Adhyaya 6

Verse 1

व्यास उवाच । उपकाराय साधूनां गृहस्थाश्रमवासिनाम् । यथा च क्रियते धर्मो यथावत्कथयामि ते

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಜ್ಜನರ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಧರ್ಮವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 2

वत्स गार्हस्थ्यमास्थाय नरः सर्वमिदं जगत् । पुष्णाति तेन लोकांश्च स जयत्यभिवांछितान्

ವತ್ಸ, ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದೇ ಆಧಾರದಿಂದ ಅವನು ಅಭಿವಾಂಛಿತ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ವಿಜಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 3

पितरो मुनयो देवा भूतानि मनुजास्तथा । क्रिमिकीटपतंगाश्च वयांसि पितरोऽसुराः

ಪಿತೃಗಳು, ಮುನಿಗಳು, ದೇವರುಗಳು, ಸಮಸ್ತ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು—ಕೃಮಿಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಪತಂಗಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಪಿತೃಗಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅಸುರರೂ—ಈ ಪವಿತ್ರ ಧರ್ಮವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೇ ಪೋಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 4

गृहस्थमुपजीवंति ततस्तृप्तिं प्रयांति च । मुखं वास्य निरीक्षंते अपो नो दास्यतीति च

ಅವರು ಗೃಹಸ್ಥನನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವನಿಂದಲೇ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; “ನಮಗೆ ನೀರು ಕೊಡಬಹುದೇ, ಕೊಡಲಾರನೇ?” ಎಂದು ಅವನ ಮುಖವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 5

सर्वस्याधारभूता ये वत्स धेनुस्त्रयीमयी । अस्यां प्रतिष्ठितं विश्वं विश्वहेतुश्च या मता

ಓ ವತ್ಸಾ! ತ್ರಯೀಮಯಿಯಾದ ಈ ಧೇನು ಸಮಸ್ತದ ಆಧಾರ. ಇವಳಲ್ಲೇ ಸಕಲ ವಿಶ್ವವೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ; ಇವಳನ್ನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಕಾರಣವೆಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 6

ऋक्पृष्ठासौ यजुःसंध्या सामकुक्षिपयोधरा । इष्टापूर्तविषाणा च साधुसूक्ततनूरुहा

ಅವಳ ಬೆನ್ನು ಋಗ್ವೇದ; ಅವಳ ಸಂಧ್ಯಾ-ಸಂಧಿಗಳು ಯಜುರ್ವೇದ; ಅವಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಪಯೋಧರಗಳು ಸಾಮವೇದ. ಅವಳ ಕೊಂಬುಗಳು ಇಷ್ಟ-ಪೂರ್ತ (ಯಜ್ಞ ಹಾಗೂ ದಾನಪುಣ್ಯ); ಅವಳ ದೇಹರೋಮಗಳು ಸಜ್ಜನರ ಸ್ತುತಿವಚನಗಳು।

Verse 7

शांति पुष्टिशकृन्मूत्रा वर्णपादप्रतिष्ठिता । उपजीव्यमाना जगतां पदक्रमजटाघनैः

ಅವಳ ಗೋಮಯ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಟಿ; ಅವಳು ವರ್ಣಗಳ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳು. ಅವಳ ಖುರಗಳ ಪದಕ್ರಮಗಳಿಂದಲೂ, ಘನ ಜಟಾಗುಚ್ಛಗಳಿಂದಲೂ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳು ಉಪಜೀವಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 8

स्वाहाकारस्वधाकारौ वषट्कारश्च पुत्रक । हन्तकारस्तथै वान्यस्तस्याः स्तनचतुष्टयम्

ಹೇ ಪುತ್ರಕ, ಆ ಧೇನುವಿನ ನಾಲ್ಕು ಸ್ತನಗಳು—‘ಸ್ವಾಹಾ’ಕಾರ, ‘ಸ್ವಧಾ’ಕಾರ, ‘ವಷಟ್’ಕಾರ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ‘ಹಂತಾ’ಕಾರ—ಇವೆಯೇ ಅವಳ ಸ್ತನಚತುಷ್ಟಯವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 9

स्वाहाकारस्तनं देवाः पितरश्च स्वधामयम् । मुनयश्च वषट्कारं देवभूतसुरेश्वराः

ದೇವರು ‘ಸ್ವಾಹಾ’ ಸ್ತನದಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಪಿತೃಗಳು ‘ಸ್ವಧಾ’ಮಯ ಸ್ತನದಿಂದ; ಮುನಿಗಳು ‘ವಷಟ್’ ಸ್ತನದಿಂದ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ—ಈ ರೀತಿ ದಿವ್ಯಸತ್ತ್ವಗಳು, ಭೂತಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುರೇಶ್ವರರು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 10

हन्तकारं मनुष्याश्च पिबंति सततं स्तनम् । एवमध्यापयेदेव वेदानां प्रत्यहं त्रयीम्

ಮನುಷ್ಯರು ‘ಹಂತಾ’ ಎಂಬ ಸ್ತನದಿಂದ ಸದಾ ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವ, ವೇದಗಳ ತ್ರಯಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 11

तेषामुच्छेदकर्त्ता यः पुरुषोऽनंतपापकृत् । स तमस्यंधतामिस्रे नरके हि निमज्जति

ಅವರ ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ಪುರುಷನು ಅನಂತ ಪಾಪಕೃತ್; ಅವನು ‘ಅಂಧತಾಮಿಸ್ರ’ ಎಂಬ ನರಕದಲ್ಲಿ, ಘೋರ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ, ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

यस्त्वेनां मानवो धेनुं स्वर्वत्सैरमरादिभिः । पूजयत्युचिते काले स स्वर्गायोपपद्यते

ಆದರೆ ಯೋಗ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಧೇನುವನ್ನು—ಅವಳ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ವತ್ಸದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಮರಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ—ಪೂಜಿಸುವ ಮಾನವನು ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 13

तस्मात्पुत्र मनुष्येण देवर्षि पितृमानवाः । भूतानि चानुदिवसं पोष्याणि स्वतनुर्यथा

ಆದುದರಿಂದ, ಪುತ್ರನೇ, ಮನುಷ್ಯನು ದೇವರ್ಷಿ, ಪಿತೃಗಳು, ಸಹಮಾನವರು ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ತನ್ನ ದೇಹದಂತೆ ಪೋಷಿಸಬೇಕು।

Verse 14

तस्मात्स्नातः शुचिर्भूत्वा देवर्षिपितृतर्पणम् । यज्ञस्यांते तथैवाद्भिः काले कुर्यात्समाहितः

ಆದುದರಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಯೋಗ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಹಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಾಂತದಲ್ಲಿ—ಜಲದಿಂದ ದೇವರ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಪಿತೃತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 15

सुमनोगन्धपुष्पैश्च देवानभ्यर्च्य मानवः । ततोग्नेस्तर्पणं कुर्याद्द्याच्चापि बलींस्तथा

ಶುಭಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಚಿಸಿ, ನಂತರ ಅಗ್ನಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಲಿಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 16

नक्तंचरेभ्यो भूतेभ्यो बलिमाकाशतो हरेत् । पितॄणां निर्वपेत्तद्वद्दक्षिणाभिमुखस्ततः

ರಾತ್ರಿಚರ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಲಿಯನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖನಾಗಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೊ ಸಹ ಅರ್ಪಣವನ್ನು ಇಡಬೇಕು।

Verse 17

गृहस्थस्तत्परो भूत्वा समाहितमानसः । ततस्तोयमुपादाय तेष्वेवार्पण सत्क्रियाम्

ಗೃಹಸ್ಥನು ಈ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ ಸಮಾಹಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ನಂತರ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವರಿಗೇ ಯೋಗ್ಯ ಸತ್ಕ್ರಿಯಾರೂಪ ಅರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 18

स्थानेषु निक्षिपेत्प्राज्ञो नाम्ना तूदिश्य देवताः । एवं बलिं गृहे दत्त्वा गृहे गृहपतिः शुचिः

ಪ್ರಾಜ್ಞನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ನಾಮದಿಂದ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಿ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ ಗೃಹಪತಿ ತನ್ನ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.

Verse 19

आचम्य च ततः कुर्यात्प्राज्ञो द्वारावलोकनम् । मुहूर्तस्याष्टमं भागमुदीक्षेतातिथिं ततः

ಆಚಮನ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಪ್ರಾಜ್ಞನು ಬಾಗಿಲಿನ ಕಡೆ ನೋಡಬೇಕು. ಒಂದು ಮುಹೂರ್ತದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗ ಕಾಲವರೆಗೆ ಅತಿಥಿಯ ಆಗಮನವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ಕಾಯಬೇಕು.

Verse 20

अतिथिं तत्र संप्राप्तमर्घ्यपाद्योदकेन च । बुभुक्षुमागतं श्रांतं याचमानमकिंचनम्

ಅಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅತಿಥಿ—ಹಸಿದವನು, ದಣಿದವನು, ಸಹಾಯ ಯಾಚಿಸುವವನು, ನಿರ್ಧನ—ಅವನನ್ನು ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾದ್ಯೋದಕದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 21

ब्राह्मणं प्राहुरतिथिं संपूज्य शक्तितो बुधैः । न पृछेत्तत्राचरणं स्वाध्यायं चापि पंडितः

ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನೇ ‘ಅತಿಥಿ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಪಂಡಿತ ಗೃಹಸ್ಥನು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಾರದು.

Verse 22

शोभनाशोभनाकारं तं मन्येत प्रजापतिम् । अनित्यं हि स्थितो यस्मात्तस्मादतिथिरुच्यते

ಅತಿಥಿ ಶೋಭನವಾಗಿರಲಿ ಅಶೋಭನವಾಗಿರಲಿ, ಅವನನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿಸ್ವರূপನೆಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಅವನ ವಾಸ ಅನಿತ್ಯವಾದುದರಿಂದಲೇ ಅವನು ‘ಅತಿಥಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 23

तस्मै दत्त्वा तु यो भुंक्ते स तु भुंक्तेऽमृतं नरः । अतिथिर्यस्य भग्नाशो गृहात्प्रति निवर्तते

ಅತಿಥಿಗೆ ಮೊದಲು ದಾನಮಾಡಿ ನಂತರ ಭುಂಜಿಸುವವನು ನಿಜವಾಗಿ ಅಮೃತವನ್ನು ಭುಂಜುವವನೇ. ಆದರೆ ಯಾರ ಮನೆಯಿನಿಂದ ಅತಿಥಿ ಆಶಾಭಂಗಗೊಂಡು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೋ—

Verse 24

स दत्त्वा दुष्कृतं तस्मै पुण्यमादाय गच्छति । अपि वा शाकदानेन यद्वा तोयप्रदानतः । पूजयेत्तं नरः भक्त्या तेनैवातो विमुच्यते

ಅವನು (ಅತಿಥಿ) ತನ್ನ ದುಷ್ಕೃತವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು, ಅವರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಶಾಕದಾನದಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ನೀರು ನೀಡುವುದರಿಂದಾಗಲಿ; ಅದರಿಂದಲೇ ಈ ದೋಷದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 25

युधिष्ठिर उवाच । विवाहा ब्राह्मदैवार्षाः प्राजापत्यासुरौ तथा । गांधर्वो राक्षसश्चापि पैशाचोष्टम उच्यते

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ವಿವಾಹಗಳ ವಿಧಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮ, ದೈವ, ಆರ್ಷ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸುರ; ಇನ್ನೂ ಗಾಂಧರ್ವ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ; ಎಂಟನೆಯದು ಪೈಶಾಚವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 26

एतेषां च विधिं ब्रूहि तथा कार्यं च तत्त्वतः । गृहस्थानां तथा धर्मान्ब्रूहि मे त्वं विशेषतः

ಈ (ವಿವಾಹ) ವಿಧಿಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೇಳು; ಹಾಗೆಯೇ ತತ್ತ್ವತಃ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನೂ ವಿವರಿಸು. ಜೊತೆಗೆ ಗೃಹಸ್ಥರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 27

पराशर उवाच । स ब्राह्मो वरमाहूय यत्र कन्या स्वलंकृता । दीयते तत्सुतः पूयात्पुरुषानेकविंशतिम्

ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದರು—ಯಲ್ಲಿ ವರನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅದೇ ಬ್ರಾಹ್ಮ ವಿವಾಹ. ಆ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ತಲೆಮಾರಿನ ಪುರುಷರನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

यज्ञस्थायर्त्विजे दैवस्तज्जः पाति चतुर्दश । वरादादाय गोद्वन्द्वमार्षस्तज्जः पुनाति षट्

ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತನಾದ ಋತ್ವಿಜನಿಗೆ ಕನ್ಯಾದಾನ ಮಾಡುವದು ‘ದೈವ ವಿವಾಹ’; ಅದರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸಂತಾನ ಹದಿನಾಲ್ಕು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ವರನಿಂದ ಗೋವಿನ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮಾಡುವದು ‘ಆರ್ಷ ವಿವಾಹ’; ಅದರಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಸಂತಾನ ಆರು ತಲೆಮಾರುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 29

सहोभौ चरतां धर्मं प्राजापत्यः स ईरितः । वरवध्वोः स्वेच्छय्रा च गांधर्वोऽन्योन्यमैत्रतः । प्रसह्य कन्याहरणाद्राक्षसो निन्दितः सताम्

ವರ-ವಧು ಇಬ್ಬರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ ಮಾಡುವ ವಿವಾಹವನ್ನು ‘ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವರ-ವಧುವಿನ ಸ್ವೇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ-ಮೈತ್ರಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವುದು ‘ಗಾಂಧರ್ವ’ ವಿವಾಹ. ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಕನ್ಯಾಹರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ‘ರಾಕ್ಷಸ’ ವಿವಾಹ ಸತ್ಪುರುಷರಿಂದ ನಿಂದಿತ.

Verse 30

छलेन कन्याहरणात्पैशाचो गर्हितोऽष्टमः । प्रायः क्षत्रविशोरुक्ता गांधर्वासुरराक्षसाः

ಮೋಸದಿಂದ ಕನ್ಯಾಹರಣ ಮಾಡಿದರೆ ಉಂಟಾಗುವ ಎಂಟನೆಯ ‘ಪೈಶಾಚ’ ವಿವಾಹ ಗರ್ಹಿತ. ಹಾಗೆಯೇ ‘ಗಾಂಧರ್ವ’, ‘ಆಸುರ’, ‘ರಾಕ್ಷಸ’ ರೂಪಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 31

अष्टमस्त्वेष पापिष्ठः पापिष्ठानां च संभवः । सवर्णया करो ग्राह्यो धार्यः क्षत्रियया शरः

ಈ ಎಂಟನೆಯ (ಪೈಶಾಚ) ವಿಧ ಅತ್ಯಂತ ಪಾಪಿಷ್ಠ; ಪಾಪಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವವರ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದಂಡ ‘ಕರಗ್ರಾಹ್ಯ’ (ಕೈ ಹಿಡಿಯುವುದು) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ‘ಶರಧಾರಣ’ (ಬಾಣ ಧರಿಸುವುದು) ದಂಡ.

Verse 32

प्रतोदो वैश्यया धार्यो वासोंतः शूद्रया तथा । असवर्णा स्वेष विधिः स्मृतौ दृष्टश्च वेदने

ವೈಶ್ಯ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದಂಡವಾಗಿ ‘ಪ್ರತೋದ’ (ಅಂಕುಶ) ಧರಿಸಬೇಕು; ಶೂದ್ರ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಾಸೋಂತ’ ಎಂಬ ದಂಡ. ಅಸವರ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವೇದಸಂಬಂಧ ನ್ಯಾಯಬೋಧದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

Verse 33

सवर्णाभिस्तु सर्वाभिः पाणिर्ग्राह्यस्त्वयं विधिः । धर्म्ये विवाहे जायंते धर्म्याः पुत्राः शतायुषः

ಸವರ್ಣ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮಬದ್ಧ ವಿವಾಹದಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ನೂರು ವರ್ಷ ಆಯಸ್ಸುಳ್ಳ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 34

अधर्म्याद्धर्म्मरहिता मंदभाग्यधनायुषः । कृतकालाभिगमने धर्मोयं गृहिणः परः

ಅಧರ್ಮ ವಿವಾಹದಿಂದ ಧರ್ಮರಹಿತ, ದುರಾದೃಷ್ಟ, ನಿರ್ಧನ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿ ಸಂತಾನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಸಂಗ ಮಾಡುವುದೇ ಗೃಹಸ್ಥನ ಪರಮ ಧರ್ಮ.

Verse 35

स्त्रीणां वरमनुस्मृत्य यथाकाम्यथवा भवेत् । दिवाभिगमनं पुंसामनायुष्यं परं मतम्

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೂ, ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗ ಮಾಡುವುದು ಪುರುಷರ ಆಯಸ್ಸಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 36

श्राद्धार्हः सर्वपर्वाणि न गंतव्यानि धीमता । तत्र गछन्स्त्रियं मोहार्द्धर्मात्प्रच्यवते परात्

ಶ್ರಾದ್ಧಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಪರ್ವದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗ ಮಾಡಬಾರದು. ಮೋಹದಿಂದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಧರ್ಮದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 37

ऋतुकालाभिगामी यः स्वदारनिरतश्च यः । स सदा ब्रह्मचारी हि विज्ञेयः स गृहाश्रमी

ಕೇವಲ ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿ ಸಂಗ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತು ಸ್ವಪತ್ನಿಯಲ್ಲೇ ನಿರತನಾಗಿರುವವನು ಗೃಹಸ್ಥನಾದರೂ ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಎಂದೇ ತಿಳಿಯಲ್ಪಡಬೇಕು.

Verse 38

आर्षे विवाहे गोद्वंद्वं यदुक्तं तत्र शस्यते । शुल्कमण्वपि कन्यायाः कन्याविक्रयपापकृत्

ಆರ್ಷ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಗೋವಿನ ಜೋಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿಯೇ ಅಂಗೀಕಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಕನ್ಯೆಗೆಂದು ಅಲ್ಪಮಾತ್ರವೂ ಶುಲ್ಕ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಕನ್ಯಾವಿಕ್ರಯದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

अपत्यविक्रयात्कल्पं वसेद्विट्कृमिभोजने । अतो नाण्वपि कन्याया उपजीव्यं नरैर्धनम्

ಸಂತಾನವನ್ನು ಮಾರಿದವನು ಮಲಭೋಜಿ ಕೀಟಗಳ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಪಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ಯೆಯ ‘ಬೆಲೆ’ಯಿಂದ ಬಂದ ಧನವನ್ನು ಅಣುಮಾತ್ರವೂ ಜೀವನಾಧಾರವಾಗಿಸಬಾರದು.

Verse 40

तत्र तुष्टा महालक्ष्मीर्निवसेद्दानवारिणा । वाणिज्यं नीचसेवा च वेदानध्ययनं तथा

ಅಲ್ಲಿ, ಇಂತಹ ಅಧರ್ಮಜನ್ಯ ‘ದಾನ’ವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವವನಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟಳಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ, ನೀಚರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಾರ್ಥ ವೇದಾಧ್ಯಯನವೂ ವರ್ಜ್ಯ.

Verse 41

कुविवाहः क्रियालोपः कुले पतनहेतवः । कुर्याद्वैवाहिके चाग्नौ गृह्यकर्म्मान्वहं गृही

ಕುವಿವಾಹ ಮತ್ತು ವಿಧಿನಿಯತ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಲೋಪ—ಇವು ಕುಲಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥನು ವೈವಾಹಿಕ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಗೃಹ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 42

पञ्चयज्ञक्रियां चापि पक्तिं दैनंदिनीमपि । गृहस्थाश्रमिणः पञ्चसूनाकर्म दिनेदिने

ಗೃಹಸ್ಥನು ಪಂಚಮಹಾಯಜ್ಞಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ದೈನಂದಿನ ಪಾಕಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ದಿನೇದಿನೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದಿಂದ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಿಗೆ ‘ಪಂಚಸೂನಾ’ ಎಂಬ ವಧಾಸದೃಶ ಭಾರಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 43

कुण्डनी पेषणी चुल्ली ह्युदकुम्भी तु मार्जनी । तासां च पंचसूनानां निराकरणहेतवः । क्रतवः पंच निर्द्दिष्टा गृहिश्रेयोभिवर्द्धनाः

ಉರಲು, ಜಂತ, ಚುಲ್ಲೆ, ನೀರಿನ ಕುಂಭ, ಜಾಡು—ಇವು ಗೃಹದ ಐದು ‘ಸೂನ’ಗಳು (ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹಾನಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು) ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೋಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಐದು ನಿತ್ಯಯಜ್ಞಗಳು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅವು ಗೃಹಸ್ಥನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮಂಗಳವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 44

पठनं ब्रह्मयज्ञः स्यात्तर्पणं च पितृक्रतुः । होमो दैवो बलिर्भौत आतिथ्यं नृक्रतुः क्रमात्

ಪಠಣ/ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವೇ ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞ; ತರ್ಪಣ ಪಿತೃಯಜ್ಞ; ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮ ದೇವಯಜ್ಞ; ಬಲಿ ಅರ್ಪಣೆ ಭೂತಯಜ್ಞ; ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ನೃಯಜ್ಞ—ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 45

वैश्वदेवांतरे प्राप्तः सूर्योढो वातिथिः स्मृतः । अतिथेरादितोप्येते भोज्या नात्र विचारणा

ವೈಶ್ವದೇವದ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬಂದರೂ—ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲೇ—ಅವನೇ ‘ಅತಿಥಿ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅತಿಥಿಯನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಭೋಜನ ಕೊಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 46

पितृदेवमनुष्येभ्यो दत्त्वाश्नात्यमृतं गृही । अदत्त्वान्नं च यो भुंक्ते केवलं स्वोदरंभरिः

ಪಿತೃ, ದೇವ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ ಗೃಹಸ್ಥನು ತಿನ್ನುವುದು ಅಮೃತಸಮಾನ. ಆದರೆ ದಾನವಿಲ್ಲದೆ ತಿನ್ನುವವನು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಮಾತ್ರ।

Verse 47

वैश्वदेवेन ये हीना आतिथ्येन विवर्जिताः । सर्वे ते वृषला ज्ञेयाः प्राप्तवेदा अपि द्विजाः

ವೈಶ್ವದೇವವಿಲ್ಲದವರು, ಅತಿಥ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು—ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ‘ವೃಷಲರು’ (ಆಚರಣದಲ್ಲಿ ಪತಿತರು) ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅವರು ದ್ವಿಜರಾಗಿದ್ದರೂ ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವರಾದರೂ ಸಹ।

Verse 48

अकृत्वा वैश्वदेवं तु भुञ्जते ये द्विजाधमाः । इह लोकेन्नहीनाः स्युः काकयोनिं व्रजंत्यथो

ವೈಶ್ವದೇವವನ್ನು ಮಾಡದೆ ಭುಂಜಿಸುವ ಅಧಮ ದ್ವಿಜರು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಹೀನರಾಗುತ್ತಾರೆ; ನಂತರ ಕಾಗಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

वेदोक्तं विदितं कर्म्म नित्यं कुर्यादतंद्रितः । यदि कुर्याद्यथाशक्ति प्राप्नुयात्सद्गतिं पराम्

ವೇದೋಕ್ತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿತ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಯಾರು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಪರಮ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 50

षष्ठ्यष्टम्योर्वसेत्पापं तैले मांसे सदैव हि । चतुर्दश्यां पञ्चदश्यां तथैव च क्षुरे भगे

ಷಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪವು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲೂ ಮಾಂಸದಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಚತುರ್ದಶಿ ಮತ್ತು ಪಂಚದಶಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಪವು ಕ್ಷೌರದಲ್ಲೂ ಮೈಥುನದಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 51

उदयन्तं न वीक्षेत नास्तं यंतं न मस्तके । न राहुणोपस्पृष्टं च नांडस्थं वीक्षयेद्रविम्

ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು; ಅಸ್ತಮಿಸುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಅಲ್ಲ; ತಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಅಲ್ಲ. ರಾಹುಗ್ರಸ್ತ (ಗ್ರಹಣಕಾಲದ) ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ನೋಡಬಾರದು.

Verse 52

न वीक्षेतात्मनो रूपमप्सु धावेन्न कर्दमे । न नग्नां स्त्रियमीक्षेत न नग्नो जलमाविशेत्

ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ನೋಡಬಾರದು; ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಓಡಬಾರದು. ನಗ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಬಾರದು; ತಾನೂ ನಗ್ನವಾಗಿ ನೀರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು.

Verse 53

देवतायतनं विप्रं धेनुं मधु मृदं तथा । जातिवृद्धं वयोवृद्धं विद्यावृद्धं तथैव च

ದೇವಾಲಯ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಗೋವು, ಜೇನು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣು—ಇವಕ್ಕೆ ಯಥೋಚಿತ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು, ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢರಾದವರನ್ನೂ ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 54

अश्वत्थं चैत्यवृक्षं च गुरुं जलभृतं घटम् । सिद्धान्नं दधिसिद्धार्थं गच्छन्कुर्यात्प्रदक्षिणम्

ನಡೆಯುತ್ತಾ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷ, ಚೈತ್ಯವೃಕ್ಷ, ಗುರು, ನೀರು ತುಂಬಿದ ಘಟ, ‘ಸಿದ್ಧಾನ್ನ’ ಮತ್ತು ಮೊಸರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿದ ಬಿಳಿ ಸಾಸಿವೆ—ಇವಗಳ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 55

रजस्वलां न सेवेत नाश्नीयात्सह भार्यया । एकवासा न भुञ्जीत न भुञ्जीतोत्कटासने

ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗ ಮಾಡಬಾರದು; ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ವೇಳೆ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು. ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು; ಎತ್ತರದ/ಅನುಚಿತ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕೂತು ಕೂಡ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 56

नाशुचिं स्त्रियमीक्षेत तेज स्कामो द्विजोत्तमः । असंतर्प्य पितॄन्देवान्नाद्यादन्नं च कुत्रचित्

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಬಯಸುವವನು ಅಶುಚಿಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸದೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು।

Verse 57

पक्वान्नं चापि नो मांसं दीर्घकालं जिजीविषुः । न मूत्रणं व्रजे कुर्यान्न वल्मी के न भस्मनि

ದೀರ್ಘಾಯು ಬಯಸುವವನು ಪಕ್ವ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಸೇವಿಸಬೇಕು; ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು. ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ವಲ್ಮೀಕದ ಮೇಲೆ (ಎರಳಿನ ಗೂಡಿನ ಮೇಲೆ), ಭಸ್ಮದ ಮೇಲೆ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 58

न गत्तेंषु ससत्त्वेषु न तिष्ठन्न व्रजन्नपि । ब्राह्मणं सूर्यमग्निं च चंद्रऋक्षगुरूनपि

ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸೂರ್ಯ, ಅಗ್ನಿ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗುರುಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು।

Verse 59

अभिपश्यन्न कुर्वीत मलमूत्रविसर्ज नम् । मुखेनोपधमेन्नाग्निं नग्नां नेक्षेत योषितम्

ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡುತ್ತಾ ಮಲಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಬಾಯಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಗೆ ಊದಬಾರದು; ನಗ್ನ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ನೋಡಬಾರದು।

Verse 60

नांघ्री प्रतापयेदग्नौ न वस्तु अशुचि क्षिपेत् । प्राणिहिंसां न कुर्वीत नाश्नीयात्संध्य योर्द्वयोः

ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಾಗಿಸಬಾರದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಶುಚಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಎಸೆಯಬಾರದು; ಪ್ರಾಣಿಹಿಂಸೆ ಮಾಡಬಾರದು; ಪ್ರಾತಃ-ಸಾಯಂ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 61

न संविशेच्च संध्यायां प्रातः सायं क्वचिद्बुधः । नाचक्षीत धयंतीं गां नेंद्रचापं प्रदर्शयेत्

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಪ್ರಾತಃ ಅಥವಾ ಸಾಯಂ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಮಲಗಬಾರದು; ಕರುಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಸುವನ್ನು ನೋಡಬಾರದು; ಇಂದ್ರಚಾಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಾರದು।

Verse 62

नैकः सुप्यात्क्वचिच्छून्ये न शयानं प्रबोधयेत् । पंथानं नैकलो यायान्न वार्य्यंजलिना पिबेत्

ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಮಲಗಬಾರದು; ಮಲಗಿರುವವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಬಾರದು; ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಹೋಗಬಾರದು; ಅಂಜಲಿಯಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಿಡಿದು ಕುಡಿಯಬಾರದು।

Verse 63

न दिवोद्धृतसारं च भक्षयेद्दधि नो निशि । स्त्रीधर्मिणी नाभिवदेन्नाद्यादातृप्ति रात्रिषु

ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಸಾರ ತೆಗೆದ ಮೊಸರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಬಾರದು; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೊಸರು ಸೇವಿಸಬಾರದು. ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಬಾರದು; ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿತೃಪ್ತಿಯವರೆಗೆ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು.

Verse 64

तौर्यत्रिकप्रियो न स्यात्कांस्ये पादौ न धावयेत् । श्राद्धं कृत्वा परश्राद्धे योऽश्नीयाज्ज्ञानवर्जितः

ಗೀತ‑ನೃತ್ಯ‑ವಾದ್ಯಗಳಾದ ‘ತೌರ್ಯತ್ರಿಕ’ದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಬಾರದು; ಕಂಚಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಬಾರದು. ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿ, ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಶ್ರಾದ್ಧದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುವವನು ಅನుచಿತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 65

दातुः श्राद्धफलं नास्ति भोक्ता किल्बिषभुग्भवेत् । न धारयेदन्यभुक्तं वासश्चोपानहावपि

ಅರ್ಪಿತವಾದುದನ್ನು ಅನుచಿತವಾಗಿ ಭಕ್ಷಿಸಿದರೆ ದಾತನ ಶ್ರಾದ್ಧಫಲ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಭೋಕ್ತನು ಪಾಪಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಧರಿಸಿದ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನೂ ಧರಿಸಬಾರದು.

Verse 66

न भिन्नभाजनेऽश्नीयान्नासीताग्न्यादिदूषिते । आरोहणं गवां पृष्ठे प्रेतधूमं सरित्तटम्

ಒಡೆದ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು; ಅಗ್ನಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ದೂಷಿತವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೂತಿರಬಾರದು. ಹಸುವಿನ ಬೆನ್ನೇರಿಕೆ, ಪ್ರೇತಕರ್ಮದ ಹೊಗೆಯ ಸ್ಪರ್ಶ, ಮತ್ತು ಅಶುಭವಾಗಿ ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ತಂಗುವುದು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 67

बालातपं दिवास्वापं त्यजेद्दीर्घं जिजीविषुः । स्नात्वा न मार्जयेद्गात्रं विसृजेन्न शिखां पथि

ದೀರ್ಘಾಯು ಬಯಸುವವನು ಕಠಿಣ ಬಿಸಿಲು (ಬಾಲಾತಪ) ಮತ್ತು ಹಗಲು ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ದೇಹವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಒರೆಸಬಾರದು; ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ಹಾಕಬಾರದು.

Verse 68

हस्तौ शिरो न धुनुयान्नाकर्षेदासनं पदा । करेण नो मृजेद्गात्रं स्नानवस्त्रेण वा पुनः

ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಜಾಡಿಸಬಾರದು; ಪಾದದಿಂದ ಆಸನವನ್ನು ಎಳೆಯಬಾರದು. ಕೈಯಿಂದ ದೇಹವನ್ನು ಒರೆಸಬಾರದು; ಸ್ನಾನವಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ಅಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಒರೆಸಬಾರದು।

Verse 69

शुनोच्छिष्टं भवेद्गात्रं पुनः स्नानेन शुध्यति । नोत्पाटयेल्लोमनखं दशनेन कदाचन

ನಾಯಿಯ ಲಾಲೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ತಾಗಿದರೆ ದೇಹ ಅಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಸ್ನಾನದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂದಿಗೂ ರೋಮಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಬಾರದು; ಹಲ್ಲಿನಿಂದ ನಖಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಬಾರದು।

Verse 70

करजैः करजच्छेदं विवर्जयेच्छुभाय तु । यदायत्यां त्यजेत्तन्न कुर्यात्कर्म प्रयत्नतः

ಶುಭಕ್ಕಾಗಿ ನಖದಿಂದ ನಖವನ್ನು ಚೀರಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು. ಮುಂದೇ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಕೂಡ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 71

अद्वारेण न गन्तव्यं स्ववेश्मापि कदाचन । क्रीडेन्नाज्ञैः सहासीत न धर्म्मघ्नैर्न रोगिभिः

ಬಾಗಿಲಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ದಾರಿಯಿಂದ—ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ—ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು. ಅಜ್ಞಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಬಾರದು; ಧರ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವರ ಸಂಗವನ್ನೂ, ರೋಗಿಗಳ ಸಂಗವನ್ನೂ (ಶೌಚ-ಶಿಸ್ತು ಭಂಗವಾಗುವಂತೆ) ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 72

न शयीत क्वचिन्नग्नः पाणौ भुंजीत नैव च । आर्द्रपादकरास्योऽश्नन्दीर्घकालं न जीवति

ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಗ್ನವಾಗಿ ಮಲಗಬಾರದು; ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಊಟಮಾಡಬಾರದು. ತೊಯ್ದ ಪಾದಗಳು, ತೊಯ್ದ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ತೊಯ್ದ ಬಾಯಿಂದ ತಿನ್ನುವವನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 73

संविशेन्नार्द्रचरणो नोच्छिष्टः क्वचिदाव्रजेत् । शयनस्थो न चाश्नीयान्न पिबेच्च जलं द्विजः

ದ್ವಿಜನು ತೊಯ್ದ ಪಾದಗಳಿಂದ ಮಲಗಬಾರದು; ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಗೂ ಹೋಗಬಾರದು. ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ಊಟ ಮಾಡಬಾರದು, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಬಾರದು.

Verse 74

सोपानत्को नोपविशेन्न जलं चोत्थितः पिबेत् । सर्व्वमम्लमयं नाद्यादारोग्यस्याभिलाषुकः

ಪಾದರಕ್ಷೆ ಧರಿಸಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ನಿಂತು ನೀರು ಕುಡಿಯಬಾರದು. ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹುಳಿ ಸ್ವಭಾವದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಬಾರದು.

Verse 75

न निरीक्षेत विण्मूत्रे नोच्छिष्टः संस्पृशेच्छिरः । नाधितिष्ठेत्तुषांगार भस्मकेशकपालिकाः

ವಿಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರದ ಕಡೆ ನೋಡಬಾರದು; ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಲೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು. ತೂಸು, ಉರಿಯುವ ಕೆಂಡ, ಭಸ್ಮ, ಕೂದಲು ಹಾಗೂ ಒಡೆದ ಪಾತ್ರೆಯ ಚೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿಡಬಾರದು.

Verse 76

पतितैः सह संवासः पतनायैव जायते । दद्यादासनं मंचं न शूद्राय कदाचन

ಪತಿತರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಹವಾಸವು ಸ್ವಪತನಕ್ಕೇ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಆಸನವಾಗಲಿ ಮಂಚವಾಗಲಿ ನೀಡಬಾರದು.

Verse 77

ब्राह्मण्याद्धीयते विप्रः शूद्रो धर्माच्च हीयते । धर्मोपदेशः शूद्राणां स्वश्रेयः प्रतिघातयेत्

ವಿಪ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಾಚಾರದಿಂದ ದೂರವಾದರೆ ಕ್ಷೀಣನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಶೂದ್ರನು ತನ್ನ ಧರ್ಮದಿಂದ ದೂರವಾದರೆ ಕ್ಷೀಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡುವುದು ಸ್ವಶ್ರೇಯಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರತಿಘಾತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 78

द्विजशुश्रूषणं धर्म्मः शूद्राणां हि परो मतः । कण्डूयनं हि शिरसः पाणिभ्यां न शुभं मतम्

ಶೂದ್ರರಿಗೆ ದ್ವಿಜರ ಸೇವೆಯೇ ಪರಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಕೈಗಳಿಂದ ತಲೆಯನ್ನು ಕೊರೆಯುವುದು ಅಶುಭವೆಂದು ಗಣ್ಯ.

Verse 79

आदिशेद्वैदिकं मंत्रं न शूद्राय कदाचन । ब्राह्मण्या दीयते विप्रः शूद्रो धर्म्माच्च हीयते

ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಬಾರದು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಾಚಾರದಿಂದ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಶೂದ್ರನು ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ತಪ್ಪಿದರೆ ಹೀನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 80

आताडनं कराभ्यां च क्रोशनं केशलुंचनम् । अशास्त्रवर्तनं भूयो लुब्धात्कृत्वा प्रतिग्रहम्

ಕೈಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಕೂಗುವುದು, ಕೂದಲು ಎಳೆಯುವುದು, ಮತ್ತು ಮರುಮರು ಶಾಸ್ತ್ರವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲೋಭಿಯಿಂದ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕ—ಇವು ನಿಂದ್ಯ ಕರ್ಮಗಳು.

Verse 81

ब्राह्मणः स च वै याति नरकानेकविंशतिम् । अकालमेघस्तनिते वर्षर्तौ पांसुवर्षणे

ಇಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ನರಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಕಾಲ ಮೇಘಗರ್ಜನೆ, ಮಳೆಯ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ (ಅಸಾಮಾನ್ಯ) ಗರ್ಜನೆ, ಮತ್ತು ಧೂಳುವರ್ಷ—ಇವು ಅಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳು.

Verse 82

महाबालध्वनौ रात्रावनध्यायाः प्रकीर्तिताः । उल्कापाते च भूकंपे दिग्दाहे मध्यरात्रिषु

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಮಹಾಧ್ವನಿ ಉಂಟಾದಾಗ ಅನಧ್ಯಾಯ (ಪಠಣ ಸ್ಥಗಿತ) ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಉಲ್ಕಾಪಾತ, ಭೂಕಂಪ, ದಿಗ್ದಾಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ.

Verse 83

मध्ययोर्वृषलोपान्ते राज्यहारे च सूतके । दशाष्टकासु भूतायां श्राद्धाहे प्रतिपद्यपि

ಮಧ್ಯಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವೃಷಲಸಂಸರ್ಗಾಂತದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಹರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೂತಕದಲ್ಲಿ; ಹಾಗೆಯೇ ದಶಮಿ-ಅಷ್ಟಮಿ, ಭೂತಾದಿನ, ಶ್ರಾದ್ಧದಿನ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಪದೆಯಲ್ಲಿಯೂ—ಇವೆಲ್ಲ ಅನಧ್ಯಾಯಕಾಲಗಳು।

Verse 84

पूर्णिमायां तथाष्टम्यां विड्वरे राष्ट्रविप्लवे । उपाकर्मणि चोत्सर्गे कल्पादिषु युगादिषु

ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ; ವಿಪತ್ತು ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರವಿಪ್ಲವಕಾಲದಲ್ಲಿ; ಉಪಾಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಉತ್ಸರ್ಗ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ; ಕಲ್ಪ-ಯುಗಾದಿಗಳ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ—ಇವೆಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅನಧ್ಯಾಯವೇ।

Verse 85

आरण्यकमधीत्यापि बाणसाम्नोरपि ध्वनौ । अनध्यायेषु चैतेषु चाधीयीत न वै क्वचित्

ಆರಣ್ಯಕವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಬಾಣಗಳ ಧ್ವನಿ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧನಾದ ಕೇಳಿಬಂದರೂ—ಈ ಅನಧ್ಯಾಯಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 86

भूताष्टम्योः पञ्चदश्योर्ब्रह्मचारी सदा भवेत् । अनायुष्यकरं चेह परदारोपसर्पणम् । तस्मात्तद्दूरतस्त्याज्य वैरिणां चोपसेवनम्

ಭೂತಾಷ್ಟಮಿ ಮತ್ತು ಪಂಚದಶಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರಬೇಕು. ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಆಯುಷ್ಯಹಾನಿಕರ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು, ಹಾಗೆಯೇ ವೈರಿಗಳ ಸಂಗತಿ-ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಬಿಡಬೇಕು।

Verse 87

पूर्वर्द्धिभिः परित्यक्तमात्मानं नावमानयेत् । सदोद्यमवतां यस्माच्छ्रियो विद्या न दुर्लभाः

ಹಿಂದಿನ ಸಮೃದ್ಧಿಗಳು ಕೈಬಿಟ್ಟರೂ ಆತ್ಮನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಸದಾ ಉದ್ಯಮಿಗಳಾದವರಿಗೆ ಶ್ರೀಯೂ ವಿದ್ಯೆಯೂ ದುರ್ಲಭವಲ್ಲ।

Verse 88

सत्यं ब्रूयात्प्रियं बूयान्न ब्रूयात्सत्यमप्रियम् । प्रियं च नानृतं ब्रूयादेष धर्मो विधीयते

ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು, ಪ್ರಿಯವಾದ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಬೇಕು; ಅಪ್ರಿಯವಾದ ಕಠೋರ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು. ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ತೋರುವ ಅಸತ್ಯವನ್ನೂ ಹೇಳಬಾರದು—ಇದೇ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧರ್ಮ.

Verse 89

वाचोवेगं मनावेगं जिह्वावेगं च वर्ज येत् । गुह्यजान्यपि लोमानि तत्स्पर्शादशुचिर्भवेत

ವಾಣಿಯ ವೇಗ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗ, ಜಿಹ್ವೆಯ ವೇಗ—ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ಗುಹ್ಯಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ರೋಮಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ ಅಶುಚಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 90

पादधौतोदकं मूत्रमुच्छिष्टान्युदकानि च । निष्ठीवनं च श्लेष्माणं दूराद्दूरं विनिः क्षिपेत

ಪಾದ ತೊಳೆಯುವ ನೀರು, ಮೂತ್ರ, ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ನೀರುಗಳು, ಉಗುಳು ಮತ್ತು ಶ್ಲೇಷ್ಮ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.

Verse 91

अहर्न्निशं श्रुतेर्जाप्याच्छौचाचारनिषेवणात । अद्रोहवत्या बुद्ध्या च पूर्वजन्म म्मरेद्द्विजः

ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಶ್ರುತಿಯ ಜಪ, ಶೌಚ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರದ ಸೇವನೆ, ಹಾಗೂ ದ್ರೋಹರಹಿತ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ—ದ್ವಿಜನು ಪೂರ್ವಜನ್ಮವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬಲ್ಲನು.

Verse 92

वृद्धान्प्रयत्नाद्वंदेत दद्यात्तेषां स्वमासनम । विनम्रकन्धरो भूयादनुयायात्ततश्च तान्

ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಂದಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಆಸನವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಭುಜಗಳನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದಿದ್ದು, ನಂತರ ಗೌರವದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.

Verse 93

श्रुतिभूदेवदेवानां नृपसाधुतपस्विनाम् । पतिव्रतानां नारीणां निन्दां कुर्यान्न कर्हि चित

ಶ್ರುತಿ ಪೂಜ್ಯರಾದ ದೇವರುಗಳು, ಭೂದೇವರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ರಾಜರು, ಸಾಧು‑ತಪಸ್ವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪತಿವ್ರತಾ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನಿಂದೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮಾಡಬಾರದು।

Verse 94

उद्धृत्य पञ्चमृत्पिंडान्स्नायात्परजलाशये । श्रद्धया पात्रमासाद्य यत्किंचिद्दीयते वसु

ಭೂಮಿಯಿಂದ ಐದು ಮಣ್ಣಿನ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ನಂತರ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯೋಗ್ಯ ಪಾತ್ರನನ್ನು ಸೇರಿ ಏನಾದರೂ ಧನ ದಾನಿಸಿದರೆ ಅದು ಪುಣ್ಯದಾನವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 95

देशे काले च विधिना तदानंत्याय कल्पते । भूप्रदो मण्डलाधीशः सर्वत्र सुखितोऽन्नदः

ದೇಶ‑ಕಾಲವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ದಾನವು ಫಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ। ಭೂಮಿದಾತನು ಮಂಡಲಾಧೀಶನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅನ್ನದಾತನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 96

तोयदाता सुरूपः स्यात्पुष्टश्चान्नप्रदो भवेत । प्रदीपदो निर्मलाक्षो गोदातार्यमलोक भाक्

ಜಲದಾತನು ಸುಂದರರೂಪನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅನ್ನದಾತನು ಪುಷ್ಟನಾಗುತ್ತಾನೆ। ದೀಪದಾತನಿಗೆ ನಿರ್ಮಲ ದೃಷ್ಟಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಗೋ ದಾತನು ಆರ್ಯಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 97

स्वर्णदाता च दीर्घायुस्तिलदः स्याच्च सुप्रजः । वेश्मदोऽत्युच्चसौधेशो वस्त्रदश्चन्द्रलोकभाक्

ಸ್ವರ್ಣದಾತನು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ, ತಿಲದಾತನು ಸುಪ್ರಜೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ। ವೇಶ್ಮದಾತನು ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಸೌಧಗಳ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ವಸ್ತ್ರದಾತನು ಚಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 98

हयप्रदो दिव्यदेहो लक्ष्मीवान्वृषभ प्रदः । सुभार्यः शिबिकादाता सुपर्यंकप्रदोऽपि च

ಅಶ್ವದಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ವಿ ದೇಹ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ವೃಷಭದಾನ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ-ಸಮೃದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಶಿಬಿಕಾ (ಪಾಲಕಿ) ದಾನದಿಂದ ಸುಭಾರ್ಯೆ ಸಿಗುತ್ತಾಳೆ; ಉತ್ತಮ ಶಯ್ಯಾದಾನದಿಂದ ತಕ್ಕ ಸುಖಸೌಕರ್ಯಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 99

श्रद्धया प्रतिगृह्णाति श्रद्धया यः प्रयच्छति । स्वर्गिणौ तावुभौ स्यातां पततोऽश्रद्रया त्वधः

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವನೂ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ದಾನ ಮಾಡುವವನೂ—ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವರ್ಗಗತರು ಆಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಧೋಗತಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 100

अनृतेन क्षरेद्यज्ञस्तपो विस्मयतः क्षरेत् । क्षरेत्कीर्तिर्विनादानमायुर्विप्रापमानतः

ಅಸತ್ಯದಿಂದ ಯಜ್ಞ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ; ದಂಭ/ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ತಪಸ್ಸು ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ. ದಾನವಿಲ್ಲದೆ ಕೀರ್ತಿ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರೆ ಆಯುಷ್ಯ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 101

गंधं पुष्पं कुशा गावः शाकं मांसं पयो दधि । मणिमत्स्यगहं धान्यं ग्राह्यमेतदुपस्थितम्

ಸುಗಂಧ, ಪುಷ್ಪ, ಕುಶ, ಗೋವುಗಳು, ಶಾಕ, ಮಾಂಸ, ಹಾಲು, ಮೊಸರು, ಮಣಿಗಳು, ಮೀನು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯ—ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರೆ ಯೋಗ್ಯ ದಾನವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.

Verse 102

मधूदकं फलं मूलमेधांस्यभयदक्षिणा । अभ्युद्यतानि ग्राह्याणि त्वेतान्यपि निकृष्टतः

ಮಧು-ಜಲ, ಫಲ, ಮೂಲ, ಇಂಧನಕಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಹಾಗೂ ‘ಅಭಯ-ದಕ್ಷಿಣೆ’ (ರಕ್ಷಣೆ/ಆಶ್ವಾಸನರೂಪ ದಕ್ಷಿಣೆ)—ಇವುಗಳನ್ನೂ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಸಮರ್ಪಿಸಿದರೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೇಣಿಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 103

दासनापितगोपालकुलमित्रार्द्धसीरिणः । भोज्यान्नाः शूद्रवर्गेमी तथात्मविनिवेदकः

ದಾಸರು, ನಾಪಿತರು, ಗೋಪಾಲಕರು, ಕುಲಮಿತ್ರರು ಹಾಗೂ ಅರ್ಧ-ನಂಗಲಧಾರಿಗಳಾದ ವಿನೀತ ಕೃಷಿಕರು, ಮತ್ತು ಶೂದ್ರವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಪಿತ ಭೋಜ್ಯಾನ್ನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು—ಆತ್ಮನಿವೇದನದಿಂದ ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರೆ—ಅವರೂ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಧರ್ಮಾನುಯಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳೆಂದು ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 104

इत्थमाचारधर्मोयं धर्मारण्यनिवासिनाम् । श्रुतिस्मृत्युक्तधर्मोऽयं युधिष्ठिर निवेदितः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಆಚಾರಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಈ ಧರ್ಮವೇ ನಿನಗೆ ನಿವೇದಿಸಲಾಗಿದೆ।