Adhyaya 17

Verse 1

अगस्त्य उवाच । रत्नेश्वरसमुत्पतिं कथयस्व षडानन । रत्नभूतं महालिंगं यत्काश्यां परिवर्ण्यते

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಷಡಾನನ! ರತ್ನೇಶ್ವರನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳು; ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ರತ್ನಮಯ ಮಹಾಲಿಂಗವನ್ನು ವರ್ಣಿಸು।

Verse 2

कोस्य लिंगस्य महिमा केनैतच्च प्रतिष्ठितम् । एतं विस्तरतो ब्रूहि गौरीहृदयनंदन

ಈ ಲಿಂಗದ ಮಹಿಮೆ ಏನು, ಇದನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು? ಹೇ ಗೌರೀಹೃದಯನಂದನ, ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।

Verse 3

स्कंद उवाच । रत्नेश्वरस्य माहात्म्यं कथयिष्यामि ते मुने । यथा च रत्नलिंगस्य प्रादुर्भावोऽभवद्भुवि

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೇ! ರತ್ನೇಶ್ವರನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆ; ರತ್ನಲಿಂಗವು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರಿಸುವೆ।

Verse 4

श्रुतं नामापि लिंगस्य यस्य जन्मत्रयार्जितम् । वृजिनं नाशयेत्तस्य प्रादुर्भावं ब्रुवे मुने

ಯಾವ ಲಿಂಗದ ನಾಮಶ್ರವಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇ ಮುನೇ, ಅದರ ಪ್ರಾದುರ್ಭಾವವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 5

शैलराजेन रत्नानि यानि पुंजीकृतान्यहो । उत्तरे कालराजस्य तानि तस्य गिरेर्वृषात्

ಅಹೋ! ಶೈಲರಾಜನು ಗುಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ ರತ್ನಗಳು ಕಾಲರಾಜನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಆ ಪರ್ವತದ ಎತ್ತರದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು।

Verse 6

सर्वरत्नमयं लिंगं जातं तत्सुकृतात्मनः । शक्रचापसमच्छायं सर्वरत्नद्युतिप्रभम्

ಆ ಸುಕೃತಾತ್ಮನ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸರ್ವರತ್ನಮಯ ಲಿಂಗವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು। ಅದು ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತೆ ಕాంతಿಯುತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳ ದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು॥

Verse 7

तल्लिंगदर्शनादेव ज्ञानरत्नमवाप्यते । शैलेश्वरं समालोक्य शिवौ तत्र समागतौ

ಆ ಲಿಂಗದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ‘ಜ್ಞಾನರತ್ನ’ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ। ಶೈಲೇಶ್ವರನನ್ನು ನೋಡಿ ಶಿವನು ಮತ್ತು (ಪಾರ್ವತಿ) ಇಬ್ಬರೂ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಂದರು॥

Verse 8

यत्र रत्नमयं लिंगमाविर्भूतं स्वयं मुने । तस्य स्फुरत्प्रभाजालैस्ततमंबरमंडलम्

ಓ ಮುನೇ! ಎಲ್ಲಿ ಆ ರತ್ನಮಯ ಲಿಂಗವು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತೋ, ಅಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಫುರಿಸುವ ಪ್ರಭಾಜಾಲಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಆಕಾಶಮಂಡಲವು ವ್ಯಾಪಿಸಿತು॥

Verse 9

तत्र दृष्ट्वा शुभं लिंगं सर्वरत्नसमुद्भवम् । भवान्यदृष्टपूर्वा हि परिपप्रच्छ शंकरम्

ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವರತ್ನಸಮುದ್ಭವವಾದ ಆ ಶುಭ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಿ—ಭವಾನಿ ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ—ಶಂಕರನನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು॥

Verse 10

देवदेव जगन्नाथ सर्वभक्ताभयप्रद । कुतस्त्यमेतल्लिंगं द्विसप्तपातालमूलवत्

ಓ ದೇವದೇವ, ಜಗನ್ನಾಥ, ಸರ್ವಭಕ್ತಾಭಯಪ್ರದ! ಈ ಲಿಂಗವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ? ಇದು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪಾತಾಳಗಳವರೆಗೆ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಂತಿದೆ॥

Verse 11

ज्वालाजटिलिताकाशं प्रभाभासित दिङ्मुखम् । किमाख्यं किं स्वरूपं च किं प्रभावं भवांतक

ಯಾವುದರ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದರ ಪ್ರಭೆ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ—ಹೇ ಭವಾಂತಕ! ಅದರ ನಾಮವೇನು, ಅದರ ಸ್ವರೂಪವೇನು, ಅದರ ಪ್ರಭಾವವೇನು?

Verse 12

यस्य संवीक्षणादेव मनोमेतीव हृष्टवत् । इहैव रमते नाथ कथयैतत्प्रसादतः

ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದಮತ್ತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ನಾಥಾ! ಕೃಪೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸು.

Verse 13

देवदेव उवाच । शृण्वपर्णे समाख्यामि यत्त्वया पृच्छि पार्वति । स्वरूपमेतल्लिंगस्य सर्वतेजोनिधेः परम्

ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಅಪರ್ಣೆ, ಕೇಳು; ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ, ನೀನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಈ ಲಿಂಗದ ಪರಮ ಸ್ವರೂಪ—ಸರ್ವ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪರಮ ನಿಧಿ.

Verse 14

तव पित्रा हिमवता गिरिराजेन भामिनि । त्वामुद्दिश्य महारत्नसंभारोत्राप्यनायि हि

ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಹಿಮವಂತ ಗಿರಿರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮಹಾರತ್ನಸಂಭಾರವನ್ನು ತಂದನು.

Verse 15

अत्र तानि च रत्नानि राशीकृत्य हिमाद्रिणा । सुकृतोपार्जितान्येव ययौ स्वसदनं पुनः

ಹಿಮಾದ್ರಿಯು ಆ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡೆಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಇಟ್ಟನು; ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯದಿಂದಲೇ ದೊರೆತವು. ನಂತರ ಅವನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 16

तवार्थं वाममार्थं वा श्रद्धया यत्समर्प्यते । काश्यां तस्य परीपाको भवेदीदृग्विधोऽनघे

ಹೇ ನಿರಪರಾಧಿನಿ! ನಿನ್ನಾರ್ಥವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವಿರೋಧಾರ್ಥವಾಗಲಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಏನು ಸಮರ್ಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಅದು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿತವಾದರೆ ಅದರ ಫಲವು ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 17

लिंगं रत्नेश्वराख्यं वै मत्स्वरूपं हि केवलम् । अस्य प्रभावो हि महान्वाराणस्यामुमे ध्रुवम्

‘ರತ್ನೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಈ ಲಿಂಗವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನ ಸ್ವರೂಪವೇ. ಹೇ ಉಮೇ! ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಮಹತ್ತರ—ಇದು ಧ್ರುವ ಸತ್ಯ.

Verse 18

सर्वेषामिह लिंगानां रत्नभूतमिदं परम् । अतो रत्नेश्वरं नाम परं निर्वाणरत्नदम्

ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ರತ್ನಸ್ವರೂಪ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಹೆಸರು ‘ರತ್ನೇಶ್ವರ’—ನಿರ್ವಾಣರತ್ನವನ್ನು ನೀಡುವ ಪರಮ ದಾತ.

Verse 19

अनेनैव सुवर्णेन पित्रा राशीकृतेन च । प्रासादमस्य लिंगस्य विधापय महेश्वरि

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರಿ! ನಿನ್ನ ತಂದೆ ಗುಡ್ಡಗಳಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಇದೇ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಈ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಸಾದ (ದೇವಾಲಯ-ಭವನ) ನಿರ್ಮಿಸಿಸು.

Verse 20

लिंगप्रासादकरणात्खंडस्फुटित संस्कृतेः । लिंगस्थापनजं पुण्यं हेलयैवेह लभ्यते

ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಸಾದ ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಖಂಡಿತ-ಸ್ಫುಟಿತವಾದುದನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದರಿಂದ (ಪುನರುದ್ಧಾರ), ಇಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 21

तथेति भगवत्योक्त्वा गणाः प्रासादनिर्मितौ । सोमनंदि प्रभृतयो ऽसंख्या व्यापारिता मुने

“ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ದೇವಿಯ ವಚನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಗಣರು ಪ್ರಾಸಾದ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಹೇ ಮುನೇ, ಸೋಮನಂದಿ ಮೊದಲಾದವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯ ಗಣರು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿತರಾದರು.

Verse 22

गणैश्च कांचनमयो नानाकौतुकचित्रितः । निर्ममे याममात्रेण प्रासादो मेरुशृंगवत्

ಮತ್ತು ಗಣರು ಕಂಚನಮಯ, ನಾನಾವಿಧ ಅದ್ಭುತ ಅಲಂಕಾರಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾದ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಒಂದು ಯಾಮದಲ್ಲೇ ಅದು ಮೇರುಶೃಂಗದಂತೆ ಪೂರ್ಣವಾಯಿತು.

Verse 23

देवी प्रदृष्टवदना दृष्ट्वा प्रासादनिर्मितिम् । गणेभ्यो व्यतरद्भूरि समानं पारितोषिकम्

ದೇವಿಯು ಹರ್ಷಭರಿತ ಮುಖದಿಂದ ಪ್ರಾಸಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಗಣರಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ಹಾಗೂ ಸಮಾನವಾದ ಪಾರಿತೋಷಿಕವನ್ನು ನೀಡಿದಳು.

Verse 24

पुनश्च देवी पप्रच्छ प्रणिपातपुरःसरम् । महिमानं महादेवं लिंगस्यास्य महामुने

ಮತ್ತೆ ದೇವಿಯು ಮೊದಲು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ, ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಈ ಲಿಂಗದ ಮಹಿಮೆಯ ಕುರಿತು ಪುನಃ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.

Verse 25

देवदेव उवाच । लिंगं त्वनादिसंसिद्धमेतद्देवि शुभप्रदम् । आविर्भूतमिदानीं च त्वत्पितुः पुण्यगौरवात्

ದೇವದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಈ ಲಿಂಗವು ಅನಾದಿ, ನಿತ್ಯಸಿದ್ಧ, ಶುಭಪ್ರದ. ಆದರೆ ಈಗ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಪುಣ್ಯಗೌರವದಿಂದ ಇದು ಅವಿರ್ಭವಿಸಿದೆ.

Verse 26

गुह्यानां परमं गुह्यं क्षेत्रेऽस्मिश्चिंतितप्रदम् । कलौ कलुषबुद्धीनां गोपनीयं प्रयत्नतः

ಇದು ಕಾಶಿಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಗುಹ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಗುಹ್ಯ, ಚಿಂತಿತಫಲವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಲుషಬುದ್ಧಿಯವರ ನಡುವೆ ಇದನ್ನು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಕಾಪಾಡಬೇಕು.

Verse 27

यथा रत्नं गृहे गुप्तं न कैश्चिज्ज्ञायते परैः । अविमुक्ते तथा लिंगं रत्नभूतं गृहे मम

ಮನೆಯೊಳಗೆ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವ ರತ್ನವನ್ನು ಇತರರು ತಿಳಿಯದಂತೆ, ಅವಿಮುಕ್ತದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ವಧಾಮದೊಳಗೆ ರತ್ನಭೂತವಾದ ಲಿಂಗವು ಗುಪ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 28

यानि ब्रह्मांडमध्येत्र संति लिंगानि पार्वति । तैरर्चितानि सर्वाणि रत्नेशो यैः समर्चितः

ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ! ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು, ಇಲ್ಲಿ ರತ್ನೇಶನನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸುವವನು ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 29

प्रमादेनापि यैर्गौरि लिंगं रत्नेशमर्चितम् । ते भवंत्येव नियतं सप्तद्वीपेश्वरा नृपाः

ಹೇ ಗೌರಿ! ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದಲಾದರೂ ರತ್ನೇಶಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಧಿಪತಿಗಳಾದ ರಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

त्रैलोक्ये यानि वस्तूनि रत्नभूतानि तानि तु । रत्नेश्वरं समभ्यर्च्य सकृत्प्राप्नोति मानवः

ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ರತ್ನಭೂತವಾದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ರತ್ನೇಶ್ವರನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಪೂಜಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾನವನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

पूजयिष्यंति ये लिंगं रत्नेशं कामवर्जिताः । ते सर्वे मद्गणा भूत्वा प्रांते द्रक्ष्यंति मामिह

ಕಾಮವರ್ಜಿತರಾಗಿ ರತ್ನೇಶಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಗಣರಾಗಿಬಿಟ್ಟು, ಪ್ರಾಣಾಂತದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವರು।

Verse 32

रुद्राणां कोटिजप्येन यत्फलं परिकीर्तितम् । तत्फलं लभ्यते देवि रत्नेशस्य समर्चनात्

ಹೇ ದೇವಿ! ರುದ್ರಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೋಟಿ ಬಾರಿ ಜಪಿಸಿದ ಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟದ್ದೇ, ರತ್ನೇಶನ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಮರ್ಚನೆಯಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 33

लिंगे चानादिसंसिद्धे यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि ते । इतिहासं महाश्चर्यं सर्वपापनिकृंतनम्

ಆ ಅನಾದಿ ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದು ಮಹಾಶ್ಚರ್ಯಕರ ಇತಿಹಾಸ, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವುದು।

Verse 34

पुरेह नर्तकी काचिदासीन्नाट्यार्थकोविदा । सैकदा फाल्गुने मासि शिवरात्र्यां कलावती

ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಾರ್ಥಕಲೆಗೆ ನಿಪುಣಳಾದ ಒಬ್ಬ ನೃತ್ಯಾಂಗಿ ಇದ್ದಳು. ಒಮ್ಮೆ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು—ಕಲಾವತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು—(ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಳು)।

Verse 35

ननर्त जागरं प्राप्य जगौ गीतं च पेशलम् । स्वयं च वादयामास नानावाद्यानि वाद्यवित्

ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ಅವಳು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದಳು; ಸುಂದರವಾದ ಮಧುರ ಗೀತಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದಳು; ವಾದ್ಯನಿಪುಣಳಾಗಿ ತಾನೇ ನಾನಾ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ವಾದಿಸಿದಳು।

Verse 36

तेन तौर्यत्रिकेणापि प्रीणयित्वाथ सा नटी । रत्नेश्वरं महालिंगं देशमिष्टं जगाम ह

ಗೀತ, ವಾದ್ಯ, ನೃತ್ಯ ಎಂಬ ತೌರ್ಯತ್ರಿಕದಿಂದಲೂ ಶಿವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಆ ನಾಟಿ ನಂತರ ರತ್ನೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಮಹಾಲಿಂಗವಿರುವ ತನ್ನ ಇಷ್ಟಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.

Verse 37

कालधर्मवशंयाता तत्र सा वरनर्तकी । सुता गंधर्वराजस्य वसुभूतेर्बभूव ह

ಅಲ್ಲಿ ಕಾಲಧರ್ಮದ ವಶವಾಗಿ (ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ) ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಗಂಧರ್ವರಾಜ ವಸుభೂತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮವಾಯಿತು.

Verse 38

संगीतस्य सवाद्यस्य तस्य लास्यस्यपुण्यतः । तत्रेशाग्रे कृतस्येह जागरे शिवरात्रिजे

ವಾದ್ಯಗಳೊಡನೆ ಮಾಡಿದ ಆ ಸಂಗೀತದ ಮತ್ತು ಆ ಲಾಸ್ಯನೃತ್ಯದ ಪುಣ್ಯದಿಂದ—ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ—

Verse 39

रम्या रत्नावली नाम रूपलावण्यशालिनी । कलाकलापकुशला मधुरालापवादिनी

ಅವಳು ಮನೋಹರಳು, ರತ್ನಾವಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು; ರೂಪ-ಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳು, ಕಲಾಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳು, ಮಧುರ ಆಲಾಪದಂತೆ ಮಾತಾಡುವವಳು.

Verse 40

पितुरानंदकृन्नित्यं वसुभूतेर्घटोद्भव । सर्वगांधर्वकुशला गुणरत्नमहाखनिः

ವಸుభೂತಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಅವಳು ಸದಾ ತಂದೆಗೆ ಆನಂದ ತರುವವಳು; ಎಲ್ಲಾ ಗಂಧರ್ವಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳು, ಗುಣರತ್ನಗಳ ಮಹಾಖನಿಯಂತಿದ್ದಳು.

Verse 41

मुने सखीत्रयं तस्याश्चारु चातुर्यभाजनम् । शशिलेखानंगलेखा चित्रलेखेति नामतः

ಹೇ ಮುನೇ, ಅವಳಿಗೆ ಮೂರು ಸಖಿಯರು ಇದ್ದರು—ಸುಂದರರೂ ಚಾತುರ್ಯದ ಪಾತ್ರರೂ—ಶಶಿಲೇಖಾ, ಅನಂಗಲೇಖಾ, ಚಿತ್ರಲೇಖಾ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದ।

Verse 42

तिसृभिस्ताभिरेकत्र वाग्देवीपरिशीलिता । ताभ्यः सर्वाः कलाः प्रादात्परिप्रीता सरस्वती

ಆ ಮೂವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿ ವಾಗ್ದೇವಿಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು; ಪ್ರಸನ್ನಳಾದ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಲைகளை ದಾನಮಾಡಿದಳು।

Verse 43

प्राप्य रत्नावली गौरि सा जन्मांतरवासनाम् । रत्नेश्वरस्य लिंगस्य जग्राह नियमं शुभम्

ಹೇ ಗೌರೀ, ರತ್ನಾವಲಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದಳು; ರತ್ನೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಿಟ್ಟು ಶುಭ ನಿಯಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು।

Verse 44

रत्नभूतस्य लिंगस्य काश्यां रत्नेश्वरस्य वै । नित्यं संदर्शनं प्राप्य वक्ष्याम्यपि वचो मुखे

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ರತ್ನೇಶ್ವರನ ಆ ರತ್ನಸ್ವರೂಪ ಲಿಂಗದ ನಿತ್ಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆದು, ನಾನೂ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಆ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 45

इत्थं नियमवत्यासीत्सा गंधर्वसुतोत्तमा । ताभिः सखीभिः सहिता नित्यं लिंगं च पश्यति

ಹೀಗೆ ಗಂಧರ್ವಕನ್ಯೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ಅವಳು ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾದಳು; ಆ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 46

एकदाराध्य रत्नेशं ममैतल्लिंगमुत्तमम् । समानर्च च सा बाला रम्यया गीतमालया

ರತ್ನೇಶನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಆರಾಧಿಸಿ—ಇದು ನನ್ನ ಪರಮೋತ್ತಮ ಲಿಂಗವೆಂದು—ಆ ಬಾಲಿಕೆ ಮತ್ತೆ ಸಮಭಾವದಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ರಮ್ಯವಾದ ಗೀತಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು।

Verse 47

सख्यः प्रदक्षिणीकर्तुं लिंगं तिस्रोऽप्युमे गताः । तस्या गीतेन तुष्टोहं लिंगस्थो वरदोभवम्

ಹೇ ಉಮಾ, ಅವಳ ಮೂರು ಸಖಿಯರೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಲು ಹೋದರು. ಆ ಕನ್ಯೆಯ ಗೀತದಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ನಾನು—ಲಿಂಗಸ್ಥನಾಗಿ—ವರದಾತನಾದೆ।

Verse 48

यस्त्वया रंस्यते रात्रावद्य गंधर्वकन्यके । तवनामसमानाख्यः स ते भर्ता भविष्यति

ಹೇ ಗಂಧರ್ವಕನ್ಯಕೆ, ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ನೀನು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುವೆಯೋ, ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಂತೆಯೇ ಹೆಸರಿರುವ ಅವನೇ ನಿನ್ನ ಭರ್ತನಾಗುವನು।

Verse 49

इति लिंगांबुधेर्जातां परिपीय वचःसुधाम् । बभूवानंदसंदोह मंथरातीव ह्रीमती

ಇಂತೆ ಲಿಂಗಸಮುದ್ರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಚನಾಮೃತವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿ, ಆ ಲಜ್ಜಾಶೀಲ ಕನ್ಯೆ ಆನಂದಸಂದೋಹದಿಂದ ಮಂಥರಳಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಳು।

Verse 50

गताथ व्योममार्गेण सखीभिः स्वपितुर्गृहम् । कथयंती निजोदंतं तमालीनां पुरो मुदा

ನಂತರ ಅವಳು ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯೋಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ತಮಾಲೀ ಯುವತಿಯರ ಮುಂದೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 51

ताभिर्दिष्ट्येति दिष्ट्येति सखीभिः परिनंदिता । अद्य ते वांछितं भावि रत्नेशस्य समर्चनात्

ಸಖಿಯರು “ದಿಷ್ಟ್ಯಾ! ದಿಷ್ಟ್ಯಾ!” ಎಂದು ಹರ್ಷಘೋಷ ಮಾಡಿ ಅವಳನ್ನು ಪರಿನಂದಿಸಿ ಹೇಳಿದರು— “ಇಂದು ರತ್ನೇಶನ ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ನಿನ್ನ ವಾಂಛಿತ ಕಾಮನೆ ನೆರವೇರುವುದು।”

Verse 52

यद्यायाति स ते रात्रावद्य कौमारहारकः । चोरो बाहुलतापाशैः पाशितव्योतियत्नतः

ಇಂದು ರಾತ್ರಿ ಆ ಕುಮಾರಿಹಾರಕ ಕಳ್ಳನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಲತಾಸಮಾನ ಭುಜಪಾಶಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಬೇಕು।

Verse 53

गोचरीक्रियतेस्माभिर्यथा स सुकृतैकभूः । प्रातरेव तव प्रेयान्रत्नेशादिष्ट इष्टकृत्

ನಾವು ಹಾಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ—ಪುಣ್ಯದ ಏಕಮೂರ್ತಿಯಾದ ಅವನು ನಿನ್ನ ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ; ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲೇ ರತ್ನೇಶನಿಂದ ನಿಯುಕ್ತನಾದ ನಿನ್ನ ಪ್ರಿಯನು ಇಷ್ಟಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವನು।

Verse 54

यातास्वस्मासु हृष्टासु भवती शयगौरवात् । अहो रत्नेश्वरं लिंगं प्रत्यक्षीकृतवत्यसि

ನಾವು ಹರ್ಷದಿಂದ ಹೊರಟಾಗ, ನೀನು ನಿದ್ರಾಭಾರದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದೆ. ಅಹೋ! ನೀನು ರತ್ನೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿನಗೆ ಪ್ರತಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ್ದೀಯೆ।

Verse 55

अहोभाग्योदयो नृणामहो पुण्यसमुच्छ्रयः । एकस्यैव भवेत्सिद्धिर्यदेकत्रापि तिष्ठताम्

ಅಹೋ, ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಎಂಥ ಭಾಗ್ಯೋದಯ—ಅಹೋ, ಪುಣ್ಯದ ಎಂಥ ಮಹಾಸಂಚಯ! ಒಂದೇ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತರೂ ಒಬ್ಬನಿಗಾದರೂ ಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯಬಹುದು।

Verse 56

सत्यं वदंति नासत्यं दैवप्राधान्यवादिनः । दैवमेव फलेदेकं नोद्यमो नापरं बलम्

ದೈವಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ವಾದಿಸುವವರು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅಸತ್ಯವಲ್ಲ—ಫಲವು ದೈವದಿಂದಲೇ ಏಕವಾಗಿ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ; ಮಾನವ ಉದ್ಯಮವೇ ನಿಜ ಬಲವಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಬಲವೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 57

भवत्या अपि चास्माकमेक एव हि चोद्यमः । परं दैवं फलत्येकं यथा तव न नः पुरः

ನಿನಗೂ ನಮಗೂ ಉದ್ಯಮ ಒಂದೇ; ಆದರೂ ಫಲ ಕೊಡುವುದು ದೈವವೇ—ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ನಿನಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು, ನಮಗೆ ಅಲ್ಲ।

Verse 58

लोकानां व्यवहारोयमालिप्रोक्तप्रसंगतः । परं मनोरथावाप्तिस्तव या सैव नः स्फुटम्

ಇದು ಲೋಕವ್ಯವಹಾರ, ಸಖಿಯರ ಮಾತುಕತೆಯ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಬಂದದ್ದು; ಆದರೆ ನಿನ್ನ ಮನೋರಥಸಿದ್ಧಿಯೇ—ಅದೇ ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 59

इति संव्याहरंतीनामनंतोध्वाऽतितुच्छवत् । क्षणात्तासां व्यतिक्रांतः प्राप्ताश्च स्वंस्वमालयम्

ಅವರು ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರಲು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಂಡ ರಾತ್ರಿಯೂ ತুচ್ಛದಂತೆ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು; ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅದು ದಾಟಿ, ಅವರು ತಮತಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿದರು।

Verse 60

अथ प्रातः समुत्थाय पुनरेकत्र संगताः । सा च मौनवती ताभिः परिभुक्तेव लक्षिता

ನಂತರ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎದ್ದು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು; ಅವಳು ಮಾತ್ರ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು, ಒಳಗಿನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಳಂತೆ ಅವರಿಂದ ಗಮನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು।

Verse 61

तूष्णीं प्राप्याथ काशीं सा स्नात्वा मंदाकिनीजले । सखीभिः सहितापश्यल्लिंगं रत्नेश्वरं मम

ಅವಳು ಮೌನವಾಗಿ ಕಾಶಿಗೆ ತಲುಪಿ ಮಂದಾಕಿನೀ ಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ; ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ರತ್ನೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದಳು.

Verse 62

निर्वर्त्य नियमं साथ लज्जामुकुलितेक्षणा । निर्बंधेन वयस्याभिः परिपृष्टा जगाद ह

ನಿಯಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವಳು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ದೃಷ್ಟಿಯವಳಾಗಿ; ಸಖಿಯರು ಹಠದಿಂದ ಮರುಮರು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 63

रत्नावल्युवाच । अथ रत्नेश यात्रायाः प्रयातासु स्वमंदिरम् । भवतीषु स्मरंत्येव तद्रत्नेशवचोऽमृतम्

ರತ್ನಾವಳಿ ಹೇಳಿದಳು—ರತ್ನೇಶ್ವರ ಯಾತ್ರೆಯ ನಂತರ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದಾಗ, ಆ ರತ್ನೇಶ್ವರನ ಅಮೃತಸಮಾನ ವಚನಗಳನ್ನು ನಾನು ಮರುಮರು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ।

Verse 64

सविशेषांगसंस्काराऽविशं संवेशमंदिरम् । निद्रादरिद्रनयना तद्विलोकनलालसा

ವಿಶೇಷ ಅಂಗಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಾನು ಶಯನಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ; ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವನ ದರ್ಶನದ ಆಸೆ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು.

Verse 65

बलात्स्वप्नदशां प्राप्ता भाविनोर्थस्य गौरवात् । आत्मविस्मरणे हेतू ततो मे द्वौ बभूवतुः

ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಷಯದ ಗಂಭೀರತೆಯಿಂದ ನಾನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಸ್ವಪ್ನಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದೆ; ಆಗ ಆತ್ಮವಿಸ್ಮರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎರಡು ಹೇತುಗಳು ನನಗೆ ಉಂಟಾದವು.

Verse 66

तंद्री तदंगसंस्पर्शौ मम बोधापहारकौ । तंद्र्या परवशा चासं ततस्तत्स्पर्शनेन च

ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯವೂ ಅವನ ಅಂಗಸ್ಪರ್ಶವೂ ನನ್ನ ಬೋಧೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡವು. ಆ ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯಕ್ಕೆ ಪರವಶಳಾಗಿ, ಮತ್ತೆ ಆ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೂ, ನಾನು ಸ್ವಾಧೀನಳಾಗಿ ಇರಲಿಲ್ಲ।

Verse 67

न जाने त्वथ किं वृत्तं काहं क्वाहं स चाथ कः । तं निर्जिगमिषुं सख्यो यावद्धर्तुं प्रसारितः

ಆಗ ಏನು ನಡೆದಿತ್ತೆಂದು ನನಗೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ—ನಾನು ಯಾರು, ಎಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ, ಅವನು ಯಾರು ಎಂಬುದೂ. ಸಖಿಯರೇ, ಅವನು ಹೊರಡಲು ತೊಡಗಿದಾಗ ತಡೆಯಲು ನಾನು ಕೈ ಚಾಚಿದೆ।

Verse 68

दोः कंकणेन रिपुणा क्वणितं तावदुत्कटम् । महता सिंजितेनाहं तेनाल्पपरिबोधिता

ಅವನ ಕೈಯ ಕಂಕಣವು ಶತ್ರುವಿನಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕ್ವಣಿಸಿತು. ಆ ಮಹಾ ಸಿಂಜಿತದಿಂದ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೋಧಕ್ಕೆ ಬಂದೆ।

Verse 69

सुखसंतानपीयूष ह्रदे परिनिमज्य वै । क्षणेन तद्वियोगाग्निकीलासु पतिता बलात्

ಸುಖಸಂತತಿಯ ಅಮೃತಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ವಿಯೋಗಾಗ್ನಿಯ ಕೀಲಗಳ ಮೇಲೆ ನಾನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆ।

Verse 70

किंकुलीयः स नो वेद्मि किंदेशीयः किमाख्यकः । दुनोति नितरां सख्यस्तद्विश्लेषानलो महान्

ಅವನು ಯಾವ ಕುಲದವನು, ಯಾವ ದೇಶದವನು, ಅವನ ಹೆಸರು ಏನು—ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು. ಆದರೂ ಸಖಿಯರೇ, ಅವನ ವಿಯೋಗದ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿ ನನ್ನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 71

अनल्पोत्कलितं चेतः पुनस्तत्संगमाशया । प्राणानां मे यियासूनामेकमेव महौषधम्

ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಆಶೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ಮರುಮರು ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯಿತು. ಹೊರಟುಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗೆ ಆ ಆಶೆಯೇ ಮಹೌಷಧವಾಯಿತು.

Verse 72

वयस्या निशिभुक्तस्य तस्यैव पुनरीक्षणम् । भवतीनामधीनं च तत्पुनर्दर्शनं मम

ಓ ಸಖಿಯರೇ! ನಾನು ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆದ ಆ ಪ್ರಿಯನನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡುವುದು ನಿಮ್ಮ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಅವನ ಪುನರ್ದರ್ಶನವು ನನಗೆ ನಿಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ.

Verse 73

काऽलीकमालयो वक्ति स्निग्धमुग्धेसखीजने । तद्दर्शनेन स्थास्यंति प्राणा यास्यंति चान्यथा

ಸ್ನೇಹಭರಿತ, ಮುಗ್ಧ ಸಖಿಯರ ಬಳಿಗೆ ಮಾಲಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ. ಅವನ ದರ್ಶನವಾದರೆ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತವೆ.”

Verse 74

दशम्यवस्था सन्नह्येद्बाधितुं माधुना भृशम् । इति तस्या गिरः श्रुत्वा दूनाया नितरां च ताः

“ದಶಮಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿರಿ; ಮಧುವಿನಿಂದ ಈ ಬಾಧೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ತಡೆಯಬೇಕು” ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಈಗಾಗಲೇ ದುಃಖಿತರಾಗಿದ್ದ ಆ ಸಖಿಯರು ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯಥಿತರಾದರು.

Verse 75

प्रवेपमानहृदयाः प्रोचुर्वीक्ष्य परस्परम्

ನಡುಗುವ ಹೃದಯಗಳಿಂದ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 76

सख्य ऊचुः । यस्य ग्रामो न नो नाम नान्वयो नापि बुध्यते । स कथं प्राप्यते भद्रे क उपायो विधीयताम्

ಸಖಿಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭದ್ರೇ! ಅವನ ಗ್ರಾಮವೂ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದು, ನಾಮವೂ ತಿಳಿಯದು, ವಂಶವೂ ಬುದ್ಧಿಗೋಚರವಾಗದು. ಹಾಗಾದರೆ ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವುದು? ದಯವಿಟ್ಟು ಉಪಾಯವನ್ನು ವಿಧಿಸು.

Verse 77

इति रत्नावली श्रुत्वा ससंदेहां च तद्गिरम् । वयस्यास्तदवाप्तौ मे यूयं कुंठि मुमूर्छ ह

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಂಶಯಯುಕ್ತಳಾದ ರತ್ನಾವಳಿ ಸಖಿಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು—“ನನಗೆ ಅವನನ್ನು ಪಡೆಯಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ನೀವು ಕುಂಠಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ,” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವಳು ಮೂರ್ಚ್ಛಿತಳಾದಳು.

Verse 78

इत्यर्धोक्तेन सा बाला यूयं कुंठितशक्तयः । यद्वक्तव्यं त्विति तया यूयं कुंठीति भाषितम्

ಅರ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಿಂದ ಆ ಬಾಲೆ “ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ-ಧೈರ್ಯ ಕುಂಠಿತವಾಗಿದೆ” ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿದಳು. ಹೇಳಬೇಕಾದುದನ್ನು ಅವಳು “ನೀವು ಕುಂಠಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 79

ततस्तास्त्वरिताः सख्यः परितापोपहारकान् । बहुशः शीतलोपायान्व्यधुर्मोहप्रशांतये

ನಂತರ ಸಖಿಯರು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಅವಳ ದಾಹಜನ್ಯ ಪರಿತಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಅನೇಕ ಶೀತಲೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವಳ ಮೋಹ-ವ್ಯಾಕುಲತೆ ಶಮನವಾಗಲೆಂದು.

Verse 80

व्यपैति न यदा मूर्छा तत्तच्छीतोपचारतः । तस्यास्तदैकयानीतं रत्नेशस्नपनोदकम्

ಆ ಶೀತಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳ ಮೂರ್ಚ್ಛೆ ತೀರದಾಗ, ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ರತ್ನೇಶನ ಸ್ನಾನಾಭಿಷೇಕದ ಜಲವನ್ನು ಅವಳಿಗಾಗಿ ತಂದರು.

Verse 81

तदुक्षणात्क्षणादेव तन्मूर्छा विरराम ह । सुप्तोत्थितेव सावादीन्मुहुः शिवशिवेति च

ಆ ಜಲವನ್ನು ಛಿಂಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವಳ ಮೂರ್ಚ್ಛೆ ತಕ್ಷಣವೇ ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು. ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎದ್ದವಳಂತೆ ಅವಳು ಮಾತನಾಡತೊಡಗಿ, ಮರುಮರು “ಶಿವ! ಶಿವ!” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಳು.

Verse 82

स्कदं उवाच । श्रद्धावतां स्वभक्तानामुपसर्गे महत्यपि । नोपायांतरमस्त्येव विनेश चरणोदकम्

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು— ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಸ್ವಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಹಾ ವಿಪತ್ತು ಬಂದರೂ, ಈಶ್ವರನ ಪಾದೋದಕವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಿಜವಾಗಿ ಬೇರೆ ಉಪಾಯವೇ ಇಲ್ಲ.

Verse 83

ये व्याधयोपि दुःसाध्या बहिरंतः शरीरगाः । श्रद्धयेशोदकस्पर्शात्ते नश्यंत्येव नान्यथा

ದೇಹದ ಹೊರಗಾಗಲಿ ಒಳಗಾಗಲಿ ಇರುವ, ಗುಣಪಡಿಸಲು ದುಸ್ಸಾಧ್ಯವಾದ ರೋಗಗಳೂ— ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಈಶಪಾದೋದಕದ ಸ್ಪರ್ಶಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.

Verse 84

सेवितं येन सततं भगवच्चरणोदकम् । तं बाह्याभ्यंतरशुचिं नोपसर्पति दुर्गतिः

ಯಾರು ಸದಾ ಭಗವಂತನ ಪಾದೋದಕವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ದುರ್ಗತಿ ಸಮೀಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 85

आधिभौतिकतापं च तापं वाप्याधिदैविकम् । आध्यात्मिकं तथा तापं हरेच्छ्रीचरणोदकम्

ಶ್ರೀಪಾದೋದಕವು ಆಧಿಭೌತಿಕ, ಆಧಿದೈವಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ— ಈ ಮೂರು ತಾಪಗಳನ್ನೂ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 86

व्यपेतसंज्वरा चाथ गंधर्वतनया मुने । उचितज्ञेति होवाच ताः सखीः स्रिग्धधो रधीः

ಜ್ವರವು ಶಮನವಾದ ಗಂಧರ್ವತನಯೆ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಸ್ನಿಗ್ಧಚಿತ್ತದಿಂದ ಸಖಿಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು— “ಯುಕ್ತವಾದುದನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ನೀವೆ…”

Verse 87

रत्नावल्युवाच । शशिलेखेनंगलेखे चित्रलेखे मदीहितं । यूयं कुंठितसामर्थ्याः कुतो वस्ताः कलाः क्व वा

ರತ್ನಾವಳಿ ಹೇಳಿದಳು— “ಹೇ ಶಶಿಲೇಖೆ, ಹೇ ನಂಗಲೇಖೆ, ಹೇ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ, ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಏಕೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಿದೆ? ನಿಮ್ಮ ಕಲೆಗಳು ಎಲ್ಲಿವೆ?”

Verse 88

मत्प्रियप्राप्तये सम्यगुपायोऽस्ति मयेक्षितः । रत्नेश्वरानुग्रहतोऽनुतिष्ठत हि तं हिताः

“ನನ್ನ ಪ್ರಿಯನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ರತ್ನೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಪ್ರಿಯ ಸಖಿಯರೇ, ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ.”

Verse 89

शशिलेखेभिलषितप्राप्त्यै लेखांस्त्वमालिख । संलिखानंगलेखे त्वं यूनः सर्वावनीचरान्

“ಹೇ ಶಶಿಲೇಖೆ, ಅಭಿಲಷಿತ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಚಿತ್ರರೇಖೆಗಳನ್ನು ಬಿಡು. ಹೇ ನಂಗಲೇಖೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಯುವಕರ ರೂಪವನ್ನು ಅಂಕಿಸು.”

Verse 90

चित्रगे चित्रलेखे त्वं पातालतलशायिनः । किंचिदाविर्भवच्चारु तारुण्यालंकृतींल्लिख

“ಹೇ ಚಿತ್ರಗ, ಹೇ ಚಿತ್ರಲೇಖೆ, ಪಾತಾಳತಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರನ್ನೂ ಬಿಡು; ಅವರ ಮನೋಹರ ಯೌವನವು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಕಟವಾಗುವಂತೆ, ಯೌವನಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಚಿತ್ರಿಸು.”

Verse 91

अथाकण्येति ताः सख्यस्तच्चातुर्यं प्रवर्ण्य च । लिलिखुः क्रमशः सख्यो यूनो यौवन शेवधीन्

ಅನಂತರ “ತಥಾಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಆ ಸಖಿಯರು ಆ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಯೌವನನಿಧಿಗಳಾದ ಆ ಯುವಕರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿದರು।

Verse 92

निर्यत्कौमारलक्ष्मीकान्पुंवत्त्व श्रीसमावृतान् । प्रातःसंध्येव गंधर्वी नृपाद्यांस्तानवैक्षत

ಗಂಧರ್ವೀ ಕನ್ಯೆ ಪ್ರಾತಃಸಂಧ್ಯೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶ ಹರಡುತ್ತ, ನವಯೌವನಕಾಂತಿಯಿಂದ ಆವೃತರೂ ಪುರುಷತ್ವಶ್ರೀಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರೂ ಆದ ರಾಜಾದಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಳು।

Verse 93

सर्वान्सुरनिकायान्सा व्यलोकत शुभेक्षणा । न चांचल्यं जहावक्ष्णोस्तेषु स्वर्लोकवासिषु

ಶುಭನೇತ್ರಳಾದ ಆ ಕನ್ಯೆ ಎಲ್ಲಾ ದೇವನಿಕಾಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಳು; ಆದರೂ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವಾಸಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ಅವಳ ದೃಷ್ಟಿ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಚಂಚಲವಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 94

ततो मध्यमलोकस्थान्मुनिराजकुमारकान् । विलोक्यापि न सा प्रीतिं क्वाप्याप प्रेमनिर्भरा

ನಂತರ ಅವಳು ಮಧ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ ಮುನಿಗಳು, ರಾಜರು, ರಾಜಕುಮಾರರನ್ನು ಕೂಡ ನೋಡಿದಳು; ಆದರೂ ಪ್ರೇಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರೂ ಅವಳಿಗೆ ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 95

अथ रत्नावली बाला कर्णाभ्यर्णविलोचना । दृशौ व्यापारयामास बलिसद्मयुवस्वपि

ಅನಂತರ ಕರ್ಣಾಭರಣಗಳ ಸಮೀಪವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಬಾಲಿಕೆ ರತ್ನಾವಳಿಯು, ಬಲಿಯ ಸದನದ ಯುವಕರ ಕಡೆಗೂ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹರಿಸಿದಳು।

Verse 96

दितिजान्दनुजान्वीक्ष्य सा गंधर्वी कुमारकान् । रतिं बबंध न क्वापि तापिता मान्मथैः शरैः

ದೈತ್ಯ-ದಾನವರ ಯೌವನ ಕುಮಾರರನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಗಂಧರ್ವೀ ಕನ್ಯೆ ಮನ್ಮಥಶರಗಳಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ರತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ.

Verse 97

सुधाकर करस्पृष्टाप्यतिदूनांगयष्टिका । पश्यंती नागयूनः सा किंचिदुच्छ्वसिताऽभवत्

ಚಂದ್ರಕಿರಣದಂತೆ ಸೊಗಸಾದ ಅವಳ ದೇಹಯಷ್ಟಿ ಬಹಳ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿದ್ದರೂ, ಯುವ ನಾಗರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಅವಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಚ್ಚ್ವಾಸ ಬಿಟ್ಟಳು.

Verse 98

भोगिनस्तान्विलोक्यापि चित्रंचित्रगतानथ । मनात्संभुक्तभोगेव क्षणमासीत्कुमारिका

ಆ ಭೋಗೀ ನಾಗಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು—ಅದ್ಭುತದ ಮೇಲೆ ಅದ್ಭುತ—ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ಈಗಾಗಲೇ ಭೋಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಂತಾಗಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಿಶ್ಚಲವಾಯಿತು; ಕನ್ಯೆ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಳು.

Verse 99

यूनः प्रत्येकमद्राक्षीदशेषाञ्छेष वंशजान् । तक्षकान्वयगांस्तद्वदथ वासुकिगोत्रजान्

ಅವಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ ಶೇಷವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಯುವ ನಾಗರನ್ನು ಕಂಡಳು; ತಕ್ಷಕ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸುಕಿಗೋತ್ರಜನರನ್ನೂ ಕಂಡಳು.

Verse 100

पुलीकानंत कर्कोट भद्रसंतानगानपि । दृष्ट्वा नागकुमारांस्ताञ्छंखचूडमथैक्षत

ಪುಲೀಕ, ಅನಂತ, ಕರ್ಕೋಟ, ಭದ್ರಸಂತಾನ ವಂಶಗಳ ನಾಗಕುಮಾರರನ್ನೂ ಕಂಡು, ನಂತರ ಅವಳು ಶಂಖಚೂಡನನ್ನು ನೋಡಿದಳು.

Verse 110

एतस्यावगतं सर्वं देशनामान्वयादिकम् । मा विषीदालिसुलभस्त्वेष रत्नेश्वरार्पितः

ಇವನ ದೇಶ, ಹೆಸರು, ವಂಶಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವಿಷಾದಿಸಬೇಡ; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇವನು ಸುಲಭಲಭ್ಯನು, ರತ್ನೇಶ್ವರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 120

कोसौ मत्स्वामिनो नाम रत्नेशस्य महेशितुः । लिंगराजस्य गृह्णाति कर्मबंधनभेदिनः

ನನ್ನ ಸ್ವಾಮಿ—ಮಹೇಶ್ವರ ರತ್ನೇಶ್ವರ, ಲಿಂಗರಾಜ—ಕರ್ಮಬಂಧನಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಪ್ರಭುವಿನ ನಾಮವನ್ನು ಯಾರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ?

Verse 130

हृदि रत्नेश्वरं लिंगं यस्य सम्यग्विजृंभते । अलातदंडवत्तस्मिन्कालदंडोपि जायते

ಯಾರದ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ರತ್ನೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಸಮ್ಯಕ್ವಾಗಿ ವಿಕಸಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನಲ್ಲಿ ಕಾಲದಂಡವೂ ದಹಿಸುವ ಅಗ್ನಿದಂಡದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 140

अकारण सखा कोसौ प्रांतरे समुपस्थितः । निजप्राणान्पणीकृत्य येन त्राता स्म बालिकाः

ಆ ಏಕಾಂತ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತನಾದ ಆ ಕಾರಣರಹಿತ ಸಖ ಯಾರು—ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನೇ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟು ಬಾಲಕಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದವನು?

Verse 150

आरभ्य बाल्यमप्येषा लिंगं रत्नेश्वराभिधम् । यांति पित्राप्यनुज्ञाता काश्यामर्चयितुं सदा

ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ, ತಂದೆಯ ಅನುಮತಿಯಿಂದ, ಅವಳು ಸದಾ ಕಾಶಿಗೆ ಹೋಗಿ ‘ರತ್ನೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 160

निशम्येति स पुण्यात्मा नागराजकुमारकः । आश्वास्य ता भयत्रस्ताः प्रोवाचेदं च पुण्यधीः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನಾದ ನಾಗರಾಜಕುಮಾರನು ಭಯದಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಧೈರ್ಯವಿಟ್ಟು, ಪುಣ್ಯಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 170

एषा मंदाकिनी नाम दीर्घिका पुण्यतोयभूः । यस्यां कृतोदका मर्त्या मर्त्यलोके विशंति न

ಇದು ಮಂದಾಕಿನಿ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ದೀರ್ಘಿಕೆ; ಇದರ ಜಲವು ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಜನಿಸಿದದು. ಇಲ್ಲಿ ಉದಕಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 180

वृद्धकालेश्वरस्यैष प्रासादो रत्ननिर्मितः । प्रतिदर्शं वसेद्यत्र रात्रौ चंद्रः सतारकः

ಇದು ವೃದ್ಧಕಾಲೇಶ್ವರನ ರತ್ನನಿರ್ಮಿತ ಪ್ರಾಸಾದ. ಇಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಡನೆ ಚಂದ್ರನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಾನೆ।

Verse 190

अथ सा कथयामास दनुजापहृतेः कथाम् । रत्नेश्वरं वरावाप्तिं स्वप्नावस्थां विहाय च

ನಂತರ ಅವಳು ದಾನವನು ಮಾಡಿದ ಅಪಹರಣದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ರತ್ನೇಶ್ವರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ—ವರಪ್ರಾಪ್ತಿ ಹೇಗೆ ಆಯಿತೆಂಬುದನ್ನು—ಅದು ಕೇವಲ ಸ್ವಪ್ನಾವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿದಳು।

Verse 200

यावद्बहिः समागच्छेद्रम्याद्रत्नेशमंडपात । तावद्गंधर्वराजाय ताभिः स वसुभूतये

ಅವನು ಮನೋಹರ ರತ್ನೇಶಮಂಡಪದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ತಕ್ಷಣವೇ, ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಸುವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಗಂಧರ್ವರಾಜನಿಗೆ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದರು।

Verse 210

विनिवेदितवृत्तांतो रत्नेशानुग्रहस्य च । उवास ताभिः ससुखं पितृभ्यामभिनंदितः

ರತ್ನೇಶನ ಅನುಗ್ರಹದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅವನು ತಂದೆತಾಯಿಗಳ ಅಭಿನಂದನೆ ಪಡೆದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು।

Verse 220

मूर्तः षडाननस्तत्र तव पुत्रः सुमध्यमे । एतत्त्रयं नरो दृष्ट्वा न गर्भं प्रविशेदुमे

ಹೇ ಸుమಧ್ಯಮೆ ಉಮೇ! ಅಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಮಂತನಾದ ಷಡಾನನನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು. ಈ ತ್ರಯವನ್ನು ಕಂಡ ನರನು ಮತ್ತೆ ಗರ್ಭಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 225

इतिहासमिमं श्रुत्वा नारी वा पुरुषोपिवा । न जात्विष्टवियोगाग्नि तापेन परितप्यते

ಈ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ—ಸ್ತ್ರೀಯಾಗಲಿ ಪುರುಷನಾಗಲಿ—ಪ್ರಿಯವಿಯೋಗಾಗ್ನಿತಾಪದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಎಂದಿಗೂ ತಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ।