Adhyaya 209
Avanti KhandaReva KhandaAdhyaya 209

Adhyaya 209

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನರ್ಮದಾ ತೀರದ ಪುಷ್ಕಲೀ, ಕ್ಷಮಾನಾಥ ಮೊದಲಾದ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ರೇವಾ (ನರ್ಮದಾ) ಯಲ್ಲಿ ರುದ್ರ-ಮಹೇಶ್ವರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರುವ ಭಾರಭೂತಿ ತೀರ್ಥದ ಉದ್ಭವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಭಾರಭೂತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಶೀಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮ ಶೌಚ, ಸಂಯಮ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ; ಮಹಾದೇವನು ಬಟು (ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವನ ಬಳಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕಲಹವಾಗಿ ಪಣ ನಿಶ್ಚಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿವನು ಅಪಾರ ಅನ್ನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ನಂತರ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪಣದಂತೆ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ‘ಭಾರ’ ಸಹಿತ ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಎಸೆದು ತಾನೇ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಭಾರಭೂತಿ’ ಎಂಬ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಪಾಪಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎರಡನೇ ದೃಷ್ಟಾಂತದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನಂಬಿದ ಮಿತ್ರನನ್ನು ಕೊಂದು ದ್ರೋಹ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರ ಘೋರ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಧರ್ಮಿಷ್ಠ ರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರ ಹೊರುವ ಎಮ್ಮೆಯಾಗಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಸ್ನಾನ, ಅರ್ಪಣೆ, ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಹರಗಳಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಿಧ ಲಿಂಗ-ಪೂರಣ, ಚಿನ್ನ-ಎಳ್ಳು-ವಸ್ತ್ರ-ಗೋದಾನ ಮೊದಲಾದ ದಾನ ಮತ್ತು ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದ ಆ ಎಮ್ಮೆ ಶುದ್ಧಿಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಫಲಶ್ರುತಿ—ಭಾರಭೂತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ-ವ್ರತಾಚರಣೆಯಿಂದ ಮಹಾಪಾಪಗಳೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಪ ದಾನವೂ ಅಕ್ಷಯ ಪುಣ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಮರಣವಾದರೆ ನಿರಂತರ ಶಿವಲೋಕ, ಅಥವಾ ಶುಭಜನ್ಮದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं पार्थ पुष्कलीतीर्थमुत्तमम् । तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा ह्यश्वमेधफलं लभेत्

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಅದರ ತಕ್ಷಣವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಪುಷ್ಕಲೀ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

क्षमानाथं ततो गच्छेत्तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । दानवगन्धर्वैरप्सरोभिश्च सेवितम्

ಅಲ್ಲಿಂದ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕ್ಷಮಾನಾಥ ಎಂಬ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ದಾನವರು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದಲೂ ಸೇವಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 3

तत्र तिष्ठति देवेशः साक्षाद्रुद्रो महेश्वरः । भारेण महता जातो भारभूतिरिति स्मृतः

ಅಲ್ಲಿ ದೇವೇಶನು, ಸాక్షಾತ್ ರುದ್ರನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಮಹತ್ತರ ಭಾರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ‘ಭಾರಭೂತಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 4

युधिष्ठिर उवाच । भारभूतीति विख्यातं तीर्थं सर्वगुणान्वितम् । श्रोतुमिच्छामि विप्रेन्द्र परं कौतूहलं हि मे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ‘ಭಾರಭೂತಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ, ಸರ್ವಗುಣಸಂಪನ್ನವಾದ ಆ ತೀರ್ಥದ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.

Verse 5

श्रीमार्कण्डेय उवाच । भारभूतिसमुत्पत्तिं शृणु पाण्डवसत्तम । विस्तरेण यथा प्रोक्ता पुरा देवेन शम्भुना

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪಾಂಡವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಭಾರಭೂತಿಯ ಸಮುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಳು; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವ ಶಂಭುವೇ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದಂತೆ।

Verse 6

आसीत्कृतयुगे विप्रो वेदवेदाङ्गपारगः । विष्णुशर्मेति विख्यातः सर्वशास्त्रार्थपारगः

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಪ್ರನಿದ್ದನು; ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತನು. ‘ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿ, ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 7

क्षमा दमो दया दानं सत्यं शौचं धृतिस्तथा । विद्या विज्ञानमास्तिक्यं सर्वं तस्मिन्प्रतिष्ठितम्

ಕ್ಷಮೆ, ದಮ, ದಯೆ, ದಾನ, ಸತ್ಯ, ಶೌಚ, ಧೃತಿ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಆಸ್ತಿಕ್ಯ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 8

ईदृग्गुणा हि ये विप्रा भवन्ति नृपसत्तम । पतितान्नरके घोरे तारयन्ति पित्ःंस्तु ते

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇಂತಹ ಗುಣಗಳಿರುವ ವಿಪ್ರರು ಘೋರ ನರಕದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಹ ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 9

इन्द्रियं लोलुपा विप्रा ये भवन्ति नृपोत्तम । पतन्ति नरके घोरे रौरवे पापमोहिताः

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ, ಇಂದ್ರಿಯಸುಖಗಳಿಗೆ ಲೋಲುಪರಾದ ವಿಪ್ರರು ಪಾಪಮೋಹಿತರಾಗಿ ‘ರೌರವ’ ಎಂಬ ಘೋರ ನರಕದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ।

Verse 10

ये क्षान्तदान्ताः श्रुतिपूर्णकर्णा जितेन्द्रियाः प्राणिवधान्निवृत्ताः । प्रतिग्रहे संकुचिताग्रहस्तास्ते ब्राह्मणास्तारयितुं समर्थाः

ಕ್ಷಮಾಶೀಲರೂ ದಮನಶೀಲರೂ ಆಗಿ, ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ಕಿವಿಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರಾಗಿ, ಪ್ರಾಣಿಹಿಂಸೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದು, ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕೈಯನ್ನು ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ಇಡುವ ಅಂಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇತರರನ್ನು ಭವಸಾಗರದಿಂದ ತಾರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರು.

Verse 11

एवं गुणगणाकीर्णो ब्राह्मणो नर्मदातटे । वसते ब्राह्मणैः सार्धं शिलोञ्छवृत्तिजीवनः

ಈ ರೀತಿ ಗುಣಗಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನರ್ಮದಾ ತಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ನೆಲೆಸಿ, ಶಿಲೋಞ್ಛವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 12

तादृशं ब्राह्मणं ज्ञात्वा देवदेवो महेश्वरः । द्विजरूपधरो भूत्वा तस्याश्रममगात्स्वयम्

ಅಂಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೆಂದು ತಿಳಿದು ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸ್ವತಃ ದ್ವಿಜರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅವನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 13

दृष्ट्वा तं ब्राह्मणैः सार्धमुच्चरन्तं पदक्रमम् । अभिवादयते विप्रं स्वागतेन च पूजितः

ಅವನನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಪದಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಠಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಆ ವಿಪ್ರನು ಅತಿಥಿಗೆ ಅಭಿವಾದನೆ ಮಾಡಿದನು; ಬಂದವನು ಯಥೋಚಿತ ಸ್ವಾಗತದಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 14

प्रोवाच तं मुहूर्तेन ब्राह्मणो विस्मयान्वितः । किमथ तद्बटो ब्रूहि किं करोमि तवेप्सितम्

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಬಟು, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬಂದೆ? ಹೇಳು; ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?”

Verse 15

बटुरुवाच । विद्यार्थिनमनुप्राप्तं विद्धि मां द्विजसत्तम । ददासि यदि मे विद्यां ततः स्थास्यामि ते गृहे

ಬಟುವು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ನನ್ನನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ, ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬೇಡಿ ಬಂದವನಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ. ನೀವು ನನಗೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದರೆ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆನು.

Verse 16

ब्राह्मण उवाच । सर्वेषामेव विप्राणां बटो त्वं गोत्र उत्तमे । दानानां परमं दानं कथं विद्या च दीयते

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಗೋತ್ರೋತ್ತಮ ಬಟು, ನೀನು ಎಲ್ಲಾ ವಿಪ್ರರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ದಾನ ವಿದ್ಯೆ; ಅಂಥ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಗೆ ನೀಡುವುದು?

Verse 17

गुरुशुश्रूषया विद्या पुष्कलेन धनेन वा । अथवा विद्यया विद्या भवतीह फलप्रदा

ಗುರುಶುಶ್ರೂಷೆಯಿಂದ ವಿದ್ಯೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅಪಾರ ಧನದಿಂದ; ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ವಿದ್ಯೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅದು ಫಲಪ್ರದವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 18

बटुरुवाच । यथान्ये बालकाः स्नाताः शुश्रूषन्ति ह्यहर्निशम् । तथाहं बटुभिः सार्धं शुश्रूषामि न संशयः

ಬಟುವು ಹೇಳಿದರು—ಇತರ ಬಾಲಕರು ಸ್ನಾನಾದಿ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡುವಂತೆ, ನಾನೂ ಇತರ ಬಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 19

तथेति चोक्त्वा विप्रेन्द्रः पाठयंस्तं दिने दिने । वर्तते सह शिष्यैः स शिलोञ्छानुपहारयन्

“ತಥೇ” ಎಂದು ಹೇಳಿ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನು ಅವನಿಗೆ ದಿನೇದಿನೇ ಪಾಠ ಬೋಧಿಸಿದನು. ಅವನು ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ಶಿಲೋಞ್ಛದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಉಪಹಾರವಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 20

ततः कतिपयाहोभिः प्रोक्तो बटुभिरीश्वरः । पचनाद्यं बटो कर्म कुरु क्रमत आगतम्

ನಂತರ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಬಟುಗಳು ಈಶ್ವರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಬಟು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರುವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮೊದಲಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸು।”

Verse 21

तथेति चोक्तो देवेशो भारग्राममुपागतः । ध्यात्वा वनस्पतीः सर्वा इदं वचनमब्रवीत्

‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ದೇವೇಶನು ಭಾರಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಎಲ್ಲ ವನಸ್ಪತಿಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 22

यावदागच्छते विप्रो बटुभिः सह मन्दिरम् । अदर्शनाभिः कर्तव्यं तावदन्नं सुसंस्कृतम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಬಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಬರುವವರೆಗೆ ನೀವು ಕಾಣದಂತೆ ಇರಿ; ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರಿ.

Verse 23

एवमुक्त्वा तु ताः सर्वा विश्वरूपो महेश्वरः । क्रीडनार्थं गतस्तत्र बटुवेषधरः पृथक्

ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳಿ ವಿಶ್ವರೂಪನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಲೀಲಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಟು-ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹೋದನು.

Verse 24

दृष्ट्वा समागतं तत्र बटुवेषधरं पृथक् । धिक्त्वां च परुषं वाक्यमूचुस्ते गिरिसन्निधौ

ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಂದ ಬಟು-ವೇಷಧಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಗಿರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಠೋರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು— “ಧಿಕ್ ನಿನಗೆ!”

Verse 25

क्षुत्क्षामकंठाः सर्वे च गत्वा तु किल मन्दिरम् । त्वया सिद्धेन चान्नेन तृप्तिं यास्यामहे वयम्

ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಗಂಟಲು ಒಣಗಿದೆ. ನಿನ್ನಿಂದ ತಯಾರಾದ ಅನ್ನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂದು ನಾವು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದೆವು.

Verse 26

तद्वृथा चिन्तितं सव त्वयागत्य कृतं द्विज । मिथ्याप्रतिज्ञेन सता दुरनुष्ठितमद्य ते

ಎಲೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನಿನ್ನ ಬರುವಿಕೆಯಿಂದ ಆ ಯೋಜನೆಯೆಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು. ಸುಳ್ಳು ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ನೀನು ಇಂದು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 27

बटुरुवाच । सन्तापमनुतापं वा भोजनार्थं द्विजर्षभाः । मा कुरुध्वं यथान्यायं सिद्धेऽग्रे गृहमेष्यथा

ಬಟು ಹೇಳಿದನು: ಎಲೈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಊಟದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡಬೇಡಿ. ಅಡುಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾದಾಗ, ನೀವು ಮನೆಗೆ ಬನ್ನಿ.

Verse 28

बटुरुवाच । दिनशेषेण चास्माकं पञ्चतां च दिने दिने । निष्पत्तिं याति वा नेति तदसिद्धमशेषतः

ಬಟು ಹೇಳಿದನು: ದಿನದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವೂ ದಿನೇ ದಿನೇ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 29

असिद्धं सिद्धमस्माकं यत्त्वया समुदाहृतम् । दृष्ट्वानृतं गतास्तत्र त्वां बद्धाम्भसि निक्षिपे

ಸಿದ್ಧವಾಗದ ಅಡುಗೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೀನು ನಮಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೀಯೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅದು ಸುಳ್ಳೆಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುತ್ತೇನೆ.

Verse 30

बटुरुवाच । भोभोः शृणुध्व सर्वेऽत्र सोपाध्याया द्विजोत्तमाः । प्रतिज्ञां मम दुर्धर्षां यां श्रुत्वा विस्मयो भवेत्

ಬಟು ಹೇಳಿದರು—“ಭೋ ಭೋ! ಇಲ್ಲಿ ಇರುವ ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯರೊಡನೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಕೇಳಿರಿ. ನನ್ನ ಈ ದುರ್ಧರ್ಷ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ; ಕೇಳಿದರೆ ವಿಸ್ಮಯ ಉಂಟಾಗುವುದು.”

Verse 31

यदि सिद्धमिदं सर्वमन्नं स्यादाश्रमे गुरोः । यूयं बद्ध्वा मया सर्वे क्षेप्तव्या नर्मदाम्भसि

“ಗುರುವಿನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ತ ಅನ್ನವು ನಿಜವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ನರ್ಮದೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದುಬಿಡುವೆನು.”

Verse 32

अथवान्नं न सिद्धं स्याद्भवद्भिर्दृढबन्धनैः । गुरोस्तु पश्यतो बद्ध्वा क्षेप्तव्योऽहं नर्मदाह्रदे

“ಅಥವಾ ಅನ್ನವು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ನೀವು ದೃಢ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿ, ಗುರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ನನ್ನನ್ನು ನರ್ಮದಾ ಹ್ರದದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಬೇಕು.”

Verse 33

तथेति कृत्वा ते सर्वे समयं गुरुसन्निधौ । स्नात्वा जाप्यविधानेन भूतग्रामं ततो ययुः

“ತಥೇತಿ” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಗುರುಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಜಪ ನೆರವೇರಿಸಿ, ಭೂತಗ್ರಾಮವೆಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 34

दृष्ट्वा ते विस्मयं जग्मुर्विस्तृते भक्ष्यभोजने । षड्रसेन नृपश्रेष्ठ भुक्त्वा हुत्वा पृथक्पृथक्

ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ! ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹಾಸಿದ್ದ ಭಕ್ಷ್ಯ-ಭೋಜ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ವಿಸ್ಮಿತರಾದರು. ನಂತರ ಷಡ್ರಸಸಂಪನ್ನ ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ಆಹುತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 35

ततः प्रोवाच वचनं हृष्टपुष्टो द्विजोत्तमः । वरदोऽस्मि वरं वत्स वृणु यत्तव रोचते

ಆಗ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಪುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಹೇಳಿದನು— “ವತ್ಸ, ನಾನು ವರದಾತನು; ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೋ।”

Verse 36

साङ्गोपाङ्गास्तु ते वेदाः शास्त्राणि विविधानि च । प्रतिभास्यन्ति ते विप्र मदीयोऽस्तु वरस्त्वयम्

“ಹೇ ವಿಪ್ರ, ಅಂಗೋಪಾಂಗಗಳೊಡನೆ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವು— ಇದೇ ನನ್ನ ವರ।”

Verse 37

प्रणम्य बटुभिः सार्धं स चिक्रीड यथासुखम् । द्वितीये तु ततः प्राप्ते दिवसे नर्मदाजले

ಅವನು ಬಟುಗಳೊಡನೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸುಖವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಿಸಿದನು; ನಂತರ ಎರಡನೇ ದಿನ ಬಂದಾಗ ನರ್ಮದೆಯ ಜಲದಲ್ಲಿ…

Verse 38

क्रीडनार्थं गताः सर्वे सोपाध्याया युधिष्ठिर । ततः स्मृत्वा पणं सर्वे भाषयित्वा विधानतः

ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಎಲ್ಲರೂ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೊಡನೆ ಆಟಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ನಂತರ ಪಣವನ್ನು ನೆನೆದು, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಘೋಷಿಸಿದರು।

Verse 39

उपाध्यायमथोवाच नत्वा देवः कृताञ्जलिः । जले प्रक्षेपयाम्यद्य निष्प्रतिज्ञान् बटून् प्रभो

ನಂತರ ದೇವನು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು— “ಪ್ರಭೋ, ಇಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಭ್ರಷ್ಟ ಬಟುಗಳನ್ನು ಜಲಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುವೆನು।”

Verse 40

तद्देवस्य वचः श्रुत्वा नष्टास्ते बटवो नृप । गुरोस्तु पश्यतो राजन्धावमाना दिशो दश

ಹೇ ನೃಪಾ! ದೇವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಬಟುಕರು ಅಂತರಧಾನರಾದರು; ಗುರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ಹೇ ರಾಜನ್, ಅವರು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಓಡಿದರು।

Verse 41

वायुवेगेन देवेन लुञ्जितास्ते समन्ततः । भारं बद्ध्वा तु सर्वेषां बटूनां च नरेश्वर

ಹೇ ನರೇಶ್ವರ! ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಂತೆ ದೇವನು ಅವರನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು; ನಂತರ ಆ ಬಟುಕರ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಒಂದು ಭಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 42

शापानुग्रहको देवोऽक्षिपत्तोये यथा गृहे । ततो विषादमगमद्दृष्ट्वा तान्नर्मदाजले

ಶಾಪವನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಆ ದೇವನು, ಮನೆಯೊಳಗೆ ಏನನ್ನೋ ಎಸೆದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು. ನಂತರ ನರ್ಮದಾಜಲದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ವಿಷಾದಗೊಂಡನು।

Verse 43

गुरुणा बटुरुक्तोऽथ किमेतत्साहसं कृतम् । एतेषां मातृपितरो बालकानां गृहेऽङ्गनाः

ಆಮೇಲೆ ಬಟುಕು ಗುರುವನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಇದು ಯಾವ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮಾಡಿದಿರಿ? ಈ ಬಾಲಕರ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರು ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಅಂಗಳನಾರಿಯರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.”

Verse 44

यदि पृच्छन्ति ते बालान् क्व गतान् कथयाम्यहम् । एवं स्थिते महाभाग यदि कश्चिन्मरिष्यति

“ಅವರು ಬಾಲಕರ ಬಗ್ಗೆ—‘ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರು?’—ಎಂದು ಕೇಳಿದರೆ ನಾನು ಏನು ಹೇಳಲಿ? ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಯಾರಾದರೂ ಸತ್ತರೆ…”

Verse 45

तदा स्वकीयजीवेन त्वं योजयितुमर्हसि । मृतेषु तेषु विप्रेषु न जीवे निश्चयो मृतः

ಆಗ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪುನರ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಬಾಲಕರು ಸತ್ತರೆ, ನಾನು ಬದುಕುವೆನೆಂಬ ನಿಶ್ಚಯವಿಲ್ಲ—ನಾನೂ ಸಾಯುವೆನು।

Verse 46

ब्रह्महत्याश्च ते बह्व्यो भविष्यन्ति मृते मयि । द्विजबन्धनमात्रेण नरको भवति ध्रुवम्

ನಾನು ಸತ್ತರೆ ನಿನಗೆ ಅನೇಕ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷಗಳು ಉಂಟಾಗುವವು. ಕೇವಲ ದ್ವಿಜನನ್ನು (ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು) ಬಂಧಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ನರಕ ಧ್ರುವ।

Verse 47

मरणाद्यां गतिं यासि न तां वेद्मि द्विजाधम । एवमुक्तः स्मितं कृत्वा देवदेवो महेश्वरः

ಮರಣದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ನೀನು ಪಡೆಯುವ ಗತಿಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿಯೆನು, ಹೇ ದ್ವಿಜಾಧಮ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸ್ಮಿತಮಾಡಿದನು।

Verse 48

भारभूतेश्वरे तीर्थ उज्जहार जलाद्द्विजान् । मुक्त्वा भारं तु देवेन छादयित्वा तु तान्द्विजान्

ಭಾರಭೂತೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ನೀರಿನಿಂದ ಆ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದನು. ಭಾರವನ್ನು ತೆಗೆದು ದೇವನು ಅವರನ್ನು ಆವರಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಿದನು।

Verse 49

लिङ्गं प्रतिष्ठितं तत्र भारभूतेति विश्रुतम् । मृतांस्तान् वै द्विजान् दृष्ट्वा ब्रह्महत्या निराकृता

ಅಲ್ಲಿ ‘ಭಾರಭೂತ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಲಿಂಗವು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಯಿತು. ಆ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಮೃತವತ್ ಕಂಡು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ದೋಷವು ನಿವಾರಿತವಾಯಿತು।

Verse 50

गतानि पञ्च वै दृष्ट्वा ब्रह्महत्याशतानि वै । ततः स विस्मयाविष्टो दृष्ट्वा तान्बालकान् गुरुः

ಐನೂರು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ-ಪಾಪಗಳು ದೂರವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಬಾಲಕರನ್ನು ಕಂಡ ಗುರುವು ಆಶ್ಚರ್ಯಾವಿಷ್ಟನಾದನು।

Verse 51

नान्यस्य कस्यचिच्छक्तिरेवं स्यादीश्वरं विना । ज्ञात्वा तं देवदेवेशं प्रणाममकरोद्द्विजः

“ಈಶ್ವರನಿಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಇಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ; ಇದು ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ.” ಎಂದು ತಿಳಿದು, ದೇವದೇವೇಶನೆಂದು ಅರಿತು ದ್ವಿಜನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 52

अज्ञानेन मया सव यदुक्तं परमेश्वर । अप्रियं यत्कृतं सर्वं क्षन्तव्यं तन्मम प्रभो

ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರಾ! ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಾನು ಏನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೋ, ಏನು ಅಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದೇನೋ—ಹೇ ಪ್ರಭು—ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಮಿಸು।

Verse 53

देव उवाच । भगवन्गुरुर्भवान्देवो भवान्मम पितामहः । वेदगर्भ नमस्तेऽस्तु नास्ति कश्चिद्व्यतिक्रमः

ದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಗವನ್! ನೀವು ನನ್ನ ಗುರು, ನೀವು ನನ್ನ ದೇವ, ನೀವು ನನ್ನ ಪಿತಾಮಹ. ಹೇ ವೇದಗರ್ಭ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿಕ್ರಮವೇ ಇಲ್ಲ।

Verse 54

जनिता चोपनेता च यस्तु विद्यां प्रयच्छति । अन्नदाता भयत्राता पञ्चैते पितरः स्मृताः

ಜನಕ, ಉಪನಯನ ಮಾಡಿಸುವವ, ವಿದ್ಯೆ ನೀಡುವವ, ಅನ್ನದಾತ, ಭಯತ್ರಾತ—ಈ ಐವರನ್ನೂ ‘ಪಿತರು’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 55

एवमुक्त्वा जगन्नाथो विष्णुशर्माणमानतः । तत्र तीर्थे जगामाशु कैलासं धरणीधरम्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಜಗನ್ನಾಥನು ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆ ತೀರ್ಥದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟು ಧರಣೀಧರನಾದ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು।

Verse 56

तदाप्रभृति तत्तीर्थं भारभूतीति विश्रुतम् । विख्यातं सर्वलोकेषु महापातकनाशनम्

ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಆ ತೀರ್ಥವು ‘ಭಾರಭೂತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು; ಅದು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹಾಪಾತಕನಾಶಕವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು।

Verse 57

तत्र तीर्थे पुनर्वृत्तमितिहासं ब्रवीमि ते । सर्वपापहरं दिव्यमेकाग्रस्त्वं शृणुष्व तत्

ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ನಡೆದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದು ದಿವ್ಯ, ಸರ್ವಪಾಪಹರ—ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು।

Verse 58

पुरा कृतयुगस्यादौ वैश्यः कश्चिन्महामनाः । सुकेश इति विख्यातस्तस्य पुत्रोऽतिधार्मिकः

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೃತಯುಗದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಕೇಶನೆಂಬ ಮಹಾಮನಸ್ಸಿನ ವೈಶ್ಯನೊಬ್ಬನಿದ್ದನು; ಅವನ ಪುತ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಧಾರ್ಮಿಕನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 59

सोमशर्मेति विख्यातो मृतः पृथुललोचनः । स सखायं वणिक्पुत्रं कंचिच्चक्रे दरिद्रिणम्

ಅವನು ಸೋಮಶರ್ಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು; ಹೇ ವಿಶಾಲನೇತ್ರನೇ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವನು ಮೃತನಾದನು. ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಒಬ್ಬ ವಣಿಕ್ಪುತ್ರನನ್ನು ಅವನು ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು।

Verse 60

सुदेवमिति ख्यातं सर्वकर्मसु कोविदम् । एकदा तु समं तेन व्यवहारमचिन्तयत्

ಅವನು ‘ಸುದೇವ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದ. ಒಮ್ಮೆ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಮವಾಗಿ ಸೇರಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು.

Verse 61

सखे समुद्रयानेन गच्छावोत्तरणैः शुभैः । भाण्डं बहु समादाय मदीये द्रव्यसाधने

‘ಸಖಾ, ಸಮುದ್ರಯಾನದಿಂದ ಹೊರಟು ಶುಭವಾದ ಬಂದರುಗಳಿಗೂ ಇಳಿಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ಹೋಗೋಣ. ಬಹಳ ಸರಕನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ನನ್ನ ಮೂಲಧನದಿಂದ ಧನಸಾಧನೆ ಮಾಡೋಣ.’

Verse 62

परं तीरं गमिष्याव उत्कर्षस्त्वावयोः समः । इति तौ मन्त्रयित्वा तु मन्त्रवत्समभीप्सितम्

‘ದೂರದ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ; ಲಾಭವೂ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿರಲಿ.’ ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ನಿಶ್ಚಿತ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಇಷ್ಟಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸು ನೆಟ್ಟರು.

Verse 63

सर्वं प्रयाणकं गृह्य ह्यारूढौ लवणोदधिम् । तौ गत्वा तु परं भाण्डं विक्रीय पुरतस्तदा

ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಉಪ್ಪುಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಲು ನೌಕೆಗೆ ಏರಿದರು. ಅತ್ತ ತಲುಪಿ, ಮುಂದಿನ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸರಕನ್ನು ಮಾರಿದರು.

Verse 64

प्राप्तौ बहु सुवर्णं च रत्नानि विविधानि च । नावं तां संगतां कृत्वा पश्चात्तावारुरोहतुः

ಅವರು ಬಹಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನೂ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಆ ನೌಕೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಹಿಂದಿರುಗುವ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಬ್ಬರೂ ಮತ್ತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಏರಿದರು.

Verse 65

नावमन्तर्जले दृष्ट्वा निशीथे स्वर्णसंभृताम् । दृष्ट्वा तु सोमशर्माणमुत्सङ्गे कृतमस्तकम्

ನಿಶೀಥಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಜಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಭಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ದೋಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತಲೆ ಇಟ್ಟು ಮಲಗಿದ್ದ ಸೋಮಶರ್ಮನನ್ನೂ ಕಂಡನು।

Verse 66

शयानमतिविश्वस्तं सहदेवो व्यचिन्तयत् । एष निद्रावशं यातो मयि प्राणान्निधाय वै

ಅತಿವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮಲಗಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಸಹದೇವನು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಇವನು ನಿದ್ರಾವಶನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ನಿಜಕ್ಕೂ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ।”

Verse 67

अस्याधीनमिदं सर्वं द्रव्यरत्नमशेषतः । उत्कर्षार्द्धं तु मे दद्यात्तत्र गत्वेति वा न वा

“ಈ ಸಮಸ್ತ ದ್ರವ್ಯರತ್ನಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೋದ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಲಾಭದ ಅರ್ಧವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೋ, ಇಲ್ಲವೋ?”

Verse 68

इति निश्चित्य मनसा पापस्तं लवणोदधौ । चिक्षेप सोमशर्माणं पापध्यातेन चेतसा

ಹೀಗೆ ಮನದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಪಾಪಚಿಂತೆಯಿಂದ ಮಲಿನವಾದ ಚಿತ್ತದಿಂದ ಆ ಪಾಪಿ ಸೋಮಶರ್ಮನನ್ನು ಲವಣೋದಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಸೆದನು।

Verse 69

उत्तीर्य तरणात्तस्माद्गत्वा संगृह्य तद्धनम् । ततः कतिपयाहोभिः संयुक्तः कालधर्मणा

ಆ ದೋಣಿಯಿಂದ ಇಳಿದು ಹೋಗಿ ಆ ಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು; ನಂತರ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು—ಮರಣವಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದನು।

Verse 70

गतो यमपुरं घोरं गृहीतो यमकिंकरैः । स नीतस्तेन मार्गेण यत्र संतपते रविः

ಅವನು ಘೋರ ಯಮಪುರಿಗೆ ಹೋದನು; ಯಮಕಿಂಕರರಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಸೂರ್ಯನೂ ದಹಿಸುವ ತಾಪದಿಂದ ಕಾಡುವ ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.

Verse 71

कृत्वा द्वादशधात्मानं सम्प्राप्ते प्रलये यथा । सुतीक्ष्णाः कण्टका यत्र यत्र श्वानः सुदारुणाः

ಪ್ರಳಯಾಗಮನದಂತೆ, ತನ್ನ ದೇಹವೇ ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ಚಿದ್ರವಾದಂತೆ ಅವನು ಪೀಡಿತನಾದನು. ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕ್ಷುರಧಾರ ಮುಳ್ಳುಗಳು ಇರುವ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಯಾನಕ ಕ್ರೂರ ನಾಯಿಗಳು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 72

तीक्ष्णदंष्ट्रा महाव्याला व्याघ्रा यत्र महावृकाः । सुतप्ता वालुका यत्र क्षुधा तृष्णा तमो महत्

ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷುರಧಾರ ದಂತಗಳಿರುವ ಮಹಾಸರ್ಪಗಳು, ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾವೃಕಗಳು ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರಳು ಸುಡುತ್ತದೆ; ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಘೋರ ಅಂಧಕಾರ ಆವರಿಸಿದೆ.

Verse 73

पानीयस्य कथा नास्ति न छाया नाश्रमः क्वचित् । अन्नं पानीयसहितं यावत्तद्दीयते विषम्

ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮಾತೇ ಇಲ್ಲ; ಎಲ್ಲೂ ನೆರಳು ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಆಶ್ರಮವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಅನ್ನವೂ ನೀರೂ ಎಲ್ಲವೂ ವಿಷವೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 74

छायां संप्रार्थमानानां भृशं ज्वलति पावकः । तैर्दह्यमाना बहुशो विलपन्ति मुहुर्मुहुः

ನೆರಳನ್ನು ಬೇಡುವವರಿಗಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಮರುಮರು ದಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವರು ಪುನಃಪುನಃ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 75

हा भ्रातर्मातः पुत्रेति पतन्ति पथि मूर्छिताः । इत्थंभूतेन मार्गेण स गीतो यमकिंकरैः

“ಅಯ್ಯೋ ಅಣ್ಣಾ! ಅಯ್ಯೋ ತಾಯೇ! ಅಯ್ಯೋ ಮಗನೇ!” ಎಂದು ಅಳಲಾಡುತ್ತಾ ಅವರು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಚ್ಛಿತರಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಯಮದ ಕಿಂಕರರು ಅವನನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 76

यत्र तिष्ठति देवेशः प्रजासंयमनो यमः । ते द्वारदेशे तं मुक्त्वाचक्षुर्यमकिंकराः

ಪ್ರಜಾಸಂಯಮನನಾದ ದೇವೇಶ ಯಮನು ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ದ್ವಾರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಮದ ಕಿಂಕರರು ಅವನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿವೇದಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 77

बद्ध्वा तं गलपाशेन ह्यासीनं मित्रघातिनम् । अवधारय देवेश बुध्यस्व यदनन्तरम्

ಆ ಮಿತ್ರಘಾತಕನನ್ನು ಕಂಠಪಾಶದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವೇಶ, ಗಮನಿಸು; ಮುಂದಿನದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೋ.”

Verse 78

यम उवाच । न तु पूर्वं मुखं दृष्टं मया विश्वासघातिनाम् । ये मित्रद्रोहिणः पापास्तेषां किं शासनं भवेत्

ಯಮನು ಹೇಳಿದರು—“ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರ ಮುಖವನ್ನು ನಾನು ಹಿಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಪಾಪಿಗಳಾದ ಮಿತ್ರದ್ರೋಹಿಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಶಿಕ್ಷೆ ಇರಬೇಕು?”

Verse 79

ऋषयोऽत्र विचारार्थं नियुक्ता निपुणाः स्थिताः । ते यत्र ब्रुवते तत्र क्षिपध्वं मा विचार्यताम्

“ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾರ್ಥ ನಿಪುಣ ಋಷಿಗಳು ನಿಯುಕ್ತರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣ ಅವನನ್ನು ಎಸೆಯಿರಿ—ಇನ್ನು ವಿಚಾರ ಬೇಡ.”

Verse 80

इत्युक्तास्ते तमादाय किंकराः शीघ्रगामिनः । मुनीशांस्तत्र तानूचुस्तं निवेद्य यमाज्ञया

ಹೀಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಶೀಘ್ರಗಾಮಿಗಳಾದ ಕಿಂಕರರು ಅವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮುನೀಶ್ವರರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಯಮಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಅವನನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.

Verse 81

द्विजा अनेन मित्रं स्वं प्रसुप्तं निशि घातितम् । विश्वस्तं धनलोभेन को दण्डोऽस्य भविष्यति

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದ್ವಿಜ ಮುನಿಗಳೇ! ಇವನು ಧನಲೋಭದಿಂದ ತನ್ನದೇ ಮಿತ್ರನನ್ನು—ನಂಬಿ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದವನನ್ನು—ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವನಿಗೆ ಯಾವ ದಂಡ ವಿಧಿಸಬೇಕು?”

Verse 82

मुनय ऊचुः । अदृष्टपूर्वमस्माभिर्वदनं मित्रघातिनाम् । कृत्वा पटान्तरे ह्येनं शृण्वन्तु गतिमस्य ताम्

ಮುನಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಮಿತ್ರಘಾತಿಗಳ ಮುಖವನ್ನು ನಾವು ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಇವನನ್ನು ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟು, ದೂತರು ಇವನಿಗೆ ನಿರ್ಣೀತವಾದ ಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳಲಿ.”

Verse 83

ते शास्त्राणि विचार्याथ ऋषयश्च परस्परम् । आहूय यमदूतांस्तानूचुर्ब्राह्मणपुंगवाः

ನಂತರ ಋಷಿಗಳು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಆ ಯಮದೂತರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುಂಗವರು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 84

आलोकितानि शास्त्राणि वेदाः साङ्गाः स्मृतीरपि । पुराणानि च मीमांसा दृष्टमस्माभिरत्र च

“ನಾವು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇವೆ—ಸಾಂಗ ವೇದಗಳು, ಸ್ಮೃತಿಗಳು, ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನೂ; ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿಯಮವನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದೇವೆ.”

Verse 85

ब्रह्मघ्ने च सुरापे च स्तेये गुर्वङ्गनागमे । निष्कृतिर्विहिता शास्त्रे कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ಸುರಾಪಾನಿ, ಕಳ್ಳ ಮತ್ತು ಗುರುಪತ್ನೀಗಮನ ಮಾಡಿದವನು—ಇವರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಕೃತಘ್ನ ದ್ರೋಹಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲ।

Verse 86

ये स्त्रीघ्नाश्च गुरुघ्नाश्च ये बालब्रह्मघातिनः । विहिता निष्कृतिः शास्त्रे कृतघ्ने नास्ति निष्कृतिः

ಸ್ತ್ರೀಹಂತಕರು, ಗುರುಹಂತಕರು, ಬಾಲಬ್ರಾಹ್ಮಣಘಾತಕರು—ಇವರಿಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಕೃತಘ್ನ ದ್ರೋಹಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿಲ್ಲ।

Verse 87

वापीकूपतडागानां भेत्तारो ये च पापिनः । उद्यानवाटिकानां च छेत्तारो ये च दुर्जनाः

ಬಾವಿ, ಕೂಪು, ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಒಡೆದು ನಾಶಮಾಡುವ ಪಾಪಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಉದ್ಯಾನ-ವಾಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವ ದುರ್ಜನರು।

Verse 88

दावाग्निदाहका ये च सततं येऽसुहिंसकाः । न्यासापहारिणो ये च गरदाः स्वामिवञ्चकाः

ಕಾಡಿಗೆ ದಾವಾಗ್ನಿ ಹಚ್ಚಿ ದಹನ ಮಾಡುವವರು, ಸದಾ ಜೀವಹಿಂಸೆ ಮಾಡುವವರು, ನ್ಯಾಸಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವರು, ವಿಷಪ್ರಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ವಂಚಿಸುವವರು।

Verse 89

मातापितृगुरूणां च त्यागिनो दोषदायिनः । स्वभर्तृवञ्चनपरा या स्त्री गर्भप्रघातिनी

ತಾಯಿ-ತಂದೆ-ಗುರುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವರ ಮೇಲೆಯೇ ದೋಷಾರೋಪ ಮಾಡುವವರು; ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಡನನ್ನು ವಂಚಿಸಲು ತೊಡಗಿ ಗರ್ಭಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಸ್ತ್ರೀ—ಇವರೂ ಅಪರಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯರು।

Verse 90

विवेकरहिता या स्त्री यास्नाता भोजने रता । द्विकालभोजनरतास्तथा वैष्णववासरे

ವಿವೇಕರಹಿತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ನಾನವಿಲ್ಲದೆ ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಳಾಗಿರುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ವೈಷ್ಣವ-ವಾಸರದಲ್ಲಿಯೂ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ರತವಾಗಿರುವವರು—ನಿಂದ್ಯರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ।

Verse 91

तासां स्त्रीणां गतिर्दृष्टा न तु विश्वासघातिनाम् । विश्वासघातिनां पुंसां मित्रद्रोहकृतां तथा

ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗತಿ ಕಂಡು ತಿಳಿದಿದೆ; ಆದರೆ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರಾದ ಪುರುಷರದು—ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಿ ಮಿತ್ರದ್ರೋಹ ಮಾಡುವವರದು—ಗತಿ ತಿಳಿಯದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 92

तेषां गतिर्न वेदेषु पुराणेषु च का कथा । इति स्थितेषु पापेषु गतिरेषां न विद्यते

ಅವರ ಗತಿ ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ; ಇನ್ನೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಏನು ಹೇಳುವುದು? ಹೀಗೆ ಪಾಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾದವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲ।

Verse 93

नान्या गतिर्मित्रहनने विश्वस्तघ्ने च नः श्रुतम् । इतो नीत्वा यमदूता एनं विश्वस्तघातिनम्

ಮಿತ್ರಹಂತಕನಿಗೂ, ನಂಬಿದವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವವನಿಗೂ ಬೇರೆ ಗತಿ ನಾವು ಕೇಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಮದೂತರು ಈ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ…

Verse 94

कल्पकोटिशतं साग्रं पर्यायेण पृथक्पृथक् । नरकेषु च सर्वेषु त्रिंशत्कोटिषु संख्यया

ಅವನು ನೂರ ಕೋಟಿ ಕಲ್ಪಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಕಾಲ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಮுப்பತ್ತು ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಲ್ಲಾ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 95

क्षिप्यतामेष मित्रघ्नो विचारो मा विधीयताम् । इति ते वचनं श्रुत्वा किंकरास्तं निगृह्य च

“ಈ ಮಿತ್ರಹಂತಕನನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಸೆದುಬಿಡಿರಿ—ಯಾವ ವಿಚಾರವೂ ಮಾಡಬೇಡಿ!” ಎಂಬ ವಚನ ಕೇಳಿ ಸೇವಕರು ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದರು.

Verse 96

यत्र ते नरका घोरास्तत्र क्षेप्तुं गतास्ततः । ते तमादाय हि नरके घोरे रौरवसंज्ञिते

ನಂತರ ಅವನನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಭಯಾನಕ ನರಕಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೋದರು. ಅವನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ‘ರೌರವ’ ಎಂಬ ಘೋರ ನರಕಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಿದರು.

Verse 97

चिक्षिपुस्तत्र पापिष्ठं क्षिप्ते रावोऽभवन्महान् । नरकस्थितभूतेषु मोक्तव्यो नैष पापकृत्

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಆ ಮಹಾಪಾಪಿಯನ್ನು ಎಸೆದರು; ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ತಕ್ಷಣ ಮಹಾ ಕಿರುಚಾಟ ಉಂಟಾಯಿತು. ನರಕದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಪಕರ್ಮಿಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು.

Verse 98

अस्य संस्पर्शनादेव पीडा शतगुणा भवेत् । यथा व्यथासिकाष्ठैश्च समिद्धैर्दहनात्मकैः

ಅವನ ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಪೀಡೆ ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ—ವ್ಯಥೆ ನೀಡುವ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ದಹನ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ.

Verse 99

भवति स्पर्शनात्तस्य किमेतेन कृतामलम् । यथा दुर्जनसंसर्गात्सुजनो याति लाघवम्

ಅವನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ—ಹಾಗಾದರೆ ಅವನು ಮಾಡಿದ ಕಲ್ಮಷ ಎಷ್ಟಿರಬಹುದು? ದುರ್ಜನರ ಸಂಗದಿಂದ ಸುಜನನೂ ಹೀನನಾಗುವಂತೆ.

Verse 100

सन्निधानात्तथास्याशु क्षते क्षारावसेचनम् । प्रसादः क्रियतामाशु नीयतां नरकेऽन्यतः

ಅವನ ಸನ್ನಿಧಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಗಾಯದ ಮೇಲೆ ಕ್ಷಾರವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಸುರಿದಂತೆಯೇ ವೇದನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದಯಮಾಡಿ ಕೂಡಲೇ—ಇವನನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ನರಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ।

Verse 101

एवमुक्तास्ततस्तैस्तु गतास्ते त्वशुचिं प्रति । तत्र ते नारकाः सन्ति पूर्ववत्तेऽपि चुक्रुशुः

ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಕಿಂಕರರು ಅಶುಚಿಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪೂರ್ವವತ್ತಾಗಿ ನರಕವಾಸಿಗಳು ಇದ್ದು, ಅವರೂ ಅಳಲಿದರು।

Verse 102

एवं ते किंकराः सर्वे पर्यटन्नरकमण्डले । नरकेऽपि स्थितिस्तस्य नास्ति पापस्य दुर्मतेः

ಹೀಗೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಕಿಂಕರರು ನರಕಮಂಡಲದೊಳಗೆ ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಪಾಪಿ ದುರ್ಮತಿಗೆ ನರಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರ ವಾಸವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ।

Verse 103

यदा तदा तु ते सर्वे तं गृह्य यमसन्निधौ । गत्वा निवेद्य तत्सर्वं यदुक्तं नारकैर्नरैः । नरके न स्थितिर्यस्य तस्य किं क्रियतां वद

ನಂತರ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯಮಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನರಕವಾಸಿಗಳು ಹೇಳಿದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿವೇದಿಸಿದರು—“ನರಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಹೇಳಿರಿ।”

Verse 104

यम उवाच । पापिष्ठ एष वै यातु योनिं तिर्यङ्निषेविताम् । कालं मुनिभिरुद्दिष्टः तिर्यग्योनिं प्रवेश्यताम्

ಯಮನು ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಮಹಾಪಾಪಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿರ್ಯಕ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ಯೋನಿಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಮುನಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಇವನನ್ನು ಪಶುಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿ।”

Verse 105

एवमुक्ते तु वचने प्रजासंयमनेन च । स गतः कृमितां पापो विष्ठासु च पृथक्पृथक्

ಪ್ರಜಾಸಂಯಮಕರನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ತಕ್ಷಣ, ಆ ಪಾಪಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಲರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೃಮಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 106

ततोऽसौ दंशमशकान् पिपीलिकसमुद्भवान् । यूकामत्कुणकाढ्यांश्च गत्वा पक्षित्वमागतः

ನಂತರ ಅವನು ಇರುವೆಗಳೊಳಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಚ್ಚುವ ಈಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೊಳ್ಳೆಗಳಾಗಿ ಬದಲಾದನು; ಜೂಳು ಮತ್ತು ಬೆಡ್‌ಬಗ್‌ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಕೊನೆಗೆ ಪಕ್ಷಿತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 107

स्थावरत्वं गतः पश्चात्पाषाणत्वं ततः परम् । सरीसृपानजगरवराहमृगहस्तिनः

ನಂತರ ಅವನು ಸ್ಥಾವರತ್ವವನ್ನು, ಆಮೇಲೆ ಪಾಷಾಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಬಳಿಕ ಸರೀಸೃಪ, ಅಜಗರ, ವರಾಹ, ಮೃಗ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಿಯ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜನ್ಮವನ್ನಪ್ಪಿದನು।

Verse 108

वृकश्वानखरोष्ट्रांश्च सूकरीं ग्रामजातिकाम् । योनिमाश्वतरीं प्राप्य तथा महिषसम्भवाम्

ಅವನು ತೋಳ, ನಾಯಿ, ಕತ್ತೆ ಮತ್ತು ಒಂಟೆಯಾಗಿ ಕೂಡ ಜನ್ಮಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹಂದಿಯ ಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಖಚ್ಚರಜನ್ಮವನ್ನೂ, ಅದೇ ರೀತಿ ಮಹಿಷಜನ್ಮವನ್ನೂ ಪಡೆದನು।

Verse 109

एताश्चान्याश्च बह्वीर्वै प्राप योनीः क्रमेण वै । स ता योनीरनुप्राप्य धुर्योऽभूद्भारवाहकः

ಇವುಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಯೋನಿಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆದನು. ಆ ಯೋನಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಧುರ್ಯನಾಗಿ ಭಾರ ಹೊರುವ ಪಶುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 110

स गृहे पार्थिवेशस्य धार्मिकस्य यशस्विनः । स दृष्ट्वा कार्त्तिकीं प्राप्तामेकदा नृपसत्तमः

ಅವನು ಧಾರ್ಮಿಕನೂ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆದ ರಾಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಒಂದು ದಿನ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನು ಕಾರ್ತ್ತಿಕೀ ಮಾಸ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಗಮನಿಸಿದನು.

Verse 111

पुरोहितं समाहूय ब्राह्मणांश्च तथा बहून् । न गृहे कार्त्तिकीं कुर्यादेतन्मे बहुशः श्रुतम्

ಅವನು ಪುರೋಹಿತನನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು—“ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತ್ತಿಕೀ ವ್ರತ ಮಾಡಬಾರದು; ಇದನ್ನು ನಾನು ಬಹುಮಾರಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 112

समेताः कुत्र यास्याम इति ब्रूत द्विजोत्तमाः । यो गृहे कार्त्तिकीं कुर्यात्स्नानदानादिवर्जितः

“ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ! ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು—ಹೇಳಿರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ತ್ತಿಕ ವ್ರತ ಮಾಡಿ, ಸ್ನಾನ-ದಾನಾದಿಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವವನು…”

Verse 113

संवत्सरकृतात्पुण्यात्स बहिर्भवति श्रुतिः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तीर्थं सर्वगुणान्वितम्

“ಶ್ರುತಿ ಪರಂಪರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ—ಅವನು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಂಚಿತ ಪುಣ್ಯದ ಫಲದಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸರ್ವಗುಣಾನ್ವಿತ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.”

Verse 114

सहितास्तत्र गच्छामः स्नातुं दातुं च शक्तितः । एवमुक्ते तु वचने पार्थिवेन द्विजोत्तमाः

“ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗೋಣ—ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಶಕ್ತಿಯಂತೆ ದಾನ ಮಾಡೋಣ.” ರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು…

Verse 115

ऊचुः श्रेष्ठं नृपथेष्ठ रेवाया उत्तरे तटे । भारेश्वरेति विख्यातं मुक्तितीर्थं नृपोत्तम

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜಮಾರ್ಗಪ್ರಿಯ ನೃಪಾ! ರೇವಾ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ‘ಭಾರೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ, ಅದು ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ತೀರ್ಥ, ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ।

Verse 116

तत्र यामो वयं सर्वे सर्वपापक्षयावहम् । एवमुक्तः स नृपतिर्गृहीत्वा प्रचुरं वसु

‘ಅಲ್ಲಿ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಹೋಗೋಣ—ಅದು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಕ್ಷಯಕರ.’ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ರಾಜನು ದಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಪಾರ ಧನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು…

Verse 117

शकटं संभृतं कृत्वा तत्र युक्तः स धूर्वहः । यः कृत्वा मित्रहननं गोयोनिं समुपागतः

ಅವನು ಗಾಡಿಯನ್ನು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಜೂತ ಹಾಕಿ ಹೊರಟನು. (ಅಲ್ಲಿ) ಒಂದು ಭಾರವಾಹಕ ಪ್ರಾಣಿ ಇತ್ತು; ಅದು ಮಿತ್ರಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿ ಗೋಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು.

Verse 118

इत्थं स नर्मदातीरे सम्प्राप्तस्तीर्थमुत्तमम् । गत्वा चतुर्दशीदिने ह्युपवासकृतक्षणः

ಹೀಗೆ ಅವನು ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಚತುರ್ದಶಿಯ ದಿನ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಆ ಸಮಯ ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 119

गत्वा स नर्मदातीरे नाम रुद्रेत्यनुस्मरन् । शुचिप्रदेशाच्च मृदं मन्त्रेणानेन गृह्यताम्

ನರ್ಮದಾ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ‘ರುದ್ರ’ ನಾಮವನ್ನು ಅನುಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ, ಶುಚಿ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

Verse 120

उद्धृतासि वराहेण रुद्रेण शतबाहुना । अहमप्युद्धरिष्यामि प्रजया बन्धनेन च

ನಿನ್ನನ್ನು ವರಾಹನು—ಶತಬಾಹು ರುದ್ರನು—ಉದ್ಧರಿಸಿದನು. ನಾನೂ ಸಂತಾನসহಿತವಾಗಿ, ಬಂಧನಗಳೊಡನೆ ನನ್ನನ್ನೇ ಉದ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆನು.

Verse 121

स एवं तां मृदं नीत्वा मुक्त्वा तीरे तथोत्तरे । ददर्श भास्करं पश्चान्मन्त्रेणानेन चालभेत्

ಅವನು ಆ ಪವಿತ್ರ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿ, ನಂತರ ಭಾಸ್ಕರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಆಮೇಲೆ ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ/ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು.

Verse 122

अश्वक्रान्ते रथक्रान्ते विष्णुक्रान्ते वसुंधरे । मृत्तिके हर मे पापं जन्मकोटिशतार्जितम्

ಹೇ ವಸುಂಧರೇ! ಅಶ್ವಕ್ರಾಂತ, ರಥಕ್ರಾಂತ, ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾಂತದಿಂದ ಪಾವನಳಾದವಳೇ; ಹೇ ಮೃತ್ತಿಕೇ! ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ನನ್ನ ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿಸು.

Verse 123

तत एवं विगाह्यापो मन्त्रमेतमुदीरयेत् । त्वं नर्मदे पुण्यजले तवाम्भः शङ्करोद्भवम्

ನಂತರ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು—“ಹೇ ನರ್ಮದೇ, ಪುಣ್ಯಜಲಮಯಿಯೇ! ನಿನ್ನ ಅಂಭಃ ಶಂಕರನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.”

Verse 124

स्नानं प्रकुर्वतो मेऽद्य पापं हरतु चार्जितम् । स स्नात्वानेन विधिना संतर्प्य पितृदेवताः

ಇಂದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ನನ್ನ ಸಂಚಿತ ಪಾಪವು ಹರಣವಾಗಲಿ. ಈ ವಿಧಿಯಿಂದ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು.

Verse 125

ययौ देवालयं पश्चादुपहारैः समन्वितः । भक्त्या संचिन्त्य सान्निध्ये शङ्करं लोकशङ्करम्

ನಂತರ ಅವನು ಉಪಹಾರಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತನಾಗಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಲೋಕಶಂಕರನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು.

Verse 126

पुराणोक्तविधानेन पूजां समुपचक्रमे । पूजाचतुष्टयं देवि शिवरात्र्यां निगद्यते

ಅವನು ಪುರಾಣೋಕ್ತ ವಿಧಾನಾನುಸಾರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಹೇ ದೇವಿ, ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಿಧ ಪೂಜೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 127

संस्नाप्य प्रथमे यामे पञ्चगव्येन शङ्करम् । घृतेन पूरणं पश्चात्कृतं नृपवरेण तु

ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ಯಾಮದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ ಶಂಕರನಿಗೆ ಸ್ನಾನಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ತುಪ್ಪಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 128

धूपदीपनैवेद्याद्यं संकल्प्य च यथाविधि । अर्घेणानेन देवेशं मन्त्रेणानेन शङ्करम्

ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ ಧೂಪ, ದೀಪ, ನೈವೇದ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದನು. ನಂತರ ಈ ಅರ್ಘ್ಯದಿಂದ ದೇವೇಶನನ್ನೂ, ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದನು.

Verse 129

नमस्ते देवदेवेश शम्भो परमकारण । गृहाणार्घमिमं देव संसाराघमपाकुरु

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ ಶಂಭೋ, ಪರಮಕಾರಣ! ಹೇ ದೇವ, ಈ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಸಂಸಾರಜನ್ಯ ಪಾಪವನ್ನು ದೂರಮಾಡು.

Verse 130

वित्तानुरूपतो दत्तं सुवर्णं मन्त्रकल्पितम् । अग्निर्हि देवाः सर्वे सुवर्णं च हुताशनात्

ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಂತ್ರಸಂಸ್ಕಾರಿತ ಸುವರ್ಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಅಗ್ನಿಯೇ ಸರ್ವ ದೇವತಾಮಯನು; ಸುವರ್ಣವೂ ಹುತಾಶನನಾದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.

Verse 131

अतः सुवर्णदानेन प्रीताः स्युः सर्वदेवताः । तदर्घं सर्वदा दातुः प्रीतो भवतु शङ्करः

ಆದ್ದರಿಂದ ಸುವರ್ಣದಾನದಿಂದ ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರಸನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಅರ್ಘ್ಯಸಮರ್ಪಣದಿಂದ ದಾತನ ಮೇಲೆ ಶಂಕರನು ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರಲಿ.

Verse 132

अनेन विधिना तेन पूजितः प्रथमे शिवः । यामे द्वितीये तु पुनः पूर्वोक्तविधिना चरेत्

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ಮೊದಲ ಯಾಮದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಎರಡನೇ ಯಾಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆಲೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು.

Verse 133

स्नापयामास दुग्धेन गव्येन त्रिपुरान्तकम् । तंदुलैः पूरणं पश्चात्कृतं लिङ्गस्य शूलिनः

ಅವನು ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿನಿಂದ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶೂಲಧಾರಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ತಂಡುಳ (ಅಕ್ಕಿ ಕಣಗಳು)ಗಳಿಂದ ಪೂರಣ/ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು.

Verse 134

कृत्वा विधानं पूर्वोक्तं दत्तं वस्त्रयुगं सितम् । श्वेतवस्त्रयुगं यस्माच्छङ्करस्यातिवल्लभम्

ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅವನು ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು; ಏಕೆಂದರೆ ಶಂಕರನಿಗೆ ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರಯುಗಲ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.

Verse 135

प्रीतो भवति वै शम्भुर्दत्तेन श्वेतवाससा । यामं तृतीयं सम्प्राप्तं दृष्ट्वा नृपतिसत्तमः

ಶ್ವೇತವಸ್ತ್ರದ ದಾನದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಂಭು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತೃತೀಯ ಯಾಮವು ಬಂದಿತೆಂದು ನೋಡಿ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು.

Verse 136

देवं संस्नाप्य मधुना पूरणं चक्रिवांस्तिलैः । तिलद्रोणप्रदानं च कुर्यान्मन्त्रमुदीरयन्

ದೇವನಿಗೆ ಮಧುವಿನಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಎಳ್ಳಿನಿಂದ ಅರ್ಪಣ-ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾ ಎಳ್ಳಿನ ಒಂದು ದ್ರೋಣ ಪ್ರಮಾಣದ ದಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 137

तिलाः श्वेतास्तिलाः कृष्णाः सर्वपापहरास्तिलाः । तिलद्रोणप्रदानेनु संसारश्छिद्यतां मम

ಎಳ್ಳುಗಳು—ಬಿಳಿ ಎಳ್ಳು, ಕಪ್ಪು ಎಳ್ಳು—ಎಳ್ಳುಗಳು ಸರ್ವಪಾಪಹರಗಳು. ಎಳ್ಳಿನ ಒಂದು ದ್ರೋಣ ದಾನದಿಂದ ನನ್ನ ಸಂಸಾರಬಂಧನವು ಕಡಿದುಹೋಗಲಿ.

Verse 138

अनेन विधिना राजा यामिनीयामपूजनम् । अतिवाह्य विनोदेन ब्रह्मघोषेण जागरम्

ಈ ವಿಧಾನದಂತೆ ರಾಜನು ರಾತ್ರಿಯ ಯಾಮಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಭಕ್ತಿಯ ಆನಂದದಿಂದಲೂ ಬ್ರಹ್ಮಘೋಷ (ವೇದಧ್ವನಿ) ದೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರಣ ಮಾಡಿದನು.

Verse 139

चकार पूजनं शम्भोर्बहुपुण्यप्रसाधकम् । ये जागरे त्रिनेत्रस्य शिवरात्र्यां शिवस्थिताः

ಅವನು ಶಂಭುವಿಗೆ ಬಹುಪುಣ್ಯಪ್ರದವಾದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿನೇತ್ರನಿಗಾಗಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ ಶಿವನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವವರು,

Verse 140

ते यां गतिं गताः पार्थ न तां गच्छन्ति यज्विनः । पापानि यानि कानि स्युः कोटिजन्मार्जितान्यपि

ಹೇ ಪಾರ್ಥ! ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣ ಮಾಡುವವರು ಪಡೆಯುವ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಯಜ್ವಿಗಳೂ ಪಡೆಯಲಾರರು. ಯಾವ ಪಾಪಗಳೇ ಇರಲಿ—ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದರೂ—

Verse 141

हरकेशवयोः स्नान्ति जागरे यान्ति संक्षयम् । यावन्तो निमिषा नृणां भवन्ति निशि जाग्रताम्

ಜಾಗರಣದಲ್ಲಿ ಹರ-ಕೇಶವ ಸಂಬಂಧಿತ ಪಾಪಗಳು ತೊಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಕ್ಷಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನುಷ್ಯರು ರಾತ್ರಿ ಎಷ್ಟು ಎಷ್ಟು ನಿಮಿಷ ಜಾಗರಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೋ—

Verse 142

निमिषे निमिषे राजन्नश्वमेधफलं ध्रुवम् । उपवासपराणां च देवायतनवासिनाम्

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 143

शृण्वतां धर्ममाख्यानं ध्यायतां हरकेशवौ । न तां बहुसुवर्णेन क्रतुना गतिमाप्नुयुः

ಈ ಧರ್ಮಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಹರ (ಶಿವ) ಮತ್ತು ಕೇಶವ (ವಿಷ್ಣು)ರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರು ಪಡೆಯುವ ಗತಿಯನ್ನು, ಅಪಾರ ಸ್ವರ್ಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕ್ರತುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಪಡೆಯಲಾಗದು.

Verse 144

शिवरात्रिस्तिथिः पुण्या कार्त्तिकी च विशेषतः । रेवाया उत्तरं कूलं तीरं भारेश्वरेति च

ಶಿವರಾತ್ರಿ ತಿಥಿ ಪುಣ್ಯಕರ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ. ರೇವಾ (ನರ್ಮದಾ) ನದಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರವು ‘ಭಾರೇಶ್ವರ ತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 145

जागृतश्चातिदुःखेन कथं पापं न हास्यति । इत्थंस जागरं कृत्वा शिवरात्र्यां नरेश्वरः

ಅತಿದುಗುಡದಲ್ಲಿಯೂ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುವವನ ಪಾಪವು ಹೇಗೆ ಕ್ಷೀಣಿಸದೆ ಇರಲಿದೆ? ಹೀಗೆ, ಹೇ ನರೇಶ್ವರ, ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 146

प्रभाते विमले गत्वा नर्मदातीरमुत्तमम् । स्नापितास्तेन ते सर्वे वाहनानि गजादयः

ವಿಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಅವನು ನರ್ಮದೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಅವನಿಂದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ವಾಹನಗಳು—ಗಜಾದಿಗಳು—ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 147

यैस्तु वाहैर्गतस्तीर्थं स्नातोऽहं स्नापयामि तान् । तत्र मध्यस्थितः स्नातस्तिर्यक्त्वान्निर्गतो वणिक्

‘ಯಾವ ವಾಹನಗಳಿಂದ ನಾನು ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ್ದೇನೋ, ಆ ವಾಹನಗಳನ್ನೇ ನಾನು ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ.’ ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಆ ವಣಿಕ್ ತಿರ್ಯಕ್-ಯೋನಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹೊರಬಂದನು.

Verse 148

दानं ददौ तानुद्दिश्य किंचिच्छक्त्यनुरूपतः । तेन वाहकृताद्दोषान्मुक्तो भवति मानवः

ಅವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದಾನವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಅದರಿಂದ ಮಾನವನು ವಾಹನ-ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದೋಷಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 149

अन्यथासौ कृतो लाभः कृतो व्रजति तान् प्रति । संस्नाप्य तं ततो राजा स्वयं स्नात्वा विधानतः

ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪಡೆದ ಲಾಭವು ನಿಷ್ಫಲವಾಗಿ, ಅವರಿಗೇ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನು ಮೊದಲು ಅವನಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ತಾನೂ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು.

Verse 150

संतर्प्य पितृदेवांश्च कृत्वा श्राद्धं यथाविधि । कृत्वा पिण्डान्पितृभ्यश्च वृषमुत्सृज्य लक्षणम्

ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ; ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಲಕ್ಷಣಯುಕ್ತ ವೃಷಭವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದನು.

Verse 151

गत्वा देवालयं पश्चाद्देवं तीर्थोदकेन च । संस्नाप्य पञ्चगव्येन ततः पञ्चामृतेन च

ನಂತರ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತೀರ್ಥೋದಕದಿಂದ ದೇವರಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ; ಬಳಿಕ ಪಂಚಗವ್ಯದಿಂದ, ನಂತರ ಪಂಚಾಮೃತದಿಂದಲೂ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದನು.

Verse 152

सर्वौषधिजलेनैव ततः शुद्धोदकेन च । चन्दनेन सुगन्धेन समालभ्य च शङ्करम्

ಮೊದಲು ಸರ್ವೌಷಧಿಜಲದಿಂದ (ಪ್ರಭುವಿಗೆ) ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ನಂತರ ಶುದ್ಧೋದಕದಿಂದ; ಸುಗಂಧಿ ಚಂದನದಿಂದ ಶಂಕರನಿಗೆ ಲೇಪನ ಮಾಡಬೇಕು.

Verse 153

कुङ्कुमैश्च सकर्पूरैर्गन्धैश्च विविधैस्तथा । पुष्पौघैश्च सुगन्धाढ्यैश्चतुर्थं लिङ्गपूरणम्

ಕುಂಕುಮ, ಕರ್ಪೂರ ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ, ಸುಗಂಧಭರಿತ ಪುಷ್ಪಸಮೂಹಗಳಿಂದ—ಇದೇ ಲಿಂಗದ ಚತುರ್ಥ ‘ಲಿಂಗಪೂರಣ’ ಪೂಜಾ-ಶೃಂಗಾರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 154

कृतं नृपवरेणात्र कुर्वता पूर्वकं विधिम् । गोदानं च कृतं पश्चाद्विधिदृष्टेन कर्मणा

ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನು ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಪೂರ್ವಕ ವಿಧಿಯನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ನಂತರ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮಾನುಸಾರ ಗೋಧಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು.

Verse 155

धेनुके रुद्ररूपासि रुद्रेण परिनिर्मिता । अस्मिन्नगाधे संसारे पतन्तं मां समुद्धर

ಹೇ ಧೇನು! ನೀ ರುದ್ರಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ರುದ್ರನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತಳಾಗಿದ್ದೀ. ಈ ಅಗಾಧ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸು॥

Verse 156

धेनुं स्वलंकृतां दद्यादनेन विधिना ततः । क्षमाप्य देवदेवेशं ब्राह्मणान् भोजयेद्बहून्

ನಂತರ ಇದೇ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸುಅಲಂಕೃತ ಧೇನುವನ್ನು ದಾನಮಾಡಬೇಕು; ದೇವದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಿ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು॥

Verse 157

षड्विधैर्भोजनैर्भक्ष्यैर्वासोभिस्तान् समर्चयेत् । दक्षिणाभिर्विचित्राभिः पूजयित्वा क्षमापयेत्

ಆರು ವಿಧದ ಭೋಜನಗಳು, ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸಮರ್ಚಿಸಬೇಕು; ವಿಚಿತ್ರ ದಕ್ಷಿಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸಬೇಕು॥

Verse 158

स स्वयं बुभुजे पश्चात्परिवारसमन्वितः । तामेव रजनीं तत्र न्यवसज्जगतीपतिः

ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಡನೆ ತಾನೇ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ಅದೇ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಗತೀಪತಿ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿದನು॥

Verse 159

तस्य तत्रोषितस्यैवं निशीथेऽथ नरेश्वर । आकाशे सोऽति शुश्राव दिव्यवाणीसमीरितम्

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದ ನರೇಶ್ವರನು, ನಿಶೀಥಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಿವ್ಯವಾಣಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿದನು॥

Verse 160

वागुवाच । राजन्समं ततो लोके फलं भवति साम्प्रतम् । संसारसागरे ह्यत्र पतितानां दुरात्मनाम्

ವಾಣಿ ಹೇಳಿತು—ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಈಗ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾದ ಫಲವೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ದುಷ್ಟಾತ್ಮರಿಗೆ.

Verse 161

यदि संनिधिमात्रेण फलं तत्रोच्यते कथम् । यदि शंतनुवंशस्य तत्रोन्मादकरं भवेत्

ಕೇವಲ ಸನ್ನಿಧಿ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಫಲ ಉಂಟೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ, ಅದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಶಂತನು ವಂಶಕ್ಕೆ ಅದು ಉನ್ಮಾದಕಾರಕವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

Verse 162

य एष त्वद्गृहे वोढा ह्यतिभारधुरंधरः । अनेन मित्रहननं पापं विश्वासघातनम्

ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಹೊರೆಹೊತ್ತವನು, ಅತಿಭಾರ ಹೊರುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನು; ಇವನೇ (ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ) ಮಿತ್ರಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದನು—ವಿಶ್ವಾಸಘಾತದ ದುಷ್ಕರ್ಮ.

Verse 163

कृतं जन्मसहस्राणामतीते परिजन्मनि । गतेन पाप्मनात्मानं नरकेषु च संस्थितिः

ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಆ ಪಾಪವು ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಆ ಪಾಪದಿಂದ ಅವನ ಆತ್ಮ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿತು.

Verse 164

ततो योनिसहस्रेषु गतिस्तिर्यक्षु चैव हि । गोयोनिं समनुप्राप्तस्त्वद्गृहे स सुदुर्मतिः

ನಂತರ ಅವನು ಸಾವಿರಾರು ಯೋನಿಗಳಲ್ಲಿ, ತಿರ್ಯಗ್‌ಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ, ಕೊನೆಗೆ ಗೋಯೋನಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಆ ಸುದುರ್ಮತಿ ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದನು.

Verse 165

स्नापितश्च त्वया तीर्थे ह्यस्मिन् पर्वसमागमे । दृष्ट्वा पूजां त्वया कॢप्तां कृता जागरणक्रिया

ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪರ್ವಸಮಾಗಮದ ವೇಳೆ ನೀನು ಅವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿದೆ. ನೀನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನೂ ಜಾಗರಣ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

Verse 166

तेन निष्कल्मषो जातो मुक्त्वा देहं तवाग्रतः । स्वर्गं प्रति विमानस्थः सोऽद्य राजन्गमिष्यति

ಅದರಿಂದ ಅವನು ನಿಷ್ಕಲ್ಮಷನಾದನು; ನಿನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿ ಅವನು ಇಂದು, ರಾಜನೇ, ಸ್ವರ್ಗದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವನು.

Verse 167

श्रीमार्कण्डेय उवाच । एवमुक्ते निपतितो धुर्यः प्राणैर्व्ययुज्यत । विमानवरमारूढस्तत्क्षणात्समदृश्यत

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು— ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಧುರ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ ಬಿದ್ದು ಪ್ರಾಣವಾಯುವಿನಿಂದ ವಿಯುಕ್ತವಾಯಿತು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಏರಿ ಅವನು (ದಿವ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ) ದೃಶ್ಯನಾದನು.

Verse 168

स तं प्रणम्य राजेन्द्रमुवाच प्रहसन्निव

ಅವನು ಆ ರಾಜೇಂದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಗುತ್ತಿರುವವನಂತೆ, ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 169

वृष उवाच । भोभो नृपवरश्रेष्ठ तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । यत्र चास्मद्विधस्तीर्थे मुच्यते पातकैर्नरः । मया ज्ञातमशेषेण मत्समो नास्ति पातकी

ವೃಷನು ಹೇಳಿದರು— ಓ ನೃಪವರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಪರಮೋತ್ತಮ; ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನಂತಹವನೂ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದೆ— ನನ್ನ ಸಮಾನ ಪಾಪಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 170

अतः परं किं तु कुर्यां परं तीर्थानुकीर्तनम् । भवान्माता भवन्भ्राता भवांश्चैव पितामहः

ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಲಿ—ಈ ತೀರ್ಥದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೊರತು? ನೀವೇ ನನಗೆ ಮಾತೆ, ನೀವೇ ಭ್ರಾತ, ನೀವೇ ಪಿತಾಮಹವೂ ಹೌದು.

Verse 171

क्षन्तव्यं प्रणतोऽस्म्यद्य यस्मिंस्तीर्थे हि मादृशाः । गतिमीदृग्विधां यान्ति न जाने तव का गतिः

ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ; ಇಂದು ನಾನು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನಂತಹವರು ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ನಿಮ್ಮ ಗತಿ ಏನಿರಬಹುದೋ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು.

Verse 172

समाराध्य महेशानं सम्पूज्य च यथाविधि । का गतिस्तव संभाष्या देह्यनुज्ञां मम प्रभो

ಮಹೇಶಾನನನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಆರಾಧಿಸಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ (ಭಕ್ತನು) ಹೇಳಿದನು—“ನನ್ನೊಡನೆ ಸಂಭಾಷಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನಿಮ್ಮ ಗತಿ ಏನು? ಪ್ರಭೋ, ನನಗೆ ಅನುಜ್ಞೆ ನೀಡಿ।”

Verse 173

त्वरयन्ति च मां ह्येते दिविस्थाः प्रणयाद्गणाः । स्वस्त्यस्तु ते गमिष्यामीत्युक्त्वा सोऽन्तर्दधे क्षणात्

ಪ್ರಣಯದಿಂದ ದಿವಿಸ್ಥರಾದ ಈ ಗಣರು ನನ್ನನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ‘ನಿನಗೆ ಸ್ವಸ್ತಿ ಇರಲಿ; ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಯಿತು.

Verse 174

श्रीमार्कण्डेय उवाच । गते चादर्शनं तत्र स राजा विस्मयान्वितः । तीर्थमाहात्म्यमतुलं वर्णयन्स्वपुरं गतः

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಅದೃಶ್ಯನಾದ ಬಳಿಕ ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿದನು. ಆ ತೀರ್ಥದ ಅತುಲ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು.

Verse 175

इत्थंभूतं हि तत्तीर्थं नर्मदायां व्यवस्थितम् । सर्वपापक्षयकरं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम्

ಇಂತಹದೇ ಆ ತೀರ್ಥವು ನರ್ಮದಾ ತಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ—ಪರಮೋತ್ತಮ; ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯಕರ, ಸರ್ವದುಃಖನಾಶಕ.

Verse 176

उपपापानि नश्यन्ति स्नानमात्रेण भारत । कार्त्तिकस्य चतुर्दश्यामुपवासपरायणः

ಓ ಭಾರತ! ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಉಪಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ; ಕಾರ್ತ್ತಿಕ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸನಿಷ್ಠನಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 177

चतुर्धा पूरयेल्लिङ्गं तस्य पुण्यफलं शृणु । ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वङ्गनागमः

ಲಿಂಗವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿ ಪೂರಯಿಸಿ (ಅರ್ಪಿಸಿ) ಮಾಡಬೇಕು; ಅದರ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು. ಮಹಾಪಾಪಗಳು—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ, ಸುರಾಪಾನ, ಚೌರ್ಯ, ಗುರುಪತ್ನೀಗಮನ.

Verse 178

महापापानि चत्वारि चतुर्भिर्यान्ति संक्षयम् । सोऽश्वमेधस्य यज्ञस्य लभते फलमुत्तमम्

ಈ ನಾಲ್ಕು ಮಹಾಪಾಪಗಳು ಆ ನಾಲ್ಕು (ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ) ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಅವನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಪರಮ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 179

कार्त्तिके शुक्लपक्षस्य चतुर्दश्यामुपोषितः । स्वर्णदानाच्च तत्तीर्थे यज्ञस्य लभते फलम्

ಕಾರ್ತ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣದಾನ ಮಾಡಿದವನು ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 180

अष्टम्यां वा चतुर्दश्यां वैशाखे मासि पूर्ववत् । दीपं पिष्टमयं कृत्वा पितॄन् सर्वान् विमोक्षयेत्

ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಮಿ ಅಥವಾ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು, ಪೂರ್ವವಿಧಿಯಂತೆ, ಹಿಟ್ಟಿನ ದೀಪವನ್ನು ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸಬೇಕು।

Verse 181

तत्र यद्दीयते दानमपि वालाग्रमात्रकम् । तदक्षयफलं सर्वमेवमाह महेश्वरः

ಅಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ದಾನ—ಕೂದಲ ತುದಿಮಾತ್ರವಾದರೂ—ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 182

भारभूत्यां मृतानां तु नराणां भावितात्मनाम् । अनिवर्तिका गती राजञ्छिवलोकान्निरन्तरम्

ಓ ರಾಜನೇ! ಭಾರಭೂತ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ (ಸಂಯಮ-ಧ್ಯಾನನಿಷ್ಠ) ಜನರು ಮೃತರಾದರೆ, ಅವರ ಗತಿ ಅನಿವರ್ತನೀಯ; ಅವರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 183

अथवा लोकवृत्त्यर्थं मर्त्यलोकं जिगीषति । साङ्गवेदज्ञविप्राणां जायते विमले कुले

ಅಥವಾ ಲೋಕವೃತ್ತಿಯ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಮರಳಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ, ಸಾಂಗವೇದಜ್ಞ ವಿಪ್ರರ ನಿರ್ಮಲ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 184

धनधान्यसमायुक्तो वेदविद्यासमन्वितः । सर्वव्याधिविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

ಅವನು ಧನಧಾನ್ಯಸಂಪನ್ನನಾಗಿ, ವೇದವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ನೂರು ಶರತ್ತುಗಳು (ವರ್ಷಗಳು) ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 185

पुनस्तत्तीर्थमासाद्य ह्यक्षयं पदमाप्नुयात्

ಮತ್ತೆ ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಸೇರಿ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಕ್ಷಯ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.

Verse 186

एतत्पुण्यं पापहरं कथितं ते नृपोत्तम । भारतेदं महाख्यानं शृणु चैव ततः परम्

ಹೇ ನೃಪೋತ್ತಮ! ಪುಣ್ಯಕರವೂ ಪಾಪಹರವೂ ಆದ ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು. ಈಗ ಭಾರತಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಈ ಮಹಾಖ್ಯಾನದ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವನ್ನೂ ಕೇಳು.