Adhyaya 26

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । जालेश्वरेऽपि यत्प्रोक्तं त्वया पूर्वं द्विजोत्तम । तत्कथं तु भवेत्पुण्यमृषिसिद्धनिषेवितम्

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ! ಜಾಲೇಶ್ವರ ಕುರಿತು ನೀವು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದುದು—ಋಷಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ಆ ತೀರ್ಥದ ಪುಣ್ಯವು ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 2

श्रीमार्कण्डेय उवाच । जालेश्वरात्परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति । तस्योत्पत्तिं कथयतः शृणु त्वं पाण्डुनन्दन

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು— ಜಾಲೇಶ್ವರಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ತೀರ್ಥವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು. ಹೇ ಪಾಂಡುನಂದನ, ಅದರ ಉತ್ಪತ್ತಿಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 3

पुरा ऋषिगणाः सर्वे सेन्द्राश्चैव मरुद्गणाः । तापिता असुरैः सर्वैः क्षयं नीता ह्यनेकशः

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಣಗಳು, ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮರುದ್ಗಣಗಳ ಸಹಿತ, ಎಲ್ಲ ಅಸುರರಿಂದ ತಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರು।

Verse 4

बाणासुरप्रभृतिभिर्जम्भशुम्भपुरोगमैः । वध्यमाना ह्यनेकैश्च ब्रह्माणं शरणं गताः

ಬಾಣಾಸುರ ಮೊದಲಾದವರು, ಜಂಭ-ಶುಂಭರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅನೇಕರು ಹಿಂಸಿಸಿ ವಧಿಸುತ್ತಿರಲು, ದೇವರುಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಶರಣನ್ನು ಪಡೆದರು।

Verse 5

विमानैः पर्वताकारैर्हयैश्चैव गजोपमैः । स्यन्दनैर्नगराकारैः सिंहशार्दूलयोजितैः

ಅವರು ಪರ್ವತಾಕಾರದ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಗಜೋಪಮವಾದ ಕುದುರೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಗರಾಕಾರದ ರಥಗಳಲ್ಲಿ—ಸಿಂಹ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಘ್ರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದವುಗಳಲ್ಲಿ—ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು।

Verse 6

कच्छपैर्मकरैश्चान्ये जग्मुरन्ये पदातयः । प्राप्य ते परमं स्थानमशक्यं यदधार्मिकैः

ಕೆಲವರು ಕಚ್ಛಪಗಳ ಮೇಲೂ ಮಕರಗಳ ಮೇಲೂ ಹೋದರು; ಕೆಲವರು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಾಗಿ ಹೋದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ಅಧರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದರು।

Verse 7

दृष्ट्वा पद्मोद्भवं देवं सर्वलोकस्य शङ्करम् । ते सर्वे तत्र गत्वा तु स्तुतिं चक्रुः समाहिताः

ಪದ್ಮಸಂಭವನು, ಸರ್ವಲೋಕಹಿತಕರನಾದ ಆ ದೇವ ಶಂಕರನನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಸ್ತುತಿ ಮಾಡಿದರು।

Verse 8

देवा ऊचुः । जयामेय जयाभेद जय सम्भूतिकारक । पद्मयोने सुरश्रेष्ठ त्वां वयं शरणं गताः

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು— ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಅಜೇಯನೇ! ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಅಭೇದ್ಯನೇ! ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ಸರ್ವಸಂಭೂತಿಕಾರಕನೇ! ಹೇ ಪದ್ಮಯೋನೇ, ಸುರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಾವು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತರು।

Verse 9

तच्छ्रुत्वा तु वचो देवो देवानां भावितात्मनाम् । मेघगम्भीरया वाचा प्रत्युवाच पितामहः

ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ದೇವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಿತಾಮಹನು ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು।

Verse 10

किं वो ह्यागमनं देवाः सर्वेषां च विवर्णता । केनावमानिताः सर्वे शीघ्रं कथयतामराः

ಹೇ ದೇವರೇ, ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದಿರಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರ ವರ್ಣ ಏಕೆ ಮಂಕಾಗಿದೆ? ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಯಾರು ಅವಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ? ಹೇ ಅಮರರೇ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 11

देवा ऊचुः । बाणो नाम महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । तेनास्माकं हृतं सर्वं धनरत्नैर्वियोजिताः

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು— ಬಾಣನೆಂಬ ದಾನವನು ಇದ್ದಾನೆ; ಮಹಾವೀರ, ಬಲದ ದರ್ಪದಿಂದ ಮದಿಸಿದವನು. ಅವನು ನಮ್ಮೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ನಮ್ಮನ್ನು ಧನರತ್ನಗಳಿಂದ ವಿಯೋಗಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 12

देवानां वचनं श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः । चिन्तयामास देवेशस्तस्य नाशाय या क्रिया

ದೇವರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಅವನ ನಾಶಕ್ಕೆ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 13

अवध्यो दानवः पापः सर्वेषां वै दिवौकसाम् । मुक्त्वा तु शङ्करं देवं न मया न च विष्णुना

ಆ ಪಾಪಿ ದಾನವನು ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳೆಲ್ಲರಿಗೂ ಅವಧ್ಯನು; ಶಂಕರದೇವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನಾನೂ ವಿಷ್ಣುವೂ ಅವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲಾರೆವು.

Verse 14

तत्रैव सर्वे गच्छामो यत्र देवो महेश्वरः । स गतिश्चैव सर्वेषां विद्यतेऽन्यो न कश्चन

ಬನ್ನಿ, ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಗೋಣ; ಅವನೇ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಏಕೈಕ ಶರಣು, ಪರಮಗತಿ—ಅವನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಗತಿ ಇಲ್ಲ.

Verse 15

एवमुक्त्वा सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वेदविदांवरः । ब्राह्मणैः सह विद्वद्भिरतो यत्र महेश्वरः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲಾ ದೇವರೊಂದಿಗೆ, ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಸಹಿತ ಮಹೇಶ್ವರನು ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 16

स्तुतिभिश्च सुपुष्टाभिस्तुष्टाव परमेश्वरम्

ಮತ್ತು ಸುಸಂಯೋಜಿತವಾದ, ಬಲಿಷ್ಠ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಅವರು ಪರಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 17

देवा ऊचुः । जय त्वं देवदेवेश जयोमार्धशरीरधृक् । वृषासन महाबाहो शशाङ्ककृतभूषण

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಜಯವಾಗಲಿ, ದೇವದೇವೇಶ್ವರನೇ! ಜಯವಾಗಲಿ, ಉಮೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಶರೀರವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನೇ. ವೃಷಭವಾಹನ ಮಹಾಬಾಹೋ, ಚಂದ್ರನೇ ನಿನ್ನ ಭೂಷಣ!

Verse 18

नमः शूलाग्रहस्ताय नमः खट्वाङ्गधारिणे । जय भूतपते देव दक्षयज्ञविनाशन

ಶೂಲಾಗ್ರವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಖಟ್ವಾಂಗಧಾರಿಗೇ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಭೂತಪತಿ ದೇವ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞವಿನಾಶಕ, ಜಯವಾಗಲಿ!

Verse 19

पञ्चाक्षर नमो देव पञ्चभूतात्मविग्रह । पञ्चवक्त्रमयेशान वेदैस्त्वं तु प्रगीयसे

ಹೇ ದೇವ, ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ನಿನಗೆ ನಮೋ—ನಿನ್ನ ವಿಗ್ರಹ ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ. ಹೇ ಈಶಾನ, ಪಂಚವಕ್ತ್ರರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾದವನೇ, ವೇದಗಳು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 20

सृष्टिपालनसंहारांस्त्वं सदा कुरुषे नमः । अष्टमूर्ते स्मरहर स्मर सत्यं यथा स्तुतः

ನೀನು ಸದಾ ಸೃಷ್ಟಿ, ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುವವನು—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಅಷ್ಟಮೂರ್ತೇ ಸ್ಮರಹರ, ನೀನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸು.

Verse 21

पञ्चात्मिका तनुर्देव ब्राह्मणैस्ते प्रगीयते । सद्यो वामे तथाघोरे ईशो तत्पुरुषे तथा

ಹೇ ದೇವ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಿನ್ನ ತನುವನ್ನು ಪಂಚಾತ್ಮಿಕವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ—ಸದ್ಯೋಜಾತ, ವಾಮ, ಅಘೋರ, ಈಶ ಮತ್ತು ತತ್ಪುರುಷ—ಇವೇ ನಿನ್ನ ರೂಪಗಳು.

Verse 22

हेमजाले सुविस्तीर्णे हंसवत्कूजसे हर । एवं स्तुतो मुनिगणैर्ब्रह्माद्यैश्च सुरासुरैः

ಹೇ ಹರಾ! ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಸುವರ್ಣಜಾಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಂಸದಂತೆ ಮಧುರವಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತೀಯೆ. ಹೀಗೆ ಮುನಿಗಣಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವ-ಅಸುರರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 23

प्रहृष्टः सुमना भूत्वा सुरसङ्घानुवाच ह

ಅವನು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ಮನದಲ್ಲಿ ಅನುಗ್ರಹಭಾವವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಸಮವेत ದೇವಸಂಘವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 24

ईश्वर उवाच । स्वागतं देवविप्राणां सुप्रभाताद्य शर्वरी । किं कुर्मो वदत क्षिप्रं कोऽन्यः सेव्यः सुरासुरैः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವರೆ, ದೇವವಿಪ್ರರೆ, ಸ್ವಾಗತ. ಈ ರಾತ್ರಿಯು ಈಗ ಶುಭಪ್ರಭಾತವಾಗಿದೆ. ಬೇಗ ಹೇಳಿರಿ—ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ದೇವ-ಅಸುರರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡತಕ್ಕವನು ನನ್ನ ಹೊರತು ಇನ್ನಾರು?

Verse 25

किं दुःखं को नु सन्तापः कुतो वो भयमागतम् । कथयध्वं महाभागाः कारणं यन्मनोगतम्

ಇದು ಯಾವ ದುಃಖ? ಯಾವ ಸಂತಾಪ? ನಿಮ್ಮ ಭಯ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿದೆ? ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ನಿಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.

Verse 26

एवमुक्तास्तु रुद्रेण प्रत्यवोचन्सुरर्षभाः । स्वान्स्वान्देहान्दर्शयन्तो लज्जमाना अधोमुखाः

ರುದ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು—ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ.

Verse 27

अस्ति घोरो महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । बाणो नामेति विख्यातो यस्य तत्त्रिपुरं महत्

ಭಯಂಕರನೂ ಮಹಾವೀರ್ಯನೂ ಆದ ದಾನವನು ಒಬ್ಬನು ಇದ್ದಾನೆ; ತನ್ನ ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮದಿಸಿದವನು. ಅವನು ‘ಬಾಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅವನದೇ ಆ ಮಹತ್ತಾದ ನಗರ ‘ತ್ರಿಪುರ’।

Verse 28

तेन वै सुतपस्तप्तं दशवर्षशतानि हि । तस्य तुष्टोऽभवद्ब्रह्मा नियमेन दमेन च

ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ದಶವರ್ಷಶತಗಳಾಗಿ, ಅಂದರೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಅವನ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ದಮದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು।

Verse 29

पुराणि तान्यभेद्यानि ददौ कामगमानि वै । आयसं राजतं चैव सौवर्णं च तथापरम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಆ ಪುರಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು—ಅವು ಭೇದಿಸಲಾಗದವು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸಂಚರಿಸುವವು: ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ, ಒಂದು ಬೆಳ್ಳಿಯ, ಮತ್ತೊಂದು ಬಂಗಾರದದು।

Verse 30

त्रिपुरं ब्रह्मणा सृष्टं भ्रमत्तत्कामगामि च । तस्यैव तु बलोत्कृष्टास्त्रिपुरे दानवाः स्थिताः

ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ತ್ರಿಪುರವು ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಭ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆ ತ್ರಿಪುರದಲ್ಲೇ ಅವನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ದಾನವರು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು।

Verse 31

त्रैलोक्यं सकलं देव पीडयन्ति महासुराः । दण्डपाशासिशस्त्राणि अविकारे विकुर्वते । त्रिपुरं दानवैर्जुष्टं भ्रमत्तच्चक्रसंनिभम्

ಹೇ ದೇವಾ! ಆ ಮಹಾಸುರರು ಸಮಸ್ತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಂಡ, ಪಾಶ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರು ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಉಪದ್ರವ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದಾನವರಿಂದ ತುಂಬಿದ ತ್ರಿಪುರವು ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 32

क्वचिद्दृश्यमदृश्यं वा मृगतृष्णैव लक्ष्यते

ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾಣದು—ಮೃಗತೃಷ್ಣೆಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 33

यस्मिन्पतति तद्दिव्यं दृप्तस्य त्रिपुरं महत् । न तत्र ब्राह्मणा देवा गावो नैव तु जन्तवः

ಆ ಅಹಂಕಾರಿಯ ದಿವ್ಯವಾದ, ಮಹತ್ತಾದ ತ್ರಿಪುರವು ಎಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಇಲ್ಲ, ದೇವರೂ ಇಲ್ಲ, ಗೋವುಗಳೂ ಇಲ್ಲ—ಯಾವ ಜೀವಿಯೂ ಉಳಿಯದು.

Verse 34

न तत्र दृश्यते किंचित्पतेद्यत्र पुरत्रयम् । नद्यो ग्रामाश्च देशाश्च बहवो भस्मसात्कृताः

ಪುರತ್ರಯ (ತ್ರಿಪುರ) ಎಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಏನೂ ಉಳಿದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಅನೇಕ ನದಿಗಳು, ಗ್ರಾಮಗಳು, ದೇಶಗಳು ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 35

सुवर्णं रजतं चैव मणिमौक्तिकमेव च । स्त्रीरत्नं शोभनं यच्च तत्सर्वं कर्षते बलात्

ಚಿನ್ನ-ಬೆಳ್ಳಿ, ಮಣಿ-ಮುತ್ತುಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀರತ್ನವೆನಿಸುವ ಶೋಭನ ಧನ—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನು ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

न शस्त्रेण न चास्त्रेण न दिवा निशि वा हर । शक्यते देवसङ्घैश्च निहन्तुं स कथंचन

ಶಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅಸ್ತ್ರದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ, ಹಗಲಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲ, ಹೇ ಹರ—ದೇವಸಂಘಗಳಿಗೂ ಅವನನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಂಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 37

तद्दहस्व महादेव त्वं हि नः परमा गतिः । एवं प्रसादं देवेश सर्वेषां कर्तुमर्हसि

ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಅದನ್ನು ದಹಿಸು; ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಪರಮಗತಿ. ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರ, ಇಂತಹ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀಡುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 38

येन देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । परां धृतिं समायान्ति तत्प्रभो कर्तुमर्हसि

ಹೇ ಪ್ರಭು, ದೇವರುಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳು ಪರಮ ಧೈರ್ಯ-ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 39

ईश्वर उवाच । एतत्सर्वं करिष्यामि मा विषादं गमिष्यथ । अचिरेणैव कालेन कुर्यां युष्मत्सुखावहम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನೀವು ವಿಷಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡಿ. ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿಮ್ಮ ಕ್ಷೇಮ-ಸೌಖ್ಯಕರವಾದುದನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುವೆನು.

Verse 40

आश्वासयित्वा तान्देवान्सर्वानिन्द्रपुरोगमान् । चिन्तयामास देवेशस्त्रिपुरस्य वधं प्रति

ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರನ್ನು ಧೈರ್ಯಪಡಿಸಿ, ದೇವೇಶ್ವರನು ತ್ರಿಪುರವಧದ ಕುರಿತು ಚಿಂತನೆ ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 41

कथं केन प्रकारेण हन्तव्यं त्रिपुरं मया । तमेकं नारदं मुक्त्वा नान्योपायो विधीयते

‘ನಾನು ತ್ರಿಪುರವನ್ನು ಹೇಗೆ, ಯಾವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸಂಹರಿಸಬೇಕು? ಆ ಒಬ್ಬ ನಾರದನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಾಯವೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.’

Verse 42

एवं संस्तभ्य चात्मानं ततो ध्यातः स नारदः । तत्क्षणादेव सम्प्राप्तो वायुभूतो महातपाः

ಹೀಗೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಅವನು ನಾರದರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು. ತಕ್ಷಣವೇ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ವಾಯುವೇಗದಂತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 43

कमण्डलुधरो देवस्त्रिदण्डी ज्ञानकोविदः । योगपट्टाक्षसूत्रेण छत्रेणैव विराजितः

ಆ ದಿವ್ಯಮುನಿ ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ತ್ರಿದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿ; ಯೋಗಪಟ್ಟ, ಅಕ್ಷಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಛತ್ರದಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.

Verse 44

जटाजूटाबद्धशिरा ज्वलनार्कसमप्रभः । त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य दण्डवत्पतितो भुवि

ಜಟಾಜೂಟದಿಂದ ಬಂಧಿಸಿದ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ, ಅಗ್ನಿ-ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ, ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ದಂಡವತ್‌ವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 45

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा नारदो भगवान्मुनिः । स्तोत्रेण महता शर्वः स्तुतो भक्त्या महामनाः

ನಂತರ ಭಗವಾನ್ ಮುನಿ ನಾರದನು ಅಂಜಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾ ಸ್ತೋತ್ರದ ಮೂಲಕ ಶರ್ವ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.

Verse 46

नारद उवाच । जय शम्भो विरूपाक्ष जय देव त्रिलोचन । जय शङ्कर ईशान रुद्रेश्वर नमोऽस्तु ते

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು— ಜಯ ಶಂಭೋ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ! ಜಯ ದೇವ, ತ್ರಿಲೋಚನ! ಜಯ ಶಂಕರ, ಈಶಾನ, ರುದ್ರೇಶ್ವರ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 47

त्वं पतिस्त्वं जगत्कर्ता त्वमेव लयकृद्विभो । त्वमेव जगतां नाथो दुष्टातकनिषूदनः

ನೀನೇ ಸ್ವಾಮಿ, ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ಕರ್ತೃ; ಹೇ ವಿಭೋ, ನೀನೇ ಲಯಕಾರಕ. ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಗಳ ನಾಥ, ದುಷ್ಟರನ್ನೂ ಪಾಪವನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವವನು.

Verse 48

त्वं नः पाहि सुरेशान त्रयीमूर्ते सनातन । भवमूर्ते भवारे त्वं भजतामभयो भव

ಹೇ ಸುರೇಶಾನ, ಹೇ ಸನಾತನ ತ್ರಯೀಮೂರ್ತೇ, ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹೇ ಭವಮೂರ್ತೇ, ಹೇ ಭವಾರೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುವವರಿಗೆ ನೀನು ಅಭಯಪ್ರದಾತನಾಗಿರು.

Verse 49

भवभावविनाशार्थं भव त्वां शरणं भजे । किमर्थं चिन्तितो देव आज्ञा मे दीयतां प्रभो

ಸಂಸಾರಭಾವವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಹೇ ಭವ, ನಿನ್ನ ಶರಣನ್ನು ನಾನು ಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ದೇವ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ? ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ನನಗೆ ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 50

कस्य संक्षोभये चित्तं को वाद्य पततु क्षितौ । कमद्य कलहेनाहं योजये जयतांवर

ನಾನು ಯಾರ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಕದಡಲಿ? ಮತ್ತು ಯಾರು ಇಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳಲಿ? ಹೇ ಜಯವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇಂದು ನಾನು ಯಾರನ್ನು ಕಲಹದಿಂದ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಲಿ?

Verse 51

नारदस्य वचः श्रुत्वा देवदेवो महेश्वरः । उत्फुल्लनयनो भूत्वा इदं वचनमब्रवीत्

ನಾರದನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಆನಂದದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 52

स्वागतं ते मुनिश्रेष्ठ सदैव कलहप्रिय । वीणावादनतत्त्वज्ञ ब्रह्मपुत्र सनातन

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನಿನಗೆ ಸ್ವಾಗತ; ನೀನು ಸದಾ ಕಲಹಪ್ರಿಯ, ವೀಣಾವಾದನದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಸನಾತನ ಪುತ್ರನು।

Verse 53

गच्छ नारद शीघ्रं त्वं यत्र तत्त्रिपुरं महत् । बाणस्य दानवेन्द्रस्य सर्वलोकभयावहम्

ಹೇ ನಾರದಾ! ದಾನವೇಂದ್ರ ಬಾಣನಿಗೆ ಸೇರಿದ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳಿಗೆ ಭಯಕಾರಿಯಾದ ಆ ಮಹಾ ತ್ರಿಪುರ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ನೀನು ಶೀಘ್ರ ಹೋಗು।

Verse 54

भर्तारो देवतातुल्याः स्त्रियस्तत्राप्सरःसमाः । तासां वै तेजसा चैव भ्रमते त्रिपुरं महत्

ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ದೇವತಾಸಮಾನರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಪ್ಸರಾಸಮಾನರು; ಅವರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಮಹಾ ತ್ರಿಪುರವೂ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಮಿನುಗುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ।

Verse 55

न शक्यते कथं भेत्तुं सर्वोपायैर्द्विजोत्तम । गत्वा त्वं मोहय क्षिप्रं पृथग्धर्मैरनेकधा

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾ! ಎಲ್ಲ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಹೋಗಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಧರ್ಮಾಚಾರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ ಮೋಹಗೊಳಿಸು।

Verse 56

नारद उवाच । तव वाक्येन देवेश भेदयामि पुरोत्तमम् । अभेद्यं बहुधोपायैर्यत्तु देवैः सवासवैः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವೇಶಾ! ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ನಾನು ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳಿದ್ದರೂ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಅದು ಅಭೇದ್ಯವೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 57

एवमुक्त्वा गतो भूप शतयोजनमायतम् । बाणस्य तत्पुरश्रेष्ठमृद्धिवृद्धिसमायुतम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಬಾಣನ ಆ ನಗರಶ್ರೇಷ್ಠಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಅದು ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ವೃದ್ಧಿಸುವ ವೈಭವದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 58

कृतकौतुकसम्बाधं नानाधातुविचित्रितम् । अनेकहर्म्यसंछन्नमनेकायतनोज्ज्वलम्

ಆ ನಗರವು ಕೃತಕ ಕೌತುಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿತ್ತು, ನಾನಾ ಧಾತುಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಅನೇಕ ಮಹಾಮನೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಆಯತನಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು.

Verse 59

द्वारतोरणसंयुक्तं कपाटार्गलभूषितम् । बहुयन्त्रसमोपेतं प्राकारपरिखोज्ज्वलम्

ಅದು ದ್ವಾರ-ತೋರಣಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಕಪಾಟ-ಅರ್ಗಳಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಬಹು ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡು, ಪ್ರಾಕಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಖೆಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 60

वापीकृपतडागैश्च देवतायतनैर्युतम् । हंसकारण्डवाकीर्णं पद्मिनीखण्डमण्डितम्

ಅದು ವಾಪಿ, ಕೂಪ, ತಡಾಗಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದ್ದು, ದೇವತಾಯತನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಹಂಸ-ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪದ್ಮಿನೀ (ಕಮಲವನ) ಖಂಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 61

अनेकवनशोभाढ्यं नानाविहगमण्डितम् । एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य पुरमुत्तमम्

ಅನೇಕ ವನಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹೀಗೆ ಗುಣಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದುದು ಬಾಣನ ಆ ಉತ್ತಮ ನಗರ.

Verse 62

तस्य मध्ये महाकायं सप्तकक्षं सुशोभितम् । बाणस्य भवनं दिव्यं सर्वं काञ्चनभूषितम्

ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾಣನ ದಿವ್ಯ ಭವನವು ನಿಂತಿತ್ತು—ಅತಿವಿಶಾಲಕಾಯ, ಏಳು ಕಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸುಶೋಭಿತ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತ।

Verse 63

मौक्तिकादामशोभाढ्यं वज्रवैडूर्यभूषितम् । रुक्मपट्टतलाकीर्णं रत्नभूम्या सुशोभितम्

ಅದು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳ ಶೋಭೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ವಜ್ರ ಮತ್ತು ವೈಡೂರ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತ; ಸ್ವರ್ಣಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಜಡಿತವಾದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಮಯ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 64

मत्तमातङ्गनिःश्वासैः स्यन्दनैः संकुलीकृतम् । हयहेषितशब्दैश्च नारीणां नूपुरस्वनैः

ಅದು ಮದೋನ್ಮತ್ತ ಆನೆಗಳ ಉಷ್ಣ ನಿಶ್ವಾಸಗಳಿಂದಲೂ ರಥಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದಲೂ ತುಂಬಿ, ಕುದುರೆಗಳ ಹೇಸಿತ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದಲೂ ಸ್ತ್ರೀಯರ ನೂಪುರ ನಾದಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 65

खड्गतोमरहस्तैश्च वज्राङ्कुशशरायुधैः । रक्षितं घोररूपैश्च दानवैर्बलदर्पितैः

ಅದು ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮದಿಸಿದ, ಘೋರರೂಪದ ದಾನವರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು—ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ತೋಮರ ಇದ್ದು, ವಜ್ರ, ಅಂಕುಶ ಹಾಗೂ ಶರಾಯುಧಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಿತರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 66

एवं गुणगणाकीर्णं बाणस्य भवनोत्तमम् । कैलासशिखरप्रख्यं महेन्द्रभवनोपमम्

ಹೀಗೆ ಗುಣಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಾಣನ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭವನವು—ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ಮಹೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಭವನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು।

Verse 67

नारदो गगने शीघ्रमगमत्पुरसंमुखः । द्वारदेशं समासाद्य क्षत्तारं वाक्यमब्रवीत्

ನಾರದನು ವೇಗವಾಗಿ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಿಂದ ನಗರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೋದನು. ದ್ವಾರಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 68

भोभोः क्षत्तर्महाबुद्धे राजकार्यविशारद । शीघ्रं बाणाय चाचक्ष्व नारदो द्वारि तिष्ठति

“ಹೋ ಹೋ! ಹೇ ಕ್ಷತ್ತರ, ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ರಾಜಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೇ! ತಕ್ಷಣ ಬಾಣನಿಗೆ ತಿಳಿಸು—ನಾರದನು ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 69

स वन्दयित्वा चरणौ नारदस्य त्वरान्वितः । सभामध्यगतं बाणं विज्ञप्तुमुपचक्रमे

ಅವನು ನಾರದನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ತ್ವರೆಯಿಂದ ಸಭಾಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಾಣನಿಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 70

वेपमानाङ्गयष्टिस्तु करेणापिहिताननः । शृण्वतां सर्वयोधानामिदं वचनमब्रवीत्

ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಕೈಯಿಂದ ಮುಖವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಯೋಧರು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 71

वन्दितो देवगन्धर्वैर्यक्षकिन्नरदानवैः । कलिप्रियो दुराराध्यो नारदो द्वारि तिष्ठति

“ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷ-ಕಿನ್ನರರು, ದಾನವರು ವಂದಿಸುವ; ಕಲಹಪ್ರಿಯನು, ದುರಾರಾಧ್ಯನು—ನಾರದನು ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 72

द्वारपालस्य तद्वाक्यं श्रुत्वा बाणस्त्वरान्वितः । द्वाःस्थमाह महादैत्यः सविस्मयमिदं तदा

ದ್ವಾರಪಾಲನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಾಣನು ತ್ವರಿತನಾದನು. ಆಗ ಆ ಮಹಾದೈತ್ಯನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ದ್ವಾರಸ್ಥನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು.

Verse 73

बाण उवाच । ब्रह्मपुत्रं सतेजस्कं दुःसहं दुरतिक्रमम् । प्रवेशय महाभागं किमर्थं वारितो बहिः

ಬಾಣನು ಹೇಳಿದನು—“ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನು ತೇಜಸ್ವಿ, ದುರ್ಧರ್ಷ, ದುರತಿಕ್ರಮ. ಓ ಮಹಾಭಾಗ, ಅವರನ್ನು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸು; ಏಕೆ ಹೊರಗೆ ತಡೆದಿರುವೆ?”

Verse 74

श्रुत्वा प्रभोर्वचस्तस्य प्रावेशयदुदीरितम् । गत्वा वेगेन महता नारदं गृहमागतम्

ಸ್ವಾಮಿಯ ‘ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸು’ ಎಂಬ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಓಡಿದನು. ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಹೋಗಿ ನಾರದರನ್ನು ಗೃಹಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದನು.

Verse 75

दृष्ट्वा देवर्षिमायान्तं नारदं सुरपूजितम् । साहसोत्थाय संहृष्टो ववन्दे चरणौ मुनेः

ದೇವರಿಂದ ಪೂಜಿತನಾದ ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಹರ್ಷದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಮುನಿಯ ಪಾದಗಳಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 76

ददौ चासनमर्घ्यं च पाद्यं पूजां यथाविधि । न्यवेदयच्च तद्राज्यमात्मानं बान्धवैः सह

ಅವನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆಸನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ತನ್ನನ್ನೂ ಮುನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 77

पप्रच्छ कुशलं चापि मुनिं बाणासुरः स्वयम्

ಆಗ ಬಾಣಾಸುರನು ಸ್ವತಃ ಮುನಿಯನ್ನು ಕುಶಲಕ್ಷೇಮ ಕುರಿತು ವಿಚಾರಿಸಿದನು.

Verse 78

नारद उवाच । साधु साधु महाबाहो दनोर्वंशविवर्द्धन । कोऽन्यस्त्रिभुवने श्लाघ्यस्त्वां मुक्त्वा दनुपुंगव

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು— ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮಹಾಬಾಹೋ! ದನುವಂಶವಿವರ್ಧನ! ಹೇ ದಾನವಪುಂಗವ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತ್ರಿಭುವನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಾರು ಶ್ಲಾಘ್ಯರು?

Verse 79

पूजितोऽहं दनुश्रेष्ठ धनरत्नैः सुशोभनैः । राज्येन चात्मना वापि ह्येवं कः पूजयेत्परः

ಹೇ ದನುಶ್ರೇಷ್ಠ! ನೀನು ನನಗೆ ಸುಶೋಭನ ಧನರತ್ನಗಳಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಯಂನಿಂದಲೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೀ; ಹೀಗೆ ಮತ್ತಾರು ಪರರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವರು?

Verse 80

न मे कार्यं हि भोगेन भुङ्क्ष्व राज्यमनामयम् । त्वद्दर्शनोत्सुकः प्राप्तो दृष्ट्वा देवं महेश्वरम्

ನನಗೆ ಭೋಗಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ನೀನು ಅನಾಮಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳು. ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆನು.

Verse 81

भ्रमते त्रिपुरं लोके स्त्रीसतीत्वान्मया श्रुतम् । तान्द्रष्टुकामः सम्प्राप्तस्त्वद्दारान्दानवेश्वर

ಸ್ತ್ರೀಸತೀತ್ವದಿಂದ ತ್ರಿಪುರಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದಾನವೇಶ್ವರ, ಅವರನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿಯರ ಬಳಿಗೆ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 82

मन्यसे यदि मे शीघ्रं दर्शयस्व च माचिरम् । नारदस्य वचः श्रुत्वा कञ्चुकिं समुदीक्ष्य वै

ನಿನಗೆ ಇಚ್ಛೆಯಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ನನಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೋರಿಸು; ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ. ನಾರದನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜನು ಕಂಚುಕಿಯ ಕಡೆ ನೋಡಿದನು.

Verse 83

अन्तःपुरचरं वृद्धं दण्डपाणिं गुणान्वितम् । उवाच राजा हृष्टात्मा शब्देनापूरयन्दिशः

ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ದಂಡಧಾರಿ, ಗುಣಸಂಪನ್ನ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ಹರ್ಷಿತ ರಾಜನು ಮಾತಾಡಿದನು; ಅವನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು ತುಂಬಿದವು.

Verse 84

नारदाय महादेवीं दर्शयस्वेह कञ्चुकिन् । अन्तःपुरचरैः सर्वैः समेतामविशङ्कितः

ಓ ಕಂಚುಕೀ, ಇಲ್ಲಿ ನಾರದನಿಗೆ ಮಹಾದೇವಿಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸು. ಅವಳು ಅಂತಃಪುರದ ಎಲ್ಲ ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಭಯ-ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲದೆ ಬರಲಿ.

Verse 85

नाथस्याज्ञां पुरस्कृत्य गृहीत्वा नारदं करे । प्रविश्याकथयद्देव्यै नारदोऽयं समागतः

ಸ್ವಾಮಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಕಂಚುಕಿಯು ನಾರದನ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ದೇವಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು— ‘ಇವರು ನಾರದರು; ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ’.

Verse 86

दृष्ट्वा देवी मुनिश्रेष्ठं कृत्वा पादाभिवन्दनम् । आसनं काञ्चनं शुभ्रमर्घ्यपाद्यादिकं ददौ

ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕಂಡ ದೇವಿಯು ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶುಭ್ರವಾದ ಸ್ವರ್ಣಾಸನ, ಅರ್ಘ್ಯ, ಪಾದ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಆತಿಥ್ಯೋಪಚಾರಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದಳು.

Verse 87

तस्यै स भगवांस्तुष्टो ह्याशीर्वादमदात्परम् । नान्या देवि त्रिलोकेऽपि त्वत्समा दृश्यतेऽङ्गना

ಅವಳಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾದ ಭಗವಂತಸ್ವರೂಪ ಋಷಿಯು ಪರಮ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ನೀಡಿದನು— “ಹೇ ದೇವಿ, ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ಸಮಾನಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತಾರೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।”

Verse 88

पतिव्रता शुभाचारा सत्यशौचसमन्विता । यस्याः प्रभावात्त्रिपुरं भ्रमते चक्रवत्सदा

ನೀನು ಪತಿವ್ರತೆ, ಶುಭಾಚಾರಿಣಿ, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌಚದಿಂದ ಸಮನ್ವಿತಳಾಗಿದ್ದೀ; ನಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ತ್ರಿಪುರವು ಸದಾ ಚಕ್ರದಂತೆ ಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 89

तच्छ्रुत्वा वचनं देवी नारदस्य सुदान्वितम् । पर्यपृच्छदृषिं भक्त्या धर्मं धर्मभृतांवरा

ನಾರದನ ಕೃಪಾಪೂರ್ಣ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಧರ್ಮಭೃತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ದೇವಿಯು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಋಷಿಯನ್ನು ಧರ್ಮದ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು।

Verse 90

राज्ञ्युवाच । भगवन्मानुषे लोके देवास्तुष्यन्ति कैर्व्रतैः । कानि दानानि दीयन्ते येषां च स्यान्महत्फलम्

ರಾಣಿ ಹೇಳಿದರು— “ಭಗವನ್, ಮಾನವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ರತಗಳಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ? ಮತ್ತು ಯಾವ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ?”

Verse 91

उपवासाश्च ये केचित्स्त्रीधर्मे कथिता बुधैः । यैः कृतैः स्वर्गमायान्ति सुकृतिन्यः स्त्रियो यथा

ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು ಹೇಳಿರುವ ಯಾವ ಯಾವ ಉಪವಾಸಗಳಿವೆಯೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಪುಣ್ಯವತಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವರೋ—ಅವನ್ನೂ ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ।

Verse 92

यत्तत्सर्वं महाभाग कथयस्व यथातथम् । श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं कथयस्वाविशङ्कितः

ಓ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಇರುವುದನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥಾತಥವಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳು. ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ—ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 93

नारद उवाच । साधु साधु महाभागे प्रश्नोऽयं वेदितस्त्वया । यं श्रुत्वा सर्वनारीणां धर्मवृद्धिस्तु जायते

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಸಾಧು ಸಾಧು, ಓ ಮಹಾಭಾಗೆಯೇ! ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನೀನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಕೇಳಿದ್ದೀ. ಇದರ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೃದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 94

उपवासैश्च दानैश्च पतिपुत्रौ वशानुगौ । बान्धवैः पूज्यते नित्यं यैः कृतैः कथयामि ते

ಉಪವಾಸಗಳೂ ದಾನಗಳೂ ಮಾಡಿದರೆ ಪತಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರು ವಶಾನುಗತರಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಿರುತ್ತಾರೆ; ಬಂಧುಗಳು ನಿತ್ಯ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 95

दुर्भगा सुभगा यैस्तु सुभगा दुर्भगा भवेत् । पुत्रिणी पुत्ररहिता ह्यपुत्रा पुत्रिणी तथा

ಈ (ವಿಧಿಗಳಿಂದ) ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿ ಸುಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಸುಭಾಗ್ಯವತಿಯೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಬಹುದು. ಪುತ್ರವತಿ ಪುತ್ರರಹಿತಳಾಗಬಹುದು; ಅಪುತ್ರೆಯೂ ಪುತ್ರವತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 96

भर्तारं लभते कन्या तथान्या भर्तृवर्जिता । कृताकृतैश्च जायन्ते तन्निबोधस्व सुन्दरि

ಕನ್ಯೆಗೆ ಭರ್ತನು ಲಭಿಸುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಭರ್ತೃವರ್ಜಿತಳಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಇವು ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಮಾಡದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಫಲಗಳು—ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿ.

Verse 97

तिलधेनुं सुवर्णं च रूप्यं गा वाससी तथा । पानीयं भूमिदानं च गन्धधूपानुलेपनम्

ತಿಲಧೇನು ದಾನ, ಸುವರ್ಣ–ರೂಪ್ಯ ದಾನ, ಗೋವುಗಳೂ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ದಾನ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾನೀಯಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಿದಾನ, ಗಂಧ–ಧೂಪ–ಅನುಲೇಪನ ಅರ್ಪಣೆ—ಇವೆಲ್ಲ ಪ್ರಶಸ್ತ ದಾನಗಳೆಂದು ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 98

पादुकोपानहौ छत्रं पुण्यानि व्यञ्जनानि च । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं स्नानं शय्यासनानि च

ಪಾದುಕೆಯೂ ಪಾದರಕ್ಷೆಯೂ, ಛತ್ರ, ಪುಣ್ಯಕರ ವ್ಯಂಜನಗಳು; ಪಾದಾಭ್ಯಂಗ, ಶಿರೋಭ್ಯಂಗ, ಸ್ನಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಯ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆಸನದಾನ—ಇವುಗಳೂ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಅರ್ಪಣೆಗಳು.

Verse 99

एतानि ये प्रयच्छन्ति नोपसर्पन्ति ते यमम् । मधु माषं पयः सर्पिर्लवणं गुडमौषधम्

ಈ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವವರು ಯಮನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಧು, ಮಾಷ (ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆ), ಹಾಲು, ತುಪ್ಪ, ಉಪ್ಪು, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಔಷಧ—ಇವುಗಳೂ ಪ್ರಶಸ್ತ ದಾನಗಳು.

Verse 100

पानीयं भूमिदानं च शालीनिक्षुरसांस्तथा । आरक्तवाससी श्लक्ष्णे दम्पत्योर्ललितादिने

ಪಾನೀಯಜಲ ಮತ್ತು ಭೂಮಿದಾನ, ಅಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿನ ರಸ; ಹಾಗೆಯೇ ಮೃದುವಾದ ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯ ವಸ್ತ್ರಗಳು—ಲಲಿತಾ ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಇವು ದಾನಯೋಗ್ಯ.

Verse 101

सौभाग्यं जायते चैव इह लोके परत्र च । ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने सुरूपे च गुणान्विते

ಇದರಿಂದ ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸದಾಚಾರಸಂಪನ್ನ, ಸುರೂಪ, ಗುಣಾನ್ವಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಫಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 102

तिथौ यस्यामिदं देयं तत्ते राज्ञि वदाम्यहम् । प्रतिपत्सु च या नारी पूर्वाह्णे च शुचिव्रता

ಓ ರಾಣಿ, ಯಾವ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕೋ ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು ಪೂರ್ವಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಶುಚಿವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ…

Verse 103

इन्धनं ब्राह्मणे दद्यात्प्रीयतां मे हुताशनः । तस्या जन्मानि षट्त्रिंशदङ्गप्रत्यङ्गसन्धिषु

ಆಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ—‘ಹುತಾಶನನಾದ ಅಗ್ನಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬೇಕು. ಆಕೆಗೆ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗ-ಪ್ರತ್ಯಂಗಗಳ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮுப்பತ್ತಾರು (ದೋಷ/ಪೀಡೆಗಳು) ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ…

Verse 104

न रजो नैव सन्तापो जायते राजवल्लभे । द्वितीयायां तु या नारी नवनीतमुदान्विता

ಓ ರಾಜಪ್ರಿಯೆ, ಆಕೆಗೆ ರಜೋದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ, ದೇಹತಾಪವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದ್ವಿತೀಯಾ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ನವನೀತ (ತಾಜಾ ಬೆಣ್ಣೆ) ದಾನ ಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀ ಈ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 105

ददाति द्विजमुख्याय सुकुमारतनुर्भवेत् । लवणं विप्रवर्याय तृतीयायां प्रयच्छति

ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ದೇಹ ಸೂಕುಮಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಲವಣ (ಉಪ್ಪು) ಅರ್ಪಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀ ಅಂಥ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 106

गौरी मे प्रीयतां देवी तस्याः पुण्यफलं शृणु । कौमारिका पतिं प्राप्य तेन सार्द्धमुमा यथा

‘ದೇವಿ ಗೌರೀ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಲಿ.’ ಆ ವ್ರತದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು—ಕುಮಾರಿಕೆ ಕನ್ಯೆ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಉಮೆಯಂತೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಶುಭ ದಾಂಪತ್ಯಸಂಯೋಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 107

क्रीडत्यविधवा चापि लभते सा महद्यशः । नक्तं कृत्वा चतुर्थ्यां वै दद्याद्विप्राय मोदकान्

ಅವಳು ಆನಂದದಿಂದ ಕ್ರೀಡಿಸಿ, ವಿಧವೆಯಾಗದೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ; ಮಹಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ನಕ್ತವ್ರತ ಮಾಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮೋದಕ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 108

प्रीयतां मम देवेशो गणनाथो विनायकः । तस्यास्तेन फलेनाशु सर्वकर्मसु भामिनि

“ನನ್ನ ದೇವೇಶ—ಗಣನಾಥ ವಿನಾಯಕ—ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ.” ಆ ಪುಣ್ಯಫಲದಿಂದ, ಓ ಸುಂದರಿ, ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಶೀಘ್ರ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 109

विघ्नं न जायते क्वापि एवमाह पितामहः । पञ्चमीं तु ततः प्राप्य ब्राह्मणे तिलदा तु या

ಎಲ್ಲಿಯೂ ವಿಘ್ನ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಎಂದು ಪಿತಾಮಹನು ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಪಂಚಮಿಯಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಎಳ್ಳು ದಾನ ಮಾಡುವವಳು ಆ ಪುಣ್ಯಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 110

सा भवेद्रूपसम्पन्ना यथा चैव तिलोत्तमा । षष्ठ्यां तु या मधूकस्य फलदा तु भवेत्सदा

ಅವಳು ತಿಲೋತ್ತಮೆಯಂತೆ ರೂಪಸಂಪನ್ನಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಷಷ್ಠಿಯಂದು ಮಧೂಕದ ಫಲವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವಳು ಸದಾ ಫಲಪ್ರದಳಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 111

उद्दिश्य चाग्निजं देवं ब्राह्मणे वेदपारगे । तस्याः पुत्रो यथा स्कन्दो देवसङ्घेषु चोत्तमः

ಅಗ್ನಿಜ ದೇವ (ಸ್ಕಂದ)ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ವೇದಪಾರಂಗತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವಳ ಪುತ್ರನು ಸ್ಕಂದನಂತೆ ದೇವಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 112

उत्पद्यते महाराजः सर्वलोकेषु पूजितः । सप्तम्यां या द्विजश्रेष्ठं सुवर्णेन प्रपूजयेत्

ಮಹಾರಾಜನು ಜನ್ಮಿಸಿ ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಪ್ತಮಿಯಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವವಳು ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 113

उद्दिश्य जगतो नाथं देवदेवं दिवाकरम् । तस्य पुण्यफलं यद्वै कथितं द्विजसत्तमैः

ಜಗತ್ತಿನ ನಾಥನಾದ ದೇವದೇವ ದಿವಾಕರ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 114

तत्ते राज्ञि प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमनाः सति । दद्रूचित्रककुष्ठानि मण्डलानि विचर्चिका

ಓ ರಾಣಿ, ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಓ ಸತಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು. ದದ್ರು, ಚಿತ್ರಕಕುಷ್ಠ, ಮಂಡಲರೋಗ ಮತ್ತು ವಿಚರ್ಚಿಕಾ (ಕಜ್ಜಿ) ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 115

न भवन्तीह चाङ्गेषु पूर्वकर्मार्जितान्यपि । कृष्णां धेनुं तथाष्टम्यां या प्रयच्छति भामिनी

ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಕಪ್ಪು ಧೇನುವನ್ನು ದಾನಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ರೋಗಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 116

ब्राह्मणे वृत्तसम्पन्ने प्रीयतां मे महेश्वरः । तस्या जन्मार्जितं पापं नश्यते विभवान्विता

ಸದಾಚಾರಸಂಪನ್ನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ (ದಾನ) ನೀಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ. ಐಶ್ವರ್ಯವತಿಯಾದ ಆಕೆಯ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರ ಸಂಚಿತ ಪಾಪ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 117

जायते नात्र सन्देहो यस्माद्दानमनुत्तमम् । गन्धधूपं तु या नारी भक्त्या विप्राय दापयेत्

ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ—ಈ ದಾನ ಅನುತ್ತಮ. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯ ಹಾಗೂ ಧೂಪವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 118

कात्यायनीं समुद्दिश्य नवम्यां शृणु यत्फलम् । तस्या भ्राता पिता पुत्रः पतिर्वा रणमुत्तमम्

ಕಾತ್ಯಾಯನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ನವಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವ್ರತಕರ್ಮದ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು. ಅವಳ ಸಹೋದರ, ತಂದೆ, ಪುತ್ರ ಅಥವಾ ಪತಿ—ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 119

प्राप्यते नैव सीदन्ति तेन दानेन रक्षिताः । इक्षुदण्डरसं देवि दशम्यां या प्रयच्छति

ಅವರು ಗುರಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆ ದಾನದಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿ, ದಶಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿನ ರಸವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವವಳು—

Verse 120

लोकपालान्समुद्दिश्य ब्राह्मणे व्यङ्गवर्जिते । तेन दानेन सा नित्यं सर्वलोकस्य वल्लभा

ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ, ದೇಹದ ದೋಷವಿಲ್ಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅದನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ—ಆ ದಾನದ ಫಲದಿಂದ ಅವಳು ಸದಾ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯಳಾಗುತ್ತಾಳೆ.

Verse 121

जायते नात्र सन्देह इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । एकादश्यामुपोष्याथ द्वादश्यामुदकप्रदा

‘ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ—ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ,’ ಎಂದು ಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು. ‘ಏಕಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ನಂತರ ದ್ವಾದಶಿಯಲ್ಲಿ ಜಲದಾನ ಮಾಡಬೇಕು—’

Verse 122

नारायणं समुद्दिश्य ब्राह्मणे विष्णुतत्परे । सा सदा स्पर्शसम्भाषैर्द्रावयेद्भावयेज्जनम्

ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಾನ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಆಕೆ, ತನ್ನ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ಸದಾ ಜನರ ಹೃದಯವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 123

यस्माद्दानं महर्लोके ह्यनन्तमुदके भवेत् । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं काममुद्दिश्य वै द्विजे

ಜಲದಾನವು ಮಹರ್ಲೋಕವರೆಗೂ ತಲುಪಿ ಅನಂತ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಯೋಗ್ಯ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ದ್ವಿಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಪಾದಾಭ್ಯಂಗ ಮತ್ತು ಶಿರೋಭ್ಯಂಗ ಮಾಡುವುದೂ ಮಹಾಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 124

ददाति च त्रयोदश्यां भक्त्या परमयाङ्गना । यस्यां यस्यां मृता जायेद्भूयो योन्यां तु जन्मनि

ತ್ರಯೋದಶಿಯಂದು ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಅವಳು ಯಾವ ಯಾವ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತಳಾಗುತ್ತಾಳೋ, ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ।

Verse 125

तस्यां तस्यां तु सा भर्तुर्न वियुज्येत कर्हिचित् । तथाप्येवं चतुर्दश्यां दद्यात्पात्रमुपानहौ

ಆ ಆ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಗಂಡನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ವಿಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಒಂದು ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಜೋಡಿ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕು।

Verse 126

ब्रह्मणे धर्ममुद्दिश्य तस्या लोका ह्यनामयाः । एवं च पक्षपक्षान्ते श्राद्धे तर्पेद्द्विजोत्तमान्

ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಅರ್ಪಿಸಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೆ ಅವಳ ಲೋಕಗಳು ರೋಗಶೋಕವಿಲ್ಲದೆ ನಿರಾಮಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 127

अव्युच्छिन्ना सदा राज्ञि सन्ततिर्जायते भुवि । एवं ते तिथिमाहात्म्यं दानयोगेन भाषितम्

ಹೇ ರಾಣಿಯೇ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಸಂತತಿ ಪರಂಪರೆ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಾನಯೋಗದ ಮೂಲಕ ನಿನಗೆ ತಿಥಿಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 128

तथा वनस्पतीनां तु आराधनविधिं शृणु । जम्बूं निम्बतरुं चैव तिन्दुकं मधुकं तथा

ಈಗ ಪವಿತ್ರ ವೃಕ್ಷಗಳ ಆರಾಧನೆಯ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಕೇಳು—ಜಂಬೂ, ನಿಂಬವೃಕ್ಷ, ತಿಂದುಕ ಮತ್ತು ಮಧೂಕ.

Verse 129

आम्रं चामलकं चैव शाल्मलिं वटपिप्पलौ । शमीबिल्वामलीवृक्षं कदलीं पाटलीं तथा

ಮಾವಿನ ಮರ, ಆಮಲಕ, ಶಾಲ್ಮಲಿ, ವಟ ಮತ್ತು ಪಿಪ್ಪಲ; ಶಮೀ, ಬಿಲ್ವ ಮತ್ತು ಆಮಲೀ ವೃಕ್ಷ; ಹಾಗೆಯೇ ಕದಳಿ ಮತ್ತು ಪಾಟಲೀ.

Verse 130

अन्यान्पुण्यतमान्वृक्षानुपेत्य स्वर्गमाप्नुयात्

ಇತರ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ವೃಕ್ಷಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 131

नारद उवाच । चैत्रे मासे तु या नारी कुर्याद्व्रतमनुत्तमम् । तस्य व्रतस्य चान्यानि कलां नार्हन्ति षोडशीम्

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀ ಆ ಅನುತ್ತಮ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಆ ವ್ರತದ ಪುಣ್ಯದ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಇತರ ವ್ರತಗಳು ಸಮಾನವಲ್ಲ.

Verse 132

श्रुतेन येन सुभगे दुर्भगत्वं न पश्यति । यथा हिमं रविं प्राप्य विलयं याति भूतले

ಹೇ ಸುಭಗೇ! ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಪಡೆದ ಹಿಮವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿಹೋಗುವಂತೆ।

Verse 133

तथा दुःखं च दौर्भाग्यं व्रतादस्माद्विलीयते । मधुकाख्यां तु ललितामाराधयति येन वै

ಹಾಗೆಯೇ ಈ ವ್ರತದಿಂದ ದುಃಖವೂ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವೂ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಿಂದ ‘ಮಧುಕಾ’ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯದ ಲಲಿತಾದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 134

विधिं तं शृणु सुभगे कथ्यमानं सुखावहम् । चैत्रे शुक्लतृतीयायां सुस्नाता शुद्धमानसा

ಹೇ ಸುಭಗೇ! ಸುಖಾವಹವಾದ, ಮಂಗಳಕರವಾದ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು. ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯೆಯಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವ್ರತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬೇಕು।

Verse 135

प्रतिमां मधुवृक्षस्य शाङ्करीमुमया सह । कारयित्वा द्विजवरैः प्रतिष्ठाप्य यथाविधि

ಮಧೂಕ ವೃಕ್ಷಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಉಮಾಸಹಿತ ಶಂಕರನ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಯಥಾವಿಧಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 136

सुगन्धिकुसुमैर्धूपैस्तथा कर्पूरकुङ्कुमैः । पूजयेद्विधिना देवं मन्त्रयुक्तेन भामिनी

ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳು, ಧೂಪ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರ್ಪೂರ-ಕುಂಕುಮಗಳಿಂದ, ಮಂತ್ರಸಹಿತ ವಿಧಿಯಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 137

पादौ नमः शिवायेति मेढ्रे वै मन्मथाय च । कालोदरायेत्युदरं नीलकंठाय कण्ठकम्

ಪಾದಗಳನ್ನು ‘ನಮಃ ಶಿವಾಯ’ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಜನನೇಂದ್ರಿಯವನ್ನು ‘ಮನ್ಮಥಾಯ ನಮಃ’ ಎಂದು; ಉದರವನ್ನು ‘ಕಾಲೋದರಾಯ ನಮಃ’ ಎಂದು; ಕಂಠವನ್ನು ‘ನೀಲಕಂಠಾಯ ನಮಃ’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 138

शिरः सर्वात्मने पूज्य उमां पश्चात्प्रपूजयेत् । क्षामोदरायैह्युदरं सुकण्ठायै च कण्ठकम्

‘ಸರ್ವಾತ್ಮನೆ ನಮಃ’ ಎಂದು ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಉಮಾದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು—ಅವಳ ಉದರವನ್ನು ‘ಕ್ಷಾಮೋದರಾಯೈ ನಮಃ’ ಎಂದು, ಕಂಠವನ್ನು ‘ಸುಕಂಠಾಯೈ ನಮಃ’ ಎಂದು।

Verse 139

शिरः सौभाग्यदायिन्यै पश्चादर्घ्यं प्रदापयेत्

ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ‘ಸೌಭಾಗ್ಯದಾಯಿನ್ಯೈ ನಮಃ’ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು।

Verse 140

नमस्ते देवदेवेश उमावर जगत्पते । अर्घ्येणानेन मे सर्वं दौर्भाग्यं नाशय प्रभो । इति अर्घ्यमन्त्रः

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ಹೇ ಉಮಾವರ! ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ! ಈ ಅರ್ಘ್ಯದಿಂದ, ಪ್ರಭು, ನನ್ನ ಸಮಸ್ತ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು—ಇದೇ ಅರ್ಘ್ಯಮಂತ್ರ।

Verse 141

अर्घ्यं दत्त्वा ततः पश्चात्करकं वारिपूरितम् । मधूकपात्रोपभृतं सहिरण्यं तु शक्तितः

ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ, ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರಕ (ಪಾತ್ರ)ವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು; ಮಧೂಕ-ಮರದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ಚಿನ್ನದೊಂದಿಗೆ।

Verse 142

करकं वारिसम्पूर्णं सौभाग्येन तु संयुतम् । दत्तं तु ललिते तुभ्यं सौभाग्यादिविवर्धनम् । इति करकदानमन्त्रः

ಜಲದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಸೌಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಇರುವ ಈ ಕರಕವನ್ನು, ಓ ಲಲಿತೇ, ನಿನಗೆ ಸೌಭಾಗ್ಯಾದಿ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಇದು ಕರಕ-ದಾನ ಮಂತ್ರ.

Verse 143

मन्त्रेणानेन विप्राय दद्यात्करकमुत्तमम् । लवणं वर्जयेच्छुक्लां यावदन्यां तृतीयिकाम्

ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಕರಕವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ತೃತೀಯೆಯವರೆಗೆ ಉಪ್ಪನ್ನು ವರ್ಜಿಸಬೇಕು.

Verse 144

क्षमाप्य देवीं देवेशां नक्तमद्यात्स्वयं हविः । अनेन विधिना सार्धं मासि मासि ह्यपक्रमेत्

ದೇವರ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ, ತಾನೇ ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಸರಳ ಹವಿಷ್ಯಾನ್ನವನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು. ಇದೇ ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿಂಗಳು ತಿಂಗಳಾಗಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವ್ರತವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

Verse 145

फाल्गुनस्य तृतीयायां शुक्लायां तु समाप्यते । वैशाखे लवणं देयं ज्येष्ठे चाज्यं प्रदीयते

ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುಕ್ಲ ತೃತೀಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಜ್ಯೇಷ್ಠದಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 146

आषाढे मासि निष्पावाः पयो देयं तु श्रावणे । मुद्गा देया नभस्ये तु शालिमाश्वयुजे तथा

ಆಷಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಪಾವ (ಬೀನ್ಸ್/ಹುರಳಿ) ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಶ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ನಭಸ್ಯ (ಭಾದ್ರಪದ)ದಲ್ಲಿ ಮುದ್ಗ (ಹೆಸರುಕಾಳು) ದಾನ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಶ್ವಯುಜದಲ್ಲಿ ಶಾಲಿ ಅಕ್ಕಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 147

कार्त्तिके शर्करापात्रं करकं रससंभृतम् । मार्गशीर्षे तु कार्पासं करकं घृतसंयुतम्

ಕಾರ್ತಿಕದಲ್ಲಿ ಶರ್ಕರಾಪಾತ್ರವನ್ನೂ, ಮಧುರರಸದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರಕ (ಜಲಪಾತ್ರ)ವನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರಕವನ್ನು ಘೃತಸಹಿತ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 148

पौषे तु कुङ्कुमं देयं माघे पात्रं तिलैर्भृतम् । फाल्गुने मासि सम्प्राप्ते पात्रं मोदकसंभृतम्

ಪೌಷದಲ್ಲಿ ಕುಂಕುಮವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಾಘದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಫಾಲ್ಗುಣ ಬಂದಾಗ ಮೋದಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 149

पश्चात्तृतीयादेयं यत्तत्पूर्वस्यां विवर्जयेत् । विधानमासां सर्वासां सामान्यं मनसः प्रिये

ತೃತೀಯೆಯ ನಂತರ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ವಿಧಿಸಲಾದ ದಾನವನ್ನು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿನ ದಿನ ನೀಡಬಾರದು. ಹೇ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯನೇ, ಇದು ಎಲ್ಲ ಮಾಸಗಳ ವಿಧಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮ.

Verse 150

प्रतिमां मधुवृक्षस्य तामेव प्रतिपूजयेत् । तस्मै सर्वं तु विप्राय आचार्याय प्रदीयते

ಮಧುವೃಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅದನ್ನೇ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದ ತನ್ನ ಆಚಾರ್ಯನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 151

ततः संवत्सरस्यान्ते उद्यापनविधिं शृणु । मधुवृक्षं ततो गत्वा बहुसम्भारसंवृतः

ನಂತರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾಪನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಕೇಳು. ಆಮೇಲೆ ಬಹು ಪೂಜಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಧುವೃಕ್ಷದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 152

निखनेत्प्रतिमां मध्ये माधूकीं मधुकस्य च । तत्रस्थं पूजयेत्सर्वमुमादेहार्द्धधारिणम्

ಸ್ಥಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಧೂಕೀ ಹಾಗೂ ಮಧುಕವೃಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಉಮಾದೇಹಾರ್ಧಧಾರಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನನ್ನು (ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನನ್ನು) ಸರ್ವೋಪಚಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 153

पूजोपहारैर्विपुलैः कुङ्कुमेन पुनःपुनः । श्लक्ष्णाभिः पुष्पमालाभिः कौसुम्भैः केसरेण च

ವಿಪುಲ ಪೂಜೋಪಹಾರಗಳಿಂದ, ಪುನಃಪುನಃ ಕುಂಕುಮ ಅರ್ಪಿಸಿ; ಮೃದು ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೌಸುಂಭ ಪುಷ್ಪಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಸರ ತಂತುಗಳಿಂದಲೂ (ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು).

Verse 154

कौसुम्भे वाससी शुभ्रे अतसीपुष्पसन्निभे । परिधाप्य तां प्रतिमां दम्पती रविसंख्यया

ಅತಸೀ ಪುಷ್ಪದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಶುಭ ಕೌಸುಂಭ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಸಿ; ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿದ ‘ರವಿ-ಸಂಖ್ಯೆ’ ಪ್ರಕಾರ ದಂಪತಿಗಳು ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 155

उपानद्युगलैश्छत्रैः कण्ठसूत्रैः सकण्ठिकैः । कटकैरङ्गुलीयैश्च शयनीयैः शुभास्तृतैः

ಜೋಡಿ ಪಾದುಕಗಳು, ಛತ್ರಗಳು, ಲಾಕೆಟ್‌সহ ಕಂಠಸೂತ್ರಗಳು; ಕಟಕಗಳು, ಉಂಗುರಗಳು, ಮತ್ತು ಶುಭ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಶಯನಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ (ದೇವದಂಪತಿ/ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು) ಸತ್ಕರಿಸಬೇಕು.

Verse 156

कुङ्कुमेन विलिप्ताङ्गौ बहुपुष्पैश्च पूजितौ । भोजयेद्विविधै रत्नैर्मधूकावासके स्थितौ

ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಅಂಗಲೇಪನ ಮಾಡಿ, ಬಹುಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ; ಮಧೂಕಾವಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಆ (ದೇವದಂಪತಿಯನ್ನು) ವಿವಿಧ ರತ್ನಾರ್ಪಣಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 157

भुक्तोत्थितौ तु विश्राम्य शय्यासु च क्षमापयेत् । गुरुमूलं यतः सर्वं गुरुर्ज्ञेयो महेश्वरः

ಭೋಜನ ಮಾಡಿ ಎದ್ದ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಶಯ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿಸಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಗುರು—ಗುರುವೇ ಮಹೇಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 158

प्रीते गुरौ ततः सर्वं जगत्प्रीतं सुरासुरम् । यद्यदिष्टतमं लोके यत्किंचिद्दयितं गृहे

ಗುರು ಪ್ರಸನ್ನರಾದರೆ ದೇವಾಸುರರೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದುದು ಏನಾದರೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಸಂಪತ್ತು ಏನಾದರೂ—

Verse 159

तत्सर्वं गुरवे देयमात्मनः श्रेय इच्छता । इदं तु धनिभिर्देयमन्यैर्देयं यथोच्यते

ಸ್ವಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಅದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಗುರುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದು ಧನಿಕರಿಗೆ; ಇತರರು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 160

दाम्पत्यमेकं विधिवत्प्रतिपूज्य शुभव्रतैः । द्वितीयं गुरुदाम्पत्यं वित्तशाठ्यं विवर्जयेत्

ಶುಭವ್ರತಗಳಿಂದ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಗುರು-ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಈ ಅರ್ಪಣಗಳಲ್ಲಿ ಧನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಂಚನೆ ಅಥವಾ ಕೃಪಣತೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು।

Verse 161

ततः क्षमापयेद्देवीं देवं च ब्राह्मणं गुरुम् । यथा त्वं देवि ललिते न वियुक्तासि शम्भुना

ನಂತರ ದೇವಿ, ದೇವ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಗುರು ಇವರಿಂದ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಬೇಕು, (ಇಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ): ‘ಹೇ ದೇವಿ ಲಲಿತೆ! ನೀನು ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ವಿಯೋಗವಾಗದಂತೆ—’

Verse 162

तथा मे पतिपुत्राणामवियोगः प्रदीयताम् । अनेन विधिना कृत्वा तृतीयां मधुसंज्ञिकाम्

“ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನಗೆ ಪತಿ ಮತ್ತು ಪುತ್ರರಿಂದ ವಿಯೋಗವಾಗದ ವರ ದೊರಕಲಿ.” ಈ ವಿಧಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ‘ಮಧು’ ಎಂಬ ತೃತೀಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ—

Verse 163

इन्द्राणी चेन्द्रपत्नीत्वमवाप सुतमुत्तमम् । सौभाग्यं सर्वलोकेषु सर्वर्द्धिसुखमुत्तमम्

ಇಂದ್ರಾಣೀ ಇಂದ್ರನ ಪತ್ನೀತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುತ್ರನನ್ನೂ ಪಡೆದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನೂ, ಸಮಸ್ತ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಮ ಸುಖವನ್ನೂ ಪಡೆದಳು.

Verse 164

अनेन विधिना या तु कुमारी व्रतमाचरेत् । शोभनं पतिमाप्नोति यथेन्द्राण्या शतक्रतुः

ಈ ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಾವ ಕನ್ಯೆ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಅವಳು ಶೋಭನವಾದ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ—ಇಂದ್ರಾಣೀ ಶತಕ್ರತು (ಇಂದ್ರ) ಯನ್ನು ಪಡೆದಂತೆ.

Verse 165

दुर्भगा सुभगत्वं च सुभगा पुत्रिणी भवेत् । पुत्रिण्यक्षयमाप्नोति न शोकं पश्यति क्वचित्

ದುರ್ಭಾಗ್ಯವತಿ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ, ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ ಪುತ್ರವತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಪುತ್ರವತಿ ಅಕ್ಷಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಶೋಕವನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 166

अनेकजन्मजनितं दौर्भाग्यं नश्यति ध्रुवम् । मृता तु त्रिदिवं प्राप्य उमया सह मोदते

ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಣಾನಂತರ ಅವಳು ತ್ರಿದಿವ (ಸ್ವರ್ಗ)ವನ್ನು ಪಡೆದು ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 167

कल्पकोटिशतं साग्रं भुक्त्वा भोगान् यथेप्सितान् । पुनस्तु सम्भवे लोके पार्थिवं पतिमाप्नुयात्

ಶತಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಕಾಲ ಇಷ್ಟಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಅವಳು ಪುನಃ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿ ರಾಜಸಮಾನ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.

Verse 168

सुभगा रूपसम्पन्ना पार्थिवं जनयेत्सुतम्

ಅವಳು ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿಯಾಗಿ ರೂಪಸಂಪನ್ನಳಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾಳೆ.

Verse 169

एतत्ते कथितं सर्वं व्रतानामुत्तमं व्रतम् । अन्यत्पृच्छस्व सुभगे वाञ्छितं यद्धृदि स्थितम्

ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವು—ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ರತ. ಈಗ, ಓ ಸుభಗೇ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಕೇಳು.