Adhyaya 192

Verse 1

मार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं तात देवतीर्थमनुत्तमम् । दृष्ट्वा तु श्रीपतिं पापैर्मुच्यते मानवो भुवि

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ತಾತಾ! ಅದರ ತಕ್ಷಣವೇ ಅನುತ್ತಮ ದೇವತೀರ್ಥವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪತಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

महर्षेस्तस्य जामाता भृगोर्देवो जनार्दनः

ಆ ಮಹರ್ಷಿಯ ಅಳಿಯ ದೇವ ಜನಾರ್ದನನು; ಅವನೇ ಭೃಗುಗೆ ಸಹ ಸಂಬಂಧಿ.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । कोऽयं श्रियः पतिर्देवो देवानामधिपो विभुः । कथं जन्माभवत्तस्य देवेषु त्रिषु वा मुने

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಶ್ರೀಪತಿ ದೇವ ಯಾರು, ದೇವರ ಅಧಿಪತಿ ಹಾಗೂ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ? ಮುನೇ! ಅವನ ಜನ್ಮ ಹೇಗೆ ಆಯಿತು—ದೇವರ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ?

Verse 4

सम्बन्धी च कथं जातो भृगुणा सह केशवः । एतद्विस्तरतो ब्रह्मन् वक्तुमर्हसि भार्गव

ಮತ್ತು ಕೇಶವನು ಭೃಗು ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಹೇ ಭಾರ್ಗವ! ಇದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದೀರಿ.

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । संक्षेपात्कथयिष्यामि साध्यस्य चरितं महत् । न हि विस्तरतो वक्तुं शक्ताः सर्वे महर्षयः

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಸಾಧ್ಯನ ಮಹಾಚರಿತವನ್ನು ನಾನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು. ಏಕೆಂದರೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ.

Verse 6

नारायणस्य नाभ्यब्जाज्जातो देवश्चतुर्मुखः । तस्य दक्षोऽङ्गजो राजन् दक्षिणाङ्गुष्ठसम्भवः

ನಾರಾಯಣನ ನಾಭಿಪದ್ಮದಿಂದ ಚತುರ್ಮುಖ ದೇವ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಜನಿಸಿದನು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನಿಂದ ದಕ್ಷನು ಜನಿಸಿದನು—ಬಲ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು.

Verse 7

धर्मः स्तनान्तात्संजातस्तस्य पुत्रोऽभवत्किल । नारायणसहायोऽसावजोऽपि भरतर्षभ

ಓ ಭರತವೃಷಭನೇ, ಧರ್ಮನು ಸ್ತನಾಂತದಿಂದ ಜನಿಸಿದನೆಂದು, ಅವನ ಪುತ್ರ ಅಜನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಅಜನು ನಾರಾಯಣನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 8

मरुत्वती वसुर्ज्ञाना लम्बा भानुमती सती । संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वावती ककुप्

ಮರುತ್ವತೀ, ವಸು, ಜ್ಞಾನಾ, ಲಂಬಾ, ಭಾನುಮತೀ, ಸತೀ, ಸಂಕಲ್ಪಾ, ಮುಹೂರ್ತಾ, ಸಾಧ್ಯಾ, ವಿಶ್ವಾವತೀ, ಕಕುಪ್—ಇವು (ಪತ್ನಿಯರ) ಹೆಸರುಗಳು.

Verse 9

धर्मपत्न्यो दशैवैता दाक्षायण्यो महाप्रभाः । तासां साध्या महाभागा पुत्रानजनयन्नृप

ಈ ಹತ್ತು ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ದಾಕ್ಷಾಯಣೀ ಕನ್ಯೆಯರೇ ಧರ್ಮನ ಪತ್ನಿಯರು. ಓ ನೃಪನೇ, ಅವರಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ಸಾಧ್ಯಾ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

Verse 10

नरो नारायणश्चैव हरिः कृष्णस्तथैव च । विष्णोरंशांशका ह्येते चत्वारो धर्मसूनवः

ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ—ಈ ನಾಲ್ವರೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶಾಂಶಗಳು; ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರು.

Verse 11

तथा नारायणनरौ गन्धमादनपर्वते । आत्मन्यात्मानमाधाय तेपतुः परमं तपः

ಹೀಗೆ ನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ನರ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು.

Verse 12

ध्यायमानावनौपम्यं स्वं कारणमकारणम् । वासुदेवमनिर्देश्यमप्रतर्क्यमनन्तरम्

ಅವರು ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು—ಅವನು ಅನನ್ಯ, ತಮ್ಮ ಆದಿಕಾರಣನಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾರಣಾತೀತ; ಅನಿರ್ದೇಶ್ಯ, ಅತರ್ಕ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಂತನು.

Verse 13

योगयुक्तौ महात्मानावास्थितावुरुतापसौ । तयोस्तपःप्रभावेण न तताप दिवाकरः

ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾತ್ಮ ತಪಸ್ವಿಗಳು ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತರು; ಅವರ ತಪಃಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಸೂರ್ಯನೂ ದಹಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 14

ववाह शङ्कितो वायुः सुखस्पर्शो ह्यशङ्कितः । शिशिरोऽभवदत्यर्थं ज्वलन्नपि विभावसुः

ಗಾಳಿ ಸಂಶಯದಿಂದ ಬೀಸಿದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಅದರ ಸ್ಪರ್ಶ ಸುಖಕರವೂ ನಿರ್ಭಯವೂ ಆಗಿತ್ತು; ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಗ್ನಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಳವಾಯಿತು.

Verse 15

सिंहव्याघ्रादयः सौम्याश्चेरुः सह मृगैर्गिरौ । तयोर्गौरिव भारार्ता पृथिवी पृथिवीपते

ಸಿಂಹ-ವ್ಯಾಘ್ರಾದಿಗಳು ಸೌಮ್ಯರಾಗಿ, ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಮೃಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು. ಆದರೂ, ಹೇ ಭೂಪತೇ, ಅವರ ಭಾರದಿಂದ ಭೂಮಿ ಹೊರೆಹೊತ್ತ ಹಸುವಿನಂತೆ ಪೀಡಿತವಾಯಿತು.

Verse 16

चेरुश्च भूधराश्चैव चुक्षुभे च महोदधिः । देवाश्च स्वेषु धिष्ण्येषु निष्प्रभेषु हतप्रभाः । बभूवुरवनीपाल परमं क्षोभमागताः

ಪರ್ವತಗಳೂ ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದವು, ಮಹಾಸಾಗರವೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಕ್ಷೋಭಗೊಂಡಿತು. ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕాంతಿ ಮಂಕಾಗಿ, ತಾವೂ ತೇಜಸ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡು—ಹೇ ಅವನೀಪಾಲ—ಅತಿಶಯ ಅಶಾಂತಿಗೆ ಒಳಗಾದರು.

Verse 17

देवराजस्तथा शक्रः संतप्तस्तपसा तयोः । युयोजाप्सरसस्तत्र तयोर्विघ्नचिकीर्षया

ಆಮೇಲೆ ದೇವರಾಜ ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಆ ಇಬ್ಬರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಪ್ತನಾಗಿ, ಅವರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಸರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದನು.

Verse 18

इन्द्र उवाच । रम्भे तिलोत्तमे कुब्जे घृताचि ललिते शुभे । प्रम्लोचे सुभ्रु सुम्लोचे सौरभेयि महोद्धते

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ರಂಭೆ, ತಿಲೋತ್ತಮೆ, ಕುಬ್ಜೆ, ಘೃತಾಚಿ, ಲಲಿತೆ, ಶುಭೆ; ಹೇ ಪ್ರಮ್ಲೋಚೆ, ಸುಭ್ರು, ಸುಮ್ಲೋಚೆ, ಸೌರಭೇಯಿ, ಮಹೋದ್ದತೆ!

Verse 19

अलम्बुषे मिश्रकेशि पुण्डरीके वरूथिनि । विलोकनीयं बिभ्राणा वपुर्मन्मथबोधनम्

ಹೇ ಅಲಂಬುಷೆ, ಮಿಶ್ರಕೇಶಿ, ಪುಂಡರೀಕೆ, ವರೂಥಿನಿ—ನೀವು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಮನೋಹರವಾದ ದೇಹರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದೀರಿ; ಅದು ಮನ್ಮಥನನ್ನು (ಕಾಮದೇವನನ್ನು) ಸಹ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯವುಳ್ಳದು.

Verse 20

गन्धमादनमासाद्य कुरुध्वं वचनं मम । नरनारायणौ तत्र तपोदीक्षान्वितौ द्विजौ

ಗಂಧಮಾದನವನ್ನು ತಲುಪಿ ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿರಿ. ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳಾದ ನರ-ನಾರಾಯಣರು ತಪೋದೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 21

तेपाते धर्मतनयौ तपः परमदुश्चरम् । तावस्माकं वरारोहाः कुर्वाणौ परमं तपः

ಧರ್ಮನ ಪುತ್ರರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಶ್ಚರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಓ ಸುಂದರಾಂಗಿಯರೇ, ಅವರು ನಮ್ಮ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪರಮ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 22

कर्मातिशयदुःखार्तिप्रदावायतिनाशनौ । तद्गच्छत न भीः कार्या भवतीभिरिदं वचः

ಅತಿಶಯ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೀರ್ಘ ದುಃಖ-ಪೀಡಗಳನ್ನು ಅವರು ನಾಶಮಾಡುವವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೋಗಿರಿ; ಭಯಪಡಬೇಡಿ—ಇದು ನನ್ನ ವಚನ.

Verse 23

स्मरः सहायो भविता वसन्तश्च वराङ्गनाः । रूपं वयः समालोक्य मदनोद्दीपनं परम् । कन्दर्पवशमभ्येति विवशः को न मानवः

ಓ ವರಾಂಗನೆಯರೇ, ಸ್ಮರ (ಕಾಮದೇವ) ಮತ್ತು ವಸಂತ ನಿಮ್ಮ ಸಹಾಯಕರಾಗುವರು. ರೂಪ ಮತ್ತು ಯೌವನ—ಮದನವನ್ನು ಪರಮವಾಗಿ ಉದ್ರೇಕಿಸುವವು—ನೋಡಿ ಯಾವ ಮಾನವನು ವಿವಶನಾಗಿ ಕಂದರ್ಪನ ವಶಕ್ಕೆ ಬಾರದಿರಲು ಸಾಧ್ಯ?

Verse 24

मार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा देवराजेन मदनेन समं तदा । जग्मुरप्सरसः सर्वा वसन्तश्च महीपते

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವರಾಜನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಓ ಮಹೀಪತೇ, ಆಗ ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್ಸರಸ್ತ್ರೀಯರು ಮದನನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಸಂತದೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟರು.

Verse 25

गन्धमादनमासाद्य पुंस्कोकिलकुलाकुलम् । चचार माधवो रम्यं प्रोत्फुल्लवनपादपम्

ಪುಂಸ್ಕೋಕಿಲಗಳ ಕೇಕಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗಂಧಮಾದನವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಮಾಧವನು (ವಸಂತನು) ಪುಷ್ಪೋತ್ಪುಲ್ಲ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ಆ ರಮ್ಯ ವನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು।

Verse 26

प्रववौ दक्षिणाशायां मलयानुगतोऽनिलः । भृङ्गमालारुतरवै रमणीयमभूद्वनम्

ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಲಯವಾಯುವಿನ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು; ಭೃಂಗಗಳ ಗುಂಪಿನ ಗುಂಜಾರದಿಂದ ವನವು ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾಯಿತು।

Verse 27

गन्धश्च सुरभिः सद्यो वनराजिसमुद्भवः । किन्नरोरगयक्षाणां बभूव घ्राणतर्पणः

ತಕ್ಷಣವೇ ವನಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಸುವಾಸನೆಯ ಮಧುರ ಗಂಧವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು; ಅದು ಕಿನ್ನರ, ನಾಗ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರ ಘ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿತ್ತು।

Verse 28

वराङ्गनाश्च ताः सर्वा नरनारायणावृषी । विलोभयितुमारब्धा वागङ्गललितस्मितैः

ಆ ಎಲ್ಲ ವರಾಂಗನಿಯರು ನರ-ನಾರಾಯಣ ಎಂಬ ವೃಷಭಸಮ ಋಷಿದ್ವಯವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಲು, ಲಲಿತ ಸ್ಮಿತಗಳೂ ಚಪಲ ವಾಕ್ಭಂಗಿಗಳೂ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು।

Verse 29

जगौ मनोहरं काचिन्ननर्त तत्र चाप्सराः । अवादयत्तथैवान्या मनोहरतरं नृप

ಒಬ್ಬಳು ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡಿದಳು; ಅಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸರಸರು ನೃತ್ಯಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು, ಓ ನೃಪ, ಇನ್ನೂ ಮನೋಹರವಾಗಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನಾದಿಸಿದಳು।

Verse 30

हावैर्भावैः सृतैर्हास्यैस्तथान्या वल्गुभाषितैः । तयोः क्षोभाय तन्वङ्ग्यश्चक्रुरुद्यममङ्गनाः

ಹಾವಭಾವಗಳು, ಹರಿಯುವ ನಗು ಮತ್ತು ಮಧುರ ವಚನಗಳಿಂದ ಆ ಸೊಗಸಾದ ಅಂಗಗಳ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ ಇಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕ್ಷೋಭಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು।

Verse 31

तथापि न तयोः कश्चिन्मनसः पृथिवीपते । विकारोऽभवदध्यात्मपारसम्प्राप्तचेतसोः

ಆದರೂ, ಹೇ ಭೂಪತಿ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದ ಪರತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಚೇತನೆಯುಳ್ಳ ಆ ಇಬ್ಬರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಕಾರವೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 32

निवातस्थौ यथा दीपावकम्पौ नृप तिष्ठतः । वासुदेवार्पणस्वस्थे तथैव मनसी तयोः

ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಎರಡು ದೀಪಗಳು ಕಂಪಿಸದೆ ಇರುವಂತೆ, ಹೇ ರಾಜನೇ, ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಅರ್ಪಣಭಾವದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳೂ ಅಚಲವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 33

पूर्यमाणोऽपि चाम्भोभिर्भुवमन्यां महोदधिः । यथा न याति संक्षोभं तथा तन्मानसं क्वचित्

ಬೇರೆ ಭೂಮಿಗಳ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದರೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಕ್ಷೋಭಗೊಳ್ಳದಂತೆ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಎಂದಿಗೂ ಅಶಾಂತವಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 34

सर्वभूतहितं ब्रह्म वासुदेवमयं परम् । मन्यमानौ न रागस्य द्वेषस्य च वशंगतौ

ಸರ್ವಭೂತಹಿತಕರವಾದ, ವಾಸುದೇವಮಯ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನೇ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಅವರು ರಾಗದ್ವೇಷಗಳ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 35

स्मरोऽपि न शशाकाथ प्रवेष्टुं हृदयं तयोः । विद्यामयं दीपयुतमन्धकार इवालयम्

ಸ್ಮರನು (ಕಾಮದೇವನು) ಸಹ ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾರನು—ವಿದ್ಯಾರೂಪ ದೀಪಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಅಂಧಕಾರ ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ।

Verse 36

पुष्पोज्ज्वलांस्तरुवरान् वसन्तं दक्षिणानिलम् । ताश्चैवाप्सरसः सर्वाः कन्दर्पं च महामुनी

ಮಹಾಮುನಿಗಳು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಉಜ್ವಲವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು, ವಸಂತ ಋತುವನ್ನು, ದಕ್ಷಿಣದ ಮೃದು ಗಾಳಿಯನ್ನು—ಎಲ್ಲ ಅಪ್ಸರಸೆಯರನ್ನೂ ಹಾಗೂ ಕಂದರ್ಪನನ್ನು (ಕಾಮದೇವನನ್ನು) ಸಹ ಕಂಡರು।

Verse 37

यच्चारब्धं तपस्ताभ्यामात्मानं गन्धमादनम् । ददर्शातेऽखिलं रूपं ब्रह्मणः पुरुषर्षभ

ಹೇ ಪುರುಷರ್ಷಭ! ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ತಮ್ಮೊಳಗೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಸಮಗ್ರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡರು—ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತದಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ।

Verse 38

दाहाय नामलो वह्नेर्नापः क्लेदाय चाम्भसः । तद्द्रव्यमेव तद्द्रव्यविकाराय न वै यतः

ಅಗ್ನಿಯು ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ದಹನಕ್ಕಾಗಿಲ್ಲ, ನೀರೂ ಕೇವಲ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ತೇವಗೊಳಿಸಲು ಅಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ದ್ರವ್ಯವೇ ದ್ರವ್ಯವಿಕಾರಕ್ಕೆ ನಿಜ ಕಾರಣವಲ್ಲ।

Verse 39

ततो विज्ञाय विज्ञाय परं ब्रह्म स्वरूपतः । मधुकन्दर्पयोषित्सु विकारो नाभवत्तयोः

ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಸ್ವರೂಪತಃ ಸಮ್ಯಕ್ ತಿಳಿದು, ಮಧು, ಕಂದರ್ಪ ಮತ್ತು ಮೋಹಿನಿಯರು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಕಾರ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 40

ततो गुरुतरं यत्नं वसन्तमदनौ नृप । चक्राते ताश्च तन्वङ्ग्यस्तत्क्षोभाय पुनःपुनः

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ನೃಪ, ವಸಂತನೂ ಮದನನೂ ಇನ್ನೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು; ಆ ಸೊಗಸಾದ ಸಣ್ಣ ಅಂಗಗಳ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಅವರನ್ನು ಕ್ಷೋಭಗೊಳಿಸಲು ಪುನಃ ಪುನಃ ಯತ್ನಿಸಿದರು।

Verse 41

अथ नारायणो धैर्यं संधायोदीर्णमानसः । ऊरोरुत्पादयामास वराङ्गीमबलां तदा

ನಂತರ ನಾರಾಯಣನು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಸಂಧರಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಉನ್ನತಗೊಳಿಸಿ, ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತೊಡೆಯಿಂದ ಒಂದು ವರಾಂಗಿಯಾದ ಸುಂದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 42

त्रैलोक्यसुन्दरीरत्नमशेषमवनीपते । गुणैर्लाघवमभ्येति यस्याः संदर्शनादनु

ಹೇ ಅವನೀಪತೇ, ಅವಳು ತ್ರಿಲೋಕದ ಸುಂದರಿಯರಲ್ಲಿ ರತ್ನಸ್ವರೂಪಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳ ದರ್ಶನವಾದ ಬಳಿಕ ಇತರರ ಗುಣಗೌರವವೆಲ್ಲ ಹಗುರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 43

तां विलोक्य महीपाल चकम्पे मनसानिलः । वसन्तो विस्मयं यातः स्मरः सस्मार किंचन

ಅವಳನ್ನು ಕಂಡು, ಹೇ ಮಹೀಪಾಲ, ಮನಸ್ಸಿನ ಗಾಳಿ ಕಂಪಿಸಿತು; ವಸಂತನು ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು, ಸ್ಮರನು ಏನೋ ಒಂದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಆಯಿತು।

Verse 44

रम्भातिलोत्तमाद्याश्च वैलक्ष्यं देवयोषितः । न रेजुरवनीपाल तल्लक्ष्यहृदयेक्षणाः

ಹೇ ಅವನೀಪಾಲ, ರಂಭಾ, ತಿಲೋತ್ತಮಾ ಮೊದಲಾದ ದೇವಯೋಷಿತರು ಲಜ್ಜೆಗೆ ಒಳಗಾದರು; ಅವಳ ಮೇಲೆಯೇ ದೃಷ್ಟಿ-ಹೃದಯ ನೆಟ್ಟರೂ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 45

ततः कामो वसन्तश्च पार्थिवाप्सरसश्च ताः । प्रणम्य भगवन्तौ तौ तुष्टुवुर्मुनिसत्तमौ

ಆಮೇಲೆ ಕಾಮನು, ವಸಂತನು ಹಾಗೂ ಆ ಅಪ್ಸರಸರು ಆ ಇಬ್ಬರು ಭಗವದ್ರೂಪ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 46

वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । प्रसीदतु जगद्धाता यस्य देवस्य मायया । मोहिताः स्म विजानीमो नान्तरं विद्यते द्वयोः

ವಸಂತನು, ಕಾಮನು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಹೇಳಿದರು—“ಜಗದ್ಧಾತನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ; ಆ ದೇವನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಾವು ಮೋಹಿತರಾಗಿದ್ದೆವು. ಈಗ ತಿಳಿದೆವು—ಆ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಭೇದವೇ ಇಲ್ಲ।”

Verse 47

प्रसीदतु स वां देवो यस्य रूपमिदं द्विधा । धामभूतस्य लोकानामनादेरप्रतिष्ठतः

ಯಾವ ದೇವನ ಏಕಸ್ವರೂಪವೇ ಇಲ್ಲಿ ದ್ವಿರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದೆ, ಆತ ಅನಾದಿ, ಲೋಕಗಳ ಧಾಮಸ್ವರೂಪ, ಆದರೆ ತಾನೇ ಸ್ಥಿರಾಶ್ರಯರಹಿತ—ಆ ದೇವನು ನಿಮಿಬ್ಬರ ಮೇಲೂ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ।

Verse 48

नरनारायणौ देवौ शङ्खचक्रायुधावुभौ । आस्तां प्रसादसुमुखावस्माकमपराधिनाम्

ಶಂಖ-ಚಕ್ರಾಯುಧಧಾರಿಗಳಾದ ನರ-ನಾರಾಯಣರು—ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವರುಗಳು, ನಾವು ಅಪರಾಧಿಗಳಾದರೂ ಕರುಣಾಮುಖರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ವಿರಾಜಿಸಲಿ।

Verse 49

निधानं सर्वविद्यानां सर्वपापवनानलः । नारायणोऽतो भगवान् सर्वपापं व्यपोहतु

ನಾರಾಯಣ ಭಗವಾನ್ ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಗಳ ನಿಧಿ, ಸರ್ವಪಾಪವನೆ ದಹಿಸುವ ದಾವಾನಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲಿ।

Verse 50

शार्ङ्गचिह्नायुधः श्रीमानात्मज्ञानमयोऽनघः । नरः समस्तपापानि हतात्मा सर्वदेहिनाम्

ಶಾರ್ಙ್ಗಚಿಹ್ನಗಳೂ ಆಯುಧಗಳೂ ಧರಿಸಿದ ಶ್ರೀಮಂತ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಮಯ, ನಿರ್ದೋಷ ನರನು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಎಲ್ಲ ದೇಹಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಧಮ ಆತ್ಮವನ್ನು ವಶಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 51

जटाकलापबद्धोऽयमनयोर्नः क्षमावतोः । सौम्यास्यदृष्टिः पापानि हन्तुं जन्मार्जितानि वै

ಜಟಾಕಲಾಪದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದ ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸದಾ ಕ್ಷಮಾಶೀಲರು; ಅವರ ಸೌಮ್ಯಮುಖದ ದೃಷ್ಟಿ ಜನ್ಮಜನ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡಲಿ.

Verse 52

तथात्मविद्यादोषेण योऽपराधः कृतो महान् । त्रैलोक्यवन्द्यौ यौ नाथौ विलोभयितुमागताः

ಆತ್ಮವಿದ್ಯೆಯ ದೋಷದಿಂದ ಯಾವ ಮಹಾ ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದೆಯೋ ಅದು ಕ್ಷಮಿಸಲ್ಪಡಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಂದ್ಯರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ನಾಥರು ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 53

प्रसीद देव विज्ञानधन मूढदृशामिव । भवन्ति सन्तः सततं स्वधर्मपरिपालकाः

ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು, ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ವಿಜ್ಞಾನಧನ! ಮೂಢದೃಷ್ಟಿಯವರಿಗೆ ಸಂತರು ಸದಾ ಸ್ವಧರ್ಮವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವವರಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

Verse 54

दृष्ट्वैतन्नः समुत्पन्नं यथा स्त्रीरत्नमुत्तमम् । त्वयि नारायणोत्पन्ना श्रेष्ठा पारवती मतिः

ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಇದು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ—ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನದಂತೆ; ಹೇ ನಾರಾಯಣ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಸಮಾನವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಂಗಳಮಯ ಮತಿ ಉದಯಿಸಿದೆ.

Verse 55

तेन सत्येन सत्यात्मन्परमात्मन्सनातन । नारायण प्रसीदेश सर्वलोकपरायण

ಆ ಸತ್ಯದ ಬಲದಿಂದ—ಹೇ ಸತ್ಯಾತ್ಮಾ, ಹೇ ಪರಮಾತ್ಮಾ, ಹೇ ಸನಾತನ ನಾರಾಯಣ! ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಹೇ ಪ್ರಭು, ನೀನೇ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಆಶ್ರಯವೂ ಪರಮಗತಿಯೂ.

Verse 56

प्रसन्नबुद्धे शान्तात्मन्प्रसन्नवदनेक्षण । प्रसीद योगिनामीश नर सर्वगताच्युत

ಹೇ ಪ್ರಸನ್ನಬುದ್ಧಿ, ಹೇ ಶಾಂತಾತ್ಮಾ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖದೃಷ್ಟಿಯವನೇ—ಹೇ ಯೋಗಿಗಳ ಈಶ್ವರ! ಹೇ ನರ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಅಚ್ಯುತ! ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.

Verse 57

नमस्यामो नरं देवं तथा नारायणं हरिम् । नमो नराय नम्याय नमो नारायणाय च

ನಾವು ದೇವಸ್ವರೂಪ ನರನಿಗೂ ಹಾಗೂ ಹರಿ—ನಾರಾಯಣನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಮ್ಯನಾದ ನರನಿಗೆ ನಮೋ; ನಾರಾಯಣನಿಗೂ ನಮೋ.

Verse 58

प्रसन्नानामनाथानां तथा नाथवतां प्रभो । शं करोतु नरोऽस्माकं शं नारायण देहि नः

ಹೇ ಪ್ರಭು! ಪ್ರಸನ್ನರಿಗೂ, ಅನಾಥರಿಗೂ, ನಾಥವಂತರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕೃಪೆ ತೋರುವವನೇ—ನರನು ನಮಗೆ ಮಂಗಳ ಮಾಡಲಿ; ಹೇ ನಾರಾಯಣ, ನಮಗೆ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು.

Verse 59

मार्कण्डेय उवाच । एवमभ्यर्चितः स्तुत्या रागद्वेषादिवर्जितः । प्राहेशः सर्वभूतानां मध्ये नारायणो नृप

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ರೀತಿ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಗದ್ವೇಷಾದಿಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಸರ್ವಭೂತೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: ‘ಹೇ ನೃಪ! ನಾರಾಯಣನು ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.’

Verse 60

नारायण उवाच । स्वागतं माधवे कामे भवत्वप्सरसामपि । यत्कार्यमागतानां च इहास्माभिस्तदुच्यताम्

ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಾಧವ, ಸ್ವಾಗತ; ಹೇ ಕಾಮ, ಸ್ವಾಗತ; ಹೇ ಅಪ್ಸರೆಯರೇ, ನಿಮಗೂ ಸ್ವಾಗತ. ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕಾರ್ಯವೇನು, ಅದನ್ನು ಈಗಲೇ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ.

Verse 61

यूयं संसिद्धये नूनमस्माकं बलशत्रुणा । संप्रेषितास्ततोऽस्माकं नृत्ययोगादिदर्शनम्

ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಲು ನಮ್ಮ ಬಲಿಷ್ಠ ಶತ್ರುವೇ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನೃತ್ಯ, ಮೋಹಕ ಉಪಾಯಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ನೀವು ಬಂದಿದ್ದೀರಿ.

Verse 62

न वयं गीतनृत्येन नाङ्गचेष्टादिभाषितैः । लुब्धा वै विषयैर्मन्ये विषया दारुणात्मकाः

ನಾವು ಗೀತ-ನೃತ್ಯದಿಂದಲೂ, ಅಂಗಚೇಷ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಚಪಲ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಮೋಹಿತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಷಯಗಳು ಸ್ವಭಾವತಃ ದಾರುಣವೆಂದು ನಾನು ಮನಸಾರೆ ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.

Verse 63

शब्दादिसङ्गदुष्टानि यदा नाक्षाणि नः शुभाः । तदा नृत्यादयो भावाः कथं लोभप्रदायिनः

ಶಬ್ದಾದಿ ವಿಷಯಸಂಗದಿಂದ ನಮ್ಮ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ದೂಷಿತವಾಗಿ ಶುಭವಾಗಿರದಾಗ, ಆಗ ನೃತ್ಯಾದಿ ಭಾವಗಳು ಹೇಗೆ ಲೋಭವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವು?

Verse 64

ते सिद्धाः स्म न वै साध्या भवतीनां स्मरस्य च । माधवस्य च शाक्रोऽपि स्वास्थ्यं यात्वविशङ्किताः

ನಾವು ಈಗಾಗಲೇ ಸಿದ್ಧರು; ನಿಮ್ಮಿಂದಲೂ ಸ್ಮರನಿಂದಲೂ (ಕಾಮನಿಂದಲೂ) ನಾವು ಜಯಿಸಲ್ಪಡುವವರಲ್ಲ. ಮಾಧವನು ನಿಶ್ಶಂಕನಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿತನಾಗಿರಲಿ; ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಕೂಡ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೊರಟುಹೋಗಲಿ.

Verse 65

योऽसौ परश्च परमः पुरुषः परमेश्वरः । परमात्मा समस्तस्य स्थावरस्य चरस्य च

ಅವನೇ ಪರಾತ್ಪರ ಪರಮ ಪುರುಷ, ಪರಮೇಶ್ವರನು; ಸ್ಥಾವರ-ಚರ ಸಮಸ್ತಕ್ಕೂ ಅವನೇ ಪರಮಾತ್ಮನು.

Verse 66

उत्पत्तिहेतुरेते च यस्मिन्सर्वं प्रलीयते । सर्वावासीति देवत्वाद्वासुदेवेत्युदाहृतः

ಇವೆಲ್ಲದರ ಉತ್ಪತ್ತಿಹೇತು ಅವನೇ; ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವತ್ವದಿಂದ ಸರ್ವಾಂತರ್ಯಾಮಿ ಆದ್ದರಿಂದ ‘ವಾಸುದೇವ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 67

वयमंशांशकास्तस्य चतुर्व्यूहस्य मानिनः । तदादेशितवार्त्मानौ जगद्बोधाय देहिनाम्

ನಾವು ಆ ಪ್ರಭುವಿನ ಚತುರ್ವ್ಯೂಹದ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳು ಮಾತ್ರ. ದೇಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತತ್ತ್ವಬೋಧ ಉಂಟಾಗಲೆಂದು ಅವನು ಆದೇಶಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತೇವೆ.

Verse 68

तत्सर्वभूतं सर्वेशं सर्वत्र समदर्शिनम् । कुतः पश्यन्तौ रागादीन्करिष्यामो विभेदिनः

ಅವನನ್ನು ಸರ್ವಭೂತಸ್ವರೂಪ, ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಸರ್ವತ್ರ ಸಮದರ್ಶಿ ಎಂದು ನೋಡಿದಾಗ ರಾಗಾದಿ ವಿಕಾರಗಳು ಹೇಗೆ? ನಾವು ವಿಭೇದಕರರಾಗುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ?

Verse 69

वसन्ते मयि चेन्द्रे च भवतीषु तथा स्मरे । यदा स एव भूतात्मा तदा द्वेषादयः कथम्

ವಸಂತದಲ್ಲಿ, ನನ್ನಲ್ಲಿ, ಇಂದ್ರನಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ದಿವ್ಯಾಂಗನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಮರನಲ್ಲಿಯೂ—ಅದೇ ಪ್ರಭು ಭೂತಾತ್ಮನಾಗಿರುವಾಗ ದ್ವೇಷಾದಿಗಳು ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಲಿ?

Verse 70

तन्मयान्यविभक्तानि यदा सर्वेषु जन्तुषु । सर्वेश्वरेश्वरो विष्णुः कुतो रागादयस्ततः

ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲವೂ ಅವನಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪ್ತವಾಗಿ ನಿಜವಾಗಿ ವಿಭಕ್ತವಲ್ಲದೆ ಇದ್ದಾಗ, ಸರ್ವೇಶ್ವರರಿಗೂ ಈಶ್ವರನಾದ ವಿಷ್ಣು ಇದ್ದರೆ, ರಾಗಾದಿ ವಿಕಾರಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವವು?

Verse 71

ब्रह्माणमिन्द्रमीशानमादित्यमरुतोऽखिलान् । विश्वेदेवानृषीन् साध्यान्वसून्पितृगणांस्तथा

ಅವನೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಅವನೇ ಇಂದ್ರ, ಅವನೇ ಈಶಾನ; ಅವನೇ ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಮರುತರು; ಅವನೇ ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಋಷಿಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಪಿತೃಗಣಗಳ ಸಮೂಹವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 72

यक्षराक्षसभूतादीन्नागान्सर्पान्सरीसृपान् । मनुष्यपक्षिगोरूपगजसिंहजलेचरान्

ಅವನೇ ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಭೂತಾದಿಗಳು; ಅವನೇ ನಾಗರು, ಸರ್ಪಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು; ಅವನೇ ಮನುಷ್ಯರು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಗೋರೂಪ ಪಶುಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಜೀವಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 73

मक्षिकामशकान्दंशाञ्छलभाञ्जलजान् कृमीन् । गुल्मवृक्षलतावल्लीत्वक्सारतृणजातिषु

ಅವನೇ ನೊಣಗಳು, ಸೊಳ್ಳೆಗಳು, ಕಚ್ಚುವ ಕೀಟಗಳು, ಮಿಡತೆಗಳು, ಜಲಜ ಜೀವಿಗಳು, ಕೃಮಿಗಳು; ಅವನೇ ಗುಲ್ಮಗಳು, ಮರಗಳು, ಲತೆಗಳು, ವಲ್ಲಿಗಳು; ಅವನೇ ತೊಗಟೆ, ಸಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 74

यच्च किंचिददृश्यं वा दृश्यं वा त्रिदशाङ्गनाः । मन्यध्वं जातमेकस्य तत्सर्वं परमात्मनः

ಹೇ ತ್ರಿದಶಾಂಗನೆಯರೇ! ಏನಾದರೂ—ಅದೃಶ್ಯವಾಗಿರಲಿ ದೃಶ್ಯವಾಗಿರಲಿ—ನೀವು ‘ಜನಿಸಿದದು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದೆಲ್ಲವೂ, ಆ ಏಕ ಪರಮಾತ್ಮನಿಂದಲೇ ಜನಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 75

जायमानः कथं विष्णुमात्मानं परमं च यत् । रागद्वेषौ तथा लोभं कः कुर्यादमराङ्गनाः

ಹೇ ಅಮರಾಂಗನಿಯರೇ! ವಿಷ್ಣುವೇ ಆತ್ಮವೂ ಪರಮತತ್ತ್ವವೂ ಆಗಿರುವಾಗ, ಜನ್ಮಿಸುವವನು ರಾಗ-ದ್ವೇಷ ಹಾಗೂ ಲೋಭವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲನು?

Verse 76

सर्वभूतमये विष्णौ सर्वगे सर्वधातरि । निपात्य तं पृथग्भूते कुतो रागादिको गुणः

ಸರ್ವಭೂತಮಯ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಸರ್ವಾಧಾರನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವವನ್ನು ಕೆಡವಿದ ಬಳಿಕ ರಾಗಾದಿ ಗುಣಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಲಿ?

Verse 77

एवमस्मासु युष्मासु सर्वभूतेषु चाबलाः । तन्मथैकत्वभूतेषु रागाद्यवसरः कुतः

ಹೇ ಸೌಮ್ಯಸ್ತ್ರೀಯರೇ! ನಮ್ಮಲ್ಲೂ ನಿಮ್ಮಲ್ಲೂ ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಆತ್ಮ ಇರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲವೂ ಏಕಸಾರವಾಗಿರುವಾಗ ರಾಗಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವೇ ಎಲ್ಲಿದೆ?

Verse 78

सम्यग्दृष्टिरियं प्रोक्ता समस्तैक्यावलोकिनी । पृथग्विज्ञानमात्रैव लोकसंव्यवहारवत्

ಇದೇ ಸಮ್ಯಗ್ದೃಷ್ಟಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಇದು ಸಮಸ್ತದ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಭೇದಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಬೋಧನೆಯ ಒಂದು ವಿಧಾನ; ಅದು ಲೋಕವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯುಕ್ತ.

Verse 79

भूतेन्द्रियान्तः करणप्रधानपुरुषात्मकम् । जगद्वै ह्येतदखिलं तदा भेदः किमात्मकः

ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಭೂತಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು, ಅಂತಃಕರಣ, ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಪುರುಷಸ್ವರೂಪವೇ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ‘ಭೇದ’ ನಿಜವಾಗಿ ಯಾವ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿರಬಹುದು?

Verse 80

भवन्ति लयमायान्ति समुद्रसलिलोर्मयः । न वारिभेदतो भिन्नास्तथैवैक्यादिदं जगत्

ಸಮುದ್ರದ ಜಲತರಂಗಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಜಲಭೇದದಿಂದ ಅವು ಭಿನ್ನವಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಏಕತ್ವದಿಂದಲೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

Verse 81

यथाग्नेरर्चिषः पीताः पिङ्गलारुणधूसराः । तथापि नाग्नितो भिन्नास्तथैतद्ब्रह्मणो जगत्

ಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಹಳದಿ, ಪಿಂಗಳ, ಅರುಣ, ಧೂಸರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದರೂ ಅವು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಜಗತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಭಿನ್ನವಲ್ಲ.

Verse 82

भवतीभिश्च यत्क्षोभमस्माकं स पुरंदरः । कारयत्यसदेतच्च विवेकाचारचेतसाम्

‘ನಿಮ್ಮ ಕಾರಣದಿಂದ’ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ಷೋಭವನ್ನು ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ವಿವೇಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತರಿಗೆ ಇದೂ ಅಸತ್ಯವೇ.

Verse 83

भवन्त्यः स च देवेन्द्रो लोकाश्च ससुरासुराः । समुद्राद्रिवनोपेता मद्देहान्तरगोचराः

ನೀವುಗಳೂ, ಆ ದೇವೇಂದ್ರ (ಇಂದ್ರ)ನೂ, ದೇವಾಸುರರೊಡನೆ ಲೋಕಗಳೂ—ಸಮುದ್ರ, ಪರ್ವತ, ವನಗಳೊಡನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ದೇಹಾಂತರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವ ವಿಷಯಗಳೇ.

Verse 84

यथेयं चारुसर्वाङ्गी भवतीनां मयाग्रतः । दर्शिता दर्शयिष्यामि तथा चैवाखिलं जगत्

ಈ ಸುಂದರ ಸರ್ವಾಂಗಸಂಪನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೋರಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ತೋರಿಸುವೆನು.

Verse 85

प्रयातु शक्रो मा गर्वमिन्द्रत्वं कस्य सुस्थिरम् । यूयं च मा स्मयं यात सन्ति रूपान्विताः स्त्रियः

ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಹೊರಟುಹೋಗಲಿ—ಅವನು ಗರ್ವಿಸಬಾರದು; ಯಾರ ‘ಇಂದ್ರತ್ವ’ ಸದಾ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ? ನೀವೂ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಡಿ; ರೂಪವಂತಿಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅನೇಕರು ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 86

किं सुरूपं कुरूपं वा यदा भेदो न दृश्यते । तारतम्यं सुरूपत्वे सततं भिन्नदर्शनात्

ಭೇದವೇ ಕಾಣದಾಗ ‘ಸುಂದರ’ ಅಥವಾ ‘ಕುರುಪ’ ಎಂದರೇನು? ಸೌಂದರ್ಯದ ತಾರತಮ್ಯವು ಸದಾ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 87

भवतीनां स्मयं मत्वा रूपौदार्यगुणोद्भवम् । मयेयं दर्शिता तन्वी ततस्तु शममेष्यथ

ನಿಮ್ಮ ಗರ್ವವು ರೂಪ, ಔದಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಗುಣಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ನಾನು ಈ ಸೊಗಸಾದ ಸಣ್ಣ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ನೀವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಮನವನ್ನು ಪಡೆಯುವಿರಿ.

Verse 88

यस्मान्मदूरोर्निष्पन्ना त्वियमिन्दीवरेक्षणा । उर्वशी नाम कल्याणी भविष्यति वराप्सराः

ಈ ಇಂದೀವರೆಕ್ಷಣೆಯಾದ ಕನ್ಯೆ ನನ್ನ ಊರುದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದುದರಿಂದ, ಈ ಕಲ್ಯಾಣಿ ‘ಉರ್ವಶೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿ ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗುವಳು.

Verse 89

तदियं देवराजस्य नीयतां वरवर्णिनी । भवत्यस्तेन चास्माकं प्रेषिताः प्रीतिमिच्छता

ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠವರ್ಣಿನಿಯಾದ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ದೇವರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಿ; ಮತ್ತು ನೀವೂ ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಪಡಿಸಲು ಬಯಸಿದ ನಮ್ಮಿಂದಲೇ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀರಿ.

Verse 90

वक्तव्यश्च सहस्राक्षो नास्माकं भोगकारणात् । तपश्चर्या न वाप्राप्यफलं प्राप्तुमभीप्सता

ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷನಾದ ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು—ಇದು ನಮ್ಮ ಭೋಗಾರ್ಥವಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ವ್ರತಾಚರಣೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ದೊರಕದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದಲೂ ನಾವು ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿಲ್ಲ.

Verse 91

सन्मार्गमस्य जगतो दर्शयिष्ये करोम्यहम् । तथा नरेण सहितो जगतः पालनोद्यतः

ನಾನು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವೆನು; ಹಾಗೆಯೇ ಒಬ್ಬ ಮಾನವ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಜಗತ್ತಿನ ಪಾಲನೆ-ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿರುವೆನು.

Verse 92

यदि कश्चित्तवाबाधां करोति त्रिदशेश्वर । तमहं वारयिष्यामि निवृत्तो भव वासव

ಹೇ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರ! ಯಾರಾದರೂ ನಿನಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡಿದರೆ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ವಾಸವ, ನೀನು ನಿವೃತ್ತನಾಗು.

Verse 93

कर्तासि चेत्त्वमाबाधां न दुष्टस्येह कस्यचित् । तं चापि शास्ता तदहं प्रवर्तिष्याम्यसंशयम्

ಆದರೆ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ದುಷ್ಟನಲ್ಲದ ನಿರ್ದೋಷನಿಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡಿದರೆ, ನಿನಗೂ ದಂಡವನ್ನು ನಾನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಧಿಸುವೆನು—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 94

एतज्ज्ञात्वा न सन्तापस्त्वया कार्यो हि मां प्रति । उपकाराय जगतामवतीर्णोऽस्मि वासव

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ನನ್ನ ಕುರಿತು ನೀನು ದುಃಖವೋ ಖೇದವೋ ಮಾಡಬೇಡ; ಹೇ ವಾಸವ, ಲೋಕಗಳ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನಾನು ಅವತರಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 95

या चेयमुर्वशी मत्तः समुद्भूता पुरंदर त्रेताग्निहेतुभूतेयं एवं प्राप्य भविष्यति

ಹೇ ಪುರಂದರಾ! ಈ ಉರ್ವಶೀ ನನ್ನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಗಳ ಕಾರಣಭೂತವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿ, ಈ ರೀತಿಯೇ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವಳು.

Verse 192

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ. (ಇದು ಕೇವಲ ವಿಭಾಗ ಸೂಚಿಸುವ ಶೀರ್ಷಿಕೆ.)