Adhyaya 31

Verse 1

अगस्त्य उवाच । धर्मतीर्थस्य माहात्म्यं कीदृग्देवेन शंभुना । स्कंद देव्यै समाख्यातं तदाख्याहि कृपां कुरु

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸ್ಕಂದ, ಧರ್ಮತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ದೇವ ಶಂಭು ದೇವಿಗೆ ಹೇಗೆ ವಿವರಿಸಿದನು? ಕೃಪೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಹೇಳು।

Verse 2

स्कंद उवाच । विंध्योन्नतिहृदाख्यामि धर्मतीर्थसमुद्भवम् । आकर्णय महाप्राज्ञ यथा देवेन भाषितम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ, ಕೇಳು. ‘ವಿಂಧ್ಯೋನ್ನತಿ-ಹೃದ್’ ಎಂಬ ವೃತ್ತಾಂತದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ದೇವನು ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರವೇ ಧರ್ಮತೀರ್ಥದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 3

वृत्रं निहत्य वृत्रारिर्ब्रह्महत्यामवाप्तवान् । अनुतप्तोथ पप्रच्छ प्रायश्चित्तं पुरोहितम्

ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ವೃತ್ರಾರಿ (ಇಂದ್ರ) ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಕಲುಷಿತನಾಗಿ, ನಂತರ ತನ್ನ ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ಕುರಿತು ಕೇಳಿದನು।

Verse 4

बृहस्पतिरुवाच । यदि त्वं देवराजेमां ब्रह्महत्यां सुदुस्त्यजाम् । अपानुनुत्सुस्तद्याहि काशीं विश्वेशपालिताम्

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರಾಜ! ಈ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬರ ಹಾಗೂ ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಠಿಣವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಪಾಲಿಸುವ ಕಾಶಿಗೆ ಹೋಗು।

Verse 5

नान्यत्किंचित्क्वचिद्दृष्टं ब्रह्महत्यामहौषधम् । राजधानीं परित्यज्य शक्र विश्वेशितुः पराम्

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಇಂತಹ ಮಹೌಷಧ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಶಕ್ರ! ನಿನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಪರಮ ಪುರಿಗೆ ಹೋಗು।

Verse 6

भैरवस्यापिहस्ताग्रादपतद्वैधसं शिरः । यत्रानंदवने तत्र वृत्रशत्रो व्रज द्रुतम्

ಆನಂದವನದಲ್ಲಿ ಭೈರವನ ಕೈಯ ಅಗ್ರಭಾಗದಿಂದ ವೈಧಸ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ಶಿರಸ್ಸು ಬಿದ್ದಿತು. ಹೇ ವೃತ್ರಶತ್ರು! ಅದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗು।

Verse 7

सीमानमपि संप्राप्य शक्रानंदवनस्य हि । ब्रह्महत्या पलायेत वेपमाना निराश्रया

ಹೇ ಶಕ್ರ! ಆನಂದವನದ ಸೀಮೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ—ನಡುಗುತ್ತಾ, ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲದೆ—ಓಡಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ।

Verse 8

अन्येषामपि पापानां महापापजुषामपि । नाशयित्री परा काशी विश्वेश समधिष्ठिता

ಇತರ ಪಾಪಗಳಿಗೂ, ಮಹಾಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೂ ಸಹ—ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಮಾಡುವ ಪರಮ ಕಾಶಿಯೇ ನಾಶಕಾರಿಣಿ.

Verse 9

महापातकतो मुक्तिः काश्यामे व शतक्रतो । महासंसारतो मुक्तिः काश्यामेव न चान्यतः

ಹೇ ಶತಕ್ರತೋ! ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿ ಕೇವಲ ಕಾಶಿಯಲ್ಲೇ; ಮಹಾಸಂಸಾರಚಕ್ರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವೂ ಕಾಶಿಯಲ್ಲೇ—ಇತರತ್ರಲ್ಲ.

Verse 10

निर्वाणनगरी काशी काशी सर्वाघसंघहृत् । विश्वेशितुः प्रिया काशी द्यौः काशी सदृशी नहि

ಕಾಶೀ ನಿರ್ವಾಣನಗರಿ; ಕಾಶೀ ಸರ್ವ ಪಾಪಸಮೂಹವನ್ನು ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಾಶೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ; ಸ್ವರ್ಗವೂ ಕಾಶಿಗೆ ಸಮವಲ್ಲ.

Verse 11

ब्रह्महत्याभयं यस्य यस्य संसारतो भयम् । जातुचित्तेन न त्याज्या काशिका मुक्तिकाशिका

ಯಾರಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಭಯ, ಯಾರಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ಭಯ—ಅವನು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಕಾಶಿಕೆಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು.

Verse 12

जंतूनां कर्मबीजानां यत्र देहविसर्जने । न जातुचित्प्ररोहोस्ति हरदृष्ट्याप्तशुष्मणाम्

ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಾಗ—ಹರನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾರ ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಶೋಷಿತವಾಗಿದೆಯೋ—ಅವರ ಕರ್ಮಬೀಜಗಳು ಮತ್ತೆ ಎಂದಿಗೂ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 13

तां काशीं प्राप्य वृत्रारे वृत्रहत्यापनुत्तये । समाराधय विश्वेशं विश्वमुक्तिप्रदायकम्

ಹೇ ವೃತ್ರಾರೇ! ಆ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಸೇರಿ, ವೃತ್ರವಧದ ಪಾಪನಿವಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸು.

Verse 14

बृहस्पतेरिति वचो निशम्य स सहस्रदृक् । आयाद्द्रुततरं काशीं महापातकघातुकाम्

ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಶಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದನು—ಅದು ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ.

Verse 15

स्नात्वोत्तरवहायां च धर्मेशं परितः स्थितः । आराधयन्महादेवं ब्रह्मद्वत्याप नुत्तये

ಉತ್ತರವಾರ್ಹಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಧರ್ಮೇಶ್ವರನ ಸುತ್ತ ನಿಂತು, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.

Verse 16

महारुद्रजपासक्तः सुत्रामाथ त्रिलोचनम् । ददर्श लिंगमध्यस्थं स्वभासा दीपितांबरम्

ಮಹಾರುದ್ರಮಂತ್ರ ಜಪದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾದ ಸುತ್ರಾಮಾ ಇಂದ್ರನು, ಲಿಂಗಮಧ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಸ್ವಪ್ರಭೆಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವ ತ್ರಿಲೋಚನನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು.

Verse 17

पुनस्तुष्टाव वेदोक्तै रुद्रसूक्तैरनेकधा । विनिष्क्रम्य ततो लिंगादाविर्भूय भवोवदत्

ಮತ್ತೆ ಅವನು ವೇದೋಕ್ತ ರುದ್ರಸೂಕ್ತಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಆಗ ಭವನು ಲಿಂಗದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 18

शचीपते प्रसन्नोस्मि वरं वरय सुव्रत । किं देयं द्रुतमाख्याहि धर्मपीठकृतास्पद

‘ಹೇ ಶಚೀಪತೇ! ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸುವ್ರತ, ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡು. ಧರ್ಮಪೀಠದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವನೇ, ಬೇಗ ಹೇಳು—ಏನು ನೀಡಲಿ?’

Verse 19

श्रुत्वेति देवदेवस्य स प्रेमवचनं हरिः । सर्वज्ञ किंतेऽविदितं तमुवाचेति वृत्रहा

ದೇವದೇವನ ಸ्नेಹಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ವೃತ್ರಹಾ ಇಂದ್ರನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು— “ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞನೇ! ನಿನಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾದುದು ಏನು?”

Verse 20

ततस्तत्कृपयानुन्नो धर्मपीठनिषेवणात् । निष्पाद्य तीर्थं तत्रेशोऽत्र स्नाहींद्रेति चाब्रवीत्

ನಂತರ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಧರ್ಮಪೀಠದ ಸೇವೆಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಪ್ರಭುವು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ— “ಹೇ ಇಂದ್ರಾ, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 21

तत्रेंद्रः स्नानमात्रेण दिव्यगंधोऽभवत्क्षणात् । अवाप च रुचिं चारुं प्राक्तनीं शातयाज्ञिकीम्

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಇಂದ್ರನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಪುರಾತನ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ತನ್ನ ಸುಂದರ ಪೂರ್ವಕಾಂತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದನು.

Verse 22

तदाश्चर्यमथो दृष्ट्वा मुनयो नारदादयः । परिसस्नुर्मुदायुक्ता धर्मतीर्थेऽघहारिणि

ಆ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ನೋಡಿ ನಾರದಾದಿ ಮುನಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪಾಪಹಾರಿಣಿಯಾದ ಧರ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರು.

Verse 23

अतर्पयन्पितॄन्दिव्यान्व्यधुः श्राद्धानि श्रद्धया । धर्मेशं स्नापयामासुस्तत्तीर्थाम्बुभृतैर्घटैः

ಅವರು ದಿವ್ಯ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಆ ತೀರ್ಥಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಘಟಗಳಿಂದ ಧರ್ಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದರು.

Verse 24

तदा प्रभृति तत्तीर्थं धर्मांधुरिति विश्रुतम् । ब्रह्महत्यादि पापानामक्लेशं क्षालनं परम्

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವು “ಧರ್ಮಾಂಧು” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ತೊಳೆಯುವ ಪರಮ ಪಾವನಕಾರಿಯದು.

Verse 25

यत्फलं तीर्थराजस्य स्नानेन परिकीर्त्यते । सहस्रगुणितं तत्स्याद्धर्मांधु स्नानमात्रतः

ತೀರ್ಥರಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಧರ್ಮಾಂಧುವಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅದು ಸಹಸ್ರಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 26

गंगाद्वारे कुरुक्षेत्रे गंगासागरसंगमे । यत्फलं लभते मर्त्यो धर्मतीर्थे तदाप्नुयात्

ಗಂಗಾದ್ವಾರ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ಗಂಗಾಸಾಗರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲವನ್ನು ಧರ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

नर्मदायां सरस्वत्यां गौतम्यां सिंहगे गुरौ । स्नात्वा यत्फलमाप्येत धर्मकूपे तदाप्नुयात्

ನರ್ಮದಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಗೌತಮಿ, ಸಿಂಹಗೆ ಅಥವಾ ಗುರುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲ ಧರ್ಮಕೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 28

मानसे पुष्करे चैव द्वारिके सागरे तथा । तीर्थे स्नात्वा फलं यत्स्यात्तत्स्याद्धर्मजलाशये

ಮಾನಸ ಸರೋವರ, ಪುಷ್ಕರ, ದ್ವಾರಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾಗರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲ ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಫಲ ಧರ್ಮಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 29

कार्तिक्यां सूकरक्षेत्रे चैत्र्यां गौरीमहाह्रदे । शंखोद्धारे हरिदिने यत्फलं तत्फलं त्विह

ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ಸೂಕರಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಚೈತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೌರೀ ಮಹಾಹ್ರದದಲ್ಲಿ, ಶಂಖೋದ್ದಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹರಿಯ ಪವಿತ್ರ ದಿನದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಫಲ—ಅದೇ ಫಲ ಇಲ್ಲಿ ಸಹ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 30

तीर्थद्वयं प्रतीक्षंते सिस्नासून्पितरो नरान् । गंगायां धर्मकूपे च पिंडनिर्वपणाशया

ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಕೂಪ—ಈ ಎರಡು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಪಿತೃಗಳು ಪಿಂಡನಿವೇದನೆಯ ಆಶಯದಿಂದ ಕಾಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 31

पितामहसमीपे वा धर्मेशस्याग्रतोथ वा । फल्गौ च धर्मकूपे च माद्यंति प्रपितामहाः

ಪಿತಾಮಹನ ಸಮೀಪವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಧರ್ಮೇಶನ ಸಮ್ಮುಖವಾಗಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಫಲ್ಗೂದಲ್ಲೂ ಧರ್ಮಕೂಪದಲ್ಲೂ—ಪ್ರಪಿತಾಮಹರು ಹರ್ಷಿಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 32

धर्मकूपे नरः स्नात्वा परितर्प्य पितामहान् । गयां गत्वा किमधिकं कर्ता पितृमुदावहम्

ಧರ್ಮಕೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮನುಷ್ಯನು ಪಿತೃಹಿತಕ್ಕೆ ಇನ್ನೇನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲನು?

Verse 33

यथा गयायां तृप्ताः स्युः पिंडदाने पितामहाः । धर्मतीर्थे तथैव स्युर्न न्यूनं नैव चाधिकम्

ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡದಾನದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುವಂತೆ, ಧರ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಕಡಿಮೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚುವೂ ಇಲ್ಲ; ಫಲ ಸಮಾನ।

Verse 34

ते धन्याः पितृभक्तास्ते प्रीणितास्तैः पितामहाः । पैत्रादृणाद्धर्मतीर्थे निष्कृतिर्यैः कृता सुतैः

ಪಿತೃಭಕ್ತರಾದ ಆ ಪುತ್ರರು ಧನ್ಯರು; ಅವರಿಂದ ಪಿತಾಮಹರು ಸಂಪೂರ್ಣ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಋಣದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗುವ ಪುತ್ರರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಭಾಗ್ಯವಂತರು.

Verse 35

तत्तीर्थस्य प्रभावेण निष्पापोभूत्क्षणेन च । प्रणम्य देवदेवेशमिंद्रोऽगादमरावतीम्

ಆ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಪಾಪರಹಿತನಾದನು. ನಂತರ ದೇವದೇವೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಇಂದ್ರನು ಅಮರಾವತಿಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 36

अपारो महिमा तस्य धर्मतीर्थस्य कुंभज । तत्कूपे स्वं निरीक्ष्यापि श्राद्धदानफलं लभेत्

ಓ ಕುಂಭಜ (ಅಗಸ್ತ್ಯ)! ಆ ಧರ್ಮತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆ ಅಪಾರ. ಅದರ ಕೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಿದರೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಹಾಗೂ ದಾನದ ಫಲವನ್ನು ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

तत्रापि काकिणी मात्रं यच्छेत्पितृमुदे नरः । अक्षयं फलमाप्नोति धर्मपीठप्रभावतः

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪಿತೃಗಳ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಾಕಿಣಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಧರ್ಮಪೀಠದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 38

तत्र यो भोजयेद्विप्रान्यतिनोथ तपस्विनः । सिक्थे सिक्थे लभेत्सोथ वाजपेयफलं स्फुटम्

ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು, ಯತಿಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕವಲದಲ್ಲೂ ವಾಜಪೇಯ ಯಜ್ಞದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಫಲವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 39

प्राप्यामरावतीं शक्रस्ततो दिविषदां पुरः । धर्मपीठस्य माहात्म्यं महत्काश्यामवर्णयत्

ಅಮರಾವತಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ದೇವಸಭೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾಶಿಯ ಧರ್ಮಪೀಠದ ಮಹತ್ತಾದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 40

आगत्य पुनरप्यत्र शंभोरानंदकानने । मुनिवृंदारकैः सार्धं लिंगमस्थापयद्धरिः

ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಆನಂದಕಾನನಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹರಿ, ಮುನಿವೃಂದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು।

Verse 41

तारकेशात्पश्चिमत इंद्रेश्वरमितीरितम् । तस्य संदर्शनात्पुंसामैंद्रलोको न दूरतः

ತಾರಕೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ‘ಇಂದ್ರೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಅದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಪುರುಷರಿಗೆ ಇಂದ್ರಲೋಕ ದೂರವಲ್ಲ।

Verse 42

तद्दक्षिणे शचीशश्च स्वयं शच्या प्रतिष्ठितः । शचीशार्चनतः स्त्रीणां सौभाग्यमतुलं भवेत्

ಅದರ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶಚೀಶನಿದ್ದಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಶಚೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಶಚೀಶಾರ್ಚನೆಯಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಅತುಲ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ದಾಂಪತ್ಯಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 43

तत्समीपेस्ति रंभेशो बहुसौख्यसमृद्धिदः । इंद्रेश्वरस्य परितो लोकपालेश्वरो परः

ಅದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ರಂಭೇಶನಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಬಹುಸೌಖ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವವನು. ಇಂದ್ರೇಶ್ವರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪರಮ ಲೋಕಪಾಲೇಶ್ವರನು ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 44

तदर्चनात्प्रसीदंति लोकपालाः समृद्धिदाः । धर्मेशात्पश्चिमाशायां धरणीशः प्रकीर्तितः । तद्दर्शनेन धैर्यं स्याद्राज्ये राजकुलादिषु

ಅವನ ಅರ್ಚನೆಯಿಂದ ಲೋಕಪಾಲರು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧರ್ಮೇಶನ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಧರಣೀಶ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ರಾಜ್ಯ, ರಾಜಕುಲ ಮತ್ತು ಲೋಕವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ-ಸ್ಥೈರ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 45

धर्मेशाद्दक्षिणे पूज्यं तत्त्वेशाख्यं परं नरैः । तत्त्वज्ञानं प्रवर्तेत तल्लिंगस्य समर्चनात्

ಧರ್ಮೇಶನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ‘ತತ್ತ್ವೇಶ’ ಎಂಬ ಪರಮ ಲಿಂಗವು ಮಾನವರಿಂದ ಪೂಜ್ಯ. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಮರ್ಚಿಸಿದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಪ್ರವಹಿಸಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 46

धर्मेशात्पूर्वदिग्भागे वैराग्येशं समर्चयेत् । निवृत्तिश्चेतसस्तस्य लिंगस्य स्पर्शनादपि

ಧರ್ಮೇಶನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ‘ವೈರಾಗ್ಯೇಶ’ನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ಮನಸ್ಸು ವಿಷಯಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ವೈರಾಗ್ಯದತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತದೆ.

Verse 47

ज्ञानेश्वरं तथैशान्यां ज्ञानदं सर्वदेहिनाम् । ऐश्वर्येशमुदीच्यां च लिंगाद्धर्मेश्वराच्छुभात्

ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ’ ಲಿಂಗವಿದ್ದು, ಅದು ಎಲ್ಲಾ ದೇಹಿಗಳಿಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ‘ಐಶ್ವರ್ಯೇಶ’ ಇದೆ—ಇವೆರಡೂ ಶುಭ ಧರ್ಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗದ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 48

तद्दर्शनाद्भवेन्नृणामैश्वर्यं मनसेप्सितम् । पंचवक्त्रस्य रूपाणि लिंगान्येतानि कुंभज

ಇವುಗಳ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಜನರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿತವಾದ ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭುತ್ವ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ಕುಂಭಜ (ಅಗಸ್ತ್ಯ), ಈ ಲಿಂಗಗಳು ಪಂಚವಕ್ತ್ರ ಶಿವನ ರೂಪಗಳೇ.

Verse 49

एतान्यवश्यं संसेव्य नरः प्राप्नोति शाश्वतम् । अन्यत्तत्रैव यद्वृत्तं तदाख्यामि मुने शृणु

ಈ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಸೇವಿಸುವ ನರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಾಶ್ವತ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಮುನೇ, ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು.

Verse 50

यच्छ्रुत्वापि नरो घोरे संसाराब्धौ न मज्जति । कदंबशिखरो नाम विंध्यपादो महानिह

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ನರನು ಭಯಂಕರ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ‘ಕದಂಬಶಿಖರ’ ಎಂಬ ಮಹಾನ್ ಇದ್ದನು; ಅವನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ‘ವಿಂಧ್ಯಪಾದ’ನು.

Verse 51

दमस्य पुत्रस्तत्रासीद्दुर्दमो नाम पार्थिवः । पितर्युपरते राज्यं संप्राप्याविजितेंद्रियः

ಅಲ್ಲಿ ದಮ ಎಂಬವನ ಪುತ್ರ ‘ದುರ್ದಮ’ ಎಂಬ ರಾಜನಿದ್ದನು. ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಅವನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 52

हरेत्पुरंध्रीः प्रसभं पौराणां काममोहितः । असाधवः प्रियास्तस्य साधवोऽप्रियतां ययुः

ಕಾಮಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ ಅವನು ಪಟ್ಟಣದವರ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ದುಷ್ಟರು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದರು; ಸಜ್ಜನರು ಅವನಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯರಾದರು.

Verse 53

अदंड्यान्दंडयांचक्रे दंड्येष्वासीत्पराङमुखः । सदैव मृगयाशीलः सोऽभून्मृगयु संगतः

ದಂಡಿಸಬಾರಾದವರನ್ನು ಅವನು ದಂಡಿಸಿದನು; ದಂಡಿಸಬೇಕಾದವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಮುಖನಾಗಿದ್ದನು. ಸದಾ ಬೇಟೆಗೆ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ಬೇಟೆಗಾರರ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದನು.

Verse 54

विवासिताः स्वविषयात्तेन सन्मतिदायिनः । धर्माधिकारिणः शूद्रा ब्राह्मणाः करदीकृताः

ಅವನು ಸನ್ಮತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಜ್ಞಾನಿ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದನು; ಶೂದ್ರರನ್ನು ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರದ ನಿರ್ಣಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರಕೊಡುವ ಪ್ರಜೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇಳಿಸಿದನು।

Verse 55

परदारेषुसंतुष्टः स्वदारेषु पराङ्मुखः । आनर्च जातुचिन्नैव देवौ दुःखांतकारिणौ

ಪರಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ಸ್ವದಾರೆಯರಲ್ಲಿ ವಿಮುಖನಾಗಿ, ದುಃಖಾಂತಕಾರಿಗಳಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರನ್ನು ಅವನು ಎಂದಿಗೂ ಆರಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ।

Verse 56

हारिणौ सर्वपापानां सर्ववांछितदायिनौ । सर्वेषां जगतीसारौ श्रीकंठश्रीपतीपती

ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಹಾರಿಗಳು, ಸರ್ವವಾಂಛಿತದಾಯಿಗಳು—ಸರ್ವರಿಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ಸಾರಸ್ವರೂಪರು: ಶ್ರೀಕಂಠ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀಪತಿ (ವಿಷ್ಣು), ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಭುಗಳು।

Verse 57

स्वप्रजास्वेक उदितो धूमकेतुरिवापरः । दुर्दमो नाम भूपालः क्षयाया कांड एव हि

ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಯೊಳಗೆ ಧೂಮಕೇತುವಿನಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಯವಾಯಿತು—ದುರ್ದಮ ಎಂಬ ಭೂಪಾಲ; ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕ್ಷಯದ ಅಪಶಕುನವೇ ಆಗಿದ್ದನು।

Verse 58

स कदाचिन्मृगयुभिः पापर्धि व्यसनातुरः । सार्धं विवेशारण्यानि गृष्टिपृष्ठानुगो हयी

ಒಮ್ಮೆ ಪಾಪಮಯ ಮೃಗಯಾ ವ್ಯಸನದಿಂದ ಕಾತರನಾಗಿ, ಅವನು ಬೇಟೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಹಿಂಡಿನ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಅವನು ಆರೂಢನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 59

एकाकी दैवयोगेन दुर्दमः सोऽवनीपतिः । धन्वी तुरंगमारुढोऽविशदानंदकाननम्

ಅಂದು ದೈವಯೋಗದಿಂದ ದುರ್ಧಮ ರಾಜನು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟನು. ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಶ್ವಾರೂಢನಾಗಿ, ಅವನು ಆನಂದಕಾನನ—ಆನಂದದ ವನಕ್ಕೆ—ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 60

स विलोक्याथ सर्वत्र पादपा नवकेशिनः । सुच्छायांश्च सुविस्तारान्गतश्रम इवाभवत्

ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡಿದಾಗ ಹೊಸ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಕೇಶರಿತವಾದ ಮರಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಂಡವು. ಸುಂದರ ನೆರಳು ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದವನಂತೆ ಆಯಿತನು.

Verse 62

केवलं मृगया जातस्तत्खेदो न व्यपाव्रजत् । आजन्मजनितः खेदो निरगात्तद्वनेक्षणात्

ಕೇವಲ ಬೇಟೆಯಿಂದ ಬಂದ ದಣಿವು ಮಾತ್ರ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಖೇದವು ಆ ವನದರ್ಶನದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋಯಿತು.

Verse 63

सुगंधेन सुशीतेन सुमदेन सुवायुना । क्षणं संवीजितो राजा पल्लवव्यजनैः कुजैः

ಸುಗಂಧಭರಿತ, ಶೀತಲ, ಆನಂದಕರ ಮೃದು ಗಾಳಿಯಿಂದ ರಾಜನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮರಗಳ ಪಲ್ಲವ-ವ್ಯಜನಗಳಿಂದ ವೀಸಲ್ಪಟ್ಟವನಂತೆ ಆಯಿತನು.

Verse 64

अथावरुह्य तुरगात्स भूपालोतिविस्मितः । धर्मेशमंडपं प्राप्य स्वात्मानं प्रशशंस ह

ನಂತರ ರಾಜನು ಕುದುರೆಯಿಂದ ಇಳಿದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಿತನಾದನು. ಧರ್ಮೇಶನ ಮಂಟಪವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 65

धन्योस्म्यहं प्रसन्नोस्मि धन्ये मेद्य विलोचने । धन्यमद्यतनं चाहर्यदपश्यमिमां भुवम्

ನಾನು ಧನ್ಯನು; ನನ್ನ ಹೃದಯ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನನ್ನ ಈ ನೇತ್ರಗಳು ಧನ್ಯ. ಧನ್ಯ ಈ ಇಂದಿನ ದಿನ—ಈ ಪಾವನ ಕಾಶೀಭೂಮಿಯನ್ನು ನಾನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ ದಿನ।

Verse 66

पुनर्निनिंद चात्मानं धर्मपीठ प्रभावतः । धिङ्मां दुर्जनसंसर्गं त्यक्तसज्जनसंगमम्

ಧರ್ಮಪೀಠದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನನ್ನೇ ನಿಂದಿಸಿದನು—“ಧಿಕ್ಕಾರ ನನಗೆ! ದುರ್ಜನರ ಸಂಗ ಮಾಡಿದೆ; ಸಜ್ಜನರ ಸತ್ಸಂಗವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದೆ।”

Verse 67

जंतूद्वेगकरं मूढं प्रजापीडनपंडितम् । परदारपरद्रव्यापहृत्यासुखमानिनम्

“ನಾನು ಮೂಢನು; ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಥೆ ಉಂಟುಮಾಡುವವನು; ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪೀಡಿಸುವುದಲ್ಲೇ ‘ಪಂಡಿತ’; ಪರಸ್ತ್ರೀ-ಪರಧನ ಅಪಹರಿಸುವುದಲ್ಲೇ ಸುಖವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದವನು.”

Verse 68

अद्ययावन्मम गतं वृथाजन्माल्पमेधस । धर्मस्थानानीदृशानि यद्दृष्टानि न कुत्रचित्

“ಇಂದಿನವರೆಗೂ ನನ್ನ ಜೀವನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಳೆದಿದೆ—ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಎಷ್ಟು ಅಲ್ಪ! ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹ ಧರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.”

Verse 69

एवं बहु विनिंद्य स्वं नत्वा धर्मेश्वरं विभुम् । आरुह्याश्वं ययौ राजा दुर्दमो विषयं स्वकम्

ಹೀಗೆ ಬಹಳವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನೇ ನಿಂದಿಸಿ, ಮಹಾವಿಭುವಾದ ಧರ್ಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ರಾಜ ದುರ್ಧಮನು ಕುದುರೆಯೇರಿಸಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು।

Verse 70

ततोमात्यान्समाहूय क्रमायातांश्चिरंतनान् । नवीनान्परिनिर्वास्य पौरांश्चापि समाह्वयत्

ಅನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿದನು—ಪ್ರಾಚೀನರೂ ಕಾಲಪರೀಕ್ಷಿತರೂ ಆದವರನ್ನು. ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕವಾದವರನ್ನು ದೂರಮಾಡಿ, ನಗರದ ಪೌರಜನರನ್ನೂ ಸಹ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆಯಿಸಿದನು.

Verse 71

ब्राह्मणांश्चनमस्कृत्य तेभ्यो वृत्तीः प्रदाय च । पुत्रे राज्यं समारोप्य प्रजाधर्मे निवेश्य च

ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವೃತ್ತಿ (ಜೀವಿಕೆಯನ್ನು) ನೀಡಿದನು. ನಂತರ ಪುತ್ರನನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 72

परिदंड्य च दंडार्हान्साधूंश्च परितोष्य च । दारानपि परित्यज्य विषयेषु पराङ्मुखः

ದಂಡಾರ್ಹರನ್ನು ದಂಡಿಸಿ, ಸಾಧುಜನರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಗೃಹಬಂಧನವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಿಷಯಭೋಗಗಳ ಕಡೆಗೆ ಪರಾಂಗ್ಮುಖನಾದನು.

Verse 73

समागच्छदथैकाकी काशीं श्रेयोविकासिनीम् । धर्मेश्वरं समाराध्य कालान्निर्वाणमाप्तवान्

ನಂತರ ಅವನು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ವಿಕಸಿಸುವ ಕಾಶಿಗೆ ಬಂದನು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧರ್ಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣ (ಪರಮಮುಕ್ತಿ) ಪಡೆದನು.

Verse 74

धर्मेशदर्शनान्नित्यं तथाभूतः स दुर्दमः । बभूव दमिनां श्रेष्ठः प्रांते मोक्षं च लब्धवान्

ಧರ್ಮೇಶನ ನಿತ್ಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ದುರ್ಧಮನು ಹಾಗೆಯೇ ಪರಿವರ್ತಿತನಾದನು. ಅವನು ದಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪಡೆದನು.

Verse 76

इदं धर्मेश्वराख्यानं यः श्रोष्यति नरोत्तमः । आजन्मसंचितात्पापात्स मुक्तो भवति क्षणात्

ಧರ್ಮೇಶ್ವರನ ಈ ಪವಿತ್ರಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನರನು ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 77

श्राद्धकाले विशेषेण धर्मेशाख्यानमुत्तमम् । श्रावयेद्ब्राह्मणान्धीमान्पितॄणां तृप्तिकारणम्

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೇಶನ ಈ ಉತ್ತಮಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಬೇಕು; ಅದು ಪಿತೃಗಳ ತೃಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 78

धर्माख्यानमिदं शृण्वन्नपि दूरस्थितः सुधीः । सर्वपापर्विनिर्मुक्तो गंतांते शिवमंदिरम्

ಈ ಧರ್ಮಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳುವ ಸುಧೀ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಮಂದಿರ/ಶಿವಧಾಮವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 79

इत्थं धर्मेश माहात्म्यं मया स्वल्पं निरूपितम् । धर्मपीठस्य माहात्म्यं सम्यक्को वेद कुंभज

ಇಂತೆ ಧರ್ಮೇಶನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದೆನು; ಆದರೆ ಹೇ ಕುಂಭಜ! ಧರ್ಮಪೀಠದ ಯಥಾರ್ಥ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಯಾರು ತಿಳಿಯಬಲ್ಲರು?

Verse 81

इति श्रीस्कांदे महापुराणे एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंडे उत्तरार्धे धर्मेश्वराख्याननामैकाशीतितमोध्यायः

ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಚತುರ್ಥ ಕಾಶೀಖಂಡದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ‘ಧರ್ಮೇಶ್ವರಾಖ್ಯಾನ’ ಎಂಬ ಏಕಾಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।