Adhyaya 2

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यदपि वक्ष्यामि माहात्म्यं त्रिपुरद्विषः । श्रुतमात्रेण येनाशु च्छिद्यंते सर्वसंशयाः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಇನ್ನು ತ್ರಿಪುರದ್ವಿಷ (ಶಿವ)ನ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಛೇದಿತವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 2

अतः परतरं नास्ति किंचित्पापविशोधनम् । सर्वानंदकरं श्रीमत्सर्वकामार्थसाधम्

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದ ಪಾಪವಿಶೋಧಕ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಸರ್ವಾನಂದಕರ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಕಾಮ್ಯಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು.

Verse 3

दीर्घायुर्विजयारोग्यभुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । यदनन्येन भावेन महे शाराधनं परम्

ಇದು ದೀರ್ಘಾಯು, ವಿಜಯ, ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭುಕ್ತಿ-ಮುಕ್ತಿಯ ಎರಡೂ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ ಅನನ್ಯಭಾವದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಹೇಶನ ಪರಮ ಆರಾಧನೆ.

Verse 4

आर्द्राणामपि शुष्काणामल्पानां महतामपि । एतदेव विनिर्दिष्टं प्रायश्चितमथोत्तमम्

ಹೊಸ (ಆರ್ದ್ರ) ಪಾಪಗಳಾಗಲಿ, ಹಳೆಯ (ಶುಷ್ಕ) ಪಾಪಗಳಾಗಲಿ, ಚಿಕ್ಕದಾಗಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಲಿ—ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಇದುವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವೆಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.

Verse 5

सर्वकालेऽप्यभेद्यानामघानां क्षयकारणम् । महामुनिविनिर्दिष्टैः प्रायश्चित्तैरथोत्तमैः

ಇದು ಸರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಅಭೇದ್ಯ’ವೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಾಪಗಳಿಗೂ ಕ್ಷಯಕಾರಣ; ಮಹಾಮುನಿಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ।

Verse 6

इयमेव परं श्रेयः सर्वशास्त्रविनिश्चितम् । यद्भक्त्या परमेशस्य पूजनं परमो दयम्

ಇದೇ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು—ಎಂದು ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿವೆ: ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದೇ ಪರಮ ದಾನ, ಪರಮ ದಯೆ।

Verse 7

जानताऽजानता वापि येन केनापि हेतुना । यत्किंचिपि देवाय कृतं कर्म विमुक्तिदम्

ತಿಳಿದು ಮಾಡಿದರೂ, ತಿಳಿಯದೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಾದರೂ—ದೇವನಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮವೂ ವಿಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 8

माघे कृष्णचतुर्द्दश्यामुपवासोऽति दुर्लभः । तत्रापि दुर्लभं मन्ये रात्रौ जागरणं नृणाम्

ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ; ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ನಾನು ಎಣಿಸುವುದು ಮನುಷ್ಯರ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ।

Verse 9

अतीव दुर्लभं मन्ये शिवलिंगस्य दर्शनम् । सुदुर्लभतरं मन्ये पूजनं परमेशितुः

ಅತೀವ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ನಾನು ಎಣಿಸುವುದು ಶಿವಲಿಂಗದ ದರ್ಶನ; ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸುದುರ್ಲಭವೆಂದು ನಾನು ಎಣಿಸುವುದು ಪರಮೇಶ್ವರನ ಪೂಜೆ।

Verse 10

भवकोटिशतोत्पन्नषुण्यराशिविपाकतः । लभ्यते वा पुनस्तत्र बिल्वपत्रार्चनं विभोः

ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪುಣ್ಯ‑ಪಾಪಗಳ ಶೂನ್ಯರಾಶಿ-ಸದೃಶ ವಿಪಾಕ ಪರಿಪಕ್ವವಾದ ಬಳಿಕವೇ, ಆ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವಿಭು ಪ್ರಭುವನ್ನು ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳಿಂದ ಅರ್ಚಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 11

वर्षाणामयुतं येन स्नातं गंगासरिज्जले । सकृद्बिल्वार्चनेनैव तत्फलं लभते नरः

ಗಂಗಾ ನದಿಜಲದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಪಡೆಯುವ ಫಲವನ್ನೇ, ಮನುಷ್ಯನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಬಿಲ್ವಪತ್ರಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಿದರೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 12

यानियानि तु पुण्यानि लीनानीह युगेयुगे । माघेऽसितचतुर्दश्यां तानि तिष्ठंति कृत्स्नशः

ಯುಗಯುಗಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿರುವ ಯಾವ ಯಾವ ಪುಣ್ಯಗಳಿದೆಯೋ, ಮಾಘ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 13

एतामेव प्रशंसंति लोके ब्रह्मादयः सुराः । मुनयश्च वशिष्ठाद्या माघेऽसितचतुर्दशीम्

ಮಾಘ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿಯನ್ನೇ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಶಿಷ್ಠಾದಿ ಮುನಿಗಳೂ ಅದನ್ನೇ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 14

अत्रोपवासः केनापि कृतः क्रतुशताधिकैः । रात्रौ जागरणं पुण्यं कल्पकोटितपोऽधिकम्

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಮಾಡಿದ ಉಪವಾಸವು ನೂರು ಯಜ್ಞಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪುಣ್ಯಕರ; ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಪವಿತ್ರ—ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳ ತಪಸ್ಸಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ।

Verse 15

एकेन बिल्वपत्रेण शिवलिंगार्चनं कृतम् । त्रैलोक्ये तस्य पुण्यस्य को वा सादृश्यमिच्छति

ಒಂದೇ ಬಿಲ್ವಪತ್ರದಿಂದಲೂ ಶಿವಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸಮಾನವಾದುದು ಏನು ಎಂದು ಯಾರು ಬಯಸಬಲ್ಲರು?

Verse 16

अत्रानुवर्ण्यते गाथा पुण्या परमशोभना । गोपनीयापि कारुण्याद्गौतमेन प्रकाशिता

ಇಲ್ಲಿ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಮಯವೂ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಗಾಥೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಗುಪ್ತವಾಗಿರಬೇಕಾದರೂ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಗೌತಮನು ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 17

इक्ष्वाकुवंशजः श्रीमान्राजा परम धार्मिकः । आसीन्मित्रसहोनाम श्रेष्ठः सर्वधनुर्भृताम्

ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ, ಪರಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು; ಅವನ ಹೆಸರು ಮಿತ್ರಸಹ, ಧನುರ್ಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 18

स राजा सकलास्त्रज्ञः शास्त्रज्ञः श्रुतिपारगः । वीरोऽत्यंतबलोत्साहो नित्योद्योगी दयानिधिः

ಆ ರಾಜನು ಸಮಸ್ತ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಶ್ರುತಿಪಾರಗ; ವೀರ, ಅಪಾರ ಬಲೋತ್ಸಾಹಯುತ, ನಿತ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಿ, ದಯಾನಿಧಿ.

Verse 19

पुण्यानामिव संघातस्तेजसामिव पंजरः । आश्चर्याणामिव क्षेत्रं यस्य मूर्तिर्विराजते

ಅವನ ಮೂರ್ತಿ ಪುಣ್ಯಗಳ ಸಮೂಹದಂತೆ, ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪಂಜರದಂತೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 20

हृदयं दययाक्रांतं श्रियाक्रांतं च तद्वपुः । चरणौ यस्य सामंतचूडामणिमरीचिभिः

ಅವರ ಹೃದಯವು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು; ದೇಹವು ರಾಜಶ್ರಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಸಾಮಂತ ರಾಜರ ಕಿರೀಟಮಣಿಗಳ ಕಿರಣಗಳು ಅವರ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 21

एकदा मृगयाकेलिलोलुपः स महीपतिः । विवेश गह्वरं घोरं बलेन महतावृतः

ಒಮ್ಮೆ ಮೃಗಯಾ-ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಲಪನಾದ ಆ ರಾಜನು, ಮಹಾಬಲದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ಗಹ್ವರದಂತೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಅರಣ್ಯಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 22

तत्र विव्याध विशिखैः शार्दूलान्गवयान्मृगान् । रुरून्वराहान्महिषान्मृगेंद्रानपि भूरिशः

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮರುಮರು ಅನೇಕ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದನು—ಹುಲಿಗಳು, ಗವಯಗಳು, ಜಿಂಕೆಗಳು, ರುರುಗಳು, ವರಾಹಗಳು, ಮಹಿಷಗಳು, ಮೃಗೇಂದ್ರರನ್ನೂ ಸಹ.

Verse 23

स रथी मृगयासक्तो गहनं दंशित श्चरन् । कमपि ज्वलनाकारं निजघान निशाचरम्

ಆ ರಥಾರೂಢ ರಾಜನು ಮೃಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುವ ರೂಪದ ಯಾವುದೋ ನಿಶಾಚರನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 24

तस्यानुजः शुचाविष्टो दृष्ट्वा दूरे तिरोहितः । भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा चिंतयामास चेतसा

ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನು ಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ನೋಡಿ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿದನು. ಸಹೋದರನು ಹತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 25

नन्वेष राजा दुर्द्धर्षो देवानां रक्षसामपि । छद्मनैव प्रजेतव्यो मम शत्रुर्न चान्यथा

ನಿಜವಾಗಿ ಈ ರಾಜನು ದೇವರೂ ರಾಕ್ಷಸರೂ ಸಹ ದುರ್ದಮ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನನ್ನ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೇವಲ ವೇಷಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಯೆಯಿಂದಲೇ ಜಯಿಸಬೇಕು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದಲ್ಲ.

Verse 26

इति व्यवसितः पापो राक्षसो मनुजाकृतिः । आससाद नृपश्रेष्ठमुत्पात इव मूर्तिमान्

ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಆ ಪಾಪಿ ರಾಕ್ಷಸನು ಮಾನವಾಕೃತಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮೂರ್ತಿಮಂತ ಅಪಶಕುನದಂತೆ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದನು.

Verse 27

तं विनम्राकृतिं दृष्ट्वा भृत्यतां कर्तुमागतम् । चक्रे महानसाध्यक्षमज्ञानात्स महीपतिः

ಅವನನ್ನು ವಿನಮ್ರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೆ ಬಂದವನಾಗಿ ನೋಡಿ, ರಾಜನು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಅಧೀಕ್ಷಕನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು.

Verse 28

अथ तस्मिन्वने राजा किंचित्कालं विहृत्य सः । निवृत्तो मृगयां हित्वा स्वपुरीं पुनराययौ

ನಂತರ ರಾಜನು ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ವಿಹರಿಸಿ, ಬೇಟೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಮೃಗಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ನಗರಿಗೆ ಮರಳಿದನು.

Verse 29

तस्य राजेंद्रमुख्यस्य मदयंतीतिनामतः । दमयन्ती नलस्येव विदिता वल्लभा सती

ಆ ರಾಜೇಂದ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ‘ಮದಯಂತೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪತಿವ್ರತೆ ಪ್ರಿಯಪತ್ನಿ ಇದ್ದಳು; ಅವಳು ನಲನ ದಮಯಂತಿಯಂತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 30

एतस्मिन्समये राजा निमंत्र्य मुनिपुंगवम् । वशिष्ठं गृहमानिन्ये संप्राप्ते पितृवासरे

ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಮುನಿಪುಂಗವನಾದ ವಶಿಷ್ಠನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಪಿತೃಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಪಿತೃವಾಸರ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಸಾದರವಾಗಿ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆತಂದನು।

Verse 31

रक्षसा सूदरूपेण संमिश्रितनरामिषम् । शाकामिषं पुरः क्षिप्तं दृष्ट्वा गुरुरथाब्रवीत्

ಅಡುಗೆಯವನ ವೇಷಧರಿಸಿದ ರಾಕ್ಷಸನು ಶಾಕಾಹಾರದಲ್ಲಿ ನರಮಾಂಸವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟನು; ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಗುರು ಆಗ ಹೇಳಿದನು।

Verse 32

धिग्धिङ्नरामिषं राजं स्त्वयैतच्छद्मकारिणा । खलेनोपहृतं मेऽद्य अतो रक्षो भविष्यसि

“ಧಿಕ್ ಧಿಕ್! ಇದು ನರಮಾಂಸ! ಓ ರಾಜನೇ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಛಲದಿಂದ—ಒಬ್ಬ ದುಷ್ಟನ ಮೂಲಕ—ಇದು ನನಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ರಾಕ್ಷಸನಾಗುವಿ.”

Verse 33

रक्षःकृतमविज्ञाय शप्त्वैवं स गुरुस्ततः । पुनर्विमृश्य तं शापं चकार द्वादशाब्दिकम्

ಇದು ರಾಕ್ಷಸಕೃತ್ಯವೆಂದು ಅರಿಯದೆ ಗುರು ಹೀಗೆ ಶಪಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಆ ಶಾಪವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದನು।

Verse 34

राजापि कोपितः प्राह यदिदं मे न चेष्टितम् । न ज्ञातं च वृथा शप्तो गुरुं चैव शपाम्यहम्

ರಾಜನೂ ಕೋಪಗೊಂಡು ಹೇಳಿದನು—“ಇದು ನಾನು ಮಾಡಿದುದಲ್ಲ, ನನಗೆ ತಿಳಿದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಶಾಪವಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನೂ ಗುರುವನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 35

इत्यपोंजलिनादाय गुरुं शप्तुं समुद्यतः । पतित्वा पादयोस्तस्य मदयन्ती न्यवारयत्

ಇಂತೆಂದು ಅಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗುರುವನ್ನು ಶಪಿಸಲು ಅವನು ಎದ್ದನು; ಆಗ ಮದಯಂತೀ ಗುರುಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಅವನನ್ನು ತಡೆದಳು।

Verse 36

ततो निवृत्तः शापाच्च तस्या वचनगौरवात् । तत्याज पादयोरंभः पादौ कल्मषतां गतौ

ಅವಳ ವಚನಗೌರವದಿಂದ ಅವನು ಶಾಪದಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದು, ಆ ನೀರನ್ನು ತನ್ನದೇ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಸುರಿದನು; ತಕ್ಷಣ ಪಾದಗಳು ಕಲ್ಮಷಗೊಂಡವು।

Verse 37

कल्मषांघ्रिरिति ख्यातस्ततः प्रभृति पार्थिवः । बभूव गुरुशापेन राक्षसो वनगोचरः

ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ರಾಜನು ‘ಕಲ್ಮಷಾಂಘ್ರಿ’ (ಕಲ್ಮಷಿತ ಪಾದಗಳವನು) ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು; ಗುರುಶಾಪದಿಂದ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 38

स बिभ्रद्राक्षसं रूपं घोरं कालां तकोपमम् । चखाद विविधाञ्जंतून्मानुषादीन्वनेचरः

ಅವನು ಕಾಲಾಂತಕ ಮರಣದಂತೆ ಭೀಕರವಾದ ರಾಕ್ಷಸರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಮಾನವರಾದಿ ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 39

स कदाचिद्वने क्वापि रममाणौ किशोरकौ । अपश्यदंतकाकारो नवोढौ मुनिदंपती

ಒಮ್ಮೆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಆ ಅಂತಕಸಮಾನನು, ಆನಂದದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನವವಿವಾಹಿತ ಯುವ ಮುನಿದಂಪತಿಯನ್ನು ಕಂಡನು।

Verse 40

राक्षसो मानुषाहारः किशोरमुनिनंदनम् । जग्धुं जग्राह शापार्तो व्याघ्रो मृगशिशुं यथा

ಶಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ಮಾನವಭಕ್ಷಕ ರಾಕ್ಷಸನು, ಮುನಿಯ ಕಿಶೋರ ಪುತ್ರನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಲು, ವ್ಯಾಘ್ರವು ಮೃಗಶಿಶುವನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು।

Verse 41

रक्षोगृहीतं भर्तारं दृष्ट्वा भीताथ तत्प्रिया । उवाच करुणं बाला क्रंदंती भृशवेपिता

ರಾಕ್ಷಸನು ಹಿಡಿದಿರುವ ತನ್ನ ಭರ್ತಾರನನ್ನು ಕಂಡು ಅವನ ಪ್ರಿಯೆ ಭೀತಳಾದಳು; ಆ ಯುವತಿ ಕರುಣವಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ಬಹಳ ನಡುಗುತ್ತಾ ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 42

भोभो मामा कृथाः पापं सूर्यवंशयशोधर । मदयंतीपतिस्त्वं हि राजेंद्रो न तु राक्षसः

“ಅಯ್ಯೋ ಅಯ್ಯೋ! ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಿದವನೇ, ಈ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಡ; ನೀನು ಮದಯಂತಿಯ ಪತಿ, ರಾಜೇಂದ್ರನು—ರಾಕ್ಷಸನಲ್ಲ।”

Verse 43

न खाद मम भर्त्तारं प्राणात्प्रियतमं प्रभो । आर्त्तानां शरणार्त्तानां त्वमेव हि यतो गतिः

“ಪ್ರಭೋ! ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಿಯನಾದ ನನ್ನ ಭರ್ತಾರನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಬೇಡ. ಆರ್ಥರಿಗೂ ಶರಣಾರ್ಥರಿಗೂ ನೀನೇ ಏಕೈಕ ಆಶ್ರಯ; ನೀನೇ ಪರಮಗತಿ.”

Verse 44

पापानामिव संघातैः किं मे दुष्टैर्जडासुभिः । देहेन चातिभारेण विना भर्त्रा महात्मना

“ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಭರ್ತಾರನಿಲ್ಲದೆ ಈ ದೇಹ ನನಗೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ—ದುಷ್ಟ, ಜಡಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಹೀನ, ಪಾಪರಾಶಿಯಂತೆ, ಮೇಲಾಗಿ ಭಾರವಾದ ಹೊರೆ?”

Verse 45

मलीमसेन पापेन पांचभौतेन किं सुखम् । बालोयं वेदविच्छांतस्तपस्वी बहुशास्त्रवित्

ಮಲಿನವಾದ, ಪಾಪಯುಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದಾದ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಏನು ಸುಖವಿದೆ? ಈ ಬಾಲಕನು ಶಾಂತನು, ವೇದಜ್ಞನು, ತಪಸ್ವಿಯು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 46

अतोऽस्य प्राणदानेन जगद्रक्षा त्वया कृता । कृपां कुरु महाराज बालायां ब्राह्मणस्त्रियाम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಇವನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನೀನು ಜಗತ್ತನ್ನೇ ರಕ್ಷಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ಮಹಾರಾಜನೇ! ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮೇಲೆ ಕೃಪೆ ತೋರು.

Verse 47

अनाथकृपणार्तेषु सघृणाः खलु साधवः । इत्थमभ्यर्थितः सोऽपि पुरुषादः स निर्घृणः

ಸಜ್ಜನರು ಅನಾಥರು, ಬಡವರು ಮತ್ತು ನೊಂದವರ ಬಗ್ಗೆ ಕರುಣೆಯುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡರೂ, ಆ ನರಭಕ್ಷಕನು ನಿರ್ದಯಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದನು.

Verse 48

चखाद शिर उत्कृत्य विप्रपुत्रं दुराशयः । अथ साध्वी कृशा दीना विलप्य भृशदुःखिता

ಆ ದುರಾತ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ತಿಂದುಬಿಟ್ಟನು. ಆಗ ಕೃಶಳೂ ದೀನಳೂ ಆದ ಆ ಪತಿವ್ರತೆಯು ಅತೀವ ದುಃಖದಿಂದ ರೋದಿಸತೊಡಗಿದಳು.

Verse 49

आहृत्य भर्तुरस्थीनि चितां चक्रे तथोल्बणाम् । भर्तारमनुगच्छंती संविशंती हुताशनम्

ತನ್ನ ಪತಿಯ ಅಸ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವಳು ದೊಡ್ಡ ಚಿತೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ಪತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ ಅವಳು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 50

राजानं राक्षसाकारं शापास्त्रेण जघान तम् । रेरे पार्थिव पापात्मंस्त्वया मे भक्षितः पतिः

ರಾಕ್ಷಸಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜನನ್ನು ಕಂಡು, ಅವಳು ಶಾಪವೆಂಬ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದಳು. 'ಎಲೈ ಪಾಪಿಷ್ಠ ರಾಜನೇ, ನೀನು ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿರುವೆ.'

Verse 51

अतः पतिव्रतायास्त्वं शापं भुंक्ष्व यथोल्बणम् । अद्यप्रभृति नारीषु यदा त्वमपि संगतः । तदा मृतिस्तवेत्युक्त्वा विवेश ज्वलनं सती

'ಆದುದರಿಂದ ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ನನ್ನಿಂದ ನೀನು ಭಯಂಕರವಾದ ಶಾಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸು. ಇಂದಿನಿಂದ ನೀನು ಯಾವಾಗ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗ ಮಾಡುವೆಯೋ, ಆಗಲೇ ನಿನಗೆ ಮರಣವು ಸಂಭವಿಸುವುದು.' ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಸತಿಯು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 52

सोऽपि राजा गुरोः शापमुपभुज्य कृतावधिम् । पुनः स्वरूपमादाय स्वगृहं मुदितो ययौ

ಆ ರಾಜನೂ ಕೂಡ ಗುರುವಿನ ಶಾಪದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ಪುನಃ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 53

ज्ञात्वा विप्रसतीशापं तत्पत्नी रतिलालसम् । पतिं निवारयामास वैधव्यातिबिभ्यती

ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪತ್ನಿಯ ಶಾಪವನ್ನು ಅರಿತ ರಾಣಿಯು, ರತಿಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ಪತಿಯನ್ನು ವೈಧವ್ಯದ ಭಯದಿಂದ ತಡೆದಳು.

Verse 54

अनपत्यः स निर्विण्णो राज्यभोगेषु पार्थिवः । विसृज्य सकलं लक्ष्मीं ययौ भूयोऽपि काननम्

ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಆ ರಾಜನು ರಾಜ್ಯಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತನಾದನು. ಸಕಲ ರಾಜವೈಭವವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕಾಡಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.

Verse 55

सूर्यवंशप्रतिष्ठित्यै वशिष्ठो मुनिसत्तमः । तस्यामुत्पादयामास मदयंत्यां सुतोत्तमम्

ಸೂರ್ಯವಂಶದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ವಶಿಷ್ಠರು ಮದಯಂತಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನ್ಮಿಸಿಸಿದರು.

Verse 56

विसृष्टराज्यो राजापि विचरन्सकलां महीम् । आयांतीं पृष्ठतोऽपश्यत्पिशाचीं घोररूपिणीम्

ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ರಾಜನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಭಯಾನಕ ರೂಪದ ಪಿಶಾಚಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 57

सा हि मूर्तिमती घोरा ब्रह्महत्या दुरत्यया । यदासौ शापविभ्रष्टो मुनिपुत्रमभक्षयत्

ಆ ಭೀಕರ ಮೂರ್ತಿಮಂತ ರೂಪವೇ ದುರಜೇಯ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ; ಶಾಪದಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನು ಮುನಿಪುತ್ರನನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಅದು ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 58

तेनात्मकर्मणा यांतीं ब्रह्महत्यां स पृष्ठतः । बुबुधे मुनिवर्याणामुपदेशेन भूपतिः

ತನ್ನದೇ ಕರ್ಮಫಲವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯನ್ನು, ಮುನಿವರ್ಯರ ಉಪದೇಶದಿಂದ ರಾಜನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು.

Verse 59

तस्या निर्वेशमन्विच्छन्राजा निर्विण्णमानसः । नानाक्षेत्राणि तीर्थानि चचार बहुवत्सरम्

ಅವಳ ಹಿಂಬಾಲಿಕೆಯಿಂದ ನಿವಾರಣೆಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಕುಗ್ಗಿದ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾಜನು ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನೂ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಬಹುವರ್ಷ ಸಂಚರಿಸಿದನು.

Verse 60

यदा सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वापि च मुहुर्मुहुः । न निवृत्ता ब्रह्महत्या मिथिलामाययौ तदा । बाह्योद्यानगतस्तस्याश्चिंतया परयार्दितः

ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಮರು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪವು ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೊರ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತೀವ್ರ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಬಹಳ ಪೀಡಿತನಾದನು.

Verse 61

ददर्श मुनिमायांतं गौतमं विमलाशयम् । हुताशनमिवाशेषतपस्विजनसेवितम्

ಅವನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೌತಮ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡನು—ವಿಮಲಾಶಯನಾದವನು—ಅನೇಕ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲರೂ ಸೇವಿಸುವ ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 62

विवस्वंतमिवात्यंतं घनदोषतमोनुदम् । शशांकमिव निःशंकमवदातगुणोदयम्

ಅವನು ದೋಷರೂಪದ ಘನ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ಓಡಿಸುವ ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಭಯರಹಿತ ಶಾಂತ ಚಂದ್ರನಂತೆ, ನಿರ್ಮಲ ಗುಣೋದಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 63

महेश्वरमिव श्रीमद्द्विजराजकलाधरम् । शांतं शिष्यगणोपेतं तपसामेकभाजनम्

ಅವನು ಮಹೇಶ್ವರನಂತೆ ಶ್ರೀಮಂತನು, ದ್ವಿಜರಾಜ (ಚಂದ್ರ)ನ ಕಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು; ಶಾಂತನಾಗಿ ಶಿಷ್ಯಗಣದಿಂದ ಕೂಡಿದವನು, ತಪಸ್ಸಿನ ಸಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಏಕ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 66

गौतम उवाच । कच्चित्ते कुशलं राजन्कच्चित्ते पदमव्ययम्

ಗೌತಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಓ ರಾಜನೇ, ನಿನಗೆ ಕ್ಷೇಮವೇ? ನೀನು ಅವ್ಯಯವಾದ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದೆಯೇ?”

Verse 67

कुशलिन्यः प्रजाः कच्चिदवरोधजनोपि वा । किमर्थमिह संप्राप्तो विसृज्य सकलां श्रियम्

ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಜೆಗಳು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದೆಯೇ, ಅಂತಃಪುರಜನರೂ ಕುಶಲವೇ? ಸಮಸ್ತ ರಾಜಶ್ರೀಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀವು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?

Verse 68

किं च ध्यायसि भो राजन्दीर्घमुष्णं च निःश्वसन्

ಓ ರಾಜನೇ, ನೀನು ಏನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಉಷ್ಣ ನಿಶ್ವಾಸ ಬಿಡುತ್ತಾ ಏಕೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಷಾದಿಸುತ್ತಿರುವೆ?

Verse 69

अभिनंद्य मुनिः प्रीत्या संस्मितं समभाषत

ಮುನಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿ, ಅವನು ವಿನಯದಿಂದ ಮೃದುಸ್ಮಿತದೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 70

अलक्षिता मदपरैर्भर्त्सयंती पदेपदे । यन्मया शापदग्धेन कृतमहो दुरत्ययम् । न शांतिर्जायते तस्य प्रायश्चित्तसहस्रकैः

ಅಹಂಕಾರಮದದಿಂದ ಮತ್ತರಾದವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದೆ, ಅವಳು ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ನನ್ನನ್ನು ಗದರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಯ್ಯೋ! ಶಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧನಾದ ನಾನು ಮಾಡಿದುದು ದಾಟಲಾಗದ ಮಹಾಪಾತಕ; ಅದಕ್ಕೆ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳಾದರೂ ಶಾಂತಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 71

इष्टाश्च विविधा यज्ञाः कोशसर्वस्वदक्षिणाः । सरित्सरांसि स्नातानि यानि पूज्यानि भूतले । निषेवितानि सर्वाणि क्षेत्राणि भ्रमता मया

ನಾನು ವಿಧವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆ; ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ನನ್ನ ಕೋಶವೂ ಸರ್ವಸ್ವವೂ ಅರ್ಪಿಸಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಪೂಜ್ಯ ನದೀಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ. ಸಂಚರಿಸಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದೆ—ಆದರೂ ನನಗೆ ವಿಮೋಚನೆ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 72

जप्तान्यखिलमंत्राणि ध्याताः सकलदेवताः । महाव्रतानि चीर्णानि पर्णमूलफलाशिना

ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಎಲೆ, ಬೇರು, ಫಲಗಳನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಹಾವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 73

तानि सर्वाणि कुर्वंति स्वस्थं मां न कदाचन । अद्य मे जन्मसाफल्यं संप्राप्तमिव लक्ष्यते

ಆದರೂ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಅವು ನನಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಸ್ಥತೆ/ಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯ ದೊರೆತಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 74

यतस्त्वद्दर्शनादेव ममात्मानंदभागभूत् । अन्विच्छंल्लभते क्वापि वर्षपूगैर्मनोरथम्

ಯಾಕೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮ ಆನಂದದ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೋಷಿಸಿದ ಮನೋರಥವು ಕೊನೆಗೂ ದೊರೆತಂತಾಗಿದೆ.

Verse 75

इत्येवं जनवादोऽपि संप्राप्तो मयि सत्यताम् । आजन्मसंचितानां तु पुण्यानामुदयोदये

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜನವಾಡವೂ ನನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಿಂದ ಸಂಚಿತವಾದ ಪುಣ್ಯಗಳು ಉದಯೋದಯವಾಗಿ ಫಲಿಸುತ್ತಿವೆ.

Verse 76

यद्भवान्भवभीतानां त्राता नयनगोचरः । कस्माद्देशादिहायातो भवान्भवभयापहः

ನೀವು—ಸಂಸಾರಭೀತರಿಗೆ ತ್ರಾತ—ನನ್ನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರರಾಗಿದ್ದೀರಿ; ಹೀಗಿರಲು, ಹೇ ಭವಭಯಾಪಹ, ನೀವು ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?

Verse 77

दूरभ्रमणविश्रांतं शंके त्वामिह चागतम् । दृष्ट्वाश्चर्यमिवात्यर्थं मुदितोसि मुखश्रिया

ನೀನು ದೂರದೂರಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿ ದಣಿದು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವೆನೆಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನೇ ಕಂಡಂತೆ—ನಿನ್ನ ಮುಖಶ್ರೀ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ, ನೀನು ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿರುವೆ।

Verse 78

आनंदयसि मे चेतः प्रेम्णा संभाषणादिव । अद्य मे तव पादाब्जशरणस्य कृतैनसः । शांतिं कुरु महाभाग येनाहं सुखमाप्नुयाम्

ಪ್ರೇಮಪೂರ್ಣ ಸಂಭಾಷಣೆಯಂತೆ ನೀನು ನನ್ನ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವೆ। ಇಂದು ನಾನು—ಪಾಪಿಯಾದರೂ—ನಿನ್ನ ಪದ್ಮಪಾದಗಳ ಶರಣಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಮಹಾಭಾಗ, ನನಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು, ಅದರಿಂದ ನಾನು ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆನು।

Verse 79

इति तेन समादिष्टो गौतमः करुणानिधिः । समादिदेश घोराणामघानां साधु निष्कृतिम्

ಹೀಗೆ ಅವನು ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಕರುಣಾನಿಧಿಯಾದ ಗೌತಮನು ಆಗ ಘೋರ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದನು।

Verse 80

गौतम उवाच । साधु राजेंद्र धन्योऽसि महा घेभ्यो भयं त्यज

ಗೌತಮನು ಹೇಳಿದರು—ಸಾಧು, ರಾಜೇಂದ್ರಾ! ನೀನು ಧನ್ಯನು; ಮಹಾಭಯಗಳ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು।

Verse 81

शिवे त्रातरि भक्तानां क्व भयं शरणैषिणाम् । शृणु राजन्महाभाग क्षेत्रमन्यत्प्रतिष्ठितम्

ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಕನು ಶಿವನಾಗಿರುವಾಗ, ಶರಣಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭಯ ಎಲ್ಲಿ? ಕೇಳು, ಮಹಾಭಾಗ ರಾಜನೇ—ಇನ್ನೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಸುಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 82

महापातकसंहारि गोकर्णाख्यं मनोरमम् । यत्र स्थितिर्न पापानां महद्भ्यो महतामपि

ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ‘ಗೋಕರ್ಣ’ ಎಂಬ ಆ ಮನೋಹರ ತೀರ್ಥ; ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಗಳಿಗೆ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ—ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಇಲ್ಲ, ಮಹತಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತಾಂಗಳಿಗೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 83

स्मृतो ह्यशेषपापघ्नो यत्र संनिहितः शिवः । यथा कैलासशिखरे यथा मंदारमूर्द्धनि

ಶಿವನು ಸಂನಿಹಿತನಾಗಿರುವಲ್ಲಿ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ಅವನನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುವ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ—ಅವನು ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಲ್ಲೂ ಮಂದಾರಪರ್ವತದ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲೂ ಇರುವಂತೆಯೇ।

Verse 84

निवासो निश्चितः शंभोस्तथा गोकर्णमण्डले । नाग्निना न शशांकेन न ताराग्रहनायकैः

ಹೀಗೆಯೇ ಗೋಕರ್ಣಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ನಿವಾಸ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ಅಗ್ನಿಯೂ ಬದಲಿಸಲಾರದು, ಚಂದ್ರನೂ ಅಲ್ಲ, ನಕ್ಷತ್ರ-ಗ್ರಹಗಳ ನಾಯಕರೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 85

तमो निस्तीर्यते सम्य ग्यथा सवितृदर्शनात् । तथैव नेतरैस्तीर्थैर्न च क्षेत्रैर्मनोरमैः

ಸವಿತೃ ದರ್ಶನದಿಂದ ಅಂಧಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೂರವಾಗುವಂತೆ, ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದಲೂ—ಮನೋಹರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದಲೂ—(ಪಾಪರೂಪ) ತಮಸ್ಸು ಹಾಗೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 86

सद्यः पापविशुद्धिः स्याद्यथा गोकर्णदर्शनात् । अपि पापशतं कृत्वा ब्रह्म हत्यादि मानवः

ಗೋಕರ್ಣದ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ತಕ್ಷಣ ಪಾಪಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಮಾನವನು ನೂರಾರು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೂ—(ಅವನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ)।

Verse 87

सकृत्प्रविश्य गोकर्णं न बिभेति ह्यघात्क्वचित् । तत्र सर्वे महात्मानस्तपसा शांतिमागताः

ಒಮ್ಮೆ ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಪಭಯವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಮಹಾತ್ಮರೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 88

इन्द्रोपेंद्रविरिंच्याद्यैः सेव्यते सिद्धिकांक्षिभिः । तत्रैकेन दिनेनापि यत्कृतं व्रतमुत्तमम्

ಇಂದ್ರ, ಉಪೇಂದ್ರ (ವಿಷ್ಣು), ವಿರಿಂಚಿ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಮೊದಲಾದ ಸಿದ್ಧಿಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲೂ ಆಚರಿಸಿದ ಉತ್ತಮ ವ್ರತವು—

Verse 89

तदन्यत्राब्दलक्षेण कृतं भवति तत्समम् । यत्रेंद्रब्रह्मविष्ण्वादिदेवानां हितकाम्यया

ಅದರ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವು ಬೇರೆಡೆ ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇಂದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮೊದಲಾದ ದೇವರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ—

Verse 90

महाबलाभिधानेन देवः संनिहितः स्वयम् । घोरेण तपसा लब्धं रावणाख्येन रक्षसा

ಅಲ್ಲಿ ‘ಮಹಾಬಲ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ದೇವರು ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾವಣನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಮಾಡಿದ ಘೋರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಈ ಮಹಿಮೆ ಲಭಿಸಿದೆ.

Verse 91

तल्लिंगं स्थापयामास गोकर्णे गणनायकः । इन्द्रो ब्रह्मा मुकुन्दश्च विश्वेदेवा मरुद्गणाः

ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಶಿವಗಣಗಳ ನಾಯಕನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಇಂದ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮ, ಮುಕುಂದ (ವಿಷ್ಣು), ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಮತ್ತು ಮರುದ್ಗಣಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.

Verse 92

आदित्या वसवो दस्रौ शशांकश्च दिवाकरः । एते विमानगतयो देवास्ते सह पार्षदैः

ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ಉಭಯ ಅಶ್ವಿನಿಗಳು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ—ಈ ದೇವರುಗಳು ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆರೂಢರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಷದಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದರು।

Verse 93

पूर्वद्वारं निषेवन्ते देवदेवस्य शूलिनः । योन्यो मृत्युः स्वयं साक्षाच्चित्रगुप्तश्च पावकः

ಪೂರ್ವದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ದೇವದೇವನಾದ ಶೂಲಿನನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಯಮ, ಸ್ವಯಂ ಮೃತ್ಯು, ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ) ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ।

Verse 94

पितृभिः सह रुद्रैश्च दक्षिणद्वारमाश्रितः । वरुणः सरितां नाथो गंगादिसरितां गणैः

ದಕ್ಷಿಣದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ನದಿಗಳ ನಾಥನಾದ ವರುಣನು, ಗಂಗಾದಿ ನದೀಗಣಗಳೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ।

Verse 95

आसेवते महादेवं पश्चिमद्वारमाश्रितः । तथा वायुः कुबेरश्च देवेशी भद्रकर्णिका

ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮತ್ತು ಕುಬೇರ, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವೇಶಿ ಭದ್ರಕರ್ಣಿಕಾ ದೇವಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದಾರೆ।

Verse 96

मातृभिश्चंडिकाद्याभिरुत्तरद्वारमाश्रिता । विश्वावसुश्चित्ररथश्चित्रसेनो महाबलः

ಉತ್ತರದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಕಾದಿ ಮಾತೃಗಣಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿಶ್ವಾವಸು, ಚಿತ್ರರಥ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಚಿತ್ರಸೇನನೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದಾರೆ।

Verse 97

सह गन्धर्ववर्गैश्च पूजयंति महाबलम् । रंभा घृताची मेना च पूर्वचित्तिस्तिलोत्तमा

ಗಂಧರ್ವಗಣಗಳೊಡನೆ ಅವರು ಮಹಾಬಲನಾದ ದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ರಂಭಾ, ಘೃತಾಚೀ, ಮೇನಾ, ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿ ಮತ್ತು ತಿಲೋತ್ತಮೆಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 98

नृत्यंति पुरतः शम्भोरुर्वश्याद्याः सुरस्त्रियः । वशिष्ठः कश्यपः कण्वो विश्वामित्रो महा तपाः

ಶಂಭುವಿನ ಮುಂದೆ ಉರ್ವಶೀ ಮೊದಲಾದ ದೇವಸ್ತ್ರೀಯರು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ವಶಿಷ್ಠ, ಕಶ್ಯಪ, ಕಣ್ವ ಮತ್ತು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 99

जैमिनिश्च भरद्वाजो जाबालिः क्रतुरंगिराः । एते वयं च राजेंद्र सर्वे ब्रह्मर्षयोऽमलाः

ಜೈಮಿನಿ, ಭರದ್ವಾಜ, ಜಾಬಾಲಿ, ಕ್ರತು, ಅಂಗಿರಸ—ಇವರು ಮತ್ತು ನಾವೂ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಎಲ್ಲರೂ ನಿರ್ಮಲ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೇ.

Verse 100

देवं महाबलं भक्त्या समंतात्पर्यु पास्महे । मरीचिना सहात्रिश्च दक्षाद्याश्च मुनीश्वराः

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾವು ಮಹಾಬಲನಾದ ದೇವನನ್ನು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತೇವೆ; ಮરીಚಿ ಮತ್ತು ಅತ್ರಿಯೊಡನೆ ದಕ್ಷ ಮೊದಲಾದ ಮುನೀಶ್ವರರೂ ಅಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.

Verse 110

तथा देव्या भद्रकाल्या शिशुमारेण धीमता । दुर्मुखेन फणींद्रेण मणिनागाह्वयेन च

ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಿ ಭದ್ರಕಾಳಿಯೊಡನೆ, ಧೀಮಂತ ಶಿಶುಮಾರನೊಡನೆ, ಫಣೀಂದ್ರ ದುರ್ಮುಖನೊಡನೆ ಮತ್ತು ಮಣಿನಾಗನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವವನೊಡನೆಯೂ (ಅವರು ಸನ್ನಿಹಿತರಿದ್ದಾರೆ).

Verse 120

सर्वेषां शिवलिंगानां सार्वभौमो महाबलः । कृते महाबलः श्वेतस्त्रेतायामतिलोहितः

ಎಲ್ಲ ಶಿವಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾಬಲವೇ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಹಾಗೂ ಮಹಾಶಕ್ತಿಮಾನ್. ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಶ್ವೇತವರ್ಣ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಅತಿಲೋಹಿತವರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 125

लुब्धाः क्रूराः खला मूढाः स्ते नाश्चैवातिकामिनः । ते सर्वे प्राप्य गोकर्णं स्नात्वा तीर्थजलेषु च

ಲೋಭಿಗಳು, ಕ್ರೂರರು, ದುಷ್ಟರು, ಮೂಢರು, ಕಳ್ಳರು ಹಾಗೂ ಅತಿಕಾಮಾಸಕ್ತರು—ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಗೋಕರ್ಣವನ್ನು ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೀರ್ಥಜಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾವನರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 130

यत्किंचिद्वा कृतं कर्म तदनंतफलप्रदम् । व्यतीपातादियोगेषु रविसंक्रमणेषु च

ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಕರ್ಮವೂ ಅನಂತ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯತೀಪಾತಾದಿ ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳಲ್ಲಿ।

Verse 135

गोकर्णं शिवलोकस्य नृणां सोपानपद्धतिः । शृणु राजन्नहमपि गोकर्णा दधुनागतः

ಗೋಕರ್ಣವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುವ ಸೋಪಾನಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಓ ರಾಜನೇ, ಕೇಳು—ನಾನೂ ಈಗಷ್ಟೇ ಗೋಕರ್ಣದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 140

लब्ध्वा च जन्मसाफल्यं प्रयाताः सर्वतोदिशम् । अमुनाद्य नरेंद्रेण जनकेन यियक्षुणा

ಜನ್ಮಸಾಫಲ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೂ ಹೊರಟರು—ಇದು ಇಂದು ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಈ ನರೇಂದ್ರನಾದ ತಂದೆಯ ಮೂಲಕವೇ (ಸಂಭವಿಸಿತು).

Verse 141

निमंत्रितोऽहं संप्राप्तो गोकर्णाच्छिवमंदिरात् । प्रत्यागमं किमप्यंग दृष्ट्वाश्चर्यमहं पथि । महानंदेन मनसा कृतार्थोऽस्मि महीपते

ಆಮಂತ್ರಿತನಾಗಿ ನಾನು ಗೋಕರ್ಣದ ಶಿವಮಂದಿರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆನು. ಹಿಂದಿರುಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿಯನೇ, ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಕಂಡೆನು. ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿದ್ದೇನೆ.