Adhyaya 8

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । धर्मारण्यकथां पुण्यां श्रुत्वा तृप्तिर्न मे विभो । यदायदा कथयसि तदा प्रोत्सहते मनः । अतः परं किमभवत्परं कौतूहलं हि मे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಭೋ! ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೀವು ಯಾವಾಗ ಯಾವಾಗ ಹೇಳುತ್ತೀರೋ ಆಗಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ಸುಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಂತರ ಏನಾಯಿತು? ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಮಹತ್ತರವಾಗಿದೆ.

Verse 2

व्यास उवाच । शृणु पार्थ महापुण्यां कथां स्कंदपुराणजाम् । स्थाणुनोक्तां च स्कंदाय धर्मारण्योद्भवां शुभाम्

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಶುಭಕಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ) ಸ್ಕಂದನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 3

सर्वतीर्थस्य फलदां सर्वोपद्रवनाशिनीम् । कैलासशिखरासीनं देवदेवं जगद्गुरुम् । पंचवक्त्रं दशभुजं त्रिनेत्रं शूलपाणिनम्

ಆ (ಕಥೆ) ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವದು, ಸರ್ವ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾದ ದೇವದೇವ, ಜಗದ್ಗುರು—ಪಂಚವಕ್ತ್ರ, ದಶಭುಜ, ತ್ರಿನೇತ್ರ, ಶೂಲಪಾಣಿ—ಎಂದು ವರ್ಣನೆ ಇದೆ.

Verse 4

कपालखटवांगकरं नागयज्ञोपवीतिनम् । गणैः परिवृतं तत्र सुरासुरनमस्कृतम्

ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಖಟ್ವಾಂಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ನಾಗವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತನಾಗಿದ್ದನು; ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 5

नानारूपगुणैर्गीतं नारदप्रमुखैर्युतम् । गंधर्वैश्चाप्सरोभिश्च सेवितं तमुमापतिम् । तत्रस्थं च महादेवं प्रणिपत्याब्रवीत्सुतः

ಉಮಾಪತಿಯನ್ನು ನಾನಾರೂಪಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ನಾರದಾದಿಗಳು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು; ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಪುತ್ರ (ಸ್ಕಂದ) ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 6

स्कंद उवाच । स्वामिन्निंद्रादयो देवा ब्रह्माद्याश्चैव सर्वशः । तव द्वारे समायातान्त्वद्दर्शनैकलालसाः । किमाज्ञापयसे देव करवाणि तवाग्रतः

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸ್ವಾಮಿ! ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕೇವಲ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನದ ಆಸೆಯಿಂದ ನಿಮ್ಮ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ದೇವಾ! ನೀವು ಏನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತೀರಿ? ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 7

व्यास उवाच । स्कंदस्य वचनं श्रुत्वा आसनादुत्थितो हरः । वृषभं न समारूढो गंतुकामोऽभवत्तदा

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಸ್ಕಂದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ (ಶಿವ) ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದನು. ವೃಷಭವನ್ನು ಏರದೇಯೇ ಆಗ ಅವನು ಹೊರಡಲು ಉತ್ಸುಕನಾದನು.

Verse 8

गतुकामं शिवं दृष्ट्वा स्कंदो वाक्यमथाब्रवीत्

ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾದ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಿ ಸ್ಕಂದನು ಆಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 9

स्कंद उवाच । किं कार्यं देव देवानां यत्त्वमाहूयसे त्वरम् । वृषं त्यक्त्वा कृपासिंधो कृपास्ति यदि मे वद

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಾ! ದೇವತೆಗಳ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಇಷ್ಟು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ? ಹೇ ಕೃಪಾಸಿಂಧು! ವೃಷಭವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು—ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ಇದ್ದರೆ ಹೇಳಿ.

Verse 10

देवदानव युद्धं वा किं कार्यं वा महत्तरम्

ಇದು ದೇವ-ದಾನವರ ಯುದ್ಧವೇ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಮಹತ್ತರವಾದ ಬೇರೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರ್ಯವೇ?

Verse 11

शिव उवाच । शृणुष्वैकाग्रमनसा येनाहं व्यग्रचेतसः । अस्ति स्थानं महापुण्यं धर्म्मारण्यं च भूतले

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳು; ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿದೆ. ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೊಂದು ಇದೆ—ಧರ್ಮಾರಣ್ಯವೆಂಬ ಪುಣ್ಯವನ।

Verse 12

तत्रापि गंतुकामोऽहं देवैः सह षडाननः

ಹೇ ಷಡಾನನ! ನಾನೂ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ—ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ।

Verse 13

स्कंद उवाच । तत्र गत्वा महादेव किं करिष्यसि सांप्रतम् । तन्मे ब्रूहि जगन्नाथ कृत्यं सर्वमशेषतः

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವ! ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಈಗ ನೀವು ಏನು ಮಾಡುವಿರಿ? ಹೇ ಜಗನ್ನಾಥ! ನಿಮ್ಮ ಸಮಸ್ತ ಉದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಏನೂ ಬಾಕಿ ಇಡದೆ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 14

शिव उवाच । श्रूयतां वचनं पुत्र मनसोल्हादकारणम् । आदितः सर्व्ववृत्तानां सृष्टि स्थितिकरं महत्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಪುತ್ರನೇ! ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದಕಾರಣವಾದ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳು. ಆದಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಾಂತಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ-ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮಹತ್ತಾದ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 15

परंतु प्रलये जाते सर्वतस्तमसा वृतम् । आसीदेकं तदा ब्रह्म निर्गुणं बीजमव्ययम्

ಆದರೆ ಪ್ರಳಯ ಸಂಭವಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮಸ್ಸು ಆವರಿಸಿದಾಗ, ಆಗ ಒಂದೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತು—ನಿರ್ಗುಣ, ಅವ್ಯಯವಾದ ಬೀಜಸ್ವರೂಪ।

Verse 16

निर्मितं वै गुणैरादौ मह द्द्रव्यं प्रचक्ष्यते

ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವವನ್ನು ‘ಮಹತ್’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 17

महाकल्पे च संप्राप्ते चराचरे क्षयं गते । जलरूपी जगन्नाथो रममाणस्तु लीलया

ಮಹಾಕಲ್ಪವು ಬಂದಾಗ, ಚರಾಚರವೆಲ್ಲ ಕ್ಷಯಗೊಂಡಾಗ, ಜಲರೂಪ ಜಗನ್ನಾಥನು ಲೀಲೆಯಿಂದ ರಮಿಸುತ್ತಾ ಸ್ಥಿತನಾದನು।

Verse 18

चिरकाले गते सोपि पृथिव्यादिसुतत्त्वकैः । वृक्षमुत्पादयामासायुतशाखामनोरमम्

ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ, ಭೂಮಿ ಮೊದಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ಅವನು ದಶಸಹಸ್ರ ಶಾಖೆಗಳ ಮನೋಹರ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದನು।

Verse 19

फलैर्विशालैराकीर्णं स्कंधकांडादिशोभितम् । फलौघाढ्यो जटायुक्तो न्यग्रो धो विटपो महान्

ಅದು ವಿಶಾಲ ಫಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಾಂಡ-ಶಾಖಾದಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಫಲಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ತೂಗು ಬೇರುಗಳ ಜಟೆಯುಳ್ಳ ಮಹಾನ್ ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ವಟ) ವೃಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು।

Verse 20

बालभावं ततः कृत्वा वासुदेवो जनार्द्दनः । शेतेऽसौ वटपत्रेषु विश्वं निर्मातुमुत्सुकः

ಆಮೇಲೆ ವಾಸುದೇವ ಜನಾರ್ದನನು ಬಾಲರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ವಟಪತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸಿದನು।

Verse 21

सनाभिकमले विष्णो र्जातो ब्रह्मा हि लोककृत् । सर्वं जलमयं पश्यन्नानाकारमरूपकम्

ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಕಮಲದಿಂದ ಲೋಕಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮನು ಜನಿಸಿದನು. ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿದಾಗ ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಜಲಮಯವಾಗಿ, ನಿರಾಕಾರವಾಗಿ, ಆದರೂ ನಾನಾರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಬಲ್ಲದಾಗಿ ಕಂಡನು.

Verse 22

तं दृष्ट्वा सहसोद्वेगाद्ब्रह्मा लोकपितामहः । इदमाह तदा पुत्र किं करो मीति निश्चितम्

ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾದನು. ಆಗ ಅವನು—“ಪುತ್ರಾ, ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?” ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಹೇಳಿದನು.

Verse 23

खे जजान ततो वाणी देवात्सा चाशरीरिणी । तपस्तप विधे धातर्यथा मे दर्शनं भवेत्

ನಂತರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಂದ ಅಶರೀರಿಣಿ ವಾಣಿ ಉದಯವಾಯಿತು: “ಹೇ ವಿಧಾತಾ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು; ಆಗ ನನ್ನ ದರ್ಶನವು ನಿನಗೆ ಲಭಿಸುವುದು.”

Verse 24

तच्छ्रुत्वा वचनं तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः । प्रातप्यत तपो घोरं परमं दुष्करं महत्

ಆ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾದ, ಪರಮವಾದ, ಅತಿದುಷ್ಕರವಾದ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 25

प्रहसन्स तदा बालरूपेण कमलापतिः । उवाच मधुरां वाचं कृपालुर्बाल लीलया

ಆಗ ಕಮಲಾಪತಿ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ) ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ ಪ್ರकटನಾಗಿ, ಕೃಪಾಳುವಾಗಿ ಬಾಲಲೀಲೆಯಂತೆ ಮಧುರವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 26

श्रीविष्णुरुवाच । पुत्र त्वं विधिना चाद्य कुरु ब्रह्मांडगोलके । पातालं भूतलं चैव सिंधुसागरकाननम्

ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಪುತ್ರನೇ, ಈಗ ವಿಧಿಯಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗೋಳಕದೊಳಗೆ ಪಾತಾಳ, ಭೂತಲ ಹಾಗೂ ನದಿ-ಸಮುದ್ರ-ವನಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು।

Verse 27

वृक्षाश्च गिरयो द्विपदाः पशवस्तथा । पक्षिणश्चैव गंधर्वाः सिद्धा यक्षाश्च राक्षसाः

(ನೀನು) ವೃಕ್ಷಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ದ್ವಿಪದರು, ಪಶುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಇವರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸು।

Verse 28

श्वापदाद्याश्च ये जीवाश्चतुराशीतियोनयः । उद्भिज्जाः स्वेदजाश्चैव जरायुजास्तथांडजाः

ಮತ್ತು ಶ್ವಾಪದಾದಿ ಜೀವಿಗಳು—ಚೌರಾಸಿ ಯೋನಿಗಳು—ಉದ್ಭಿಜ್ಜ, ಸ್ವೇದಜ, ಜರಾಯುಜ ಹಾಗೂ ಅಂಡಜ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸು।

Verse 29

एकविंशतिलक्षाणि एकैकस्य च योनयः । कुरु त्वं सकलं चाशु इत्युक्त्वांतरधीयत । ब्रह्मणा निर्मितं सर्वं ब्रह्मांडं च यथोदितम्

ಪ್ರತಿ ವರ್ಗಕ್ಕೂ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋನಿಗಳು ಇವೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸು—ಎಂದು ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ಅಂತರ್ಧಾನರಾದರು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಹೇಳಿದಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 30

यस्मिन्पितामहो जज्ञे प्रभुरेकः प्रजापतिः । स्थाणुः सुरगुरुर्भानुः प्रचेताः परमेष्ठिनः

ಆ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಿತಾಮಹನು ಜನಿಸಿದನು—ಏಕೈಕ ಪ್ರಭು ಪ್ರಜಾಪತಿ; ಅವನು ಸ್ಥಾಣು, ಸುರಗುರು, ಭಾನು, ಪ್ರಚೇತಾಃ, ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಎಂಬ ನಾಮಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು।

Verse 31

यथा दक्षो दक्षपुत्रा स्तथा सप्तर्षयश्च ये । ततः प्रजानां पतयः प्राभवन्नेकविंशतिः

ದಕ್ಷನು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಪುತ್ರರು ಪ್ರಜಾಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವર્તಕರಾದಂತೆ, ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆದರು. ಅವರಿಂದ ಮುಂದಾಗಿ ಪ್ರಜಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು.

Verse 32

पुरुषश्चाप्रमेयश्च एवं वंश्यर्षयो विदुः । विश्वेदेवास्तथादित्या वसव श्चाश्विनावपि

ವಂಶಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತಿಳಿದ ಋಷಿಗಳು ಹೀಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ—ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಮೇಯ ತತ್ತ್ವ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನೀದೇವರೂ ದಿವ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು.

Verse 33

यक्षाः पिशाचाः साध्याश्च पितरो गुह्यकास्तथा । ततः प्रसूता विद्वांसो ह्यष्टौ ब्रह्मर्षयोऽमलाः

ಯಕ್ಷರು, ಪಿಶಾಚರು, ಸಾಧ್ಯರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರೂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸೃಷ್ಟಿಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಶುದ್ಧಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಎಂಟು ನಿರ್ಮಲ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 34

राजर्षयश्च बहवः सर्वे समुदिता गुणैः । द्यौरापः पृथिवी वायुरंतरिक्षं दिशस्तथा

ಅನೇಕ ರಾಜರ್ಷಿಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು; ಎಲ್ಲರೂ ಗುಣಸಂಪನ್ನರು. ಹಾಗೆಯೇ ದ್ಯೌಃ (ಸ್ವರ್ಗ), ಆಪಃ (ಜಲ), ಪೃಥ್ವಿ, ವಾಯು, ಅಂತರಿಕ್ಷ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 35

संवत्सरार्तवो मासाः पक्षाहोरात्रयः क्रमात् । कलाकाष्ठामुहूर्तादि निमे षादि लवास्तथा

ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಂವತ್ಸರ, ಋತುಗಳು, ಮಾಸಗಳು, ಪಕ್ಷಗಳು, ಅಹೋರಾತ್ರಗಳು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲಮಾಪನಗಳು—ಕಲಾ, ಕಾಷ್ಠಾ, ಮುಹೂರ್ತ ಇತ್ಯಾದಿ—ನಿಮೇಷ ಮತ್ತು ಲವವರೆಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು.

Verse 36

ग्रहचक्रं सनक्षत्रं युगा मन्वन्तरादयः । यच्चान्यदपि तत्सर्वं संभूतं लोकसाक्षिकम्

ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಡನೆ ಗ್ರಹಚಕ್ರ, ಯುಗಗಳು, ಮನ್ವಂತರಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೇನು ಇದ್ದರೂ—ಅದೆಲ್ಲವೂ ಲೋಕಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ಜಗದಾಧಾರರೂಪವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 37

यदिदं दृश्यते चक्रं किंचि त्स्थावरजंगमम् । पुनः संक्षिप्यते पुत्र जगत्प्राप्ते युगक्षये

ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಈ ಪರಿವೃತ್ತ ಚಕ್ರ—ಸ್ಥಾವರವಾಗಲಿ ಜಂಗಮವಾಗಲಿ ಏನಾದರೂ—ಓ ಪುತ್ರ, ಯುಗಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ತಲುಪಿದಾಗ ಅದು ಮತ್ತೆ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 38

यथर्तावृतुलिंगानि नामरूपाणि पर्यये । दृश्यन्ते तानि तान्येव तथा वत्स युगादिकम्

ಋತುಗಳ ಪರಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅದೇ ನಾಮರೂಪಗಳು ಮರುಮರು ಕಾಣುವಂತೆ, ಓ ವತ್ಸ, ಯುಗಾದಿ ಚಕ್ರಗಳೂ ಪುನಃಪುನಃ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 39

शिव उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि कथां पौराणिकीं शुभाम् । ब्रह्मणश्च तथा पुत्र वंशस्यैवानुकीर्तनम्

ಶಿವನು ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ನಾನು ಮಂಗಳಕರ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರವಚಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಓ ಪುತ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮನ ವಂಶವನ್ನೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 40

ब्रह्मणो मानसाः पुत्रा विदिताः षण्महर्षयः । मरीचिरत्र्यंगिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರರು ಆರು ಮಹರ್ಷಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು—ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಅಂಗಿರಸ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಕ್ರತು.

Verse 41

मरीचेः कश्यपः पुत्रः कश्यपाच्चरमाः प्रजाः । प्रजज्ञिरे महाभागा दक्षकन्यास्त्रयोदश

ಮರೀಚಿಯ ಪುತ್ರನು ಕಶ್ಯಪನು. ಕಶ್ಯಪನಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಜಾಸಮೂಹಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು; ಅವರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನ ಹದಿಮೂರು ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು.

Verse 42

अदितिर्दितिर्दनुः काला दनायुः सिंहिका तथा । क्रोधा प्रोवा वसिष्ठा च विनता कपिला तथा

ಅದಿತಿ, ದಿತಿ, ದನು, ಕಾಲಾ, ದನಾಯು ಮತ್ತು ಸಿಂಹಿಕಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೋಧಾ, ಪ್ರೋವಾ, ವಸಿಷ್ಠಾ, ವಿನತಾ, ಕಪಿಲಾ—ಇವರೆಲ್ಲ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿಯರೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.

Verse 43

कण्डूश्चैव सुनेत्रा च कश्यपाय ददौ तदा । अदित्यां द्वादशादित्याः संजाता हि शुभाननाः

ಆಗ ಕಣ್ಡೂ ಮತ್ತು ಸುನೇತ್ರಾ ಕೂಡ ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅದಿತಿಯಿಂದ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು—ಪ್ರಕಾಶಮಾನರು, ಶುಭಮುಖರು.

Verse 44

सूर्याद्वै धर्मराड् जज्ञे ते नेदं निर्मितं पुरा । धर्मेण निर्मितं दृष्ट्वा धर्मारण्यमनुत्तमम् । धर्मारण्यमिति प्रोक्तं यन्मया स्कन्द पुण्यदम्

ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಧರ್ಮರಾಟ್ ಜನಿಸಿದನು; ಅವನೇ ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಧರ್ಮದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಈ ಅನುತ್ತಮ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಇದಕ್ಕೆ ‘ಧರ್ಮಾರಣ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು—ಓ ಸ್ಕಂದ, ಇದು ಪುಣ್ಯಪ್ರದವೆಂದು ನಾನು ಘೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 45

स्कन्द उवाच । धर्मारण्यस्य चाख्यानं परमं पावनं तथा । श्रोतुमिच्छामि तत्सर्वं कथयस्व महेश्वर

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—“ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಪರಮ ಪಾವನ ಆಖ್ಯಾನವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಮಹೇಶ್ವರ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿರಿ.”

Verse 46

ईश्वर उवाच । इन्द्राद्याः सकला देवा अन्वयुर्ब्रह्मणा सह । अहं वै तत्र यास्यामि क्षेत्रं पापनिषूदनम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇಂದ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವರುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ನಾನೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು—ಪಾಪನಾಶಕವಾದ ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ.

Verse 47

स्कन्द उवाच । अहमप्यागमिष्यामि तं द्रष्टुं शशिशे खर

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನೂ ಆ ಪುಣ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ದರ್ಶಿಸಲು ಬರುವೆನು.

Verse 48

सूत उवाच । ततः स्कन्दस्तथा रुद्रः सूर्यश्चैवानिलोऽनलः । सिद्धाश्चैव सगन्धर्वास्तथैवाप्सरसः शुभाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರ ಸ್ಕಂದ, ರುದ್ರ, ಸೂರ್ಯ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ; ಸಿದ್ಧರು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಶುಭ ಅಪ್ಸರಸರು ಕೂಡ ಸಮಾವೇಶರಾದರು.

Verse 49

पिशाचा गुह्यकाः सर्व इन्द्रो वरुण एव च । नागाः सर्वाः समाजग्मुः शुक्रो वाचस्पतिस्तथा

ಎಲ್ಲ ಪಿಶಾಚರು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರು ಬಂದರು; ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ವರುಣನೂ ಬಂದರು. ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು—ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.

Verse 50

ग्रहाः सर्वे सनक्षत्रा वसवोऽष्टौ ध्रुवा दयः । अंतरिक्षचराः सर्वे ये चान्ये नगवासिनः

ನಕ್ಷತ್ರಗಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳು ಬಂದವು; ಅಷ್ಟ ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ರುವಾದಿಗಳೂ ಬಂದರು. ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಎಲ್ಲರೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಪರ್ವತವಾಸಿಗಳಾದ ಇತರರೂ (ಎಲ್ಲರೂ) ಸೇರಿದರು.

Verse 51

ब्रह्मादयः सुराः सर्वे वैकुण्ठं परया मुदा । मन्त्रणार्थं तदा ब्रह्मा विष्णवेऽमितते जसे

ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು.

Verse 52

गत्वा तस्मिंश्च वैकुण्ठे ब्रह्मा लोकपितामहः । ध्यात्वा मुहूर्तमाचष्ट विष्णुं प्रति सुहर्षितः

ಆ ವೈಕುಂಠಲೋಕಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 53

ब्रह्मोवाच । कृष्ण कृष्ण महाबाहो कृपालो परमेश्वर । स्रष्टा त्वं चैव हर्ता त्वं त्वमेव जगतः पिता

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— “ಕೃಷ್ಣ, ಕೃಷ್ಣ! ಹೇ ಮಹಾಬಾಹು, ಹೇ ಕೃಪಾಳು ಪರಮೇಶ್ವರ! ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ನೀನೇ ಸಂಹಾರಕ; ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ತಂದೆ.”

Verse 54

नमस्ते विष्णवे सौम्य नमस्ते गरुडध्वज । नमस्ते कम लाकांत नमस्तेब्रह्मरूपिणे

ಹೇ ಸೌಮ್ಯ ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಗರುಡಧ್ವಜನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಕಮಲಾಕಾಂತನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮರೂಪಧಾರಿಯೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 55

नमस्ते मत्स्यरूपाय विश्वरूपाय वै नमः । नमस्ते दैत्यनाशाय भक्तानामभयाय च

ಮತ್ಸ್ಯರೂಪಿಯಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ ನಿಮಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ದೈತ್ಯನಾಶಕನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುವ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 56

कंसघ्नाय नमस्तेस्तु बलदैत्यजिते नमः । ब्रह्मणैवं स्तुतश्चासीत्प्रत्यक्षोऽसौ जनार्द्दनः

ಹೇ ಕಂಸಘ್ನನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ಬಲದೈತ್ಯಜಿತನೇ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಆ ಜನಾರ್ದನನು ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು.

Verse 57

पीतांबरो घनश्यामो नागारिकृतवाहनः । चतुर्भुजो महा तेजाः शंखचक्रगदाधरः

ಅವನು ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಘನಮೇಘದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ; ನಾಗವನ್ನು ವಾಹನವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು. ಚತುರ್ಭುಜ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ.

Verse 58

स्तूयमानः सुरैः सर्वैः स देवोऽमितविक्रमः । विद्याधरैस्तथा नागैः स्तूयमानश्च सर्वशः

ಆ ಅಮಿತವಿಕ್ರಮ ದೇವನು ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು; ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ನಾಗರೂ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 59

उत्तस्थौ स तदा देवो भास्करामितदीप्तिमान् । कोटिरत्नप्रभाभास्वन्मुकुटादिविभूषितः

ಆಗ ಆ ದೇವನು ಎದ್ದುನಿಂತನು—ಅನೇಕ ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಅಪಾರ ದೀಪ್ತಿಯುಳ್ಳವನು. ಕೋಟಿ ರತ್ನಗಳ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಮುಕುಟಾದಿ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದನು.