Adhyaya 5

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यमेतदखिलं कथितं भो द्विजोत्तम । विस्मयं परमापन्ना ऋषिसंघा मया सह

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ನೀವು ಹೇಳಿದ ಈ ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತ ಅತಿಶಯ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ; ನನ್ನೊಡನೆ ಋಷಿಸಂಘ ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.

Verse 2

अहो भगवती पुण्या नर्मदेयमयोनिजा । रुद्रदेहाद्विनिष्क्रान्ता महापापक्षयंकरी

ಅಹೋ! ಈ ಭಗವತಿ ನರ್ಮದೆ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಮಯಿ, ಅಯೋನಿಜಾ; ರುದ್ರದೇಹದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ ಮಹಾಪಾಪಗಳನ್ನೂ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುವವಳು.

Verse 3

सप्तकल्पक्षये प्राप्ते त्वयेयं सह सुव्रत । न मृता च महाभागा किमतः पुण्यमुत्तमम्

ಹೇ ಸುವ್ರತ! ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳ ಕ್ಷಯ ಬಂದರೂ ಈ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ನಿನ್ನೊಡನೆ ಉಳಿದಳು; ಅವಳು ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ—ಇದಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಣ್ಯವೇನು?

Verse 4

के ते कल्पाः समुद्दिष्टाः सप्त कल्पक्षयंकराः । न मृता चेदियं देवी त्वं चैव ऋषिपुंगव

ನೀನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಆ ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳು—ಕಲ್ಪಕ್ಷಯಕಾರಕವು—ಯಾವುವು? ಈ ದೇವಿ ನಾಶವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಋಷಿಪುಂಗವ, ನೀನೂ (ಕಾರಣವನ್ನು) ಹೇಳು.

Verse 5

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ—ಇದು ಕೇವಲ ಅಧ್ಯಾಯ/ವಿಭಾಗ ಸೂಚಕ ಗುರುತು.

Verse 6

कथं संहरते विश्वं कथं चास्ते महार्णवे । कथं च सृजते विश्वं कथं धारयते प्रजाः

ಅವನು (ಪರಮೇಶ್ವರ) ವಿಶ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮಹಾರ್ಣವದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ? ವಿಶ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ, ಪ್ರಜைகளை ಹೇಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ?

Verse 7

कीदृग्रूपा भवेद्देवी सरिदेकार्णवीकृते । किमर्थं नर्मदा प्रोक्ता रेवती च कथं स्मृता

ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳು ಒಂದಾಗಿ ಮಹಾಸಾಗರರೂಪವಾಗುವಾಗ ದೇವಿ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ? ಅವಳನ್ನು ‘ನರ್ಮದಾ’ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ‘ರೇವತೀ’ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ?

Verse 8

अञ्जनेति किमर्थं वा किमर्थं सुरसेति च । मन्दाकिनी किमर्थं च शोणश्चेति कथं भवेत्

ಅವಳನ್ನು ‘ಅಂಜನಾ’ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ಸುರಸಾ’ ಎಂದು ಏಕೆ? ‘ಮಂದಾಕಿನೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದ ಕಾರಣವೇನು, ಮತ್ತು ಅವಳು ‘ಶೋಣ’ ಎಂದು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುತ್ತಾಳೆ?

Verse 9

त्रिकूटेति किमर्थं वा किमर्थं वालुवाहिनी । कोटिकोट्यो हि तीर्थानां प्रविष्टा या महार्णवम्

ಅವಳನ್ನು ‘ತ್ರಿಕೂಟಾ’ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ‘ವಾಲುವಾಹಿನೀ’ (ಮರಳು ಹೊರುವವಳು) ಎಂದು ಏಕೆ? ಕೋಟಿಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅವಳು, ಮಹಾಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಲೀನಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ—ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ.

Verse 10

कियत्यः सरितां कोट्यो नर्मदां समुपासते । यज्ञोपवीतैरृषिभिर्देवताभिस्तथैव च

ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕೋಟಿ ನದಿಗಳು ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತವೆ? ಯಜ್ಞೋಪವೀತಧಾರಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ದೇವತೆಗಳು ಅವಳನ್ನು ಯಾವ ವಿಧವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ?

Verse 11

विभक्तेयं किमर्थं च श्रूयते मुनिसत्तम । वैष्णवीति पुराणज्ञैः किमर्थमिह चोच्यते

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವಳು ‘ವಿಭಕ್ತ’ (ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿತ) ಎಂದು ಏಕೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ? ಮತ್ತು ಪುರಾಣಜ್ಞರು ಇಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ‘ವೈಷ್ಣವೀ’ ಎಂದು ಏಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ?

Verse 12

केषु स्थानेषु तीर्थेषु पूजनीया सरिद्वरा । तीर्थानि च पृथग्ब्रूहि यत्र संनिहितो हरः

ಯಾವ ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿ ಪೂಜ್ಯಳಾಗಿರಬೇಕು? ಹರು (ಶಿವ) ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರುವ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನನಗೆ ತಿಳಿಸು।

Verse 13

यत्प्रमाणा च सा देवी या रुद्रेण विनिर्मिता । कीदृशानि च कर्माणि रुद्रेण कथितानि ते

ರುದ್ರನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆ ದೇವಿಯ ಪ್ರಮಾಣ (ವಿಸ್ತಾರ) ಎಷ್ಟು? ಹಾಗೆಯೇ ರುದ್ರನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿಗಳು ಯಾವ ವಿಧವಾದವು?

Verse 14

कथं म्लेच्छसमाकीर्णो देशोऽयं द्विजसत्तम । एतदाचक्ष्व मां ब्रह्मन्मार्कण्डेय महामते

ಹೇ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ! ಈ ದೇಶವು ಮ್ಲೇಚ್ಛರಿಂದ ಹೇಗೆ ತುಂಬಿಹೋಯಿತು? ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಹೇ ಮಹಾಮತಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ—ಇದನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸು।

Verse 15

श्रीमार्कण्डेय उवाच । शृण्वन्तु ऋषयः सर्वे त्वं च तात युधिष्ठिर । पुराणं नर्मदायां तु कथितं च त्रिशूलिना

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳು ಕೇಳಲಿ, ನೀವೂ ತಾತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ. ನರ್ಮದಾ ತಟದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ (ಶಿವ) ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।

Verse 16

वायोः सकाशाच्च मया तेनापि च महेश्वरात् । अशक्यत्वान्मनुष्याणां संक्षिप्तमृषिभिः पुरा

ನಾನು ಇದನ್ನು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ; ಅವನು ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನಿಂದ ಪಡೆದನು. ಮಾನವರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದರು।

Verse 17

मायूरं प्रथमं तात कौर्म्यं च तदनन्तरम् । पुरं तथा कौशिकं च मात्स्यं द्विरदमेव च

ಹೇ ತಾತ! ಮೊದಲು ಮಾಯೂರ (ಆಖ್ಯಾನ), ನಂತರ ಕೌರ್ಮ್ಯ. ಆಮೇಲೆ ಪುರ, ಕೌಶಿಕ, ಮಾತ್ಸ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ವಿರದವೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 18

वाराहं यन्मया दृष्टं वैष्णवं चाष्टमं परम् । न्यग्रोधाख्यमतः चासीदाकाङ्क्षं पुनरुत्तमम्

ನಾನು ವಾರಾಹ (ಪಾಠ)ವನ್ನೂ ಕಂಡೆನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಷ್ಟಮವಾಗಿ ಪರಮ ವೈಷ್ಣವ (ಆಖ್ಯಾನ)ವನ್ನೂ. ‘ನ್ಯಗ್ರೋಧ’ ಎಂಬುದೂ ಇತ್ತು; ಮತ್ತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ‘ಆಕಾಂಕ್ಷ’ವೂ ಇತ್ತು.

Verse 19

पद्मं च तामसं चैव संवर्तोद्वर्तमेव च । महाप्रलयमित्याहुः पुराणे वेदचिन्तकाः

ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ತಾಮಸ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂವರ್ತ ಮತ್ತು ಉದ್ವರ್ತ—ಮತ್ತು ‘ಮಹಾಪ್ರಲಯ’ ಎಂಬ (ಪಾಠ)ವೂ—ಎಂದು ಪುರಾಣ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವೇದಚಿಂತಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 20

एतत्संक्षेपतः सर्वं संक्षिप्तं तैर्महात्मभिः । विभक्तं च चतुर्भागैर्ब्रह्माद्यैश्च महर्षिभिः

ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದರು; ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದರು.

Verse 21

तदहं सम्प्रवक्ष्यामि पुराणार्थविशारद । सप्त कल्पा महाघोरा यैरियं न मृता सरित्

ಆದುದರಿಂದ ಈಗ ನಾನು ವಿವರಿಸುವೆನು, ಹೇ ಪುರಾಣಾರ್ಥವಿಶಾರದ! ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾದ ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸರಿತ್ (ರೇವಾ) ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 22

आ जङ्गमं तमोभूतमप्रज्ञातमलक्षणम् । नष्टचन्द्रार्ककिरणमासीद्भूतविवर्जितम्

ಚರಾಚರವೆಲ್ಲವೂ ಘೋರ ತಮಸ್ಸಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು—ಅಪರಿಚಿತ, ನಿರ್ಲಕ್ಷಣ; ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯ ಕಿರಣಗಳು ನಾಶವಾದವು, ಜಗತ್ತು ಜೀವಭೂತರಹಿತವಾಗಿ ನಿಂತಿತು।

Verse 23

तमसोऽतो महानाम्ना पुरुषः स जगद्गुरुः । चचार तस्मिन्नेकाकी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः

ಅನಂತರ ಆ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾನಾಮ ಪುರುಷನು—ಜಗದ್ಗುರು—ಉದ್ಭವಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು, ಸನಾತನ, ವ್ಯಕ್ತವೂ ಅವ್ಯಕ್ತವೂ।

Verse 24

स चौंकारमयोऽतीतो गायत्रीमसृजद्द्विजः । स तया सार्द्धमीशानश्चिक्रीड पुरुषो विराट्

ಓಂಕಾರಮಯನಾದ ಅತೀತ ಪ್ರಭುವು ಗಾಯತ್ರಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ನಂತರ ಈಶಾನ—ವಿರಾಟ್ ಪುರುಷ—ಅವಳೊಂದಿಗೆ ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು।

Verse 25

स्वदेहादसृजद्विश्वं पञ्चभूतात्मसंज्ञितम् । क्रीडन्समसृजद्विश्वं पञ्चभूतात्मसंज्ञितम्

ತನ್ನದೇ ದೇಹಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಅವನು ಪಂಚಮಹಾಭೂತಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ಪಂಚಭೂತಾತ್ಮ ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು।

Verse 26

क्रीडन् सृजद्विराट्संज्ञः सबीजं च हिरण्मयम् । तच्चाण्डमभवद्दिव्यं द्वादशादित्यसन्निभम्

ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ವಿರಾಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭುವು ಬೀಜಸಹಿತ ಹಿರಣ್ಮಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಅದರಿಂದ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ದಿವ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಂಡ ಉದ್ಭವಿಸಿತು।

Verse 27

तद्भित्त्वा पुरुषो जज्ञे चतुर्वक्त्रः पितामहः । सोऽसृजद्विश्वमेवं तु सदेवासुरमानुषम्

ಆ ಅಂಡವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಪುರುಷನು ಚತುರ್ಮುಖ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ದೇವ-ಅಸುರ-ಮಾನವರೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 28

सतिर्यक्पशुपक्षीकं स्वेदाण्डजजरायुजम् । एतदण्डं पुराणेषु प्रथमं परिकीर्तितम्

ಅದರಿಂದ ತಿರ್ಯಕ್—ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಜನ್ಮಗಳ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು—ಸ್ವೇದಜ, ಅಂಡಜ, ಜರಾಯುಜ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಡವನ್ನೇ ಮೊದಲನೆಯದು ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 29

पूर्वकल्पे नृपश्रेष्ठ क्रीडन्त्या परमेष्ठिना । उमया सह रुद्रस्य क्रीडतश्चार्णवीकृतः

ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ಪೂರ್ವಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರನು ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರುದ್ರನ ಆ ಲೀಲೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವವು ಸಮುದ್ರವಿಸ್ತಾರವಂತೆ ಆಯಿತು.

Verse 30

हर्षाज्जज्ञे शुभा कन्या उमायाः स्वेदसंभवा । शर्वस्योरःस्थलाज्जज्ञे उमा कुचविमर्दनात्

ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಮೆಯ ಸ್ವೇದದಿಂದ ಒಂದು ಶುಭ ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಿದಳು. ಹಾಗೆಯೇ ಶರ್ವ (ಶಿವ)ನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಿಂದ, ಉಮೆಯ ಸ್ತನಸ್ಪರ್ಶ-ಒತ್ತಡದಿಂದ ಉಮೆಯೂ ಪುನಃ ಪ್ರकटಳಾದಳು.

Verse 31

स्वेदाद्विजज्ञे महती कन्या राजीवलोचना । द्वितीयः संभवो यस्या रुद्रदेहाद्युधिष्ठिर

ಸ್ವೇದದಿಂದ ಕಮಲನಯನಿಯಾದ ಮಹತೀ ಕನ್ಯೆ ಜನಿಸಿದಳು. ಓ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ! ಅವಳ ಎರಡನೆಯ ಸಂಭವ ರುದ್ರನ ದೇಹದಿಂದಲೇ ಆಯಿತು.

Verse 32

सा परिभ्रमते लोकान् सदेवासुरमानवान् । त्रैलोक्योन्मादजननी रूपेणऽप्रतिमा तदा

ಅವಳು ಆಗ ದೇವಾಸುರಮಾನವರೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಾ, ಅಪ್ರತಿಮ ರೂಪವತಿಯಾಗಿ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮೋಹದ ಜನನಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಳು।

Verse 33

तां दृष्ट्वा देवदैत्येन्द्रा मोहिता लभते कथम् । मृगयन्ति स्म तां कन्यामितश्चेतश्च भारत

ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ದೇವ-ದೈತ್ಯೇಂದ್ರರು ಮೋಹಿತರಾಗಿ ‘ಇವಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆಯುವುದು?’ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ; ಹೇ ಭಾರತ, ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಇತ್ತಿಚ್ಚೆತ್ತ ಹುಡುಕತೊಡಗಿದರು।

Verse 34

हावभावविलासैश्च मोहयत्यखिलं जगत् । भ्रमते दिव्यरूपा सा विद्युत्सौदामिनी यथा

ಅವಳ ಹಾವಭಾವ-ವಿಲಾಸಗಳಿಂದ ಅವಳು ಅಖಿಲ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ; ದಿವ್ಯರೂಪಿಣಿ ಅವಳು ಮೋಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುವ ವಿದ್ಯುತ್‌ರೇಖೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 35

मेघमध्ये स्थिता भाभिः सर्वयोषिदनुत्तमा । ततो रुद्रं सुराः सर्वे दैत्याश्च सह दानवैः

ಮೋಡಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ಕాంతಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಅನುತ್ತಮಳಾಗಿದ್ದಳು; ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು, ದೈತ್ಯರು ದಾನವರೊಡನೆ, ರುದ್ರನ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ತಿರುಗಿಸಿದರು।

Verse 36

वरयन्ति स्म तां कन्यां कामेनाकुलिता भृशम् । ततोऽब्रवीन्महादेवो देवदानवयोर्द्वयोः

ಕಾಮದಿಂದ ಬಹಳ ಆಕುಲಿತರಾಗಿ ಅವರು ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವರಿಸಲು ಮುಂದಾದರು; ಆಗ ಮಹಾದೇವನು ದೇವರುಗಳಿಗೂ ದಾನವರಿಗೂ—ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ—ಹೇಳಿದನು।

Verse 37

बलेन तेजसा चैव ह्यधिको यो भविष्यति । स इमां प्राप्स्यते कन्यां नान्यथा वै सुरोत्तमाः

ಬಲದಲ್ಲಿಯೂ ತೇಜಸ್ಸಲ್ಲಿಯೂ ಯಾರು ಅಧಿಕನಾಗುವನೋ, ಅವನೇ ಈ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು—ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲ, ಹೇ ದೇವೋತ್ತಮರೇ।

Verse 38

ततो देवासुराः सर्वे कन्यां वै समुपागमन् । अहमेनां ग्रहीष्यामि अहमेनामिति ब्रुवन्

ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಆ ಕನ್ಯೆಯ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು—‘ನಾನೇ ಅವಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವೆ, ನಾನೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು।

Verse 39

पश्यतामेव सर्वेषां सा कन्यान्तरधीयत । पुनस्तां ददृशुः सर्वे योजनान्तरधिष्ठिताम्

ಎಲ್ಲರೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆ ಕನ್ಯೆ ಅಂತರಧಾನವಾಯಿತು; ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲರೂ ಅವಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡರು।

Verse 40

जग्मुस्ते त्वरिताः सर्वे यत्र सा समदृश्यत । त्रिभिश्चतुर्भिश्च तथा योजनैर्दशभिः पुनः

ಅವಳು ಕಂಡ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋದರು; ಆದರೆ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಹಾಗು ಹತ್ತು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು।

Verse 41

धिष्ठितां समपश्यंस्ते सर्वे मातंगगामिनीम् । योजनानां शतैर्भूयः सहस्रैश्चाप्यधिष्ठिताम्

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅವಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡರು—ಅವಳ ನಡೆ ಮಹಾಗಜದ ಗತಿಯಂತಿತ್ತು; ಆದರೂ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ನೂರಾರು, ಸಹಸ್ರಾರು ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು।

Verse 42

तथा शतसहस्रेण लघुत्वात्समदृश्यत । अग्रतः पृष्ठतश्चैव दिशासु विदिशासु च

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವಳ ಅತಿವೇಗದಿಂದಾಗಿ ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಳು—ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ, ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು।

Verse 43

तां पश्यन्ति वरारोहामेकधा बहुधा पुनः । दिव्यवर्षसहस्रं तु भ्रामितास्ते तया पुरा

ಅವರು ಆ ಸುಂದರಾಂಗಿಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು—ಒಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ. ನಿಜವಾಗಿ ಅವಳು ಅವರನ್ನು ಹಿಂದೆಯೇ ಸಾವಿರ ದಿವ್ಯವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಳು।

Verse 44

न चावाप्ता तु सा कन्या महादेवाङ्गसंभवा । सहोमया ततो देवो जहासोच्चैः पुनःपुनः

ಆದರೆ ಮಹಾದೇವನ ಅಂಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಆ ಕನ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಉಮೆಯೊಡನೆ ದೇವನು ಮರುಮರು ಜೋರಾಗಿ ನಗಿದನು।

Verse 45

गणास्तालकसंपातैर्नृत्यन्ति च मुदान्विताः । अकस्माद्दृश्यते कन्या शंकरस्य समीपगा

ಶಿವನ ಗಣಗಳು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳ ಝಂಕಾರ-ಘರ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆನಂದದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಆ ಕನ್ಯೆ ಶಂಕರನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದು ಕಂಡಿತು।

Verse 46

तां दृष्ट्वा विस्मयापन्ना देवा यान्ति पराङ्मुखाः । तस्याश्चक्रे ततो नाम स्वयमेव पिनाकधृक्

ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ದೇವರುಗಳು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡು ಲಜ್ಜಾ-ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಖ ತಿರುಗಿದರು. ಆಗ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಭಗವಾನೇ ಸ್ವತಃ ಅವಳಿಗೆ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು।

Verse 47

नर्म चैभ्यो ददे यस्मात्तत्कृतैश्चेष्टितैः पृथक् । भविष्यसि वरारोहे सरिच्छ्रेष्ठा तु नर्मदा

ಅವಳು ತನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರೀಡಾಮಯ ಚೇಷ್ಟೆಗಳಿಂದ ಈ ಗಣದೇವರಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡಿದುದರಿಂದ, ಓ ಸುಂದರಿಯೇ! ನೀನು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗುವೆ—ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ‘ನರ್ಮದಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದೆ.

Verse 48

स्वरूपमास्थितो देवः प्राप हास्यं यतो भुवि । नर्मदा तेन चोक्तेयं सुशीतलजला शिवा

ದೇವನು ತನ್ನ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದುದರಿಂದ, ಇವಳು ‘ನರ್ಮದಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ—ಶಿವಾ, ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲ ಜಲವತೀ.

Verse 49

सप्तकल्पक्षये जाते यदुक्तं शंभुना पुरा । न मृता तेन राजेन्द्र नर्मदा ख्यातिमागता

ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳ ಕ್ಷಯ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಶಂಭುವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದೇ ಸತ್ಯವಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನರ್ಮದಾ ನಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಮಹಾ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು.

Verse 50

ततस्तामददात्कन्यां शीलवतीं सुशोभनाम् । महार्णवाय देवेशः सर्वभूतपतिः प्रभुः

ನಂತರ ದೇವೇಶನು, ಸರ್ವಭೂತಪತಿಯಾದ ಪ್ರಭುವು, ಆ ಶೀಲವತಿಯಾದ ಸುಶೋಭನ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಮಹಾರ್ಣವಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 51

ततः सा ऋक्षशैलेन्द्रात्फेनपुञ्जाट्टहासिनी । विवेश नर्मदा देवी समुद्रं सरितां पतिम्

ಆಮೇಲೆ ಫೇನಪುಂಜದಂತೆ ಅಟ್ಟಹಾಸ ಮಾಡುವ ದೇವಿ ನರ್ಮದಾ ಋಕ್ಷಶೈಲೇಂದრიდან ಇಳಿದು, ನದಿಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 52

एवं ब्राह्मे पुरा कल्पे समुद्भूतेयमीश्वरात् । मात्स्ये कल्पे मया दृष्टा समाख्याता मया शृणु

ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಬ್ರಾಹ್ಮ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಈಶ್ವರನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು. ಮಾತ್ಸ್ಯ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆಕೆಯನ್ನು ಕಂಡೆ; ಈಗ ನಾನು ವಿವರಿಸಿದೆ—ಕೇಳು.