Adhyaya 24

Verse 1

नारद उवाच । एवं श्रुत्वा सभार्यः स प्रमोदप्लुतमानसः । प्रणम्य मामिति प्राह यद्येवं पुण्यवानहम्

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿಬಿಟ್ಟನು. ನನಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, “ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇಷ್ಟು ಪುಣ್ಯವಂತನಾದರೆ…” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 2

पुनः किंचित्प्रवक्ष्यामि पुत्र्या मे दक्षिणः करः । उत्तानः कारणं किं तच्छ्रोतुमिच्छामि नारद

“ಮತ್ತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ನನ್ನ ಮಗಳ ಬಲಗೈ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ತೆರೆದಿದೆ (ಉತ್ತಾನ). ಅದರ ಕಾರಣವೇನು? ಓ ನಾರದ, ಅದನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 3

इति पृष्टोऽस्मि शैलेन प्रावोचं कारणं तदा । सर्वदैव करो ह्यस्याः सर्वेषां प्राणिनां प्रति

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಶೈಲರಾಜನು ಕೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಆಗ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು—ಅವಳ ಕೈ ಸದಾ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕಡೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ।

Verse 4

अभयस्य प्रदाताऽसावुत्तानस्तु करस्ततः । एषा भार्या जगद्भर्तुर्वृषांकस्य महीधर

ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದ ಕೈ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವದು. ಓ ಮಹೀಧರಾ! ಇವಳು ಜಗದ್ಭರ್ತ ವೃಷಾಂಕ (ಶಿವ)ನ ಪತ್ನಿ.

Verse 5

जननी सर्वलोकस्य भाविनी भूतभाविनी । तद्यथा शीघ्रमेवैषा योगं यातु पिनाकिना

ಅವಳು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಜನನಿ—ಶಿವಪ್ರದಾಯಿನಿ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಹಿತಕಾರಿಣಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶುಭೆ ಪಿನಾಕಿ (ಶಿವ)ನೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ।

Verse 6

त्वया विधेयं विधिवत्तथा शैलेन्द्रसत्तम । अस्त्यत्र सुमहतकार्यं देवानां हिमभूधर

ಓ ಶೈಲೆಂದ್ರಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನೀನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಓ ಹಿಮಭೂಧರಾ! ಇಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯವಿದೆ।

Verse 7

इति प्रोच्य तमापृच्छ्य प्रावोचं वासवाय तत् । मम भूयस्तु कर्तव्यं तन्मया कृतमेव हि

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಅವನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಪಡೆದು ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ)ನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆನು. ನನ್ನಿಂದ ಮುಂದೆ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನಿದ್ದರೂ, ಅದು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಡಿದ್ದೆನು।

Verse 8

किं तु पंचशरः प्रेर्यः कार्यशेषेऽत्र वासव । इत्यादिश्य गतश्चाहं तारकं प्रति फाल्गुन

ಆದರೆ ಹೇ ವಾಸವ! ಈ ಕಾರ್ಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗಕ್ಕಾಗಿ ಪಂಚಶರನಾದ ಕಾಮದೇವನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಹೇ ಫಾಲ್ಗುನ, ನಾನು ತಾರಕನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದೆನು।

Verse 9

कलिप्रियत्वात्तस्यैनमर्थं कथयितुं स्फुटम् । हिमाद्रिरपि मे वाक्यप्रेरितः पार्वतीं प्रति

ಅವನು ಕಲಿ (ವಿವಾದ) ಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ಹಿಮಾದ್ರಿಯೂ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು।

Verse 10

भवस्याराधनां कर्तुं ससखीमादिशत्तदा । सा तं परिचचारेशं तस्या दृष्ट्वा सुशीलताम्

ಆಗ ಅವನು ಸಖಿಯೊಡನೆ ಭವ (ಶಿವ)ನ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಅವಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಅವಳು ಆ ಈಶನನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಳು; ಅವಳ ಸುಶೀಲತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ (ಈಶ) ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು।

Verse 11

पुष्पतोयफलाद्यानि नियुक्ता पार्वती व्यधात् । महेन्द्रोपि च मद्वाक्यात्स्मरं सस्मार भारत

ನಿಯುಕ್ತಳಾದ ಪಾರ್ವತಿ ಪುಷ್ಪ, ಜಲ, ಫಲ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಳು. ಹೇ ಭಾರತ! ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಮಹೇಂದ್ರನೂ ಸ್ಮರ (ಕಾಮದೇವ)ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।

Verse 12

स च तत्स्मरणं ज्ञात्वा वसंतरतिसंयुतः । चूतांकुरास्त्रःऋ सहसा प्रादुरासीन्मनोभवः

ಅವನು (ಕಾಮದೇವ) ತನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದುದನ್ನು ತಿಳಿದು, ವಸಂತ ಮತ್ತು ರತಿಯೊಡನೆ, ಮಾವಿನ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನೇ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಸಹಸಾ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು—ಮನೋಭವನು।

Verse 13

तमाह च वचो धीमान्स्मरन्निव च तं स्पृशन् । उपदेशेन बहुना किं त्वां प्रति रतिप्रिय

ಆಗ ಆ ಧೀಮಂತನು ಅವನನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತೆ, ಮೃದುವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ರತಿಪ್ರಿಯ, ನಿನಗೆ ಬಹು ಉಪದೇಶವೇನು ಬೇಕು?”

Verse 14

चित्ते वससि तेन त्वं वेत्सि भूतमनोगतम् । तथापि त्वां वदिष्यामि स्वकार्यपरतां स्मरन्

ನೀನು ಚಿತ್ತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೀಯ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಡೆದದ್ದೂ ನಡೆಯಲಿರುವದ್ದೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಸ್ವಕಾರ್ಯಪರತೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 15

ममैकं सुमहत्कार्यं कर्तुमर्हसि मन्मथ । महेश्वरं कृपानाथं सतीभार्यावियोजितम्

ನನ್ನ ಒಂದು ಅತಿಮಹತ್ ಕಾರ್ಯವಿದೆ, ಹೇ ಮನ್ಮಥ—ನೀನು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು. ಕೃಪಾನಾಥ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸತಿ-ಪತ್ನಿಯಿಂದ ವಿಯೋಗಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

Verse 16

संयोजय पुनर्देव्या हिमाद्रिगृहजातया । देवी देवश्च तुष्टौ ते करिष्यत इहेप्सितम्

ಹಿಮಾದ್ರಿಯ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ದೇವಿ (ಪಾರ್ವತಿ)ಯೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಯೋಜಿಸು. ದೇವಿ ಮತ್ತು ದೇವರು ತೃಪ್ತರಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಇಪ್ಸಿತವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವರು.

Verse 17

मदन उवाच । अलीकमेतद्देवेन्द्र स हि देवस्य पोरतिः । नान्यासादयितव्यानि तेजांसि मुनरब्रवीत्

ಮದನನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ದೇವೇಂದ್ರ, ಇದು ವ್ಯರ್ಥ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ದೇವ (ಶಿವ)ನ ಪೂರ್ವಸಹಚರನು. ಮುನಿಯು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ—ಇಂತಹ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮೀಪಿಸಬಾರದು, ಕೆರಳಿಸಬಾರದು।”

Verse 18

वेदान्तेषु च मां विप्रा गर्हसंयति पुनःपुनः । महाशनो महापाप्मा कामोऽयम नलो गहान्

ವೇದಾಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಪ್ರರು ನನ್ನನ್ನು ಮರುಮರು ಗರ್ಹಿಸುತ್ತಾರೆ—“ಈ ಕಾಮನು ಮಹಾಭಕ್ಷಕ, ಮಹಾಪಾಪಿ; ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ದಹಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ।”

Verse 19

आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनां नित्यवैरिणा । तस्मादयं सदा त्याज्यः कामऽहिरिव सत्तमैः

ಈ (ಕಾಮ) ಎಂಬ ನಿತ್ಯವೈರಿಯಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜ್ಞಾನವು ಆವೃತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ತಮರು ಇದನ್ನು ಸದಾ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು—ಹಾವಿನಂತೆ।

Verse 20

एवं शीलस्य मे कस्मात्प्रतुष्यति महेश्वरः । मद्यपस्येव पापस्य वासुदेवो जगद्गुरः

ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೇ ಇಂತಾಗಿರುವಾಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ನನ್ನಿಂದ ಹೇಗೆ ತೃಪ್ತನಾಗುವನು? ಪಾಪಿಯಾದ ಮದ್ಯಪನಿಂದ ಜಗದ್ಗುರು ವಾಸುದೇವನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುವನು?

Verse 21

इंद्र उवाच । मैवं ब्रूहि महाभाग त्वां विनाकः पुमान्भुवि । धर्ममर्थं तथा कामं मोक्षं वा प्राप्तुमीश्वरः

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಬೇಡ. ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಅಥವಾ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥನಾಗುವನು?

Verse 22

यत्किंचित्साध्यते लोके मूलं तस्य च कामना । कथं कामं विनिंदति तस्मात्ते मोक्षसाधकाः

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಾದರೆ ಅದರ ಮೂಲವೇ ಕಾಮನೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಕಾಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಂದಿಸಬಹುದು? ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷಸಾಧಕರೂ (ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ) ಅದನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 23

सत्यं चापि श्रुतेर्वाक्यं तव रूपं त्रिधागतम् । तामसं राजसं चैव सात्त्विकं चापि मन्मथ

ಶ್ರುತಿವಾಕ್ಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯ—ಓ ಮನ್ಮಥಾ! ನಿನ್ನ ರೂಪ ತ್ರಿವಿಧ: ತಾಮಸ, ರಾಜಸ ಮತ್ತು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ.

Verse 24

अमुक्तितः कामनया रूपं तत्तामसं तव । सुखबुद्ध्या स्पृहा या च रूपं तद्राजसं तव

ಅಮುಕ್ತಿ (ಬಂಧನಬುದ್ಧಿ) ಯಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಕಾಮನೆ ನಿನ್ನ ತಾಮಸರೂಪ. ಸುಖಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಸ್ಪೃಹೆ ನಿನ್ನ ರಾಜಸರೂಪ.

Verse 25

केवलं यावदर्थार्थं तद्रूपं सात्त्विकं तव । तत्ते रूपत्रयमिदं ब्रूहि नोपासते हि के

ಕೇವಲ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಇಚ್ಛೆಯೇ ನಿನ್ನ ಸಾತ್ತ್ವಿಕರೂಪ. ನಿನ್ನ ಈ ತ್ರಿರೂಪಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೇಳು; ನಿನ್ನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸದವರು ಯಾರು?

Verse 26

त्वं साक्षात्परमः पूज्यः कुरु कार्यमिदं हि नः । अथ वा पीडितान्दृष्ट्वा सामान्यानपि पंडिताः । स्वप्राणैरपि त्रायांति परमेतन्महाफलम्

ನೀನು ಸాక్షಾತ್ ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ—ನಮ್ಮ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು. ಏಕೆಂದರೆ ಪಂಡಿತರೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಪೀಡಿತರೆಂದು ಕಂಡಾಗ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನೂ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಇದು ಪರಮ ಮಹಾಫಲಕರ.

Verse 27

इति संचिंत्य कार्यं त्वं सर्वथा कुरु तत्स्फुटम्

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ, ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ—ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪದೆ—ಮಾಡು.

Verse 28

इत्या कर्ण्य तथेत्युक्त्वा वसंतरतिसंयुतः । पिकादिसैन्यसंपन्नो हिमाद्रिं प्रययौ स्मरः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸ್ಮರನು (ಕಾಮನು) “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಬಳಿಕ ವಸಂತ ಮತ್ತು ರತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಮೊದಲಾದ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ ಹಿಮಾದ್ರಿ (ಹಿಮಾಲಯ) ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 29

तत्रापश्यत शंभोः स पुण्यमाश्रममंडलम् । नानावृक्षसमाकीर्णं शांतसत्त्वसमाकुलम्

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಮರನು ಶಂಭುವಿನ ಪುಣ್ಯ ಆಶ್ರಮಮಂಡಲವನ್ನು ಕಂಡನು—ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ ಸತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಸಮಾಕುಲವಾಗಿತ್ತು.

Verse 30

तत्रापश्यत्त्रिनेत्रस्य वीरकंनाम द्वारपम् । यथा साक्षान्महेशानं गणआंश्चायुतशोऽस्य च

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ತ್ರಿನೇತ್ರನಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ‘ವೀರಕ’ ಎಂಬ ದ್ವಾರಪಾಲನನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸాక్షಾತ್ ಮಹೇಶಾನನಂತೆ ಕಾಣುವ ಅವನ ಅನೇಕಾನೇಕ ಗಣಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು.

Verse 31

ददर्श च महेशानं नासाग्रकृतलोचनम् । देवदारुद्रुमच्छायावेदिका मध्यमाश्रितम् । समाकायं सुखासीनं समाधिस्थं महेश्वरम्

ಅವನು ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ಕಂಡನು—ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ನಾಸಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು. ದೇವದಾರು ವೃಕ್ಷಗಳ ಛಾಯೆಯಿರುವ ವೇದಿಕೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸಮಭಾವದಿಂದ ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಅವನು ದರ್ಶಿಸಿದನು.

Verse 32

निस्तरंगं विनिर्गृह्य स्थितमिंद्रियगोचरान् । आत्मानमात्मना देवं प्रविष्टं तपसो निधिम्

ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ತರಂಗರಹಿತವಾಗಿಸಿ, ಅವನು ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾದನು—ಮತ್ತು ಆತ್ಮದ ಮೂಲಕ ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಸ್ವರೂಪನಾದ ದೇವನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 33

तं तथाविधमालोक्य सोंतर्भेदाय यत्नवान् । भ्रमरध्वनिव्याजेन विवेश मदनो मनः

ಅವನನ್ನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು, ಅಂತರಂಗ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಮನ್ಮಥನು ಭ್ರಮರಧ್ವನಿಯ ನೆಪದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 34

एतस्मिन्नंतरे देवो विकासितविलोचनः । सस्मार नगराजस्य तनयां रक्तमानसः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ದೇವನು ವಿಕಸಿತ ನೇತ್ರಗಳಿಂದ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದು, ರಾಗದಿಂದ ರಂಜಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರ್ವತರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।

Verse 35

निवेदिता वीरकेण विवेश च गिरेः सुता । तस्मिन्काले महाभागा सदा यद्वदुपैति सा

ವೀರಕನು ನಿವೇದಿಸಿದಾಗ ಗಿರಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಅವಳು ಸದಾ ಬರುವಂತೆ ತನ್ನ ರೂಢಿಯಂತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಳು।

Verse 36

ततस्तस्यां मनः स्वीयमनुरक्तमवेक्ष्य च । निगृह्य लीलया देवः स्वकं पृष्ठमवैक्षत । तावदापूर्णधनुषमपश्यत रतिप्रियम्

ನಂತರ ಅವಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅನುರಕ್ತವಾದುದನ್ನು ಕಂಡ ದೇವನು ಅದನ್ನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಗಿದ ಧನುಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ರತಿಪ್ರಿಯ ಮನ್ಮಥನನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 37

तन्नाशकृपया देवो नानास्थानेषु सोऽगमत् । तावत्पस्यति पृष्ठस्तमाकृष्य धनुषः शरम्

ಅವನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ಕೃಪೆಯಿಂದ ದೇವನು ನಾನಾ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಆದರೂ ಹಿಂದೆ ಇರುವವನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು—ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಬಾಣವನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಿರುವವನನ್ನು।

Verse 38

स नदीः पर्वताश्चैव आश्रमान्सरसीस्तथा । परिभ्रमन्महादेवः पृष्ठस्थं तमवैक्षत

ಅವನು ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಆಶ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಮಹಾದೇವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿರುವವನಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು।

Verse 39

जगत्त्रयं परिभ्रम्य पुनरागात्स्वमाश्रमम् । पृष्ठस्थमेव तं वीक्ष्य निःश्वासं मुमुचे हरः

ತ್ರಿಲೋಕಗಳನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅವನು ಇನ್ನೂ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹರ (ಶಿವ)ನು ಒಂದು ದೀರ್ಘ ನಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು।

Verse 40

ततस्तृतीयनेत्रोत्थवह्निना नाकवासिनाम् । क्रोशतां गमितः कामो भस्मत्वं पांडुनंदन

ಆಮೇಲೆ ತೃತೀಯ ನೇತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ, ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳು ಅಳಲಾಡುತ್ತಿರಲು, ಕಾಮನು ಭಸ್ಮವಾಯಿತು—ಓ ಪಾಂಡುನಂದನ।

Verse 41

सस तु तं भस्मसात्कृत्वा हरनेत्रोद्भवोऽनलः । व्यजृंभत जगद्दग्धुं ज्वालापूरितदिङ्मुखः

ಅವನನ್ನು ಭಸ್ಮಸಾತ್ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ, ಹರನ ನೇತ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆ ಅನಲವು ಜಗತ್ತನ್ನೇ ದಹಿಸಲು ಎಂಬಂತೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸಿತು; ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಗಳು ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವು।

Verse 42

ततो भवो जगद्धेतोर्व्यभजज्जातवेदसम् । साहंकारे जने चंद्रे सुमनस्सु च गीतके

ನಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣನಾದ ಭವ (ಶಿವ)ನು ಆ ಜಾತವೇದಸ್ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದನು—ಅಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ, ಸುವಾಸನೆಯ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗೀತದಲ್ಲಿ।

Verse 43

भृंगेषु कोकिलास्येषु विहारेषु स्मरानलम् । तत्प्राप्तौ स्नेहसंयुक्तं कामिनां हृदयं किल

ಭೃಂಗಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಗಿಲೆಯ ಕಂಠಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಹಾರವನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಾಗ್ನಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಅದನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಕಾಮಿಗಳ ಹೃದಯ ನಿಜವಾಗಿ ಸ್ನೇಹಬಂಧದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 44

ज्वालयत्यनिशं सोऽग्निर्दुश्चिकित्स्योऽसुखावहः । विलोक्य हरनिःश्वासज्वालाभस्मीकृतं स्मरम्

ಆ ಅಗ್ನಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ—ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ದುರ್ಲಭ, ದುಃಖಕಾರಕ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರನ ನಿಶ್ವಾಸಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಭಸ್ಮವಾದ ಸ್ಮರನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ.

Verse 45

विललाप रतिर्द्दीना मधुना बंधुना सह । विलपंती सुबहुशो मधुना परिसांत्विता

ದೀನಳಾದ ರತಿ ತನ್ನ ಬಂಧು ಮಧುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಿಲಪಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಮರುಮರು ಅಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಧು ಅವಳಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡಿದನು.

Verse 46

रत्याः प्रलापमाकर्ण्य देवदेवो वृषध्वजः । कृपया परया प्राह कामपत्नीं निरीक्ष्य च

ರತಿಯ ಪ್ರಲಾಪವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವ ವೃಷಧ್ವಜ (ಶಿವ)ನು ಕಾಮಪತ್ನಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 47

अमूर्तोऽपि ह्ययं भद्रे कार्यं सर्वं पतिस्तव । रतिकाले ध्रुवं बाले करिष्यति न संशयः

ಭದ್ರೇ! ಈಗ ನಿನ್ನ ಪತಿ ಅಮೂರ್ತನಾದರೂ ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನು. ಬಾಲೇ! ರತಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವನು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 48

यदा विष्णुश्च भविता वसुदेवात्मजो विभुः । तदै तस्य सुतो यः स्यात्सपतिस्ते भविष्यति

ಸರ್ವಶಕ್ತನಾದ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ವಸುದೇವನ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಜನಿಸುವ ಪುತ್ರನೇ ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾಗುವನು.

Verse 49

सा प्रणम्य ततो रुद्रमिति प्रोक्ता रतिस्ततः । जगाम स्वेच्छया गत्या वसंतादिभिरन्विता

ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರತಿ ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಸಂತಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟಳು.