखन्यैव ससूत्रकान् । कृष्णाजिनधरो भूत्वा बर्बरीकसमन्वितः

ಎಂಟು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಿದ ಎಂಟು ಕೀಲಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟನು. ಕೃಷ್ಣಾಜಿನ ಧರಿಸಿ, ಬರ್ಬರೀಕನೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 50

शिखामाबद्ध्य दिग्बंधं कृत्वा रेभे ततो विधिम् । मध्ये वै मंडलस्यापि कुंडे शुभ्रे त्रिमेखलं

ಶಿಖೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅವನು ನಂತರ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಶುಭ್ರ ಶುದ್ಧ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಮೇಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 51

समर्प्य च ततः खड्गं खादिरं मंत्रतेजितम् । संस्थाप्य कीलानभितो बर्बरीकमथाब्रवीत्

ನಂತರ ಮಂತ್ರತೇಜದಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾದ ಖಾದಿರ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿ, ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೀಲಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಬರ್ಬರೀಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 52

शुचिर्विनिद्रः संतिष्ठ स्तवं देव्याः समुद्गिरन् । यावत्कर्म करोम्येष यथा विघ्नं न जायते

“ನೀನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತು, ದೇವಿಯ ಸ್ತವವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಿರು; ನಾನು ಈ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮುಗಿಸುವವರೆಗೆ, ವಿಘ್ನವು ಉಂಟಾಗದಂತೆ.”

Verse 53

इत्युक्ते संस्थिते तत्र बर्बरीके महाबले । विजयः शोषणं दाहं प्लावनं कृतवान्यमी

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಲ ಬರ್ಬರೀಕನು ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತನು; ಆಗ ವಿಜಯನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಶೋಷಣ, ದಾಹ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾವನ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 54

ततः सुखासनो भूत्वा गुंगुरुभ्यो नमः इति । मंत्रमष्टोत्तरशतं जप्त्वा गुरुभ्यः प्रणम्य च । ततो गणेश्वरविधानमारब्धवान्

ನಂತರ ಅವನು ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತು ‘ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಮಂತ್ರವನ್ನು ೧೦೮ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿ, ಗುರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ಬಳಿಕ ಗಣೇಶ್ವರ-ವಿಧಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 55

अथातः संप्रवक्ष्यामि मंत्रं गणपतेः परम्

ಇದೀಗ ನಾನು ಗಣಪತಿಯ ಪರಮಮಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 56

सर्वकार्यकरं स्वल्पं महार्थं सर्वसिद्धिदम्

ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು; ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಮಹಾರ್ಥಯುಕ್ತ, ಸರ್ವಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು।

Verse 57

ओंगांगींगूंगैंगौंगः सप्ताक्षरोऽयं महामंत्रः । ओंगणपतिमंत्रस्य गणको नाम ऋषिः विघ्नेश्वरो देवता गं बीजम् ओंशक्तिः पूजार्थे जपार्थे वा तिलकार्थे वा मनस ईप्सितार्थे होमार्थे वा विनियोग इति । साध कस्य पूर्वं तिलककरणम् । ओंगांगणपतये नमः । इति तिलकस्योपरि अक्षतान्दद्यात् अनेन मन्त्रेण । ॐ गांगणपतये नमः । इति तिलकमंत्रः । ओंगां गणपतये नमः । अनेन मंत्रेण गणेशाय पुष्पांजलित्रयं दद्यात् । मूलमंत्रेणात्र चंदनगंधपुष्पधूपदीपनैवेद्यपूगीफल तांबूलादिकं दद्यात् । अत ऊर्ध्वं मूलमन्त्रेण जपं कुर्यात् । अष्टोत्तरशतं सहस्रं लक्षं कोटिं चेति यथाशक्ति जप्त्वा दशांशहोमार्थे गणेशाग्नये आवाहयामीति अग्निमावाह्य । ॐ गां गणपतये स्वाहेति मन्त्रेण गुग्गुलगुटिकाभिर्होमं विदध्याद्विनियोगं चेति गाणेश्वरो ताकल्पः । य एवं सर्व विघ्नेषु साधयेन्मन्त्रमुत्तमम् । सर्वविघ्नानि नश्यंति मनोभीष्टं च सिध्यति

“ಓಂ ಗಾಂ ಗೀಂ ಗೂಂ ಗೈಂ ಗೌಂ ಗಃ”—ಇದು ಸಪ್ತಾಕ್ಷರ ಮಹಾಮಂತ್ರ. ಓಂ-ಗಣಪತಿ ಮಂತ್ರಕ್ಕೆ ‘ಗಣಕ’ ಋಷಿ, ದೇವತೆ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ; ‘ಗಂ’ ಬೀಜ, ‘ಓಂ’ ಶಕ್ತಿ. ಇದರ ವಿನಿಯೋಗ ಪೂಜೆ, ಜಪ, ತಿಲಕ, ಮನಸಿನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಸಿದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಹೋಮಕ್ಕೆ. ಸಾಧಕನು ಮೊದಲು ತಿಲಕ ಮಾಡಿ, ತಿಲಕದ ಮೇಲೆ “ಓಂ ಗಾಂ ಗಣಪತಯೇ ನಮಃ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಇದೇ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಮೂರು ಪುಷ್ಪಾಂಜಲಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು; ಮತ್ತು ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ ಚಂದನ, ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪ, ದೀಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ಪೂಗಿ, ಫಲ, ತಾಂಬೂಲ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಮೂಲಮಂತ್ರದಿಂದ 108, 1000, ಲಕ್ಷ ಅಥವಾ ಕೋಟಿ—ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಜಪ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ದಶಾಂಶ ಹೋಮಾರ್ಥ “ಗಣೇಶಾಗ್ನಯೇ ಆವಾಹಯಾಮಿ” ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಆವಾಹನ ಮಾಡಿ, “ಓಂ ಗಾಂ ಗಣಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ” ಮಂತ್ರದಿಂದ ಗುಗ್ಗುಳ ಗುಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೋಮ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ಗಾಣೇಶ್ವರ ವಿಧಾನ; ಎಲ್ಲ ವಿಘ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ತಮ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವನಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಮನೋಭೀಷ್ಟ ಫಲ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 58

डाकिन्यो यातुधानाश्च प्रेताद्याश्च भयंकराः । शत्रूणां जायते नाशो वशीकरणमेव च

ಡಾಕಿನಿಯರು, ಯಾತುಧಾನರು, ಪ್ರೇತಾದಿ ಭಯಂಕರ ಸತ್ತ್ವಗಳು ಶಮನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಶೀಕರಣವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 59

इमं गाणेश्वरं कल्पं विजानन्विजयोऽपि च । तिलकं विधिना कृत्वा जप्त्वा चाष्टोत्तरं शतम्

ಈ ಗಾಣೇಶ್ವರ ಕಲ್ಪವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದ ವಿಜಯನೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ತಿಲಕ ಧರಿಸಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ನೂರ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದನು।

Verse 60

दशांशं गुटिका हुत्वा पूज्य सिद्धिविनायकम् । सिद्धेयक्षेत्रपालस्य चक्रे पूजां ततो निशि

ದಶಾಂಶ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಗುಗ್ಗುಳಿನ ಗುಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಹುತಿ ನೀಡಿ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಸಿದ್ಧ ಯಕ್ಷ-ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 61

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे महाविद्यासाधने गाणेश्वरकल्पवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಥಮ ಮಾಹೇಶ್ವರಖಂಡದ ಕೌಮಾರಿಕಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾ-ಸಾಧನ ವಿಭಾಗದ ‘ಗಾಣೇಶ್ವರ-ಕಲ್ಪ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅರವತ್ತೊಂದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।