Adhyaya 44

Verse 1

स्कंद उवाच । अन्यान्यपि च लिंगानि कथयामि महामुने । अमृतेशमुखादीनि यन्नामाप्यमृतप्रदम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ಅಮೃತೇಶ ಮೊದಲಾದ ಇನ್ನಿತರ ಲಿಂಗಗಳನ್ನೂ ನಾನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವುಗಳ ನಾಮಮಾತ್ರವೂ ಅಮೃತಸಮಾನ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 2

पुरा सनारु नामासीन्मुनिरत्र गृहाश्रमी । ब्रह्मयज्ञरतो नित्यं नित्यं चातिथिदैवतः

ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸನಾರು ಎಂಬ ಮುನಿ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು; ಅವನು ನಿತ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸದಾ ದೇವತೆಯಂತೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 3

लिंगपूजारतो नित्यं नित्यं तीर्थाप्रतिग्रही । तस्यर्षेरभवत्पुत्रः सनारोरुपजंघनिः

ಅವನು ನಿತ್ಯ ಲಿಂಗಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ, ನಿತ್ಯ ತೀರ್ಥಪ್ರಸಾದ (ತೀರ್ಥಜಲ)ವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಆ ಮುನಿ ಸನಾರುವಿಗೆ ಉಪಜಂಘನಿ ಎಂಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು।

Verse 4

स कदाचिद्गतोरण्यं तत्र दष्टः पृदाकुना । अथ तत्स वयोभिश्च स आनीतः स्वमाश्रमम्

ಅವನು ಒಮ್ಮೆ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ವಿಷಧರ ಸರ್ಪವು ಅವನನ್ನು ಕಚ್ಚಿತು. ಆಗ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಹೊತ್ತು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದರು.

Verse 5

सनारुणा समुच्छ्वस्य नीतः स उपजंघनिः । महाश्मशानभूभागं स्वर्गद्वारसमीपतः

ಸಾನಾರು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ಉಪಜಂಘನಿಯನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರ ಸಮೀಪದ ಮಹಾಶ್ಮಶಾನ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು.

Verse 6

तत्रासीच्छ्रीफलाकारं लिंगमेकं सुगुप्तवत् । निधाय तत्र तं यावच्छवं संचिंतयेत्सुधीः

ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಫಲ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಆಕಾರದ ಒಂದೇ ಲಿಂಗವು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಇತ್ತು. ಅವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆ ಸುಧೀ ಅವನನ್ನು ಶವದಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 7

सर्पदष्टस्य संस्कारः कथं भवति चेति वै । तावत्स जीवन्नुत्तस्थौ सुप्तवच्चौपजंघनिः

‘ಸರ್ಪದಷ್ಟನಿಗೆ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?’ ಎಂದು ಅವನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಉಪಜಂಘನಿ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದವನಂತೆ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಂತನು.

Verse 8

अथ तं वीक्ष्य स मुनिः सनारुरुपजंघनिम् । पुनः प्राणितसंपन्नं विस्मयं प्राप्तवान्परम्

ನಂತರ ಮುನಿ ಸಾನಾರು ಉಪಜಂಘನಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾಣಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಕಂಡು ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು.

Verse 9

प्राणितव्येऽत्र को हेतुर्मच्छिशोरुपजंघनेः । क्षेत्राद्बहिरहिर्यं हि दष्टा नैषीत्परासु ताम्

ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಉಳಿಯಲು ಕಾರಣವೇನು, ನನ್ನ ಶಿಶುವಿನ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸರ್ಪದಂಶವಾದರೂ? ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೊರಗೆ ಇದ್ದರೆ ಸರ್ಪದಂಶ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಮರಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 10

इति यावत्स संधत्ते धियं तज्जीवितैकिकाम् । तावत्पिपीलिका त्वेका मृतं क्वापि पिपीलिकम्

ಅವನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆ ಜೀವದ ವಿಷಯದ ಒಂದೇ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಒಂದು ಇರುವೆ ಎಲ್ಲಿಂದೋ ಒಂದು ಸತ್ತಿರುವ ಇರುವೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.

Verse 11

आनिनाय च तत्रैव सोप्य नन्निर्गतस्ततः । अथ विज्ञाय स मुनिस्तत्त्वं जीवितसूचितम्

ಅದು ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂದು ಇಟ್ಟಿತು; ಅದು ಕೂಡ ಆ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮುನಿಯು ಜೀವಿತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

Verse 12

मृदु हस्ततलेनैव यावत्खनति वै मुनिः । तावच्छ्रीफलमात्रं हि लिंगं तेन समीक्षितम्

ಮುನಿಯು ಮೃದು ಹಸ್ತತಲದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ತೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಬಿಲ್ವಫಲದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

Verse 13

सनारुणाथ तल्लिंगं तेन तत्र समर्चितम् । चिरकालीन लिंगस्य कृतं नामापि सान्वयम्

ನಂತರ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಘ್ಯ, ಅರುಣ ಮೊದಲಾದ ಉಪಚಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪರಂಪರಾಸಹಿತವಾಗಿ ನಾಮವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 14

अमृतेश्वरनामेदं लिंगमानंदकानने । एतल्लिंगस्य संस्पर्शादमृतत्वं लभेद्ध्रुवम्

ಆನಂದಕಾನನದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ‘ಅಮೃತೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮ. ಈ ಲಿಂಗದ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಮೃತತ್ವ (ಮರಣರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿ) ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 15

अमृतेशं समभ्यर्च्य जीवत्पुत्रः स वै मुनिः । स्वास्पदं समनुप्राप्तो दृष्टआश्चर्यवज्जनैः

ಅಮೃತೇಶನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿ, ಪುತ್ರನು ಜೀವಂತನಾದ ಆ ಮುನಿ ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದನು; ಜನರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದರು.

Verse 16

तदाप्रभृति तल्लिंगममृतेशं मुनीश्वर । काश्यां सिद्धिप्रदं नृणां कलौ गुप्तं भवेत्पुनः

ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ಓ ಮುನೀಶ್ವರ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ‘ಅಮೃತೇಶ’ ಎಂಬ ಆ ಲಿಂಗವು ಜನರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ಗುಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 18

अमृतेश समं लिंगं नास्ति क्वापि महीतले । तल्लिंगं शंभुना तिष्ये कृतं गुप्तं प्रयत्नतः

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಮೃತೇಶನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಲಿಂಗವಿಲ್ಲ. ತಿಷ್ಯ (ಕಲಿ) ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವು ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.

Verse 19

अमृतेश्वर नामापि ये काश्यां परिगृह्णते । न तेषामुपसर्गोत्थं भयं क्वापि भविष्यति

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ‘ಅಮೃತೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮವನ್ನೇ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೂ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಯ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 20

मुनेऽन्यच्च महालिंगं करुणेश्वरसंज्ञितम् । मोक्षद्वार समीपे तु मोक्षद्वारेश्वराग्रतः

ಓ ಮುನಿಯೇ! ‘ಕರುಣೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹಾಲಿಂಗವಿದೆ. ಅದು ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರದ ಸಮೀಪ, ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರೇಶ್ವರನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 21

दर्शनात्तस्य लिंगस्य महाकारुणिकस्य वै । न क्षेत्रान्निर्गमो जातु बहिर्भवति कस्यचित्

ಆ ಮಹಾಕರುಣಿಕ ಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಯಾರೂ ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕಾಶಿ)ದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅಂಥ ನಿರ್ಗಮನವು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 22

स्नातव्यं मणिकर्ण्यां च द्रष्टव्यः करुणेश्वरः । क्षेत्रोपसर्गजा भीतिर्हातव्या परया मुदा

ಮಣಿಕರ್ಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕರುಣೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು. ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭಯವನ್ನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 23

सोमवासरमासाद्य एकभक्तव्रतं चरेत् । यष्टव्यः करुणापुष्पैर्व्रतिना करुणेश्वरः

ಸೋಮವಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಏಕಭಕ್ತ ವ್ರತ (ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ) ಆಚರಿಸಬೇಕು. ವ್ರತಧಾರಿಯು ‘ಕರುಣಾ’ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಕರುಣೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 24

तेन व्रतेन संतुष्टः करुणेशः कदाचन । न तं क्षेत्राद्बहिः कुर्यात्तस्मात्कार्यं व्रतं त्विदम्

ಆ ವ್ರತದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಕರುಣೇಶನು ಯಾವಾಗಲೂ ಆ ಭಕ್ತನನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 25

तत्पत्रैस्तत्फलैर्वापि संपूज्यः करुणेश्वरः । यो न जानाति तल्लिंगं सम्यग्ज्ञानविवर्जितः

ಅದರ ಎಲೆಗಳಿಂದಾಗಲಿ, ಫಲಗಳಿಂದಾಗಲಿ ಕರುಣೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅರಿಯದವನು ಸಮ್ಯಕ್ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನು.

Verse 26

तेनार्च्यः करुणावृक्षो देवेशः प्रीयतामिति । यो वर्षं सोमवारस्य व्रतं कुर्यादिति द्विजः

ಅದೇ ಅರ್ಪಣೆಗಳಿಂದ ಕರುಣಾವೃಕ್ಷವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿ—‘ದೇವೇಶನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು. ದ್ವಿಜನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಯಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಸೋಮವಾರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೋ…

Verse 27

प्रसन्नः करुणेशोत्र तस्य दास्यति वांछितम् । द्रष्टव्यः करुणेशोत्र काश्यां यत्नेन मानवैः

ಇಲ್ಲಿ ಕರುಣೇಶನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ ಬಯಸಿದ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕರುಣೇಶನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 28

इति ते करुणेशस्य महिमोक्तो महत्तरः । यं श्रुत्वा नोपसर्गोत्थं भयं काश्यां भविष्यति

ಈ ರೀತಿ ನಿನಗೆ ಕರುಣೇಶನ ಅತಿಮಹತ್ತರ ಮಹಿಮೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಭಯ ಉಂಟಾಗದು.

Verse 29

मोक्षद्वारेश्वरं चैव स्वर्गद्वोरेश्वरं तथा । उभौ काश्यां नरो दृष्ट्वा स्वर्गं मोक्षं च विंदति

ಮೋಕ್ಷದ್ವಾರೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರೇಶ್ವರನನ್ನೂ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶಿಸಿದವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಎರಡನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 30

ज्योतीरूपेश्वरं लिंगं काश्यामन्यत्प्रकाशते । तस्य संपूजनाद्भक्ता ज्योतीरूपा भवंति हि

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ‘ಜ್ಯೋತೀರೂಪೇಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವು ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಭಕ್ತರೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿ-ಸ್ವರೂಪರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 31

चक्रपुष्करिणी तीरे ज्योतीरूपेश्वरं परम् । समभ्यर्च्याप्नुयान्मर्त्यो ज्योतीरूपं न संशयः

ಚಕ್ರಪುಷ್ಕರಿಣೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಜ್ಯೋತೀರೂಪೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿದರೆ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿ-ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

यदा भागीरथी गंगा तत्र प्राप्ता सरिद्वरा । तदारभ्यार्चयेन्नित्यं तल्लिंगं स्वर्धुनी मुदा

ನದಿಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಭಾಗೀರಥೀ ಗಂಗೆಯು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದಾಗಿನಿಂದ ಸ್ವರ್ಧುನಿ ಆನಂದದಿಂದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 33

पुरा विष्णौ तपत्यत्र तल्लिंगं स्वयमेव हि । तत्राविरासीत्तेजस्वि तेन क्षेत्रमिदं शुभम्

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆ ಲಿಂಗವು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರकटವಾಯಿತು. ತೇಜಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದ ಕಾರಣ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಶುಭಕರವಾಗಿದೆ.

Verse 34

चक्रपुष्करिणी तीरे ज्योतीरूपेश्वरं तदा । दूरस्थोपीह यो ध्यायेत्तस्य सिद्धिरदूरतः

ಚಕ್ರಪುಷ್ಕರಿಣೀ ತೀರದಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ಯೋತೀರೂಪೇಶ್ವರನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಿಸುವವನು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 35

एतेष्वपि च लिंगेषु चतुर्दशसु सत्तम । लिंगाष्टकं महावीर्यं कर्मबीजदवानलम्

ಹೇ ಸತ್ತಮನೇ! ಈ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಿಂಗಾಷ್ಟಕವು ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತದು—ಕರ್ಮಬೀಜವನ್ನು ದಹಿಸುವ ದಾವಾನಲದಂತೆ.

Verse 36

ओंकारादीनि लिंगानि यान्युक्तानि चतुर्दश । तथा दक्षेश्वरादीनि लिंगान्यष्टौ महांति च

ಓಂಕಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳಿವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷೇಶ್ವರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಎಂಟು ಮಹಾ ಲಿಂಗಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 37

अमृतेश्वर संस्पर्शान्मृता जीवंति तत्क्षणात् । अमृतत्वं भजंतेऽत्र जीवंतः स्पर्शमात्रतः

ಅಮೃತೇಶ್ವರನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಮೃತರೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಜೀವಂತರೂ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದ ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

षदत्रिंशत्तत्त्वरूपोसौ लिगेष्वेषु सदाशिवः । अस्मिन्क्षेत्रे वसन्नित्यं तारकं ज्ञानमादिशेत्

ಈ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾಶಿವನು ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್ ತತ್ತ್ವರূপನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸಿ ತಾರಕ ಜ್ಞಾನ—ಉದ್ಧಾರಕ ವಿದ್ಯೆ—ಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

क्षेत्रस्य तत्त्वमेतद्धि षट्त्रिंशल्लिंगरूप्यहो । एतेषां भजनात्पुंसां न भवेद्दुर्गतिः क्वचित्

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತತ್ತ್ವವೇ ಇದು—ಅಹೋ! ಇದು ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್ ಲಿಂಗರೂಪಗಳಿಂದ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಭಜಿಸಿದವರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ದುರ್ಗತಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 40

मुने रहस्यभूतानि र्लिगान्येतानि निश्चितम् । एतल्लिंगप्रभावाच्च मुक्तिरत्र सुनिश्चिता

ಓ ಮುನೇ, ಈ ಲಿಂಗಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ರಹಸ್ಯಸ್ವರೂಪವಾದವು. ಈ ಲಿಂಗಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವು ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 41

मोक्षक्षेत्रमिंदं काशी लिंगैरेतैर्मेहामते । एतान्यन्यानि सिद्धानि संभवंति युगेयुगे

ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಈ ಲಿಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾಶೀ ಮೋಕ್ಷಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಂತೆಯೇ ಇತರ ಸಿದ್ಧ ಪ್ರಕಟನೆಗಳು ಕೂಡ ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 42

आनंदकाननं शंभोः क्षेत्रमेतदनादिमत् । अत्र संस्थितिमापन्ना मुक्ता एव न संशयः

ಇದು ಶಂಭುವಿನ ಆನಂದಕಾನನ—ಅನಾದಿ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತರು; ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 43

योगसिद्धिरिहास्त्येव तपःसिद्धिरिहैव हि । व्रतसिद्धिर्मंत्रसिद्धिस्तीर्थसिद्धिः सुनिश्चितम्

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಯೋಗಸಿದ್ಧಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಪಸ್ಸಿದ್ಧಿ. ವ್ರತಸಿದ್ಧಿ, ಮಂತ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಫಲಸಿದ್ಧಿ—ಎಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 44

सिद्ध्यष्टकं तु यत्प्रोक्तमणिमादि महत्तरम् । तज्जन्मभूमिरेषैव शंभोरानंदवाटिका

ಅಣಿಮಾದಿ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹತ್ತರ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಇದೇ—ಶಂಭುವಿನ ಈ ಆನಂದವಾಟಿಕೆ.

Verse 45

निर्वाणलक्ष्म्याः सदनमेतदानंदकाननम् । एतत्प्राप्य न मोक्तव्यं पुण्यैः संसारभीरुणा

ಈ ಆನಂದಕಾನನವೇ ನಿರ್ವಾಣಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನಿವಾಸ. ಇದನ್ನು ಪಡೆದ ಸಂಸಾರಭೀತನು ಇದನ್ನು ಬಿಡದೆ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳಿಂದ ದೃಢವಾಗಿ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

Verse 46

अयमेव महालाभ इदमेव परं तपः । एतदेव महत्पुण्यं लब्धा वाराणसीह यत्

ಇದೇ ಮಹಾಲಾಭ, ಇದೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು. ಇದೇ ಮಹಾಪುಣ್ಯ—ಇಲ್ಲಿ ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು.

Verse 47

अवश्यं जन्मिनो मृत्युर्यत्र कुत्र भविष्यति । कर्मानुसारिणी लभ्या गतिः पश्चाच्छुभाशुभा

ಜನಿಸಿದವನಿಗೆ ಮರಣವು ನಿಶ್ಚಿತ—ಅದು ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೆಡೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಕರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಶುಭ ಅಥವಾ ಅಶುಭ ಗತಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 48

मृत्युं विज्ञाय नियतं गतिकर्मानुसारिणीम् । अवश्यं काशिका सेव्या सर्वकर्मनिवारिणी

ಮರಣವು ನಿಶ್ಚಿತ, ಗತಿ ಕರ್ಮಾನುಸಾರಿಣಿ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಕಾಶಿಕೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯ ಸೇವಿಸಿ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು; ಅವಳು ಸರ್ವ ಕರ್ಮಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 49

मानुष्यं प्राप्य यं मूढा निमेषमितजीवितम् । न सेवंते पुरीं काशीं ते मुष्टा मंदबुद्धयः

ನಿಮಿಷಮಾತ್ರ ಕ್ಷಣಭಂಗುರವಾದ ಮಾನವಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದು ಕೂಡ ಕಾಶೀಪುರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸದ ಮೂಢರು ದೀನರು, ಮಂದಬುದ್ಧಿಗಳು.

Verse 50

दुर्लभं जन्म मानुष्यं दुर्लभा काशिकापुरी । उभयोः संगमासाद्य मुक्ता एव न संशयः

ಮಾನವಜನ್ಮ ದುರ್ಲಭ, ಕಾಶಿಕಾಪುರಿಯೂ ದುರ್ಲಭ. ಇವೆರಡರ ಸಂಗಮವನ್ನು ಪಡೆದವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಕ್ತನು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 51

क्व च तादृक्तपांसीह क्व तादृग्योग उत्तमः । यादृग्भिः प्राप्यते मुक्तिः काश्यां मोक्षोत्तमोत्तमः

ಇಂತಹ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಎಲ್ಲಿ? ಇಂತಹ ಉತ್ತಮನಾದ ಯೋಗ ಎಲ್ಲಿ? ಯಾವ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರಕುವುದೋ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮೋಕ್ಷವು ಸರ್ವೋತ್ತಮೋತ್ತಮವಾಗಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 52

सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सत्यपूर्वं पुनःपुनः । न काशी सदृशी मुक्त्यै भूमिरन्या महीतले

ಸತ್ಯಂ, ಸತ್ಯಂ, ಪುನಃ ಸತ್ಯಂ—ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕಾಶಿಯಂತ ಮತ್ತೊಂದು ಭೂಮಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 53

विश्वेशो मुक्तिदो नित्यं मुक्त्यै चोत्तरवाहिनी । आनंदकानने मुक्तिर्मुक्तिर्नान्यत्र कुत्रचित्

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ನಿತ್ಯ ಮುಕ್ತಿದಾತ; ಉತ್ತರवाहಿನಿ (ಗಂಗೆ)ಯೂ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ. ಆನಂದಕಾನನದಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತಿ—ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಎಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 54

एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि । स एव काशीं प्रापय्य मुक्तिं यच्छति नान्यतः

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನೇ ಏಕೈಕ ಮುಕ್ತಿದಾತ; ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ. ಅವನೇ ಕಾಶಿಗೆ ತಲುಪಿಸಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಇತರ ಮೂಲದಿಂದಲ್ಲ.

Verse 55

सायुज्यमुक्तिरत्रैव सान्निध्यादिरथान्यतः । सुलभा सापि नो नूनं काश्यां मोक्षोस्ति हेलया

ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಯುಜ್ಯಮುಕ್ತಿ (ಭಗವಂತನೊಂದಿಗೆ ಏಕತ್ವ); ಬೇರೆಡೆ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಾದಿ ಫಲಗಳು. ಆ ಸಾಯುಜ್ಯವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಸುಲಭವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವು ಅಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 56

स्कंद उवाच । शृण्वगस्त्य महाभाग भविष्यं कथयाम्यहम् । कृष्णद्वैपायनो व्यासोऽकथयद्यन्महद्वचः । निश्चिकेतुमनाः पश्चाद्यत्करिष्यति तच्छृणु

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಕೇಳು; ನಾನು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದ ಮಹದ್ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು; ನಂತರ ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಮಾಡುವುದನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 94

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धेऽमृतेशादिलिंगप्रादुर्भावोनाम चतुर्नवतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಚತುರ್ಥ ಸಂಹಿತಾಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಾಶೀಖಂಡದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಅಮೃತೇಶಾದಿ ಲಿಂಗಪ್ರಾದುರ್ಭಾವ’ ಎಂಬ ತೊಂಬತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.