Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56

Devanagari script

विसृष्टराज्यो राजापि विचरन्सकलां महीम् । आयांतीं पृष्ठतोऽपश्यत्पिशाचीं घोररूपिणीम्

Transliteration

visṛṣṭarājyo rājāpi vicaransakalāṃ mahīm | āyāṃtīṃ pṛṣṭhato'paśyatpiśācīṃ ghorarūpiṇīm

Translation

ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ರಾಜನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಭಯಾನಕ ರೂಪದ ಪಿಶಾಚಿಯನ್ನು ಕಂಡನು.

Word by Word

• विसृष्टराज्यः: having relinquished the kingdom
• विसृष्टराज्यः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + √सृज् (धातु) → विसृष्ट (कृदन्त) + राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); ‘विसृष्टं राज्यं येन/यस्य’—राज्ञः विशेषणम्

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle); समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’

• विचरन्: roaming
• विचरन्: Kriya (Concomitant action/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: वि + √चर् (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्रियाविशेषणभावे—‘while roaming’

• सकलाम्: entire
• सकलाम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; महीम् विशेषयति

• महीम्: the earth
• महीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• आयान्तीम्: coming/approaching
• आयान्तीम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: आ + √या (धातु)
• Form: वर्तमानकृदन्त (शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पिशाचीम् विशेषयति

• पृष्ठतः: from behind
• पृष्ठतः: Adhikarana (Adverbial locus/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: पृष्ठतस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘from behind/at the back’

• अपश्यत्: saw
• अपश्यत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पिशाचीम्: a piśācī (ghoul/demoness)
• पिशाचीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पिशाची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• घोररूपिणीम्: of terrible form
• घोररूपिणीम्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घोर (प्रातिपदिक) + रूपिणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; पिशाचीम् विशेषयति

Speaker

Narrator (context not explicit in excerpt; likely Purāṇic narrator)

Visual Art Cues

Scene: A king in travel-worn garments walks through varied landscapes; behind him looms a ghastly piśācī—gaunt, shadowy, with wild hair—symbolizing relentless sin.

Characters & Entities

• rājā (king)
• piśācī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sin is not merely abstract; Purāṇic storytelling depicts it as a pursuing force—one cannot outrun karma without purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is named in this verse; it introduces the pilgrimage/expiation trajectory.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the king’s wandering and the appearance of the pursuing entity.