Adhyaya 48

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत महाभाग यथा स्कंदेन भाषितः । महामहोत्सवः शंभोः पृच्छते कुंभसंभवे

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ ಸೂತನೇ! ಕೇಳು; ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದಂತೆ. ಕುಂಭಸಂಭವ (ಅಗಸ್ತ್ಯ)ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಮಹಾಮಹೋತ್ಸವದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು.

Verse 2

स्कंद उवाच । निशामय महाप्राज्ञ शंभु प्रावेशिकीं कथाम् । त्रैलोक्यानंदजननीं महापातकतंकिनीम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಾ! ಶಂಭುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರವೇಶಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳು. ಅದು ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೆ ಆನಂದಜನನಿ, ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಿಣಿ.

Verse 3

मंदरादागतः शंभुश्चैत्रे दमनपर्वणि । प्राप्याप्यानंदगहनमितश्चेतश्चचार ह

ಮಂದರದಿಂದ ಬಂದ ಶಂಭು ಚೈತ್ರಮಾಸದ ದಮನಪರ್ವದ ದಿನ, ಆನಂದಸಾಂದ್ರವಾದ ಘನವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಇಷ್ಟಾನುಸಾರ ಇಲ್ಲಿ-ಅಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದನು.

Verse 4

मोक्षलक्ष्मीविलासेथ प्रासादे सिद्धिमागते । देवो विरजसः पीठादंतर्गेहं विवेश ह

ನಂತರ ‘ಮೋಕ್ಷಲಕ್ಷ್ಮೀವಿಲಾಸ’ ಎಂಬ, ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿ, ದೇವರು ವಿರಜಾಪೀಠದಿಂದ ಅಂತರ್ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 5

ऊर्जशुक्लप्रतिपदि बुधराधासमायुजि । चंद्रे सप्तमराशिस्थे शेषेषूच्चग्रहेषु च

ಊರ್ಜಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪ್ರತಿಪದಿಯಲ್ಲಿ ಬುಧನು ರಾಧಾ-ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಚಂದ್ರನು ಸಪ್ತಮ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು; ಉಳಿದ ಗ್ರಹಗಳು ಉಚ್ಚಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.

Verse 6

वाद्यमानेषु वाद्येषु प्रसन्नासु हरित्सु च । ब्राह्मणानां श्रुतिरव न्यक्कृतान्यरवांतरे

ವಾದ್ಯಗಳು ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ತೋಟಗಳು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ವೈದಿಕ ಶ್ರುತಿ-ಸ್ವರ ಎದ್ದಿತು; ಅದು ಮಧ್ಯದ ಇತರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿತು.

Verse 7

प्रतिशब्दित भूर्लोक भुवर्लोकांतराध्वनि । सर्वं प्रमुदितं चासीच्छंभोः प्रावेशिकोत्सवे

ಭೂಲೋಕ–ಭುವರ್ಲೋಕಗಳ ಮಧ್ಯದ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಮೊಳಗಿದಾಗ, ಶಂಭುವಿನ ಮಂಗಳ ಪ್ರವೇಶೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತವೂ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿತು।

Verse 8

चारणास्तु स्तुतिं कुर्युर्जर्हृषुर्देवतागणाः

ಚಾರಣರು ಸ್ತುತಿಗಾನ ಮಾಡಿದರು; ದೇವತಾಗಣಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಪುಳಕಿತರಾದರು।

Verse 9

ववुर्गंधवहा वाता ववृषुः कुसुमैर्घनाः । सर्वे मंगलनेपथ्याः सर्वे मंगलभाषिणः

ಸುಗಂಧವಾಹಿ ಗಾಳಿಗಳು ಬೀಸಿದವು, ಮೋಡಗಳು ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಸುರಿಸಿದವು। ಎಲ್ಲರೂ ಮಂಗಳವೇಷಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಮಂಗಳವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದರು।

Verse 10

स्थावरा जंगमाः सर्वे जाता आनंदमेदुराः । सुरासुरेषु सर्वेषु गंधर्वेषूरगेषु च

ಸ್ಥಾವರ ಹಾಗೂ ಜಂಗಮ—ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು; ಸರ್ವ ದೇವಾಸುರರಲ್ಲಿ, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ನಾಗರಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇ ಹರ್ಷ ಹರಡಿತು।

Verse 11

विद्याधरेषु साध्येषु किन्नरेषु नरेषु च । स्त्रीपुंजातेषु सर्वेषु रेजुश्चत्वार एव च

ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಸಾಧ್ಯರು, ಕಿನ್ನರರು, ಮಾನವರಲ್ಲಿಯೂ—ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷ ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ, ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶೋಭೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು।

Verse 12

निष्प्रत्यूहं च नितरां पुरुषार्थाः पदेपदे । धूपधूमभरैर्व्योम यद्रक्तं तु तदा मुने

ಓ ಮುನೇ, ಆಗ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದವು; ದಟ್ಟ ಧೂಪಧೂಮರಾಶಿಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವು ಆ ವೇಳೆಗೆ ರಕ್ತಿಮವಾಗಿ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು।

Verse 13

नाद्यापि नीलिमानंतं परित्यजति कर्हिचित् । नीराजनाय ये दीपास्तदा सर्वे प्रबोधिताः

ಆಗಲೂ ಆ ಗಾಢ ನೀಲಿಮೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ದೂರವಾಗಲಿಲ್ಲ; ನೀರಾಜನ (ಆರತಿ)ಗಾಗಿ ಇದ್ದ ದೀಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 14

तेषां ज्योतींषि खेद्यापि राजंते तारकाच्छलात् । प्रतिसौधं पताकाश्च नानाकारा विचित्रिताः

ಅವುಗಳ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳೆಂಬ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಇವೆಯೆಂದು ಅತ್ಯಂತ ದೀಪ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೌಧದ ಮೇಲೆ ನಾನಾರೂಪದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತ ಧ್ವಜಪತಾಕೆಗಳು ಏರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 15

रम्यध्वजप्रभाधौता रेजुः प्रति शिवालयम् । क्वचिद्गायंति गीतज्ञाः क्वचिन्नृत्यंति नर्तकाः

ಸುಂದರ ಧ್ವಜಗಳ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಿವಾಲಯದತ್ತ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು; ಕೆಲವೆಡೆ ಗೀತಜ್ಞರು ಹಾಡಿದರು, ಕೆಲವೆಡೆ ನರ್ತಕರು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು।

Verse 16

चतुर्विधानि वाद्यानि वाद्यंते च क्वचित्क्वचित् । प्रत्यध्वं चंदनरसच्छटा पिच्छिलभूमयः

ಕೆಲವೆಡೆ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ವಾದ್ಯಗಳು ನಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾರಿಯಲ್ಲೂ ಚಂದನರಸದ ಛಟೆಯಿಂದ ನೆಲ ಮೃದುವಾಗಿ, ಸುಗಂಧಭರಿತವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾರುವಂತಾಯಿತು।

Verse 17

हरित श्वेत मांजिष्ठ नील पीत बहुप्रभाः । प्रत्यंगणं शुभाकारा रंगमालाश्चकाशिरे

ಹರಿತ, ಶ್ವೇತ, ಮಾಂಜಿಷ್ಠ-ರಕ್ತ, ನೀಲ, ಪೀತಾದಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವರ್ಣಗಳ ಶುಭಾಕಾರದ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗಣವನ್ನೂ ಅಂತಃಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನೂ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿದವು।

Verse 18

रत्नकुट्टिमभूभागा गोपुराग्रेषु रेजिरे । सुधोज्ज्वला हर्म्यमालाः सौधनामप्रपेदिरे

ರತ್ನಖಚಿತ ಕುಟ್ಟಿಮಭೂಮಿಗಳು ಗೋಪುರಶಿಖರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿದವು; ಸುದೆಯಂತೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಶ್ವೇತ ಲೇಪದಿಂದ ದ್ಯೋತಿಸುವ ಹರ್ಮ್ಯಪಂಕ್ತಿಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ‘ಸೌಧ’ ಎಂಬ ನಾಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದವು।

Verse 19

अचेतनान्यपि तदा चेतनानीव संबभुः । यानि कानीह कीर्त्यंते मंगलानि घटोद्भव

ಓ ಘಟೋದ್ಭವನೇ! ಆಗ ಇಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಂಗಳಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾದುದರಿಂದ ಜಡವಸ್ತುಗಳೂ ಚೇತನವಂತೆಯೇ ತೋರುವಂತಾಯಿತು।

Verse 20

तेषामेव हि सर्वेषां तत्तु जन्मदिवाभवत् । आगत्य देवदेवोथ मुक्तिमंडपमाविशत्

ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ಜನ್ಮದಿನದಂತೆಯೇ ಆಯಿತು; ನಂತರ ದೇವದೇವನು ಆಗಮಿಸಿ ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 21

अथाभिषिक्तश्चतुराननेन महर्षिवृंदैः सह देवदेवः । शुभासनस्थः सहितो भवान्या कुमारवृंदैः परितो वृतश्च

ನಂತರ ಚತುರಾನನ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಹರ್ಷಿವೃಂದಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವದೇವನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು। ಆತನು ಶುಭಾಸನದಲ್ಲಿ ಭವಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಕುಮಾರವೃಂದಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು।

Verse 22

रत्नैरसंख्यैर्बहुभिर्दुकूलैर्माल्यैर्विचित्रैर्लसदिष्टगंधैः । अपूपुजन्देवगणा महेशं तदा मुदाते च महोरग्रेंद्राः

ಅಸಂಖ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದಲೂ, ಅಪಾರವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೂಕೂಲ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದಲೂ, ಮನೋಹರವಾದ ವಿಚಿತ್ರ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳ—ಮಧುರ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ—ಅರ್ಪಣೆಯಿಂದ ದೇವಗಣಗಳು ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು; ಮಹೋರಗೇಂದ್ರರಾದ ನಾಗರಾಜರೂ ಹರ್ಷಿಸಿದರು.

Verse 23

रत्नाकरैश्चापि गिरींद्रव्यैर्यथा स्वमन्यैरपि पुण्यधीभिः । संपूजितः कुंभज तत्र शंभुर्नीराजितो मातृगणैरथेशः

ಓ ಕುಂಭಜಾ! ಅಲ್ಲಿ ಶಂಭುವು ರತ್ನಸಾಗರಗಳ ನಿಧಿಗಳಿಂದಲೂ, ಗಿರಿರಾಜಗಳ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪುಣ್ಯಬುದ್ಧಿಯವರು ತಂದ ಇತರ ಅರ್ಘ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸಂಪೂಜಿತನಾದನು. ನಂತರ ಮಾತೃಗಣಗಳು ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನೀರಾಜನ-ಆರತಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದವು.

Verse 24

संतोष्य सर्वान्प्रथमं मुनींद्रान्स्वैस्वैर्हृदिस्थैश्च चिराभिलाषैः । ब्रह्माणमाभाष्य शिवोथ विष्णुं जगाद सर्वामरवृंदवंद्यः

ಮೊದಲು ಶಿವನು ಎಲ್ಲ ಮುನೀಂದ್ರರನ್ನು ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿರಕಾಲದ ಅಭಿಲಾಷೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಸಂತೃಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸಂಭಾಷಿಸಿ, ಸಮಸ್ತ ಅಮರವೃಂದಗಳಿಂದ ವಂದಿತನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 25

इतो निषीदेति समानपूर्वं त्वं मे समस्तप्रभुतैकहेतुः । दूरेपि तिष्ठन्निकटस्त्वमेव त्वत्तो न कश्चिन्मम कार्यकर्ता

“ಇಲ್ಲಿ, ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೋ. ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಕಾರಣ ನೀನೇ. ನೀನು ದೂರ ನಿಂತರೂ ನಿಜವಾಗಿ ನೀನೇ ಸಮೀಪ; ನಿನ್ನ ಹೊರತು ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.”

Verse 26

त्वया दिवोदास नरेंद्रवर्यः सदूपदेशैश्च तथोपदिष्टः । यथा स सिद्धिं परमामवाप समीहितं मे निखिलं च सिद्धम्

“ನಿನ್ನಿಂದ ನರೆಂದ್ರವರ್ಯನಾದ ದಿವೋದಾಸನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉಪದೇಶಗಳಿಂದ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.”

Verse 27

विष्णो वरं ब्रूहि य ईप्सितस्ते नादेयमत्रास्ति किमप्यहो ते । इदं मयाऽनंदवनं यदाप्तं हेतुस्तु तत्रत्वमसौ गणेशः

ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ! ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಹೇಳು; ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಕೊಡಲಾಗದದ್ದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ನಾನು ಪಡೆದ ಈ ಆನಂದವನಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವುದೂ, ಆ ಗಣೇಶನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 28

जगुर्गंधर्वनिकरा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

ಗಂಧರ್ವರ ಗುಂಪುಗಳು ಹಾಡಿದವು, ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗಣಗಳು ನೃತ್ಯಿಸಿದವು.

Verse 29

श्रुत्वेति वाक्यं जगदीशितुश्च प्रोवाच विष्णुर्वरदं महेशम् । यदि प्रसन्नोसि पिनाकपाणे तदा पदाद्दूरमहं न ते स्याम्

ಜಗದೀಶ್ವರನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ವಿಷ್ಣುವು ವರದಾತ ಮಹೇಶನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಪಿನಾಕಪಾಣೇ! ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ದೂರವಾಗಿರಬಾರದು.”

Verse 30

श्रुत्वेति वाक्यं मधुसूदनस्य जगाद तुष्टो नितरां पुरारिः । सदा मुरारे मम सन्निधौ त्वं तिष्ठस्व निर्वाणरमाश्रयेत्र

ಮಧುಸೂದನನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪುರಾರಿ ಶಿವನು ಅತ್ಯಂತ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಮುರಾರೇ! ಸದಾ ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲು; ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ವಾಣರಮೆಯ ಆಶ್ರಯವಿದೆ.”

Verse 31

आदावनाराध्य भवंतमत्र यो मां भजिष्यत्यपि भक्तियुक्तः । समीहितं तस्य न सेत्स्यति ध्रुवं परात्परान्मेंबुज चक्रपाणे

ಹೇ ಪರಾತ್ಪರ, ಪದ್ಮ-ಚಕ್ರಪಾಣೇ ಪ್ರಭು! ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನಿನ್ನ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡದೆ, ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನ ಇಷ್ಟಾರ್ಥವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗದು.

Verse 32

सर्वत्र सौख्यं मम मुक्तिमंडपे संतिष्ठमानस्य भवेदिहाच्युत । न तत्तु कैलासगिरौ सुनिर्मले न भक्तचेतस्यपि निश्चलश्रियि

ಹೇ ಅಚ್ಯುತ! ನನ್ನ ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಖ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ಫಲ ನಿರ್ಮಲ ಕೈಲಾಸಗಿರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ—ಭಕ್ತಚಿತ್ತ ಸ್ಥಿರವಾಗಿಯೂ, ಶ್ರೀ ಅಚಲವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರೂ.

Verse 33

निमेषमात्रं स्थिरचित्तवृत्तयस्तिष्ठंति ये दक्षिणमंडपेत्र मे । अनन्यभावा अपि गाढमानसा न ते पुनर्गर्भदशामुपासते

ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ದಕ್ಷಿಣಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಮಿಷಮಾತ್ರವೂ ನಿಂತಿರುವವರು—ಅನನ್ಯಭಾವದವರು, ಗಾಢಮನಸ್ಸಿನವರು—ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭದಶೆ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 34

संस्नाय ये चक्रसरस्यगाधे समस्ततीर्थैक शिरोविभूषणे । क्षणं विशंतीह निरीहमानसा निरेनसस्ते मम पार्षदा हि

ಚಕ್ರಸರಸಿನ ಆಳವಾದ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ—ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳ ಶಿರೋಭೂಷಣವಾದ ಅದರಲ್ಲಿ—ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ನಿರೀಹಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರು ಪಾಪರಹಿತರಾಗಿ ನನ್ನ ಪಾರ್ಷದರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 35

स्मरंति ये मामपवर्गमंडपे किंचिद्यथाशक्ति ददत्यपि स्वम् । शृण्वंति पुण्याश्च कथाः क्षणं स्थिरास्ते कोटिगोदानफलं भजंति

ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ತನ್ನದನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪುಣ್ಯಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರು—ಕೋಟಿ ಗೋদানಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 36

उपेंद्रतप्तानि तपांसि तैश्चिरं स्नाता हि ते चाखिलतीर्थसार्थकैः । स्नात्वेह ये वै मणिकर्णिका ह्रदे समासते मुक्तिजनाश्रयेक्षणम्

ಅವರಿಂದ ಉಪೇಂದ್ರನು ತಪಿಸಿದಂತೆ ತಪಸ್ಸು ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಪಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಸಕಲ ತೀರ್ಥಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮುಕ್ತಿಜನಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವವರು ಆ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 37

तीर्थानि संतीह पदेपदे हरे तुला क्व तेषां मणिकर्णिकायाः । कतीहनो संति शुभाश्च मंडपाः परंपरोमुक्तिरमाश्रयोयम्

ಹೇ ಹರಿ! ಈ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ; ಆದರೆ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಗೆ ಯಾವುದು ಸಮಾನ? ಇಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಶುಭ ಮಂಟಪಗಳಿವೆ; ಇದು ನಿರಂತರ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ.

Verse 38

कैवल्यमंडपस्यास्य भविष्ये द्वापरे हरे । लोके ख्यातिर्भवित्रीयमेष कुक्कुटमंडपः

ಹೇ ಹರಿ! ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಕೈವಲ್ಯ-ಮಂಟಪವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ‘ಕುಕ್ಕುಟ-ಮಂಟಪ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು.

Verse 39

हरिरुवाच । भालनेत्रसमाख्याहि कथं निर्वाणमंडपः । तथा ख्यातिमसौ गंता यथा देवेन भाषितम्

ಹರಿ ಹೇಳಿದರು— ‘ನಿರ್ವಾಣ-ಮಂಟಪವು “ಭಾಲನೇತ್ರ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು? ಮತ್ತು ದೇವನು ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದೇ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಅದು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವುದು?’

Verse 40

देवदेव उवाच । महानंदो द्विजो नाम भविष्योत्र चतुर्भुज । अग्रवेदीसमाचारस्त्यक्ततीर्थप्रतिग्रहः

ದೇವದೇವರು ಹೇಳಿದರು— ‘ಹೇ ಚತುರ್ಭುಜ! ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾನಂದ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ) ಉದ್ಭವಿಸುವನು; ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೈದಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವನು ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಸಂಬಂಧ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿರುವನು.’

Verse 41

अदांभिकोऽक्रूरमनाः सदैवातिथिवल्लभः । अथ यौवनमासाद्य पितर्युपरते स हि

ಅವನು ದಂಭರಹಿತನು, ಮೃದುಮನಸ್ಕನು, ಸದಾ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಸುವವನು. ನಂತರ ಯೌವನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ತಂದೆ ಪರಲೋಕವಾದಾಗ…

Verse 42

विषमेषु शरैस्तीव्रैः कारितस्त्वपदे पदम् । जहार कस्यचिद्भार्या मैत्रीं कृत्वा तु तेन वै

ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶರಗಳಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಅವನು ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಂತರ ಒಬ್ಬನೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.

Verse 43

तया च प्रेरितोऽपेयं पपौ चापि विमोहितः । अभक्ष्यभक्षणरुचिरभून्मदनमोहितः

ಅವಳ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅವನು ಕುಡಿಯಬಾರದದ್ದನ್ನು ಕುಡಿದನು; ಮೋಹಿತನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿಯೂ ಮಾಡಿದನು. ಕಾಮಮೋಹದಿಂದ ಭ್ರಾಂತನಾಗಿ ಅಭಕ್ಷ್ಯಭಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರುಚಿ ಬೆಳೆಸಿದನು.

Verse 44

वैष्णवान्धनिनो दृष्ट्वा क्षणं वैष्णववेषभृत् । शैवान्निंदति मूढात्मा नरकत्राणकारणम्

ಧನಿಕ ವೈಷ್ಣವರನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ವೈಷ್ಣವ ವೇಷ ಧರಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಆ ಮೂಢಾತ್ಮ ಶೈವರನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದನು—ಹೀಗೆ ನರಕವನ್ನೇ ತ್ರಾಣಕಾರಣವೆಂದು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.

Verse 45

शिवभक्तान्समालोक्य किंचिच्च परिदित्सुकान् । गर्हयेद्वैष्णवान्सर्वाञ्शैवलिंगोपजीवकः

ಶಿವಭಕ್ತರನ್ನು ನೋಡಿ—ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಾಯವನ್ನಾದರೂ ಬಯಸುವವರನ್ನು—ಅವನು, ಶಿವಲಿಂಗಸೇವೆಯಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲ ವೈಷ್ಣವರನ್ನೂ ಗರ್ಹಿಸಿದನು.

Verse 46

इति पाखंडधर्मज्ञः संध्यास्नानपराङ्मुखः । विशालतिलकः स्रग्वी शुद्धधौतांबरोज्वलः

ಹೀಗೆ ಪಾಖಂಡಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನಕರ್ಮಗಳಿಂದ ವಿಮುಖನಾಗಿದ್ದನು. ಆದರೂ ವಿಶಾಲ ತಿಲಕ ಧರಿಸಿ, ಹಾರ ಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಶುದ್ಧವಾಗಿ ತೊಳೆದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 47

शिखी चोपग्रहकरः सर्वेभ्योऽसत्प्रतिग्रही । तस्यापत्यद्वयं जातमुन्मत्तपथवर्तिनः

ಶಿಖೀಯೂ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಲಾಭಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವವನು, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಅಯೋಗ್ಯ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ಆಗಿದ್ದ. ಅವನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಅವರು ಉನ್ಮತ್ತ ಹಾಗೂ ಮೋಹಭ್ರಾಂತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವವರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 48

एवं तस्य प्रवृत्तस्य कश्चित्पर्वतदेशतः । समागमिष्यति धनी तीर्थयात्रार्थसिद्धये

ಅವನು ಹೀಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ, ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಧನಿಕನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುವನು.

Verse 49

स्नात्वा स चक्रसरसि कथयिष्यति चेति वै । अहमस्ति धनोदित्सुर्जात्या चांडालसत्तमः

ಅವನು ಚಕ್ರಸರಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುವನು— ‘ನನಗೆ ಧನವಿದೆ, ದಾನ ಕೊಡಲು ಇಚ್ಛೆ ಇದೆ; ಆದರೆ ಜನ್ಮತಃ ನಾನು ಚಾಂಡಾಲನು.’

Verse 50

अस्ति कश्चित्प्रतिग्राही यस्मै दद्यामहं धनम् । इति तस्य वचः श्रुत्वा कैश्चिच्चांगुलिसंज्ञया

‘ನಾನು ಈ ಧನವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಕೊಡಲಿ? ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನು ಯಾರಾದರೂ ಇದ್ದಾನೆಯೇ?’ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಅವನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಕೆಲವರು ಬೆರಳಿನ ಸಂಕೇತದಿಂದ (ಒಬ್ಬನನ್ನು) ತೋರಿಸಿದರು.

Verse 51

उद्दिष्ट उपविष्टोसौ यो जपेद्ध्यानमुद्रया । एष प्रतिग्रहं त्वत्तो ग्रहीष्यति न चेतरः

‘ನಾವು ಸೂಚಿಸುವ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವವನು, ಧ್ಯಾನಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಿಸುವವನು—ಅವನೇ ನಿನ್ನಿಂದ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವನು; ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ.’

Verse 52

इति तेषां वचः श्रुत्वा स गत्वा तत्समीपतः । दंडवत्प्रणिपत्याथ तं बभाषे तदांत्यजः

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಆತನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ನಂತರ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಆ ಅಂತ್ಯಜನು ಅವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 53

मामुद्धर महाविप्र तीर्थं मे सफलीकुरु । किंचिद्वस्त्वस्ति मे तत्त्वं गृहाणानुग्रहं कुरु

ಹೇ ಮಹಾವಿಪ್ರನೇ! ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು, ನನ್ನ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸಫಲಗೊಳಿಸು. ನನ್ನ ಬಳಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಧನವಿದೆ—ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸು.

Verse 54

अथाक्षमालिकां कर्णे कृत्वा ध्यानं विसृज्य च । कियद्धनं तवास्तीह पप्रच्छ करसंज्ञया

ನಂತರ ಜಪಮಾಲೆಯನ್ನು ಕಿವಿಯ ಬಳಿ ಇಟ್ಟು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಕೈಸಂಕೇತದಿಂದ ಕೇಳಿದನು—‘ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಎಷ್ಟು ಧನವಿದೆ?’

Verse 55

तस्य संज्ञां स वै बुद्ध्वा प्रोवाचाति प्रहृष्टवत् । संतृप्तिर्यावता ते स्यात्तावद्दास्यामि नान्यथा

ಅವನ ಸಂಕೇತವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವನು ಬಹಳ ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—‘ನಿಮಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗುವಷ್ಟು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಲ್ಲ.’

Verse 56

इति तद्वचनं श्रुत्वा त्यक्त्वा मौनमुवाच ह । सानंदः स महानंदो निःस्पृहोस्मि प्रतिग्रहे

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಮೌನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೇಳಿದನು—‘ನಾನು ಆನಂದಿತನು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದೇನೆ; ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿಃಸ್ಪೃಹನು.’

Verse 57

परं तेऽनुग्रहार्थं तु करिष्यामि प्रतिग्रहम् । किंच मे वचनं त्वं चेत्करिष्यस्युत्तमोत्तम

ನಿನಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ತೋರಲು ಮಾತ್ರವೇ ನಾನು ಈ ದಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವೆನು. ಆದರೆ ಹೇ ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ, ನೀನು ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅದು ಯುಕ್ತವಾಗುವುದು.

Verse 58

यावदस्त्यखिलं वित्तं तन्मध्ये न्यस्य कस्यचित् । न स्तोकमपि दातव्यं तदाऽदास्यामि नान्यथा

ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಸಮಸ್ತ ಧನವನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಇಡು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಬೇರೆಡೆ ಕೊಡಬೇಡ; ಆಗ ಮಾತ್ರ ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವೆನು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 59

चांडाल उवाच । यावदस्ति मयानीतं विश्वेशप्रीतये वसु । तावत्तुभ्यं प्रदास्यामि विश्वेशस्त्वं यतो मम

ಚಾಂಡಾಲನು ಹೇಳಿದನು— ‘ವಿಶ್ವೇಶನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನಾನು ತಂದಿರುವ ಧನ ಎಷ್ಟಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟನ್ನೆಲ್ಲ ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನೇ ನನ್ನ ವಿಶ್ವೇಶ, ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ.’

Verse 60

ये वसंतीह विश्वेश राजधान्यां द्विजोत्तम । क्षुद्राक्षुद्रा जंतुमात्रा विश्वेशां शास्त एव हि

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಇಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶನ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ವಾಸಿಸಿದರೂ—ನೀಚರಾಗಲಿ ಅನೀಚರಾಗಲಿ, ಯಾವ ಜೀವಿಯಾದರೂ—ಅವರ ರಕ್ಷಕನೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶകനೂ ವಿಶ್ವೇಶನೇ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 61

परोद्धरणशीला ये ये परेच्छाप्रपूरकाः । परोपकृतिशीला ये विश्वेशां शास्त एव हि

ಪರರನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುವ ಸ್ವಭಾವದವರು, ಪರರ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವರು, ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು—ಅಂತಹವರ ರಕ್ಷಕನೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶകനೂ ವಿಶ್ವೇಶನೇ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 62

इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रहृष्टेंद्रियमानसः । उवाच पार्वतीयं तं सोऽग्रजन्मांत्यजं तदा

ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಮನಸ್ಸೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿದವು. ಆಗ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪಾರ್ವತೀ-ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಆ ಅಂತ್ಯಜನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 64

विश्वेशः प्रीयतां चेति प्रोच्य यातो यथागतः । स च द्विजो द्विजैरन्यैर्धिक्कृतोपि वसन्निह

‘ವಿಶ್ವೇಶನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಬಂದಂತೆ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟನು. ಆದರೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಧಿಕ್ಕೃತನಾದರೂ ಅಲ್ಲಿಯೇ (ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ) ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 65

बहिर्निर्गतमात्रस्तु बहुभिः परिभूयते । चांडालब्राह्मणश्चैष चांडालात्त धनस्त्वसौ

ಆದರೆ ಹೊರಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಅನೇಕರು ಅವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರು—‘ಇವನು ಚಾಂಡಾಲ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ! ಆವನು ಚಾಂಡಾಲನಿಂದ ಧನವಂತನಾದವನು!’

Verse 66

असावेव हि चांडालः सर्वलोकबहिष्कृतः । इत्थं तमनुधावंति थूत्कुर्वंतः परितो हरे

‘ಇವನೇ ನಿಜವಾದ ಚಾಂಡಾಲ, ಸರ್ವಜನರಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕೃತ!’ ಎಂದು, ಹೇ ಹರಿ, ಸುತ್ತಲೂ ಉಗುಳುತ್ತಾ ಅವರು ಅವನ ಹಿಂದೆ ಓಡಿದರು.

Verse 67

स च तद्भयतो गेहात्काकभीतदिवांधवत् । न निःसरेत्क्वचिदपि लज्जाकृति नतास्यकः

ಅವರ ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಮನೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೊರಬರಲಿಲ್ಲ—ಕಾಗೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿದ ಅಂಧನಂತೆ; ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

Verse 68

स एकदा संप्रधार्य गृहिण्या लोकदूषितः । जगाम कीकटान्देशांस्त्यक्त्वा वाराणसीं पुरीम्

ಒಮ್ಮೆ, ಲೋಕದ ನಿಂದೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ವಾರಣಾಸಿ ಪುರಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಕೀಕಟ ದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 69

मध्ये मार्गं स गच्छन्वै लक्षितस्तु सकांचनः । अपि कार्पटिकांतस्थः स रुद्धो मार्गरोधिभिः

ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನ ಬಳಿ ಚಿನ್ನವಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು; ಅವನು ಭಿಕ್ಷುಕನೊಬ್ಬನ ನಿವಾಸದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ದರೋಡೆಕೋರರು ಅವನನ್ನು ತಡೆದರು.

Verse 70

नीत्वा ते तमरण्यानीं तस्कराः सपरिच्छदम् । उल्लुंठ्य धनमादाय समालोच्य परस्परम्

ಆ ಕಳ್ಳರು ಅವನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು; ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಚರ್ಚಿಸಿದರು.

Verse 71

प्रोचुर्भूरिधनं चैतज्जीर्यत्यस्मिन्न जीवति । असौ धनी प्रयत्नेन वध्यः सपरिचारकः

ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ಇದು ಅಪಾರವಾದ ಸಂಪತ್ತು; ಇವನು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ಇದು ನಮಗೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಶ್ರೀಮಂತನನ್ನು ಅವನ ಸೇವಕನೊಂದಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಲೇಬೇಕು."

Verse 72

संप्रधार्येति तेप्राहुः स्मर्तव्यं स्मर पांथिक । त्वां वयं घातयिष्यामो निश्चितं सपरिच्छदम्

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು, "ಎಲೈ ಪ್ರಯಾಣಿಕನೇ! ನೀನು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೋ. ನಾವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇವೆ."

Verse 73

निशम्येति मनस्येव कथयामास स द्विजः । अहो प्रतिगृहीतं मे यदर्थं वसु भूरिशः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದನು— “ಅಯ್ಯೋ! ನಾನು ಇಷ್ಟು ಅಪಾರವಾದ ಧನವನ್ನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆನು?”

Verse 74

कुटुंबमपि तन्नष्टं नष्टश्चापि प्रतिग्रहः । जीवितं चापि मे नष्टं नष्टा काशीपुरीस्थितिः

“ನನ್ನ ಕುಟುಂಬವೂ ನಾಶವಾಯಿತು, ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಗ್ರಹವೂ ನಷ್ಟವಾಯಿತು; ನನ್ನ ಜೀವಿತವೂ ನಷ್ಟ—ಮತ್ತು ಕಾಶೀಪುರಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಸವೂ ನಷ್ಟವಾಯಿತು।”

Verse 75

युगपत्सर्वमेवाशु नष्टं दुर्बुद्धिचेष्टया । न काश्यां मरणं प्राप्तं तस्माद्दुष्टप्रतिग्रहात्

“ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ ಒಂದು ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಶೀಘ್ರ ನಾಶವಾಯಿತು; ಆ ದುಷ್ಟ ಪ್ರತಿಗ್ರಹದ ಕಾರಣದಿಂದ ನನಗೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮರಣವೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ।”

Verse 76

प्रांते कुटुंबस्मरणात्तथाकाशीस्मृतेरपि । चोरैर्हतोपि स तदा कीकटे कुक्कुटोऽभवत्

ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬಸ್ಮರಣೆ ಹಾಗೂ ಕಾಶೀಸ್ಮರಣೆಯೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ—ಕಳ್ಳರಿಂದ ಹತನಾದರೂ ಅವನು ಆಗ ಕೀಕಟದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೋಳಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು।

Verse 77

सा कुक्कुटी सुतौ तौ तु ताम्रचूडत्वमापतुः । प्रांते काशीस्मरणतो जाता जातिस्मृतिः परा

ಆಕೆ ಹೆಂಡತಿ ಕೋಳಿಯಾದಳು, ಆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ತಾಮ್ರಚೂಡರು (ಕಿರೀಟಧಾರಿ ಕೋಳಿಗಳು) ಆದರು; ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಶೀಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಅಪೂರ್ವ ಜಾತಿಸ್ಮೃತಿ (ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮರಣೆ) ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 78

इत्थं बहुतिथेकाले गते कार्पटिकोत्तमाः । तस्मिन्नेवाध्वनि प्राप्ताश्चत्वारो यत्र कुक्कुटाः

ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ದಿನಗಳು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಪಟಿಕ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬಂದರು; ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕುಕ್ಕುಟಗಳು ಇದ್ದವು.

Verse 79

वाराणस्याः कथां प्रोच्चैः कुर्वंतोऽन्योन्यमेव हि । काशीकथां समाकर्ण्य तदा ते चरणायुधाः

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಜೋರಾಗಿ ವಾರಾಣಸಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಕಾಶೀಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಆ ‘ಚರಣಾಯುಧ’ ಕುಕ್ಕುಟಗಳು ಆಗ ಒಳಗಿಂದಲೇ ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡವು.

Verse 80

जातिस्मृतिप्रभावेण तत्संगेन तु निर्गताः । तैश्च कार्पटिकश्रेष्ठेः पथि दृष्ट्वा कृपालुभिः

ಜಾತಿಸ್ಮೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಆ ಸಂಗದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಅವರು ಹೊರಬಂದರು; ಕೃಪಾಳು ಆ ಕುಕ್ಕುಟಗಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪಟಿಕಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ನೋಡಿ ಸ्नेಹದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವು.

Verse 81

तंदुलादिपरिक्षेपैः प्रापिताः क्षेत्रमुत्तमम् । ते तु क्षेत्रं समासाद्य चत्वारश्चरणायुधाः

ಅಕ್ಕಿ ಮೊದಲಾದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಚಲ್ಲುವುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು; ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ ಆ ನಾಲ್ಕು ‘ಚರಣಾಯುಧ’ ಕುಕ್ಕುಟಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದವು.

Verse 82

चरिष्यंतोऽत्र परितो मुक्तिमंडपमुत्तमम् । जिताहारान्सनियमान्कामक्रोधपराङ्मुखान्

ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪದ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಚರಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು—ಆಹಾರನಿಗ್ರಹಿಗಳಾಗಿ, ನಿಯಮಪಾಲಕರಾಗಿ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಂದ ವಿಮುಖರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 84

मन्नामोच्चारणपरान्मत्कथार्पितसुश्रुतीन् । मद्दत्तचित्तसद्वृत्तीन्दृष्ट्वा क्षेत्रनिवासिनः

ಅವರನ್ನು—ನನ್ನ ನಾಮೋಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರು, ನನ್ನ ಕಥಾಶ್ರವಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿತ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರು, ಮತ್ತು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿತ ಚಿತ್ತ ಹಾಗೂ ಸದ್ವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಎಂದು ನೋಡಿ ಕ್ಷೇತ್ರನಿವಾಸಿಗಳು ಗಮನಿಸಿದರು।

Verse 85

मानयामासुरथ तान्कुक्कुटान्साधुवर्त्मनः । प्राक्तनां वासनायोगात्संप्रधार्य परस्परम् । क्रमेणाहारमाकुंच्य प्राणांस्त्यक्ष्यंति चात्र वै

ನಂತರ ಸದುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಆ ಕುಕ್ಕುಟಗಳನ್ನು ಅವರು ಗೌರವಿಸಿದರು. ಪೂರ್ವವಾಸನೆಯ ಯೋಗದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಅರಿತು, ಅವರು ಕ್ರಮೇಣ ಆಹಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವರು।

Verse 86

पश्यतां सर्वलोकानां विष्णो ते मदनुग्रहात् । विमानमधिरुह्याशु कैलासं प्राप्य मत्पदम्

ಹೇ ವಿಷ್ಣು! ಸರ್ವಲೋಕಗಳೂ ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವರು ಶೀಘ್ರ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ತಲುಪಿ ನನ್ನ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು।

Verse 87

निर्विश्य सुचिरं कालं दिव्यान्भोगाननुत्तमान् । ततोऽत्र ज्ञानिनो भूत्वा मुक्तिं प्राप्स्यंति शाश्वतीम्

ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅನುತ್ತಮ ದಿವ್ಯ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ನಂತರ ಇಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು।

Verse 88

ततो लोकास्तददारभ्य कथयिष्यंति सर्वतः । मुक्तिमंडपनामैतदेष कुक्कुटमंडपः

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜನರು ಹೇಳುವರು—‘ಇದು ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು; ಇದೇ ಕುಕ್ಕುಟಮಂಡಪ.’

Verse 89

चरित्रमपि वै तेषां ये स्मरिष्यंति मानवाः । मुक्तिमंडपमासाद्य श्रेयः प्राप्स्यंति तेपि हि

ಆ ಭಕ್ತರ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಯಾರು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಕೂಡ ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪವನ್ನು ಸೇರಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 90

इति यावत्कथां शंभुर्भविष्यामग्रतो हरेः । अकरोत्तुमुलो नादो घंटानां तावदुद्गतः

ಹರಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಶಂಭು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಳ ಭಾರೀ, ಕೋಲಾಹಲಮಯ ನಾದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 91

अथनंदिनमाहूय देवदेव उमाधवः । प्रोवाच नंदिन्विज्ञायागत्य ब्रूहि कुतो रवः

ಆಗ ದೇವದೇವನು, ಉಮಾಧವನು ನಂದಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಹೇಳಿದನು—“ನಂದೀ, ಹೋಗಿ ತಿಳಿದು ಬಾ; ಬಂದು ಹೇಳು, ಈ ರವ ಎಲ್ಲಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ?”

Verse 92

अथ नंदी समागत्य प्रोवाच वृषभध्वजम् । नमस्कृत्य प्रहृष्टास्यः प्रबद्धकरसंपुटः

ನಂತರ ನಂದಿ ಬಂದು ವೃಷಭಧ್ವಜನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹರ್ಷಮುಖದಿಂದ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 93

प्रहासान्मत्कथालापांल्लाभमोहविवर्जितान् । स्वर्धुनीस्नानसंक्लिन्न सुनिर्मलशिरोरुहान्

“ಅವರು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ನನ್ನ ಕಥಾಲಾಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ, ಲಾಭಮೋಹವಿಲ್ಲದವರು; ಸ್ವರ್ಧುನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ತೊಯ್ದ ಅವರ ಕೇಶಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿವೆ.”

Verse 94

अथ स्मित्वाब्रवीच्छंभुः सिद्धं नस्तु समीहितम् । उत्थाय देवदेवेशः सह देव्या सुमंगलः

ಆಗ ಶಂಭು ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು—“ನಮ್ಮ ಅಭೀಷ್ಟ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿ.” ನಂತರ ದೇವದೇವೇಶನು, ಪರಮ ಮಂಗಳಮಯನು, ದೇವಿಯೊಡನೆ ಎದ್ದು ಹೊರಟನು।

Verse 95

ब्रह्मणा हरिणा सार्धं ततोऽगाद्रंगमंडपम् । स्कंद उवाच । श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं परमानंदकारणम् । नरः परां मुदं प्राप्य कैलासं प्राप्स्यति ध्रुवम्

ನಂತರ ಅವರು ಬ್ರಹ್ಮನೂ ಹರಿಯೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ರಂಗಮಂಡಪಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಪರಮಾನಂದಕಾರಣವಾದ ಈ ಪುಣ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಪರಮ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ.

Verse 98

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे मुक्तिमंडपगमनं नामाष्टनवतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ವಿಭಾಗದ ಕಾಶೀಖಂಡದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಮುಕ್ತಿಮಂಡಪಗಮನ’ ಎಂಬ ಎಂಭತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।