Adhyaya 9

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुनर्युगान्तं ते चान्यं सम्प्रवक्ष्यामि तच्छृणु । सूर्यैरादीपिते लोके जङ्गमे स्थावरे पुरा

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಇಗೋ ನಾನು ನಿನಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಯುಗಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು. ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸೂರ್ಯರು ಲೋಕವನ್ನು ದಹಿಸಿದಾಗ, ಜಂಗಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರ—ಎಲ್ಲವೂ ಪೀಡಿತವಾಯಿತು.

Verse 2

सरित्सरःसमुद्रेषु क्षयं यातेषु सर्वशः । निर्मानुषवषट्कारे ह्यमर्यादगतिं गते

ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಮಾನವರ ‘ವಷಟ್’ಕಾರಯುಕ್ತ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳು ನಿಂತಾಗ—ಹೌದು, ಎಲ್ಲವೂ ಮર્યಾದಾತೀತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಿದಾಗ—…

Verse 3

नानारूपैस्ततो मेघैः शक्रायुधविराजितैः । सर्वमापूरितं व्योम वार्यौघैः पूरिते तदा

ಆಗ ಇಂದ್ರಾಯುಧವಾದ ಮಿಂಚಿನಿಂದ ವಿರಾಜಮಾನವಾದ ನಾನಾರೂಪ ಮೇಘಗಳು ಸಮಸ್ತ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿದವು; ಆ ವೇಳೆಗೆ ಜಲಧಾರೆಗಳ ಮಹಾಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವೇ ತುಂಬಿ ಪ್ಲಾವಿತವಾಯಿತು।

Verse 4

ततस्त्वेकार्णवीभूते सर्वतः सलिलावृते । जगत्कृत्वोदरे सर्वं सुष्वाप भगवान्हरः

ನಂತರ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಜಲಾವೃತವಾಗಿ ಸರ್ವವೂ ಒಂದೇ ಮಹಾಸಾಗರವಾದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ಹರ (ಶಿವ) ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಉದರದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ ನಿದ್ರಾಶಯನ ಮಾಡಿದನು।

Verse 5

प्रकृतिं स्वामवष्टभ्य योगात्मा स प्रजापतिः । शेते युगसहस्रान्तं कालमाविश्य सार्णवम्

ತನ್ನ ಸ್ವಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಯೋಗಸ್ವರೂಪನಾದ ಆ ಪ್ರಜಾಪತಿ-ಪ್ರಭು ಮಹಾಪ್ಲಾವದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಲೀನನಾಗಿ, ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 6

तत्र सुप्तं महात्मानं ब्रह्मलोकनिवासिनः । भृग्वादिऋषयः सर्वे ये चान्ये सनकादयः

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿರುವುದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸನಕಾದಿ ಇತರ ಮುನಿಗಳೂ ಕಂಡರು।

Verse 7

पर्यङ्के विमले शुभ्रे नानास्तरणसंस्तृते । शयानं ददृशुर्देवं सपत्नीकं वृषध्वजम्

ನಿರ್ಮಲವಾದ, ಶುಭ್ರವಾದ, ನಾನಾವಿಧ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಹಾಸಿದ ಮಂಚದ ಮೇಲೆ ಅವರು ದೇವರನ್ನು ಶಯನಿಸಿರುವಂತೆ ಕಂಡರು—ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು।

Verse 8

विश्वरूपा तु सा नारी विश्वरूपो महेश्वरः । गाढमालिङ्ग्य सुप्तस्तां ददृशे चाहमव्ययम्

ಆ ಸ್ತ್ರೀ ವಿಶ್ವರೂಪಿಣಿ; ಮಹೇಶ್ವರನೂ ವಿಶ್ವರೂಪನೇ. ಅವಳನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಆತನು ನಿದ್ರಿಸಿದನು; ನಾನು ಆ ಅವ್ಯಯನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದೆನು.

Verse 9

। अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ—ಇದು ಅಧ್ಯಾಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸೂಚಕ, ಗ್ರಂಥವಿಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಗುರುತು.

Verse 10

विमलाम्बरसंवीतां व्यालयज्ञोपवीतिनीम् । श्यामां कमलपत्राक्षीं सर्वाभरणभूषिताम्

ಅವರು ಅವಳನ್ನು ನಿರ್ಮಲ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿ, ಸರ್ಪವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದಳಾಗಿ—ಶ್ಯಾಮವರ್ಣೆ, ಕಮಲಪತ್ರಾಕ್ಷಿ, ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತಳಾಗಿ ಕಂಡರು.

Verse 11

सकलं युगसाहस्रं नर्मदेयं विजानती । प्रसुप्तं देवदेवेशमुपास्ते वरवर्णिनी

ನರ್ಮದೆಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ಆ ವರವರ್ಣಿನಿ ದೇವಿ, ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಗಾಢ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ದೇವದೇವೇಶನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

Verse 12

हृतैर्वेदैश्चतुर्भिश्च ब्रह्माप्येवं महेश्वरः । भृग्वाद्यैर्मानसैः पुत्रैः स्तौति शङ्करमव्ययम्

ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಅಪಹೃತವಾದರೂ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಭೃಗು ಮೊದಲಾದ ತನ್ನ ಮಾನಸಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವ್ಯಯ ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 13

भक्त्या परमया राजंस्तत्र शम्भुमनामयम् । स्तुवन्तस्तत्र देवेशं मन्त्रैरीश्वरसम्भवैः

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರು ನಿರಾಮಯ ಶಂಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಈಶ್ವರಸಂಭವ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿದರು।

Verse 14

प्रसुप्तं देवमीशानं बोधयन्समुपस्थितः । उत्तिष्ठ हर पिङ्गाक्ष महादेव महेश्वर

ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈಶಾನ ದೇವನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲು ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಎದ್ದೇಳು ಹರಾ, ಪಿಂಗಾಕ್ಷಾ! ಮಹಾದೇವಾ, ಮಹೇಶ್ವರಾ!”

Verse 15

मम वेदा हृताः सर्वे अतोऽहं स्तोतुमुद्यतः । वेदैर्व्याप्तं जगत्सर्वं दिव्यादिव्यं चराचरम्

ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳು ಹರಣವಾಗಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಲು ಉದ್ಯತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ವೇದಗಳಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು—ದಿವ್ಯ-ಅದಿವ್ಯ, ಚರ-ಅಚರ—ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 16

अतीतं वर्तमानं च स्मरामि च सृजाम्यहम् । तैर्विना चाहमेकस्तु मूकोऽधो जडवत्सदा

ನಾನು ಅತೀತವನ್ನೂ ವರ್ತಮಾನವನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ರಚಿಸುತ್ತೇನೆ; ಆದರೆ ಆ (ವೇದಗಳು) ಇಲ್ಲದೆ ನಾನು ಒಬ್ಬನೇ ಸದಾ ಮೂಕ, ಹೀನ, ಜಡವಂತೆ ಆಗುತ್ತೇನೆ।

Verse 17

गतिर्वीर्यं बलोत्साहौ तैर्विना न प्रजायते । तैर्विना देवदेवेश नाहं किंचित्स्मरामि वै

ಆ (ವೇದಗಳು) ಇಲ್ಲದೆ ಗತಿ, ವೀರ್ಯ, ಬಲ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ಅವು ಇಲ್ಲದೆ ನಾನು ನಿಜವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸಲಾರೆ।

Verse 18

तान्वेदान्देवदेवेश शीघ्रं मे दातुमर्हसि । जडान्धबधिरं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ್ವರನೇ! ಆ ವೇದಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದಯಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಅವುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಸಹಿತ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಜಡ, ಅಂಧ, ಬಧಿರದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

Verse 19

स्थानादि दश चत्वारि न शोभन्ते सुरेश्वर । प्रणमाम्यल्पवीर्यत्वाद्वेदहीनः सुरेश्वर

ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರನೇ! ಚತುರ್ದಶ ಸ್ಥಾನಾದಿಗಳು ನನಗೆ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವೇದಹೀನನಾಗಿ ಅಲ್ಪವೀರ್ಯನಾದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರನೇ, ನಾನು ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 20

वेदेभ्यः सकलं जातं यत्किंचित्सचराचरम् । तावच्छोभन्ति शास्त्राणि समस्तानि जगद्गुरो

ಹೇ ಜಗದ್ಗುರೋ! ವೇದಗಳಿಂದಲೇ ಚರಾಚರವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ವೇದಾಧಾರ ಇರುವ ತನಕವೇ ಸಮಸ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 21

यावद्वेदनिधिरयं नोपतिष्ठेत्सनातनः । यथोदितेन सूर्येण तमो याति विनाशताम्

ಈ ಸನಾತನ ವೇದನಿಧಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಾಗುವ ತನಕ ಅಂಧಕಾರ ಇರುತ್ತದೆ; ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ತಮಸ್ಸು ನಾಶವಾಗುವಂತೆ.

Verse 22

एवं समस्तपापानि यान्ति वेदस्य धारणात् । वेदे रहसि यत्सूक्ष्मं यत्तद्ब्रह्म सनातनम्

ಈ ರೀತಿ ವೇದಧಾರಣೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ. ವೇದದ ರಹಸ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವವೇ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮ.

Verse 23

हृदिस्थं देव जानामि गतं तद्वेदगर्जनात् । वेदानुच्चरतो मेऽद्य तव शङ्कर चाग्रतः

ಹೇ ದೇವಾ! ವೇದಗಳ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ದೂರವಾದುದೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದು ವೇದೋಚ್ಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಾರದೆ, ಹೇ ಶಂಕರ, ನಿನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ.

Verse 24

अकस्मात्ते गता वेदा न सृजेयं विभो भुवम् । तेऽपि सर्वे महादेव प्रविष्टाः सम्मुखार्णवम्

ಹೇ ವಿಭೋ! ನಿನ್ನ ವೇದಗಳು ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಹೊರಟಾಗ ನಾನು ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾರದೆ ಹೋದೆ. ಹೇ ಮಹಾದೇವಾ! ಆ ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳೂ ನಿನ್ನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.

Verse 25

ते याच्यमाना देवेश तिष्ठन्तु स्मरणे मम । दुहितेयं विशालाक्षी सर्वः सर्वं विजानते

ಹೇ ದೇವೇಶಾ! ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಆ ವೇದಗಳು ನನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ. ಈ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಪುತ್ರಿ ಸರ್ವಜ್ಞೆ; ಸರ್ವಜ್ಞನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 26

जायती युगसाहस्रं नान्या काचिद्भवेदृशी । ऋषिश्चायं महाभागो मार्कण्डो धीमतां वरः

ಅವಳು ಸಹಸ್ರ ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳಂತೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಋಷಿ ಧೀಮಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.

Verse 27

कल्पे कल्पे महादेव त्वामयं पर्युपासते । जगत्त्रयहितार्थाय चरते व्रतमुत्तमम्

ಹೇ ಮಹಾದೇವಾ! ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ಅವನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ತ್ರಿಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಉತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 28

एवमुक्तस्तु देवेशो ब्रह्मणा परमेष्ठिना । उवाच श्लक्ष्णया वाचा नर्मदां सरितां वराम्

ಪರಮೇಷ್ಠಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದೇವೇಶ್ವರನು ಮೃದು ಮಧುರ ವಾಣಿಯಿಂದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು।

Verse 29

कथयस्व महाभागे ब्रह्मणस्त्वं तु पृच्छतः । केन वेदा हृताः सर्वे वेधसो जगतीगुरोः

ಓ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ! ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ—ಜಗದ್ಗುರು ವಿಧಾತಾ ಬ್ರಹ್ಮನ ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳನ್ನು ಯಾರು ಅಪಹರಿಸಿದರು? ಹೇಳು।

Verse 30

एवमुक्ता तु रुद्रेण उवाच मृगलोचना । ब्रह्मणो जपतो वेदांस्त्वयि सुप्ते महेश्वर

ರುದ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮೃಗಲೋಚನೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು—ಓ ಮಹೇಶ್ವರ! ಬ್ರಹ್ಮನು ವೇದಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನೀನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ…

Verse 31

भवतश्छिद्रमासाद्य घोरेऽस्मिन्सलिलावृते । पूर्वकल्पसमुद्भूतावसुरौ सुरदुर्जयौ

ನಿನ್ನ (ಅಲಕ್ಷ್ಯ) ಕ್ಷಣದ ಚಿದ್ರವನ್ನು ಪಡೆದು, ಜಲಾವೃತವಾದ ಈ ಭೀಕರ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವಕಲ್ಪದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರು ಎದ್ದರು—ದೇವರಿಗೂ ದುರ್ಜಯರು।

Verse 32

श्रियावृत्तौ महादेव त्वया चोत्पादितौ पुरा । सुरासुरसुदुर्जेयौ दानवौ मधुकैटभौ

ಓ ಮಹಾದೇವ! ಶ್ರೀಯ ಪರಿವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಿಂದೆ ಅವರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದೆ—ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಟಭ ಎಂಬ ದಾನವರು; ದೇವಾಸುರರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಜಯರು।

Verse 33

तौ वायुभूतौ सूक्ष्मौ च पठतोऽस्मात्पितामहात् । तावाशु हृत्वा वेदांश्च प्रविष्टौ च महार्णवम्

ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ವಾಯುರೂಪವಾಗಿ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಾಗಿದ್ದು, ಪಠಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಿತಾಮಹನಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿ, ನಂತರ ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು।

Verse 34

एतच्छ्रुत्वा महातेजा ह्यमृतायास्ततो वचः । सस्मार स च देवेशं शङ्खचक्रगदाधरम्

ಅಮೃತಾ (ನರ್ಮದಾ) ಯ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧರನಾದ ದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।

Verse 35

स विवेश महाराज भूतलं ससुरोत्तमः । दानवान्तकरो देवः सर्वदैवतपूजितः

ಓ ಮಹಾರಾಜ! ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ದಾನವಾಂತಕನಾದ ಮತ್ತು ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ಆ ದೇವನು ಭೂತಲದ ಅಧೋಭಾಗವಾದ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು।

Verse 36

मीनरूपधरो देवो लोडयामास चार्वणम् । वेदांश्च ददृशे तत्र पाताले निहितान्प्रभुः

ಮೀನರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಭುವು ಆ ಜಲಗರ್ಭವನ್ನು ಕಲಕಿ ಹುಡುಕಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿದ್ದ ವೇದಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ಕಂಡನು।

Verse 37

तौ च दैत्यौ महावीर्यौ दृष्टवान्मधुसूदनः । महावेगौ महाबाहू सूदयामास तेजसा

ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾವೀರ್ಯ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾಬಾಹು ಮಧುಸೂದನನು, ಅವರ ಉಗ್ರವೇಗವನ್ನು ತಡೆದು ತನ್ನ ದಿವ್ಯ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 38

वेदांस्तत्रापि तोयस्थानानिनाय जगद्गुरुः । चतुर्वक्त्राय देवायाददाच्चक्रविभूषितः

ಆಮೇಲೆ ಜಗದ್ಗುರು ಜಲಸ್ಥಾನಗಳಿಂದಲೂ ವೇದಗಳನ್ನು ತಂದು, ಚಕ್ರವಿಭೂಷಿತನಾಗಿ, ಚತುರ್ಮುಖ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು।

Verse 39

ततः प्रहृष्टो भगवान् वेदांल्लब्ध्वा पितामहः । जनयामास निखिलं जगद्भूयश्चराचरम्

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ವೇದಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 40

सा च देवी नदी पुण्या रुद्रस्य परिचारिका । पावनी सर्वभूतानां प्रोवाह सलिलं तदा

ಆ ಪುಣ್ಯ ದೇವೀ ನದಿ ರುದ್ರನ ಪರಿಚಾರಿಕೆ; ಸರ್ವಭೂತಗಳನ್ನು ಪಾವನಗೊಳಿಸುವವಳು; ಆಗ ತನ್ನ ಜಲಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು।

Verse 41

तस्यास्तीरे ततो देवा ऋषयश्च तपोधनाः । यजन्ति त्र्यम्बकं देवं प्रहृष्टेनान्तरात्मना

ಅವಳ ತೀರದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು, ಹರ್ಷಭರಿತ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ತ್ರ್ಯಂಬಕ ದೇವ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 42

एका मूर्तिर्महेशस्य कारणान्तरमागता । त्रैगुण्या कुरुते कर्म ब्रह्मचक्रीशरूपतः

ಮಹೇಶನ ಏಕಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣಭಾವದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ, ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ—ಬ್ರಹ್ಮರೂಪವಾಗಿ, ಚಕ್ರಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುರೂಪವಾಗಿ, ಹಾಗೂ ಈಶ (ಶಿವ)ರೂಪವಾಗಿ।

Verse 43

एतेषां तु पृथग्भावं ये कुर्वन्ति सुमोहिताः । तेषां धर्मः कुतः सिद्धिर्जायते पापकर्मिणाम्

ಯಾರು ಘೋರ ಮೋಹದಿಂದ ಈ ದಿವ್ಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಆ ಪಾಪಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮಸಿದ್ಧಿ ಎಲ್ಲಿ? ಆತ್ಮಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಲಿ?

Verse 44

एवमेता महानद्यस्तिस्रो रुद्रसमुद्भवाः । एका एव त्रिधा भूता गङ्गा रेवा सरस्वती

ಹೀಗೆ ರುದ್ರನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಮೂರು ಮಹಾನದಿಗಳು; ನಿಜವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ತ್ರಿಧಾ ರೂಪವಾಗಿ ಗಂಗಾ, ರೇವಾ, ಸರಸ್ವತೀ ಎಂದು ಪ್ರಕಟವಾದವು.

Verse 45

गङ्गा तु वैष्णवी मूर्तिः सर्वपापप्रणाशिनी । रुद्रदेहसमुद्भूता नर्मदा चैवमेव तु

ಗಂಗಾ ವೈಷ್ಣವೀ ಮೂರ್ತಿ, ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಳು. ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನರ್ಮದೆಯೂ ಅದೇ ರೀತಿ ಪಾಪಹಾರಿಣಿ.

Verse 46

ब्राह्मी सरस्वती मूर्तिस्त्रिषु लोकेषु विश्रुता । दिव्या कामगमा देवी वाग्विभूत्यै तु संस्थिता

ಸರಸ್ವತೀ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮೂರ್ತಿ, ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳು. ಅವಳು ದಿವ್ಯ ಕಾಮಗಾಮಿನೀ ದೇವಿ; ವಾಕ್ವಿಭೂತಿ ಮತ್ತು ವಾಕ್‌ಐಶ್ವರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತಳು.

Verse 47

नर्मदा परमा काचिन्मर्त्यमूर्तिकला शिवा । दिव्या कामगमा देवी सर्वत्र सुरपूजिता

ನರ್ಮದಾ ಪರಮೋನ್ನತಳು—ಮರ್ತ್ಯರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ರೂಪಕಲೆಯಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಶಿವಾ. ಅವಳು ದಿವ್ಯ ಕಾಮಗಾಮಿನೀ ದೇವಿ; ಎಲ್ಲೆಡೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತಳು.

Verse 48

व्यापिनी सर्वभूतानां सूक्ष्मात्सूक्ष्मतरा स्मृता । अक्षया ह्यमृता ह्येषा स्वर्गसोपानमुत्तमा

ಅವಳು ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವಳು; ಸೂಕ್ಷ್ಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಅವಳು ನಿಜವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ—ನಿಜವಾಗಿ ಅಮೃತ; ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣಕ್ಕೆ ಪರಮ ಸೋಪಾನ.

Verse 49

सृष्टा रुद्रेण लोकानां संसारार्णवतारिणी

ರುದ್ರನಿಂದ ಲೋಕಗಳಿಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ತಾರಿಣಿ.

Verse 50

सीरजलं येऽपि पिबन्ति लोके मुच्यन्ति ते पापविशेषसङ्घैः । व्रजन्ति संसारमनादिभावं त्यक्त्वा चिरं मोक्षपदं विशुद्धम्

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನೇಗಿಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವವರೂ ವಿಶೇಷ ಪಾಪಸಮೂಹಗಳ ರಾಶಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಿಶುದ್ಧ ಮೋಕ್ಷಪದವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಅನಾದಿ ಸಂಸಾರಭಾವಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 51

यथा गङ्गा तथा रेवा तथा चैव सरस्वती । समं पुण्यफलं प्रोक्तं स्नानदर्शनचिन्तनैः

ಗಂಗೆ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ ರೇವಾ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರಸ್ವತೀ. ಸ್ನಾನ, ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 52

वरदानान्महाभागा ह्यधिका चोच्यते बुधैः । कारुण्यान्तरभावेन न मृता समुपागता

ವರದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಾರಣ ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ, ಪಂಡಿತರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಂತರಂಗದ ಕರುಣಾಭಾವದಿಂದ ಅವಳು ‘ಮೃತ’ಳಾಗಿಲ್ಲ—ಅಂದರೆ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿಲ್ಲ, ಲೋಪವಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 53

मुच्यन्ते दर्शनात्तेन पातकैः स्नानमङ्गलैः । नर्मदायां नृपश्रेष्ठ ये नमन्ति त्रिलोचनम्

ಆ ಮಂಗಳಸ್ನಾನದಿಂದಲೂ ಕೇವಲ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಅವರು ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಲೋಚನನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುವವರು ಅಂಥ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

उमारुद्राङ्गसम्भूता येन चैषा महानदी । लोकान्प्रापयते स्वर्गं तेन पुण्यत्वमागता

ಈ ಮಹಾನದಿಯು ಉಮಾ-ರುದ್ರರ ದೇಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವಳು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವಳು ಪರಮ ಪುಣ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 55

य एवमीशानवरस्य देहं विभज्य देवीमिह संशृणोति । स याति रुद्रं महतारवेण गन्धर्वयक्षैरिव गीयमानः

ಯಾರು ಇಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದೇವಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು—ಅಂದರೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಈಶಾನನ ದೇಹವಿಭಾಗದ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು—ಶ್ರವಣಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮಹಾ ಘೋಷದೊಂದಿಗೆ ರುದ್ರಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ; ಗಂಧರ್ವ-ಯಕ್ಷರು ಅವನ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಡುವಂತೆ.