Adhyaya 59

Verse 1

शौनक उवाच । अत्यद्भुतमिदं सूत गुप्तक्षेत्रस्य पावनम् । महन्माहात्म्यमतुलं कीर्तितं हर्षवर्धनम्

ಶೌನಕನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ, ಇದು ಅತ್ಯದ್ಭುತ—ಗುಪ್ತಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಾವನ ಮಹಿಮೆ. ಇದರ ಮಹತ್, ಅತುಲ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅದು ಹರ್ಷವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 2

पुनर्यत्सिद्धलिंगस्य पूर्वं माहात्म्यकीर्तने । इत्युक्तं यत्प्रसादेन सिद्धमातुस्तु सेत्स्यति

ಮತ್ತೆ—ಸಿದ್ಧಲಿಂಗದ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ಕೀರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದಂತೆ: ಯಾರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ‘ಸಿದ್ಧಮಾತೆ’ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಳು ಎಂದು.

Verse 3

विजयोनाम पुण्यात्मा साहाय्याच्चंडिलस्य च । को न्वसौ चंडिलोनाम विजयोनाम कस्तथा

‘ವಿಜಯ’ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನು ಚಂಡಿಲನ ಸಹಾಯಕನಾದನು. ಹಾಗಾದರೆ ‘ಚಂಡಿಲ’ ಎಂಬವನು ಯಾರು? ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಿಜಯ’ ಎಂಬವನು ಯಾರು?

Verse 4

कथं च प्राप्तवान्सिद्धिं सिद्धमातुः प्रसादतः । एतदाचक्ष्व तत्त्वेन श्रोतुं कौतूहलं हि नः

ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಮಾತೆಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಇದನ್ನು ತತ್ತ್ವವಾಗಿ ನಮಗೆ ಹೇಳಿ; ಕೇಳಲು ನಮಗೆ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲವಿದೆ.

Verse 5

सतां चरित्रश्रवणे कौतुकं कस्य नो भवेत् । उग्रश्रवा उवाच । साधु पृष्टमिदं विप्रा दूरांतरितमप्युत

ಸಜ್ಜನರ ಚರಿತ್ರಶ್ರವಣದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೆ ಕೌತುಕವಾಗದು? ಉಗ್ರಶ್ರವಾ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರರೇ, ನೀವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೀರಿ; ವಿಷಯವು ಬಹಳ ಪುರಾತನ, ದೂರಕಾಲದದ್ದಾದರೂ.

Verse 6

श्रुता द्वैपायनमुखात्कथां वक्ष्यामि चात्र वः । पुरा द्रुपदराजस्य पुत्रीमासाद्य पांडवाः

ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರ ಮುಖದಿಂದ ನಾನು ಕೇಳಿದ ಕಥೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ದ್ರುಪದರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 7

धृतराष्ट्रमते पश्चादिंद्रप्रस्थं न्यवेशयन् । रक्षिता वासुदेवेन कदाचित्तत्र पांडवाः

ನಂತರ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಅವರು ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ ಪಾಂಡವರನ್ನು ವಾಸುದೇವನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು.

Verse 8

उपविष्टाः सभामध्ये कथाश्चक्रुः पृथग्विधाः । देवर्षिपितृभूतानां राज्ञां चापि प्रकीर्तने

ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ಕಥನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು—ದೇವರ್ಷಿ, ಪಿತೃಗಳು, ಭೂತಗಣಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತ.

Verse 9

क्रियमाणेऽथ तत्रागाद्भीमपुत्रो घटोत्कचः । तं दृष्ट्वा भ्रातरः पंच वासुदेवश्च वीर्यवान्

ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೀಮನ ಪುತ್ರ ಘಟೋತ್ಕಚನು ಬಂದನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಐದು ಸಹೋದರರೂ ಹಾಗೂ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ವಾಸುದೇವನೂ (ಗೌರವದಿಂದ) ಎದ್ದರು.

Verse 10

उत्थाय सहसा पीठादालिलिंगुर्मुदा युताः । स च तान्प्रणतः प्रह्वो ववंदे भीमनंदनः

ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಸನಗಳಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದರು. ಭೀಮನ ಪುತ್ರನು ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 11

साशिषं च ततो राज्ञा स्वोत्संग उपवेशितः । आघ्राय स्नेहतो मूर्ध्नि प्रोक्तश्च जनसंसदि

ನಂತರ ರಾಜನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು. ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಘ್ರಾಣಿಸಿ (ಚುಂಬಿಸಿ) ಜನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 12

युधिष्ठिर उवाच । कुत आगम्यते पुत्र क्व चायं विहृतस्त्वया । कालः क्वचित्सुखं राज्यं कुरुषे मातुलं तव

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಪುತ್ರಾ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಗೆ ವಿಹರಿಸಿದೆ? ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಸುಖವಾಗಿ ಇದ್ದು, ನಿನ್ನ ಮಾತುಲನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯಾ?

Verse 13

कश्चिद्देवेषु विप्रेषु गोषु साधुषु सर्वदा । हैडंबे नापकुरुषे प्रियमेतद्धरेश्च नः

ದೇವರುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಗೋವುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾರೂ ಎಂದಿಗೂ ಅಪಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು. ಇದು ಹೈಡಂಬನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ; ನಮ್ಮ ಪ್ರಭು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೂ ಪ್ರಿಯವೇ.

Verse 14

हेडंबस्य वनं सर्वं तस्य ये सैन्यराक्षसाः । पाल्यमानास्त्वया साधो वर्धंते जनक्षेमकाः

ಹೇಡಂಬನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನೆಯ ರಾಕ್ಷಸರು—ಹೇ ಸಾಧು, ನಿನ್ನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಜನಕ್ಷೇಮಕರರಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

कच्चिन्नंदति ते माता भृशं नः प्रियकारिणी । कन्यैव या पुरा भीमं त्यक्त्वा मानं पतिं श्रिता

ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆಯೇ—ನಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದವಳು—ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಭೀಮನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮಾನ್ಯ ಪತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವಳು?

Verse 16

इति पृष्टो धर्मराज्ञा स्मयन्हैडंबिरब्रवीत् । हते तस्मिन्दुराचारे मातुलेऽस्मि नियोजितः

ಧರ್ಮರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ಹೈಡಂಬೀಪುತ್ರನು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು—“ಆ ದುರುಾಚಾರಿ ಮಾವನು ಹತನಾದ ಬಳಿಕ ನನನ್ನು (ಕಾರ್ಯಭಾರಕ್ಕೆ) ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.”

Verse 17

तद्राज्यं शासने स्थाप्य दुष्टान्निघ्नंश्चराम्यहम् । माता कुशलिनी देवी तपो दिव्यमुपाश्रिता

ಆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಾನು ದುಷ್ಟರನ್ನು ದಮನಿಸುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನ ತಾಯಿ—ದೇವೀಸ್ವರೂಪಿಣಿ—ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದು ದಿವ್ಯ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 18

मामुवाच सदा पुत्र पितॄणां भक्तिकृद्भव । सोऽहं मातुर्वचः श्रुत्वा मेरुपादात्समागतः

ಅವಳು ನನಗೆ ಸದಾ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು—“ಪುತ್ರನೇ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವವನಾಗು.” ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಮೇರುಪರ್ವತದ ಪಾದದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 19

प्रणामायैव भवतां भक्तिप्रह्वेण चेतसा । आत्मानं च महत्यर्थे कस्मिंश्चित्तु नियोजितम् । भवद्भिरहमिच्छामि फलं यस्मादिदं महत्

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ವಂದಿತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಮತ್ತು ನೀವು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಯಾವ ಮಹತ್ತಾದ ಉದ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರೋ, ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಮಹಾ ಫಲವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 20

यदाज्ञापालनं पुत्रः पितॄणां सर्वदा चरेत् । अथोर्द्ध्वलोकान्स जयेदिह जायेत कीर्तिमान्

ಯಾವ ಪುತ್ರನು ಸದಾ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಊರ್ಧ್ವಲೋಕಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕೀರ್ತಿಮಂತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 21

सूत उवाच । इत्युक्तवंतं तं राजा परिरभ्य पुनःपुनः । उवाच धर्मराट् पुत्रमानंदाश्रुः सगद्गदम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಅವನನ್ನು ರಾಜನು ಪುನಃಪುನಃ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಧರ್ಮರಾಜನು ಆನಂದಾಶ್ರುಗಳಿಂದ ಕಂಠ ಗದ್ಗದವಾಗಿ ಪುತ್ರನಿಗೆ ನುಡಿದನು।

Verse 22

त्वमेव नो भक्तिकारी सहायश्चापि वर्तसे

ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೀ; ನೀನೇ ಸದಾ ನಮ್ಮ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತೀ।

Verse 23

एतदर्थं च हैडंबे पुत्रानिच्छंति साधवः । इहामुत्र तारयंते तादृशाश्चापि पुत्रकाः

ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಹೇ ಹೈಡಂಬೇ, ಸಾಧುಜನರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಅಂಥ ಪುತ್ರರು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 24

अवश्यं यादृशी माता तादृशस्तनयो भवेत् । माता च ते भक्तिमती दृढं नस्त्वं च तादृशः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಾಯಿ ಹೇಗಿರುತ್ತಾಳೋ ಮಗನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ದೃಢಭಕ್ತಿಮತಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಅಂಥವನೇ।

Verse 25

अहो सुदुष्करं देवी कुरुते मे प्रिया वधूः । या भर्तृश्रियमुल्लंघ्य तप एव समाश्रिता

ಅಹೋ ದೇವಿ! ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ವಧು ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರವಾದ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಭರ್ತೃಶ್ರೀ-ಸೌಖ್ಯಗಳನ್ನು ಲಂಘಿಸಿ, ಕೇವಲ ತಪಸ್ಸನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 26

नूनं कामेन भोगैर्वा कृत्यं वध्वा न मे मनाक् । या पुत्रसुखमन्वीक्ष्य परलोकार्थमाश्रिता

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಪತ್ನಿಗೆ ಕಾಮವೋ ಭೋಗವೋ ಕುರಿತು ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಪುತ್ರಸুখವನ್ನು ಕಂಡರೂ ಅವಳು ಪರಲೋಕ-ಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 27

दुष्कुलीनापि या भक्ता सूतेऽपत्यं च भक्तिमत् । कुलीनमेव तन्मन्ये ममेदं मतमुत्तमम्

ಸ್ತ್ರೀ ದುಷ್ಕುಲೀನಳಾದರೂ ಭಕ್ತಳಾಗಿ ಭಕ್ತಿಮಂತ ಸಂತಾನವನ್ನು ಹೆತ್ತರೆ, ಆ ಕುಲವನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ಕುಲೀನವೆಂದು ನಾನು ಮನ್ಯಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇದೇ ನನ್ನ ಉತ್ತಮನಿಶ್ಚಯ.

Verse 28

एवं बहूनि वाक्यानि तानि तानि वदन्नृपः । धर्मराजः समाभाष्य केशवं वाक्यमब्रवीत्

ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ರಾಜ ಧರ್ಮರಾಜನು ಕೇಶವನನ್ನು ಸಮ್ಬೋಧಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 29

पुंडरीकाक्ष जानासि यथा भीमादभूदयम् । जातमात्रस्तु यश्चासीद्यौवनस्थो महाबलः

ಹೇ ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ! ಇವನು ಭೀಮನಿಂದ ಹೇಗೆ ಜನಿಸಿದನೆಂಬುದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಜನ್ಮಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಇವನು ಯೌವನಸ್ಥನಾಗಿ ಮಹಾಬಲವಂತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 30

अष्टानां देवयोनीनां यतो जन्म च यौवनम् । सद्य एव भवेत्तस्मात्सद्योऽस्यासीच्च यौवनम्

ಎಂಟು ದಿವ್ಯ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನನವೂ ಯೌವನವೂ ತಕ್ಷಣವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕೂಡಲೇ ಯೌವನ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು।

Verse 31

तदस्योचितदारार्थे सदा चिंतास्ति कृष्ण मे । उचितं बत हैडंबेः क्व कलत्रं करोम्यहम्

ಆದುದರಿಂದ, ಓ ಕೃಷ್ಣ, ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಡುವ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಸದಾ ಚಿಂತೆ ಇದೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಹೈಡಂಬನಿಗೆ ತಕ್ಕ ವಧುವನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲಿ?

Verse 32

तद्भवान्कृष्णसर्वज्ञ त्रिलोकीमपि वेत्सि च । हैडंबेरुचिता दारान्वक्तुमर्हसि यादव

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಸರ್ವಜ್ಞ ಕೃಷ್ಣ, ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಓ ಯಾದವ—ಹೈಡಂಬನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪತ್ನಿಯರು ಯಾರು ಎಂದು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಬೇಕು।

Verse 33

सूत उवाच । एवमुक्तो धर्मराज्ञा क्षणं ध्यात्वा जनार्दनः । धर्मराजमिदं वाक्यं पदांतरितमब्रवीत्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಧರ್ಮರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಜನಾರ್ದನನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಸುಚಿಂತಿತವಾಗಿ ಪದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು।

Verse 34

अस्ति राजन्प्रवक्ष्यामि दारानस्योचितां शुभाम् । सांप्रतं संस्थिता रम्ये प्राग्ज्योतिषपुरे वरे

ಓ ರಾಜನೇ, ಇದೆ—ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಶುಭ ವಧುವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅವಳು ಈಗ ರಮ್ಯವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 35

सा च पुत्री मुरोः पार्थ दैत्यस्याद्भुतकर्मणः । योऽसौ नरकदैत्यस्य प्राणतुल्यः सखाऽभवत्

ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಅವಳು ಅದ್ಭುತಕರ್ಮಗಳ ದೈತ್ಯ ಮುರನ ಪುತ್ರಿ; ಆ ಮುರನೇ ನರಕ ದೈತ್ಯನಿಗೆ ಪ್ರಾಣಸಮಾನ ಪ್ರಿಯ ಸಖನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 36

स च मे निहतो घोरः पाशदुर्गसमन्वितः । नरकश्च दुराचारस्त्वमेतद्वेत्सि सर्वशः

ಆ ಭೀಕರನು (ಮುರ) ಪಾಶಗಳೂ ದುರ್ಗಗಳೂ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ನನ್ನಿಂದ ಹತನಾದನು; ನರಕನೂ ದುರುಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದ—ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವೆ.

Verse 37

ततो हते मुरौ दैत्ये मया तस्य सुताव्रजत् । योद्धुं मामतिवीर्यत्वाद्घोरा कामकटंकटा

ನಂತರ ನನ್ನಿಂದ ದೈತ್ಯ ಮುರ ಹತನಾದಾಗ, ಅವನ ಪುತ್ರಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದಳು—ಅತಿವೀರ್ಯವಂತಳಾದ ಭೀಕರ ಕಾಮಕಟಂಕಟಾ.

Verse 38

तां ततोऽहं महायुद्धे खड्गखेटकधारिणीम् । अयोधयं महाबाणैः सुशार्ङ्गधनुषश्च्युतैः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಖೇಟಕ ಧರಿಸಿದ್ದ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಯುದ್ಧವಾಡಿದೆ—ನನ್ನ ಉತ್ತಮ ಶಾರ್ಙ್ಗ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೊರಟ ಮಹಾಬಾಣಗಳಿಂದ.

Verse 39

खड्गेन चिच्छेद बाणान्मम सा च मुरोः सुता । समागम्य च खड्गेन गरुडं मूर्ध्न्यताडयत्

ಮುರನ ಪುತ್ರಿಯು ಖಡ್ಗದಿಂದ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ಸಮೀಪಿಸಿ ಅದೇ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಗರುಡನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದಳು.

Verse 40

स च मोहसमाविष्टो गरुडोऽभूदचेतनः । ततस्तस्या वधार्थाय मया चक्रं समुद्यतम्

ಮೋಹದಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಗರುಡನು ಅಚೇತನನಾದನು. ಆಗ ಅವಳ ವಧಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿದೆನು.

Verse 41

चक्रं समुद्यतं दृष्ट्वा मया तस्मिन्रणाजिरे । कामाख्या नाम मां देवी पुरः स्थित्वा वचोऽब्रवीत्

ಆ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಾನು ಚಕ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಮಾಖ್ಯಾ ಎಂಬ ದೇವಿ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮಾತಾಡಿದಳು.

Verse 42

नैनां हंतुं भवानर्हो रक्षैतां पुरुषोत्तम । अजेयत्वं मया ह्यस्या दत्तं खड्गं च खेटकम्

ಓ ಪುರುಷೋತ್ತಮ, ನೀನು ಅವಳನ್ನು ಹತಮಾಡಬಾರದು; ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಅಜೇಯತ್ವವನ್ನೂ ಖಡ್ಗ-ಖೇಟಕವನ್ನೂ ದತ್ತವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 43

बुद्धिरप्रतिमा चापि शक्तिश्च परमा रणे । ततस्त्वया त्रिरात्रेऽपि न जितासीन्मुरोः सुता

ರಣದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಅಪರಿಮಿತ, ಶಕ್ತಿ ಪರಮ; ಆದರೂ, ಓ ಮುರನ ಪುತ್ರಿಯೇ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಮಾಧವನನ್ನು ಜಯಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 44

एवमुक्ते तदा देवीं वचनं चाहमब्रवम् । अयमेष निवृत्तोऽस्मि वारयैनां च त्वं शुभे

ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ನಾನು ದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದೆನು—‘ಇಗೋ, ನಾನು ಯುದ್ಧದಿಂದ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಓ ಶುಭೆಯೇ, ನೀನು ಕೂಡ ಅವಳನ್ನು ತಡೆ.’

Verse 45

ततश्चालिंग्य तां भक्तां कामाख्या वाक्यमब्रवीत् । भद्रे रणान्निवर्तस्व नायं हंतुं कथंचन

ಆಗ ಕಾಮಾಖ್ಯೆ ಆ ಭಕ್ತಳನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಭದ್ರೇ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗು; ಇವನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಸಂಹರಿಸಲಾಗದು।”

Verse 46

शक्यः केनापि समरे माधवो रणदुर्जयः । नाभूदस्ति भविष्यो वा य एनं संयुगे जयेत्

ಸಮರದಲ್ಲಿ ದುರ್ದಮ್ಯನಾದ ಮಾಧವನನ್ನು ಯಾರೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಲಾರರು. ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರಲಾರ— ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನು.

Verse 47

अपि वा त्र्यंबकः पुत्रि नैनं शक्तः कुतोऽन्यकः । तस्मादेनं नमस्कृत्य भाविनं श्वशुरं शुभे

ಮಗಳೇ, ಸ್ವತಃ ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ)ನೂ ಇವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ; ಇನ್ನಾರೇನು? ಆದ್ದರಿಂದ ಶುಭೇ, ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾವನೆಂದು ತಿಳಿದು ಇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸು.

Verse 48

रणादस्मान्निवर्तस्व तवोचितमिदं स्फुटम् । अस्य भ्रातुर्हि भीमस्य स्नुषा त्वं च भविष्यसि

ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗು— ಇದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದು, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ. ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಅವನ ಸಹೋದರ ಭೀಮನ ಸೊಸೆಯಾಗುವೆ.

Verse 49

तस्मात्त्वं श्वशुरं भद्रे सम्मानय जनार्दनम् । न च शोकस्त्वया कार्यः पितरं प्रति पंडिते

ಆದ್ದರಿಂದ ಭದ್ರೇ, ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಮಾವನೆಂದು ತಿಳಿದು ಗೌರವಿಸು. ಮತ್ತು ಪಂಡಿತೇ, ತಂದೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶೋಕಿಸಬಾರದು.

Verse 50

जातस्य हि ध्रुवो मृत्युर्ध्रुव जन्म मृतस्य च । बहवश्चाऽस्य वेत्तारो वद केनापि वार्यते

ಜನಿಸಿದವನಿಗೆ ಮರಣ ನಿಶ್ಚಿತ; ಮರಣಿಸಿದವನಿಗೆ ಜನನವೂ ನಿಶ್ಚಿತ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅನೇಕರು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ—ಹೇಳು, ಇದನ್ನು ಯಾರು ತಡೆಯಬಲ್ಲರು?

Verse 51

ऋषींश्च देवांश्च महासुरांश्च त्रैविद्यविद्यान्पुरुषान्नृपांश्च । कान्मृत्युरेको न पतेत काले परावरज्ञोऽत्र न मुह्यते क्वचित्

ಋಷಿಗಳು, ದೇವರುಗಳು, ಮಹಾಸುರರು, ತ್ರೈವಿದ್ಯೆಯ ಪಂಡಿತರು, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ರಾಜರು—ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಏಕೈಕ ಮರಣ ಯಾರ ಮೇಲೆ ಬೀಳದು? ಪರ-ಅಪರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಇಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 52

श्लाघ्य एव हि ते मृत्युः पितुरस्माज्जनार्दृनात् । सर्वपातकनिर्मुक्तो गतोऽसौ धाम वैष्णवम्

ನಿಜವಾಗಿ, ಈ ಜನಾರ್ದನನ ಕೈಯಿಂದ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣ ಶ್ಲಾಘನೀಯ; ಅವನು ಸರ್ವಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ವೈಷ್ಣವ ಧಾಮವನ್ನು ಸೇರಿದನು.

Verse 53

एवं कामाख्यया प्रोक्ता सा च कामकटंकटा । त्यक्त्वा क्रोधं च संवृत्य गात्राणि प्रणता च माम्

ನಾನು ‘ಕಾಮಾಖ್ಯಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಆ ಕಾಮಕಟಂಕಟಾ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ತಾನು ತಾನೇ ಸಂಯಮಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು.

Verse 54

तामहं साशिषं चापि प्रावोचं भरतर्षभ । अस्मिन्नेव पुरे तिष्ठ भगदत्तप्रपूजिता

ಹೇ ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠ! ಆಗ ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ—“ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿರು; ಭಗದತ್ತನಿಂದ ನೀನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವೆ.”

Verse 55

मया देव्या पृथिव्या च भगदत्तः कृतो नृपः । स ते पूजां बहुविधां करिष्यति स्वसुर्यथा

ನಾನು ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿಯೂ ಸೇರಿ ಭಗದತ್ತನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆವು. ಅವನು ತನ್ನ ಶ್ವಶುರನಂತೆ ನಿನಗೆ ಬಹುವಿಧ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನು.

Verse 56

वसंती चात्र तं वीरं हैडिंबं पतिमाप्स्यसि । एवमाश्वास्य तां देवीं मौर्वीं चाहं व्यसर्जयम्

“ಇಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ನೀನು ಆ ವೀರ ಹೈಡಿಂಬನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುವೆ.” ಹೀಗೆ ಮೌರ್ವೀ ದೇವಿಯನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ನಾನು ಅವಳನ್ನು ವಿದಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

Verse 57

सा स्थिता च पुरे तत्र गतोऽहं शक्रसद्म च । ततो द्वारवतीं प्राप्य त्वया सह समागतः

ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಆ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಳು; ನಾನು ಶಕ್ರನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದೆ. ನಂತರ ದ್ವಾರವತಿಗೆ ತಲುಪಿ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದೆ.

Verse 58

एवमेषोचिता दारा हैडंबेर्विद्यते शुभा । कामाख्ये च रणे घोरा या विद्युदिव भासते

ಹೀಗೆ ಆ ಶುಭಸ್ತ್ರೀ ಹೈಡಿಂಬನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪತ್ನಿಯಾದಳು—ಕಾಮಾಖ್ಯೆಯ ಘೋರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರಳಾಗಿ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಳು.

Verse 59

न च रूपं वर्णितं मे श्वशुरस्योचितं यतः । साधोर्हि नैतदुचितं सर्वस्त्रीणां प्रवर्णनम्

ನಾನು ಅವಳ ರೂಪಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಶ್ವಶುರನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ, ಸದ್ಗುಣಿಯು ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವುದು ಅಯೋಗ್ಯ.

Verse 60

पुनरेकश्च समयः कृतस्तं शृणु यस्तया । यो मां निरुत्तरां प्रश्ने कृत्वैव विजयेत्पुमान्

ಮತ್ತೆ ಅವಳು ಇನ್ನೊಂದು ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಳು—ಕೇಳು: ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿರುತ್ತರಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಜಯಿಸುವ ಪುರುಷನೇ ವಿಜಯಿಯಾಗುವನು।

Verse 61

यो मे प्रतिबलश्चापि स मे भर्ता भविष्यति । एवं च समयं श्रुत्वा बहवो दैत्यराक्षसाः

“ನನ್ನ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮನಾದವನೇ ನನ್ನ ಭರ್ತನಾಗುವನು.” ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅನೇಕ ದೈತ್ಯ-ರಾಕ್ಷಸರು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದರು।

Verse 62

तस्या जयार्थमगमंस्तेऽपि जित्वा हतास्तया । यो य एनां गतः पूर्वं न स भूयो न्यवर्तत

ಅವಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಅವರು ಹೋದರು; ಆದರೆ ಜಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅವಳ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಹತರಾದರು. ಯಾರು ಮೊದಲು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರೋ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಂದಿಲ್ಲ।

Verse 63

वह्नेरिव प्रभां दीप्तां पतंगानां समुच्चयः । एवमेतादृशीं मौर्वीं जेतुमुत्सहते यदि

ಹೇಗೆ ಪತಂಗಗಳ ಗುಂಪು ದಹಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯ ದೀಪ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ತೋರುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಂಥ ಭಯಂಕರ ಮೌರ್ವಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವುದು ಧೃಷ್ಟತೆಯೇ.

Verse 64

घटोत्कचो महावीर्यो भार्यास्य नियतं भवेत्

ಮಹಾವೀರ್ಯಶಾಲಿಯಾದ ಘಟೋತ್ಕಚನೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವಳ ಭರ್ತನಾಗುವನು।

Verse 65

युधिष्ठिर उवाच । अलं सर्वगुणैस्तस्या यस्यास्त्वेको गुणो महान् । क्रियते किं हि क्षीरेण यदि तद्विषमिश्रितम्

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಮಹಾದೋಷವಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು? ವಿಷಮಿಶ್ರಿತ ಹಾಲಿನಿಂದ ಏನು ಫಲ?

Verse 66

प्राणाधिकं भैमसेनिं कथं केवलसाहसात् । क्षिपेयं तव वाक्यानां शुद्धानां चाथ कोविदम्

ಕೇವಲ ದುಸ್ಸಾಹಸದಿಂದ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಿಯನಾದ ಭೀಮಸೇನನನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸಲಿ? ಹಾಗೆಯೇ ನಿನ್ನ ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಿ?

Verse 67

अन्या अपि स्त्रियः संति देशे देशे जनार्दन । बह्व्यस्तासां वरां कांचिद्योषितं वक्तुमर्हसि

ಹೇ ಜನಾರ್ದನ, ದೇಶದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೀನು ಹೆಸರಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕು.

Verse 68

भीम उवाच । सम्यगुक्तं केशवेन वाक्यं बह्वर्थमुत्तमम् । राज्ञा पुनः स्नेहवशाद्यदुक्तं तन्न भाति मे

ಭೀಮನು ಹೇಳಿದನು—ಕೇಶವನು ಸಮ್ಯಕ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ವಚನಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠವೂ ಬಹುಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೂ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ರಾಜನು ಸ್ನೇಹವಶದಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ.

Verse 69

कार्ये दुःसाध्य एव स्यात्क्षत्रियस्य पराक्रमः । करींद्रस्येव यूथेषु गजानां न मृगेषु च

ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಪರಾಕ್ರಮವು ದುಸ್ಸಾಧ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ನಿಯೋಜಿತವಾಗಬೇಕು—ಆನೆಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರನಂತೆ, ಜಿಂಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಲ್ಲ.

Verse 70

आत्मा प्रख्यातिमानेयः सर्वथा वीरपुंगवैः । सा च ख्यातिः कथं जायेद्दुःसाध्यकरणादृते

ಸರ್ವಥಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರರು ಸತ್ಯ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ದುಸ್ಸಾಧ್ಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸದೆ ಅಂಥ ಕೀರ್ತಿ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ?

Verse 71

न ह्यात्मवशगं पार्थ हैडंबेरस्य रक्षणम् । येन दत्तस्त्वयं धात्रा स एनं पालयिष्यति

ಹೇ ಪಾರ್ಥ, ಹೈಡಂಬೇರನ ರಕ್ಷಣೆ ಸ್ವವಶದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ವಿಧಾತನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ನಿನಗೆ ನೀಡಿದವನೇ ಅವನನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಕಾಪಾಡುವನು.

Verse 72

सर्वथोच्चपदारोहे यत्नः कार्यो विजानता । तन्न सिध्यति चेद्दैवान्नासौ दोषो विजानतः

ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿವೇಕಿಯು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕು. ದೈವವಶಾತ್ ಅದು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗದಿದ್ದರೆ, ಜ್ಞಾನಿಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ.

Verse 73

यथा देवव्रतस्त्वेको जह्रे काशिसुताः पुरा । तथैक एव हैडंबिर्मौर्वीं प्राप्नोतु मा चिरम्

ಹೇಗೆ ದೇವವ್ರತನು ಒಬ್ಬನೇ ಹಿಂದೆ ಕಾಶಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೈಡಂಬಿಯೂ ಒಬ್ಬನೇ ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಮೌರ್ವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 74

अर्जुन उवाच । केवलं पौरुषपरं भीमेनोक्तमिदं वचः । अबलं दैवहेतुत्वात्प्रबलं प्रतिभाति मे

ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: ಭೀಮನ ಈ ಮಾತು ಕೇವಲ ಪುರುಷಪ್ರಯತ್ನಾಧಾರಿತವಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ದೈವವೇ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದುರ್ಬಲವೆನಿಸುವುದೂ ನನಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.

Verse 75

न मृषा हि वचो ब्रूते कामाख्या या पुराऽब्रवीत् । भीमसेनसुतः पाणिं तव भद्रे ग्रहीष्यति

ಕಾಮಾಖ್ಯಾ ದೇವಿ ಅಸತ್ಯವಚನವನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವಳು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದಳು—“ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಭೀಮಸೇನನ ಪುತ್ರನು ನಿನ್ನ ಪಾಣಿಯನ್ನು ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವನು.”

Verse 76

अनेन हेतुना यातु शीघ्रं तत्र घटोत्कचः । इति मे रोचते कृष्ण तव किं ब्रूहि रोचते

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಘಟೋತ್ಕಚನು ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಿ. ಇದು ನನಗೆ ಇಷ್ಟ, ಹೇ ಕೃಷ್ಣ; ನಿನಗೆ ಏನು ಇಷ್ಟವೋ ಹೇಳು.

Verse 77

कृष्ण उवाच । रोचते मे वचस्तुभ्यं भीमस्य च महात्मनः । न हि तुल्यो भैमसेनेर्बुद्धौ वीर्ये च कश्चन

ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದರು—ನಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಮಹಾತ್ಮ ಭೀಮನ ವಚನಗಳು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಭೀಮಸೇನನಿಗೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 78

अंतरात्मा च मे वेत्ति प्राप्तामेव मुरोः सुताम् । तच्छीघ्रं यातु हैडंबिस्त्वं च किं पुत्र मन्यसे

ನನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮವೂ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ—ಮುರನ ಪುತ್ರಿ ಈಗಾಗಲೇ ದೊರೆತಂತೆಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೈಡಂಬಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಲಿ; ನೀನು ಕೂಡ, ಪುತ್ರ, ಏನು ಎಣಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 79

घटोत्कच उवाच । न हि न्याय्याः स्वका वक्तुं पूज्यानामग्रतो गुणाः । प्रवृत्ता एव भासंते सद्गुणाश्च रवेः कराः

ಘಟೋತ್ಕಚನು ಹೇಳಿದರು—ಪೂಜ್ಯರ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಸದ್ಗುಣಗಳು ತಾವೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಂತೆ.

Verse 80

सर्वथा तत्करिष्यामि पितरो येन मेऽमलाः । लज्जिष्यंति न संसत्सु मया पुत्रेण पांडवाः

ನಾನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ನಿರ್ಮಲ ಪಿತೃಗಳು—ಪಾಂಡವರು—ನನ್ನಿಂದ, ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನಾದ ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಜ್ಜಿಸದಂತೆ.

Verse 81

एवमुक्त्वा महाबाहुरुत्थाय प्रणनाम तान् । जयाशीर्भिश्च पितृभिर्वर्द्धितो गंतुमैच्छत

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾಬಾಹು ಎದ್ದು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ಪಿತೃಗಳ ಜಯಾಶೀರ್ವಾದಗಳಿಂದ ಬಲವರ್ಧಿತನಾಗಿ ಅವನು ಹೊರಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

Verse 82

तं गतुकाममाहेदमभिनंद्य जनार्दनः । कथाकथनकाले मां स्मरेथास्त्वं जयावहम्

ಅವನು ಹೊರಡಲು ಉತ್ಸುಕನಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜನಾರ್ದನನು ಅಭಿನಂದಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನು ತರುವ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸು.”

Verse 83

यथा बुद्धिं सुदुर्भेद्यां वर्धयामि बलं च ते । इत्युक्त्वालिंग्य तं कृष्णो व्यससर्जत साशिषम्

“ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸುದುರ್ಭೇದ್ಯವಾದ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಬಲವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 84

ततो हिडंबातनयो महौजाः सूर्याक्षकालाक्षमहोदरानुगः । वियत्पथं प्राप्य जगाम तत्पुरं प्राग्ज्योतिषं नाम दिनव्यपाये

ನಂತರ ಹಿಡಿಂಬೆಯ ಮಹೌಜಸ್ವಿ ಪುತ್ರನು—ಸೂರ್ಯಾಕ್ಷ, ಕಾಲಾಕ್ಷ, ಮಹೋದರರೊಂದಿಗೆ—ಆಕಾಶಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದು, ದಿನಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ’ ಎಂಬ ಆ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.