Adhyaya 12

Verse 1

शिवशर्मोवाच । नैरृतादीन् क्रमाल्लोकानाख्यातं पुरुषोत्तमौ । पुरुषोत्तमपादाब्जपरागोद्धूसरालकौ

ಶಿವಶರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮರೇ! ನೈಋತಾದಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನೀವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ; ನಿಮ್ಮ ಕೇಶಗಳು ಪರಮಪುರುಷನ ಪಾದಪದ್ಮದ ಪರಾಗದಿಂದ ಧೂಸರಿತವಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿವೆ।”

Verse 2

गणावूचतुः । आकर्णय महाभाग संयमिन्याः पुरीं पराम् । दिक्पतेर्निरृतस्यासौ पुण्यापुण्यजनोषिता

ಗಣರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ಕೇಳು, ಸಂಯಮಿನೀ ಎಂಬ ಪರಮಪುರಿಯ ವಿಷಯ; ಅದು ದಿಕ್ಪತಿ ನಿರೃತನಿಗೆ ಸೇರಿದದು, ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಾಪಿಗಳು—ಎರಡೂ ವರ್ಗದ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 3

राक्षसानिवसंत्यस्यामपरद्रोहिणः सदा । जातिमात्रेण रक्षांसि वृत्तैः पुण्यजना इमे

ಆ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಸದಾ ಪರದ್ರೋಹವಿಲ್ಲದವರು. ಜನ್ಮಮಾತ್ರದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರಾದರೂ, ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಪುಣ್ಯಜನರು।

Verse 4

स्मृत्युक्तश्रुतिवर्त्मानो जातवर्णावरेष्वपि । नाद्रियंतेऽन्नपानानामस्मृत्युक्तं कदाचन

ಅವರು ಸ್ಮೃತಿ-ಶ್ರುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜನ್ಮದಿಂದ ಕೆಳ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೂ; ಸ್ಮೃತಿವಿಧಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅನ್ನಪಾನವನ್ನು ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 5

परदार परद्रव्य परद्रोहपराङ्मुखाः । जाताजातौ निकृष्टायामपिपुण्यानुसारिणः

ಅವರು ಪರಸ್ತ್ರೀ, ಪರದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಪರದ್ರೋಹದಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ; ಅತ್ಯಂತ ನಿಕೃಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಪುಣ್ಯಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

द्विजातिभक्त्युत्पन्नार्थैरात्मानं पोषयंति ये । सदा संकुचितांगाश्च द्विजसंभाषणादिषु

ದ್ವಿಜರ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಪೋಷಿಸುವವರು ಸದಾ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ವಿನಯದಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ವಿಜರೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ।

Verse 7

आहूता वस्त्रवदना वदंति द्विजसंनिधौ । जयजीवभगोनाथ स्वामिन्निति हि वादिनः

ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವರು ದ್ವಿಜರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಮುಖದಿಂದ— “ಜಯ! ಜೀವಭಾಗ್ಯನಾಥ, ಸ್ವಾಮೀ!” ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 8

तीर्थस्नानपरानित्यं नित्यं देवपरायणाः । द्विजेषु नित्यं प्रणताः स्वनामाख्यानपूर्वकम्

ಅವರು ನಿತ್ಯ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು, ನಿತ್ಯ ದೇವಪರಾಯಣರು; ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮೊದಲು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ವಂದಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 9

दम दान दया क्षांति शौचेंद्रिय विनिग्रहाः । अस्तेय सत्याहिंसाश्च सर्वेषां धर्महेतवः

ದಮ, ದಾನ, ದಯೆ, ಕ್ಷಾಂತಿ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ; ಜೊತೆಗೆ ಅಸ್ತೇಯ, ಸತ್ಯ, ಅಹಿಂಸೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಎಲ್ಲರ ಧರ್ಮಧಾರಣೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು।

Verse 10

आवश्येषु सदोद्युक्ता ये जाता यत्रकुत्रचित् । सर्वभोगसमृद्धास्ते वसंत्यत्र पुरोत्तमे

ಅವಶ್ಯಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ಉದ್ಯುಕ್ತರಾಗಿರುವವರು—ಎಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ—ಸರ್ವಭೋಗಸಮೃದ್ಧರಾಗಿ ಈ ಪುರೋತ್ತಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 11

म्लेच्छा अपि सुतीर्थेषु ये मृतानात्मघातकाः । विहाय काशीं निर्वाण विश्राणांतेऽत्र भोगिनः

ಮ್ಲೇಚ್ಛರೂ ಸಹ, ಉತ್ತಮ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯಕರು ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಕಾಶಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ (ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ) ಇಲ್ಲಿ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 12

अंधं तमो विशेयुस्ते ये चैवात्महनो जनाः । भुक्त्वा निरयसाहस्रं ते च स्युर्ग्रामसूकराः

ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಜನರು ಘೋರ ಅಂಧಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ; ಸಾವಿರಾರು ನರಕಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಗ್ರಾಮಸೂಕರರಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 13

आत्मघातो न कर्तव्यस्तस्मात्क्वापि विपश्चिता । इहापि च परत्रापि न शुभान्यात्मघातिनाम्

ಆದ್ದರಿಂದ ವಿವೇಕಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮಘಾತ ಮಾಡಬಾರದು; ಆತ್ಮಘಾತಿಗಳಿಗೆ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಶುಭವಿಲ್ಲ।

Verse 14

यथेष्टमरणं केचिदाहुस्तत्त्वावबोधकाः । प्रयागे सर्वतीर्थानां राज्ञिसर्वाभिलाषदे

ತತ್ತ್ವಾವಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎನ್ನುವ ಕೆಲವರು ‘ಯಥೇಷ್ಟಮರಣ’ (ಇಚ್ಛಾಮರಣ)ವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ—ಅದು ಸರ್ವತೀರ್ಥಗಳ ರಾಜ, ಸರ್ವಾಭಿಲಾಷೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವದು।

Verse 15

अंत्यजा अपि ये केचिद्दयाधर्मानुसारिणः । परोपकृतिनिष्ठास्ते वसंत्यत्र तु सत्तमाः

ಅಂತ್ಯಜರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವರು ದಯಾಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪರೋಪಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ತಮರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

पल्लीपतिरभूदुग्रः पिंगाक्ष इति विश्रुतः । निर्विंध्यायास्तटे शूरः क्रूरकर्मपराङ्मुखः

ಕಾಡುಪಳ್ಳಿಯ ಒಬ್ಬ ಉಗ್ರ ನಾಯಕನಿದ್ದನು, ‘ಪಿಂಗಾಕ್ಷ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ನಿರ್ವಿಂಧ್ಯಾ ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಶೂರನಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರೂರಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಪರಾಙ್ಮುಖನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 18

घातयेद्दूरसंस्थोपि यः पांथपरिपंथिनः । व्याघ्रादीन् दुष्टसत्त्वांश्च स हिनस्ति प्रयत्नतः

ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಪಥಿಕರನ್ನು ಅಡ್ಡಗಟ್ಟುವ ಪರಿಪಂಥಿಗಳನ್ನು—ವ್ಯಾಘ್ರಾದಿ ದುಷ್ಟಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು—ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸುವವನು ಮಾರ್ಗರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ದೃಢವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

जीवेन्मृगयु धर्मेण तत्रापि करुणापरः । न विश्वस्तान्पक्षिमृगान्न सुप्तान्न व्यवायिनः

ಬೇಟೆಗಾರನು ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಬದುಕಲಿ, ಆದರೂ ಕರುಣಾಪರನಾಗಿರಲಿ; ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದಿರುವ ಪಕ್ಷಿ-ಮೃಗಗಳನ್ನು, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು, ಸಂಭೋಗರತರನ್ನು ಅವನು ಕೊಲ್ಲಬಾರದು.

Verse 20

न तोयगृध्नून्न शिशून्नांतर्वर्त्नित्वलक्षणान् । स घातयति धर्मज्ञो जातिधर्मपराङ्मुखः

ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದವನು ನೀರಿಗಾಗಿ ತವಕಿಸುವ ಜಲಗೃಧ್ನರನ್ನು, ಶಿಶುಗಳನ್ನು, ಗರ್ಭಿಣಿಯ ಲಕ್ಷಣವಿರುವವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ; ಅಂಥ ನೀಚ ಜಾತಿಧರ್ಮಬಂಧ ಕ್ರೂರತೆಯಿಂದ ಅವನು ವಿಮುಖನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 21

श्रमातुरेभ्यः पांथेभ्यः स विश्रामं प्रयच्छति । हरेत्क्षुधा क्षुधार्तानामुपानद्दोऽनुपानहे

ಅವನು ಶ್ರಮದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟ ಪಥಿಕರಿಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಕ್ಷುಧಾರ್ತರ ಕ್ಷುಧೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಪಾದರಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಉಪಾನಹ್ (ಚಪ್ಪಲಿ) ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

मृगत्त्वचोतिमृदुला विवस्त्रेभ्यातिसर्जति । अनुव्रजति कांतारे प्रांतरे पथिकान्पथि

ಅವನು ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೃದು ಮೃಗಚರ್ಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲೂ ಪಥದಲ್ಲಿ ಪಥಿಕರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

न जिघृक्षति तेभ्योर्थमभयं चेति यच्छति । आविंध्याटवि मे नाम ग्राह्यं दुष्टभयापहम्

ಅವನು ಅವರಿಂದ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ‘ಅಭಯ’ವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ— ‘ನನ್ನ ನಾಮ ಆವಿಂಧ್ಯಾಟವೀ; ಇದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿರಿ, ಇದು ದುಷ್ಟಭಯವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 24

नित्यं कार्पटिकान्सर्वान् स पुत्रेण प्रपश्यति । तेपि च प्रतितीर्थं हि तमाशीर्वादयं ति वै

ಅವನು ಪುತ್ರನೊಡನೆ ನಿತ್ಯವೂ ಎಲ್ಲ ದೀನ-ದರಿದ್ರರನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಅವರು ಕೂಡ ಪ್ರತೀ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 25

इति तिष्ठति पिंगाक्षे साटवी नगरायिता । अध्वनीने ऽध्वगान्कोपि न रुणद्धि ससाध्वसः

ಹೀಗೆ, ಓ ಪಿಂಗಾಕ್ಷ, ಆ ಅರಣ್ಯವು ನಗರವಂತೆ ಆಯಿತು. ಆ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ತಡೆಯಲಿಲ್ಲ; ಯಾರೂ ಭಯದಿಂದ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 27

लुब्धकस्तद्धने लुब्धः क्षुद्रस्तन्निधनोद्यतः । स रुरोध तमध्वानमग्रे गत्वाऽतिगूढवत्

ಆ ಧನದ ಮೇಲೆ ಲೋಭಗೊಂಡ ಕ್ಷುದ್ರ ಬೇಟೆಗಾರನು, ಅವನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಅಡಗಿದವನಂತೆ ಕಾದು ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಡೆದನು.

Verse 28

तदा युप्यस्यशेषेण पिंगाक्षो मृगयां गतः । तस्मिन्नरण्ये तन्मार्गं निकषाध्युषितो निशि

ಆಗ ಪಿಂಗಾಕ್ಷನು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿದಿದ್ದ ಸಾಮಗ್ರಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋದನು. ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಾರ್ಗವು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಾವಲಿಟ್ಟು ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.

Verse 29

परप्राणद्रुहां पुंसां न सिद्ध्येयुर्मनोरथाः । विश्वं कुशलितेनैतद्विश्वेशपरिरक्षितम्

ಇತರರ ಪ್ರಾಣಗಳಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡುವ ಪುರುಷರ ಮನೋರಥಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವು ಕುಶಲದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾಶಿಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಂದ ಪರಿರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 30

न चिंतयेदनिष्टानि तस्मात्कृष्टिः कदाचन । विधिदृष्टं यतो भावि कलुषंभावि केवलम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಅನಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬಾರದು; ಅಂಥ ವ್ಯಾಕುಲತೆ ಎಂದಿಗೂ ಫಲಪ್ರದವಲ್ಲ. ವಿಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಯಾವುದು ಭಾವಿಯಾಗಿದೆಯೋ, ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಕಲుషವಾಗಲಿ ಶುದ್ಧವಾಗಲಿ, ಅದು ಆಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 31

तस्मादात्मसुखंप्रेप्सु रिष्टानिष्टं न चिंतयेत् । चिंतयेच्चेत्तदाचिंत्यो मोक्षोपायो न चेतरः

ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ್ಮಸುಖವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಶುಭಾಶುಭಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬಾರದು. ಚಿಂತಿಸಲೇಬೇಕಾದರೆ ಅಚಿಂತ್ಯ ಪರಮತತ್ತ್ವವನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಲಿ—ಇದೇ ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯ, ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ.

Verse 32

व्युष्टायामथयामिन्यामभूत्कोलाहलो महान् । घातयध्वं पातयध्वं नग्नयध्वं द्रुतं भटाः

ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಬೆಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮಹಾ ಕೋಲಾಹಲ ಉಂಟಾಯಿತು—“ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿ! ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಿ! ನಗ್ನಗೊಳಿಸಿ—ತ್ವರಿತವಾಗಿ, ಓ ಭಟರೇ!”

Verse 33

मा मारयध्वं त्रायध्वं भटाः कार्पटिका वयम् । अनायासं लुंठयध्वं नयध्वं च यदस्ति नः

“ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಡಿ—ಓ ಭಟರೇ, ರಕ್ಷಿಸಿ! ನಾವು ದರಿದ್ರ ಕಾರ್ಪಟಿಕ ಭಿಕ್ಷುಕರು. ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಲೂಟಿ ಮಾಡಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರಿ.”

Verse 34

वयं पांथा अनाथाः स्मो विश्वनाथपरायणाः । सनाथास्ते न दूरं सनाथतां पथिकोऽपरः

ನಾವು ಪಥಿಕರು, ಅನಾಥರು; ಆದರೂ ವಿಶ್ವನಾಥನ ಶರಣಾಗತರು. ರಕ್ಷಕನಿರುವವರು ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ದೂರವಿರರು; ನಮ್ಮೊಡನೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಯಾಣಿಕನೂ ಸನಾಥನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 35

वयं पिंगाक्षविश्वासादस्मिन्मार्गेऽकुतोभयाः । यातायातं सदा कुर्मः स च दूर इतो वनात्

ಪಿಂಗಾಕ್ಷನ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರ್ಭಯರು. ನಾವು ಸದಾ ಓಡಾಟ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ; ಅವನು ಈ ಕಾಡಿನಿಂದ ದೂರವಿಲ್ಲ.

Verse 36

इति श्रुत्वाऽथ पिंगाक्षो भटः कार्पटिकेरितम । दूरान्मा भैष्ट माभैष्ट ब्रुवन्निति समागतः

ಕಾರ್ಪಟಿಕರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಭಟ ಪಿಂಗಾಕ್ಷ ದೂರದಿಂದ ಬಂದು, “ಭಯಪಡಬೇಡಿ, ಭಯಪಡಬೇಡಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 37

तत्कर्मसूत्रैराकृष्टो भिल्लःकार्पटिकप्रियः । तूर्णं तदायुष्यमिव तत्रोपस्थितवान् क्षणात्

ಸ್ವಕರ್ಮದ ಸೂತ್ರಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಕಾರ್ಪಟಿಕರನ್ನು ದೋಚಲು ಆಸಕ್ತನಾದ ಭಿಲ್ಲನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು—ಅವನ ಆಯುಷ್ಯವೇ ಕರೆಯಿದಂತೆ.

Verse 38

कोयंकोयं दुराचारः पिंगाक्षे मयि जीवति । उल्लुलुंठयिषुः पांथान्प्राणलिंगसमान्मम

ಇವನು ಯಾರು ಈ ದುರಾಚಾರಿ? ನಾನು ಪಿಂಗಾಕ್ಷ ಜೀವಂತಿರುವಾಗ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಲಿಂಗದಂತೆ ಪ್ರಿಯರಾದ ಪಥಿಕರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ದೋಚಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ!

Verse 39

इति तद्वाक्यमाकर्ण्य ताराक्षस्तत्पितृव्यकः । धनलोभेन पिंगाक्षे पापं पापो व्यचिंतयत्

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ತಾರಾಕ್ಷನು ಧನಲೋಭದಿಂದ, ಎಲೈ ಪಿಂಗಾಕ್ಷನೇ, ಆ ಪಾಪಿಯು ಪಾಪಕೃತ್ಯವನ್ನು ಎಸಗಲು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 40

कुलधर्मं व्यपास्यैष वर्तते कुलपांसनः । चिरं चिंतितमद्यामुं घातयिष्याम्यसंशयम्

‘ಕುಲಧರ್ಮವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಈ ಕುಲಘಾತುಕನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ, ನಾನು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಇಂದು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವೆನು.’

Verse 41

विचार्येति स दुष्टात्मा भृत्यानाज्ञापयत्क्रुधा । आदावेनं घातयंतु ततः कार्पटिकानिमान्

ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನು ಕೋಪದಿಂದ ತನ್ನ ಸೇವಕರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು: ‘ಮೊದಲು ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿರಿ; ನಂತರ ಈ ಭಿಕ್ಷುಕರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಿರಿ.’

Verse 42

ततो ऽयुध्यन्दुराचारास्तेनैकेन च तेऽखिलाः । यथाकथंचित्ताननयत्स च स्वावसथांतिकम्

ಆಗ ಆ ದುರಾಚಾರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಆ ಒಬ್ಬಂಟಿಗನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು; ಆದರೂ, ಹೇಗೋ ಅವನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ತನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಳದ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದನು.

Verse 43

आच्छिन्नं हि धनुर्वाणं छिन्नं सन्नहनं शरैः । असूदयिष्यमेतांस्तदभविष्यं यदीश्वरः

‘ನನ್ನ ಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ; ನನ್ನ ಕವಚವು ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಡರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಗವಂತನ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.’

Verse 44

अभिलप्यन्निति प्राणानत्याक्षीत्स परार्थतः । तेपि कार्पटिकाः प्राप्तास्तत्पल्लीं गतसाध्वसाः

ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವನು ಪರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಕಾರ್ಪಟಿಕ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳೂ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಪಳ್ಳಿಗೆ ತಲುಪಿದರು.

Verse 45

या मतिस्त्वंतकाले स्याद्गतिस्तदनुरूपतः । दिगीशत्वमतः प्राप्तो निरृत्यां नैरृतेश्वरः

ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮತಿ ಉಂಟೋ, ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆಯೇ ಗತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ದಿಗೀಶತ್ವ ಪಡೆದು ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿರೃತಿಲೋಕದ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು.

Verse 46

इत्थमस्य स्वरूपं ते आवाभ्यां समुदीरितम् । एतस्योत्तरतो लोको वरुणस्यायमद्भुतः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವರుణನ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕವಿದೆ.

Verse 47

कूपवापीतडागानां कर्तारो निर्मलैर्धनैः । इह लोके महीयंते वारुणे वरुणप्रभाः

ನಿರ್ಮಲ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಾರ್ಜಿತ ಧನದಿಂದ ಕೂಪು, ವಾಪಿ, ತಡಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ; ವರుణಲೋಕದಲ್ಲಿ ವರుణಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 48

निर्जले जलदातारः परसंतापहारिणः । अर्थिभ्यो ये प्रयच्छंति चित्रच्छत्रकमंडलून्

ನೀರು ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜಲದಾನ ಮಾಡಿ ಪರರ ಸಂತಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವರು, ಯಾಚಕರಿಗೆ ಸುಂದರ ಛತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಂಡಲುಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರು,

Verse 49

पानीयशालिकाः कुर्युर्नानोपस्करसंयुताः । दद्युर्धर्मघटांश्चापि सुगंधोदकपूरितान्

ಅವರು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳೊಡನೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಧರ್ಮಾರ್ಥವಾಗಿ ಸುಗಂಧ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ ‘ಧರ್ಮಘಟ’ಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲಿ.

Verse 50

अश्वत्थसेकं ये कुर्युः पथि पादपरोपकाः । विश्रामशालाकर्तारः श्रांतसंतापनोदकाः

ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪಥಿಕರ ಉಪಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ಮರಕ್ಕೆ ನೀರು ಹಾಕುವವರು, ವಿಶ್ರಾಂತಿಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವವರು, ಮತ್ತು ಶ್ರಾಂತ-ತಪ್ತರ ತಾಪವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ನೀರನ್ನು ನೀಡುವವರು—ಅವರೇ ನಿಜ ಉಪಕಾರಿಗಳು.

Verse 51

ग्रीष्मोष्प्रहंति मायूरपिच्छादि रचितान्यपि । चित्राणि तालवृंतानि वितरंति तपागमे

ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಗ್ರೀಷ್ಮದಾಹವನ್ನು ತಣಿಸಲು ಅವರು ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ತಾಳಪತ್ರದ ವೀಸಣಿಗಳನ್ನು ಹಂಚುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವು ಮಯೂರಪಿಚ್ಛಾದಿಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.

Verse 52

रसवंति सुगंधीनि हिमवंति तपर्तुषु । विश्राणयंति वा तृप्ति पानकानि प्रयत्नतः

ಬಿಸಿಲಿನ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಸವತ್ತಾದ, ಸುಗಂಧಯುಕ್ತವಾದ, ತಣ್ಣನೆಯ ಪಾನಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿಸಿ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಶೀತಲತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 53

इक्षुक्षेत्राणि संकल्प्य ब्राह्मणेभ्यो ददत्यपि । तथा नानाप्रकारांश्च विकारानैक्षवान्बहून्

ಅವರು ಸಂಕಲ್ಪಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಕ್ಷುಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು (ಕಬ್ಬಿನ ಹೊಲಗಳನ್ನು) ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕಬ್ಬಿನಿಂದ ತಯಾರಾದ ನಾನಾವಿಧ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

गोरसानां प्रदातारस्तथा गोमहिषीप्रदाः । धारामंडपकर्तारश्छायामंडपकारिणः

ಗೋರಸ (ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನ) ದಾನ ಮಾಡುವವರು, ಗೋವು ಮತ್ತು ಮಹಿಷಿಯನ್ನು ದಾನಿಸುವವರು, ಜಲಧಾರಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವರು, ಛಾಯಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರು—ಇಂತಹ ದಾನಿಗಳು ಧರ್ಮಪుణ್ಯದಿಂದ ಕೀರ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 55

देवालयेषु ये दद्युर्बहुधारागलंतिकाः । तीर्थे वा करहर्तारस्तीर्थमार्गावनेजका

ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಧಾರೆಯಾಗಿ ನೀರು ಸುರಿಯುವ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು (ಗಲಂತಿಕಾ) ದಾನಿಸುವವರು, ಹಾಗೂ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಸವನ್ನು ತೆಗೆದು ತೀರ್ಥಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವವರು—ಅವರೂ ಧರ್ಮಸೇವಕರಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 56

अभयं ये प्रयच्छंति भयार्तोद्यत पाणयः । निर्भया वारुणे लोके ते वसंति लसंति च

ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರ ಕಡೆ ಕೈ ಚಾಚಿ ಅಭಯ ನೀಡುವವರು, ವರుణಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 57

विपाशयंति ये पुण्या दुर्वृतैः कंठपाशितान् । ते पाशपाणे लोकेस्मिन्निवसंत्यकुतोभयाः

ಪുണ್ಯವಂತರು ದುಷ್ಟರು ಕಂಠಕ್ಕೆ ಬಿಗಿದ ಪಾಶವನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ಬಂಧಿತರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಪಾಶಪಾಣಿಯ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಭಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 58

नौकाद्युपायैर्न द्यादौ पांथान्ये तारयंत्यपि । तारयंत्यपि दुःखाब्धेस्तत्र नागरिका द्विज

ಹೇ ದ್ವಿಜ! ದೋಣಿ ಮುಂತಾದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ನದಿ ಮೊದಲಾದಲ್ಲಿ ಪಥಿಕರನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ನಗರವಾಸಿಗಳು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ದುಃಖಸಾಗರದಿಂದಲೂ ದಾಟಿಸಲು ಸಹಾಯಕರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 59

घट्टान्पुण्यतटिन्यादेर्बंधयंति शिलादिभिः । तोयार्थिसुखसिद्ध्यर्थं ये नरास्तेत्र भोगिनः

ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಾದಿ ತೀರ್ಥಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಘಾಟಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ನೀರನ್ನು ಬಯಸುವವರ ಸುಖ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಯಾರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರು ಆ ಪುಣ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಭೋಗಸಂಪತ್ತಿನ ಅನುಭವಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 60

वितर्पयंति ये पुण्यास्तृषिताञ्शीतलैर्जलैः । तेऽत्र वै वारुणे लोके सुखसंततिभागिनः

ಪುಣ್ಯಶೀಲರು ದಾಹಗೊಂಡವರನ್ನು ತಂಪಾದ ನೀರಿನಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವರು; ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ವರుణಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಸುಖಸಂತತಿಯ ಪಾಲುದಾರರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 61

जलाशयानां सर्वेषामयमेकतमः पतिः । प्रचेता यादसांनाथः साक्षी सर्वेषुकर्मसु

ಎಲ್ಲ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಪರಮಾಧಿಪತಿ—ಪ್ರಚೇತಾ (ವರుణ), ಜಲಚರಗಳ ನಾಥ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ।

Verse 62

अस्योत्पत्तिं शृणु पतेर्वरुणस्यमहात्मनः । आसीन्मुनिरमेयात्मा कर्दमस्य प्रजापतेः

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಅಧಿಪತಿ ವರుణನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳು. ಕರ್ಧಮ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಅಪರಿಮಿತಾತ್ಮನಾದ ಒಬ್ಬ ಮುನಿ ಇದ್ದನು।

Verse 63

शुचिष्मानिति विख्यातस्तनयो विनयोचितः । स्थैर्य माधुर्य धैर्याद्यैर्गुणैरुपचितोहितः

‘ಶುಚಿಷ್ಮಾನ್’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು—ವಿನಯ ಹಾಗೂ ಸದಾಚಾರಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನು—ಸ್ಥೈರ್ಯ, ಮಾಧುರ್ಯ, ಧೈರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾಗಿ, ಸದಾ ಹಿತಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 64

अच्छोदे सरसि स्नातुं स गतो बालकैः सह । जलक्रीडनसंसक्तं शिशुमारो हरच्च तम्

ಅವನು ಬಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ಅಚ್ಚೋದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಶಿಶುಮಾರನು ಹಿಡಿದು ಕೊಂಡೊಯ್ದನು.

Verse 65

ततस्तस्मिन्मुनिसुते हृतेऽत्याहितशंसिभिः । तैः समागत्य शिशुभिः कथितं तत्पितुः पुरः

ನಂತರ ಆ ಮುನಿಪುತ್ರನು ಅಪಹೃತನಾದ ಆ ಭಯಂಕರ ವಿಪತ್ತಿನ ವಿಷಯವನ್ನು, ಆ ಬಾಲಕರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಬಂದು ಅವನ ತಂದೆಯ ಮುಂದೆ ತಿಳಿಸಿದರು.

Verse 66

हरार्चनोपविष्टस्य समाधौ निश्चलात्मनः । श्रुतबालविपत्तेश्च चचाल न मनोहरात्

ಅವನು ಹರ (ಶಿವ)ನ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ, ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲಚಿತ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಬಾಲಕನ ವಿಪತ್ತನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಮನೋಹರ ಹರನಿಂದ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 67

अधिकं शीलयामास स सर्वज्ञं त्रिलोचनम् । पश्यञ्शंभोः समीपे स भुवनानि चतुर्दश

ಅವನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ತ್ರಿಲೋಚನ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಸೇವಿಸಿದನು. ಶಂಭುವಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭುವನಗಳನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 68

नाना भूतानि भूतानि ब्रह्मांडांतर्गतानि च । चंद्रसूर्यर्क्षताराश्च पर्वतान्सरितो द्रुमान्

ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದೊಳಗಿರುವ ನಾನಾವಿಧ ಸಮಸ್ತ ಭೂತ-ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ನಕ್ಷತ್ರ-ತಾರೆಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು.

Verse 69

समुद्रानंतरीयाणि ह्यरण्यानीस्सरांसि च । नाना देवनिकायांश्च बह्वीर्दिविषदां पुरीः

ಅವನು ಸಮುದ್ರವಿಸ್ತಾರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸರೋವರಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾ ದೇವಗಣಸಮೂಹಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳ ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಪುರಿಗಳನ್ನೂ ದರ್ಶಿಸಿದನು।

Verse 70

वापीकूपतडागानि कुल्याः पुष्करिणीर्बहु । एकस्मिन्क्वापि सरसि जलक्रीडापरायणान्

ಅವನು ವಾಪಿ, ಕೂಪ, ತಡಾಗ, ಕುಲ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಪುಷ್ಕರಿಣಿಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಮತ್ತು ಒಂದು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಜಲಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಲ್ಲೀನರಾದ ಸತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು।

Verse 71

बहून्मुनिकुमारांश्च मज्जनोन्मज्जनादिभिः । करयंत्रविनिर्मुक्ततोयधाराभिषेचनैः

ಅವನು ಅನೇಕ ಮುನಿಕುಮಾರರು ಮಜ್ಜನ-ಉನ್ಮಜ್ಜನಗಳಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು; ಕೈಯಂತ್ರದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಜಲಧಾರೆಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿತರಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 72

करताडितपानीयशब्ददिङ्मुखनादिभिः । जलखेलनकैरित्थं संसक्तान्बहुबालकान्

ಕೈಗಳಿಂದ ನೀರನ್ನು ತಟ್ಟಿದ ಛಪ್ಛಪ ಧ್ವನಿ ದಿಕ್ಕುಗಳೆಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಹೀಗೆ ಜಲಖೇಲದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾದ ಅನೇಕ ಬಾಲಕರನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು।

Verse 73

तेषां मध्ये ददर्शाथ समाधिस्थः स कर्दमः । स्वं शिशुं शिशुमारेण नीयमानं सुविह्वलम्

ಅವರ ಮಧ್ಯೆ ಸಮಾಧಿಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ಕರ್ಧಮನು ಸಹ ತನ್ನ ಶಿಶುವನ್ನು ಮೊಸಳೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದು, ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 74

कयाचिज्जलदेव्याथ तस्माच्चक्रूरयादसः । प्रसह्य नीत्वोदधये दृष्टवांस्तं समर्पितम्

ಆಗ ಅವನು ಕಂಡನು—ಆ ಕ್ರೂರ ಜಲಚರನು ಬಾಲಕನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದು, ಒಬ್ಬ ಜಲದೇವಿಯು ಅವನನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು।

Verse 75

निर्भर्त्स्य सरितांनाथं केनचिद्रुद्ररूपिणा । त्रिशूलपाणिनेत्युक्तं क्रोधताम्राननेनच

ನಂತರ ರುದ್ರರೂಪ ಧರಿಸಿದ ಯಾರೋ ನದಿಗಳ ನಾಥನನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ಗದರಿಸಿದರು; ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಮುಖದಿಂದ—“ಓ ತ್ರಿಶೂಲಪಾಣಿ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 76

कुतो जलानामधिप शिवभक्तस्य बालकः । प्रजापतेः कर्दमस्य महाभागस्य धीमतः

“ಓ ಜಲಾಧಿಪತೇ! ಶಿವಭಕ್ತನಾದ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತ, ಧೀಮಂತ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕರ್ಧಮನ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು?”

Verse 77

अज्ञात्वा शिवसामर्थ्यं भवताचिरमासितः । भयत्रस्तेन तद्वाक्यश्रवणात्तमुदन्वता

“ಶಿವಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ನೀನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಂಡೆ.” ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಯದಿಂದ ಸಮುದ್ರನು ಕಂಪಿಸಿದನು।

Verse 78

बालं रत्नैरलंकृत्य बद्ध्वा तं शिशुमारकम् । समर्पितं समानीय शंभुपादाब्जसंनिधौ

ಬಾಲಕನನ್ನು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಆ ಮೊಸಳೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಕರೆತಂದು ಶಂಭುವಿನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 79

नत्वा विज्ञापयत्तं च नापराध्याम्यहं विभो । अनाथनाथविश्वेश भक्तापत्तिविनाशन

ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವನು ವಿಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು— “ಹೇ ವಿಭೋ, ನಾನು ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹೇ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ, ಅನಾಥರ ನಾಥ, ಭಕ್ತಾಪತ್ತಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನೇ!”

Verse 80

भक्तकल्पतरो शंभोऽनेनायं दुष्टयादसा । अनायिन मया नाथ भवद्भक्तजनार्भकः

“ಹೇ ಶಂಭೋ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಕಲ್ಪತರುವೇ! ಹೇ ನಾಥ, ಈ ದುಷ್ಟ ಜಲಚರನು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತನ ಈ ನಿರಪರಾಧ, ಯಾರಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡದ ಮಗುವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 81

गणेन तेन विज्ञाय शंभोरथ मनोगतम् । पाशेन बद्ध्वा तद्यादः शिशुहस्ते समर्पितम्

ಆಮೇಲೆ ಆ ಗಣನು ಶಂಭುವಿನ ಮನಸ್ಸಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಆ ಜಲಚರವನ್ನು ಪಾಶದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಶಿಶುವಿನ ಕೈಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 82

गृहाणेमं स्वतनयं पार्षदे शंकराज्ञया । याहि स्वभवनं वत्स ब्रुवतीति स कर्दमः

ಕರ್ಧಮನು ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಪಾರ್ಷದ, ಶಂಕರಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಗನನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು. ವತ್ಸ, ನಿನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು.”

Verse 83

समाधिसमये सर्वमिति शृण्वन्नुदारधीः । उन्मील्य नयने यावत्प्रणिधानं विसृज्य च

ಸಮಾಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೇಳಿದ ಆ ಉದಾರಬುದ್ಧಿಯವನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ತನ್ನ ಸ್ಥಿರ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿದನು.

Verse 84

संपश्यते शिशुं तावत्पुरतः समवैक्षत । गृहीतशिशुमारं च पार्श्वेऽलंकृतकर्णिकम्

ಆಗ ಅವನು ತನ್ನ ಮುಂದಿರುವ ಆ ಶಿಶುವನ್ನು ಕಂಡನು; ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟ ಶಿಶುಮಾರ (ಮಕರಸಮಾನ ಪ್ರಾಣಿ) ಕರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 85

तोयार्द्रकाकपक्षाग्रं कषायनयनांचलम् । किंचिद्विरूक्षं त्वक्क्षोभं संभ्रमापन्नमानसम्

ಅವನ ಕೂದಲಿನ ತುದಿಗಳು ಕಾಗೆಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ನೀರಿನಿಂದ ತೋಯ್ದಿದ್ದವು; ಕಣ್ಣುಗಳ ಕೋಣೆಗಳು ಕಷಾಯವರ್ಣದಿಂದ ಮಸುಕಾಗಿದ್ದವು; ಅವನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿ, ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಂಪನದಿಂದ, ಭಯದಿಂದ ಕಲುಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 86

कृतप्रणाममालिंग्य जिघ्रंस्तन्मुखपंकजम् । पुनर्जातमिवामंस्त पश्यंश्चापि मुहुर्मुहुः

ಮಗು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಅದನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅದರ ಪದ್ಮಮುಖದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದನು; ಅದನ್ನು ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಂತೆಯೇ ಭಾವಿಸಿ, ಮರುಮರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 87

शतानिपंचवर्षाणि प्रणिधानस्थितस्य हि । कर्दमस्य व्यतीतानि शंभुमर्चयतस्तदा

ಅಚಲ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಕರ್ಧಮನು ಶಂಭುವನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಐನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದುಹೋದವು।

Verse 88

कर्दमोपि च तत्कालमज्ञासीत्क्षणसंगतम् । यतो न प्रभवेत्कालो महाकालस्य संनिधौ

ಕರ್ಧಮನು ಆ ದೀರ್ಘಕಾಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಾಕಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಪ್ರಭಾವವಿಲ್ಲ।

Verse 89

ततस्तं तनयः पृष्ट्वा पितरं प्रणिपत्य च । जगाम तूर्णं तपसे श्रीमद्वाराणसीं पुरीम्

ಆಮೇಲೆ ಮಗನು ತಂದೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ, ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಶ್ರೀಮದ್ ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟನು।

Verse 90

तत्र तप्त्वा तपो घोरं लिंगं संस्थाप्य शांभवम् । पंचवर्षसहस्राणि स्थितः पाषाणनिश्चलः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಶಾಂಭವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತನು।

Verse 91

आविरासीन्महादेवस्तुष्टस्तत्तपसा ततः । उवाच कार्दमे ब्रूहि कं ददामि वरोत्तमम्

ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಪ್ರಕಟನಾಗಿ, ಕಾರ್ದಮನಿಗೆ—“ಹೇಳು, ನಿನಗೆ ಯಾವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರವನ್ನು ನೀಡಲಿ?” ಎಂದು ನುಡಿದನು।

Verse 92

कार्दमिरुवाच । यदि नाथ प्रसन्नोसि भक्तानामनुकंपक । सर्वासामाधिपत्यं मे देह्यपां यादसामपि

ಕಾರ್ದಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ನಾಥ, ಭಕ್ತರ ಮೇಲೆ ಅನುಕಂಪವಿರುವವನೇ, ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನನಾದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಜಲಗಳ ಮೇಲೂ ಹಾಗೂ ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೂ ನನಗೆ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು।”

Verse 93

इति श्रुत्वा महेशानः सर्वचिंतितदः प्रभुः । अभ्यषिंचत तं तत्र वारुणे परमे पदे

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಭು ಮಹೇಶಾನನು, ಅಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಪರಮ ವಾರుణ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ನೇಮಿಸಿದನು।

Verse 94

रत्नानामब्धिजातानामब्धीनां सरितामपि । सरसां पल्वलानां च वाप्यंबु स्रोतसा पुनः

ಸಮುದ್ರಜನ್ಯ ರತ್ನಗಳ ಮೇಲೂ, ಸಮುದ್ರಗಳ ಮೇಲೂ ನದಿಗಳ ಮೇಲೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರೋವರಗಳು, ಪಲ್ವಲಗಳು, ವಾಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಹರಿಯುವ ಜಲಧಾರೆಗಳ ಮೇಲೂ— (ನಿನ್ನ ಅಧಿಪತ್ಯ ಇರಲಿ).

Verse 95

जलाशयानां सर्वेषां प्रतीच्याश्चापि वैदिशः । अधीश्वरः पाशपाणिर्भव सर्वामरप्रियः

ಎಲ್ಲ ಜಲಾಶಯಗಳ ಅಧೀಶ್ವರನಾಗು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ರಕ್ಷಕನಾಗು— ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಶವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನೇ, ಸಮಸ್ತ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾಗು.

Verse 96

ददामि वरमन्यं च सर्वेषां हितकारकम् । त्वयैतत्स्थापितं लिंगं तव नाम्ना भविष्यति

ನಾನು ಇನ್ನೊಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಿತಕರ— ನೀನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಈ ಲಿಂಗವು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುವುದು.

Verse 97

वरुणेशमिति ख्यातं वाराणस्यां सुसिद्धिदम् । मणिकर्णेश लिंगस्य नैरृत्यां दिशि संस्थितम्

ಇದು ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ‘ವರುಣೇಶ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗುವುದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಇದು ಮಣಿಕರ್ಣೇಶ ಲಿಂಗದ ನೈಋತ್ಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 98

आराधितं सदा पुंसां सर्वजाड्यविनाशकृत् । वरुणेशस्य ये भक्ता न तेषामब्भयं क्वचित्

ಇದು ಸದಾ ಜನರಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ಜಡತೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ವರುಣೇಶನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ನೀರಿನಿಂದ ಭಯವಿಲ್ಲ.

Verse 99

न संतापभयं तेषां नापायमरणं क्वचित् । जलोदरभयं नैव न भयं वै तृषः क्वचित्

ಅವರಿಗೆ ದಾಹಸಂತಾಪದ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಯಾವಾಗಲೂ ಅಕಾಲಮರಣದ ಭಯವಿಲ್ಲ. ಜಲೋದರದ ಭಯವಿಲ್ಲ; ಎಂದಿಗೂ ತೃಷಾಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 100

नीरसान्यन्नपानानि वरुणेश्वर संस्मृतेः । सरसानि भविष्यंति नात्र कार्या विचारणा

ವರుణೇಶ್ವರನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ರುಚಿಯಿಲ್ಲದ ಅನ್ನಪಾನಗಳೂ ರಸವತ್ತಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೂ ವಿಚಾರವೂ ಬೇಡ.

Verse 102

इदं वरुणलोकस्य स्वरूपं ते निरूपितम् । यच्छ्रुत्वा न नरः क्वापि दुरपायैः प्रबाध्यते

ಇದು ವರుణಲೋಕದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಾರೀ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 205

कदाचित्तत्पितृव्येण समीप ग्रामवासिना । श्रुतः कार्पटिकानां हि सार्थः सार्थो महास्वनः

ಒಮ್ಮೆ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದ ಅವನ ಪಿತೃವ್ಯನು ಕಾರ್ಪಟಿಕರ ಮಹಾಸಾರ್ಥದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಪ್ರಯಾಣದಳದ ಭಾರೀ ಕೋಲಾಹಲ ಮೊಳಗಿತು.